3. Email van burgerinitiatief Woonproject Weltevree van 20 september 2023 inzake invulling gebied van hoeve Weltevree in de Limesbuurt (3242116)
Tekst van het document
Geachte griffie, Een vriendelijk verzoek om deze mail en memo te delen met de fracties van de gemeenteraad? Alvast dank voor de moeite. Geachte gemeenteraad van Katwijk
In deelplan Limes van de nieuwbouwwijk Valkenhorst bevindt zich al sinds 1925 boerderij Weltevree. Twee gebouwen, de boerderij zelf en een schuur, die momenteel een beschermde status genieten op gemeentelijk niveau. Limes wordt ontwikkeld door gebiedsontwikkelaar BPD, die afgelopen jaren een aantal klankbord-avonden heeft georganiseerd voor bewoners, ondernemers etc. Ook leden van de initiatiefgroep Knarrenhof waren bij deze bijeenkomsten aanwezig. Eén van de onderwerpen waarbij BPD input vroeg was de invulling van het gebied rond boerderij Weltevree. Vanuit de deelnemers werden o.a. mogelijkheden geopperd voor bijv. ouderenhuisvesting en/of beschermd wonen. Hieruit is een burgerinitiatief ‘Woonproject Weltevree’ ontstaan dat als doel heeft de boerderij en haar grond om te vormen tot een 'groene parel' van de wijk: wonen in nabuurschap met inzet voor elkaar en het milieu waarmee zij tegelijk een grote bijdrage kan leveren aan het inclusief maken van Limes/Valkenhorst. Eind 2022 is er al een eerste, verkennend gesprek geweest met Rick Gijzen en Alex Jansen van BPD, waarbij tevens Sophieke Klaver van de landelijke stichting Knarrenhof aanwezig was. Tevens hebben wij afgelopen winter gesproken met Gerard Mostert en Cynthia Solak van uw gemeente om onze eerste gedachten uit te wisselen. Op verzoek van BPD hebben wij onze gedachten in een memo verder uitgewerkt.
Deze memo is onlangs gedeeld met BPD. Graag ook betrekken wij de gemeenteraad van Katwijk bij onze ideeën. Hiertoe ontvangt u nu onze memo. We zijn benieuwd wat u van ons initiatief vindt en lichten dit graag in een persoonlijk gesprek verder toe.
Met vriendelijke groet, Burgerinitiatief 'Woonproject Weltevree' Clara van Rijn Claar-Els van Delft Marcel Steenvoorde
Woonproject Weltevree
Een unieke plek in Valkenhorst-Limes waar de mens en haar omgeving centraal staan.
Augustus 2023 Clara van Rijn Claar-els van Delft Marcel Steenvoorde
Woonproject Weltevree
1
Augustus 2023
Aanleiding en doel BPD ontwikkelt in Katwijk de komende jaren de Limesbuurt, eerste fase van nieuwbouwwijk Valkenhorst. Binnen de contouren van dit gebied ligt hoeve Weltevree, een monumentale boerderij met schuur, beide dringend toe aan renovatie. Om de hoeve staan diverse bomen, wat het geheel een potentie geeft om, na verbouwing, omgevormd te worden tot een ‘groene parel’ van de wijk. Deze memo laat zien hoe dit gebied, met de juiste invulling, een grote bijdrage kan leveren aan het inclusief maken van de Limesbuurt/Valkenhorst. Burgerinitiatief Woonproject Weltevree is ervan overtuigd dat de combinatie van een wooncomplex voor mensen die bewust kiezen om in verbinding te leven (jongeren, gezinnen, 50+ ers) in combinatie met mensen met een bepaalde kwetsbaarheid een succesvolle community zal opleveren.
Beschrijving locatie/gebied Het beoogde gebied is ca. 15.000 m2 groot, bevindt zich in de zuid-oost hoek van de wijk Limes en wordt begrenst door de aanliggende sloten: het vormt als het ware een eiland waarbij de monumentale boerderij, Hoeve Weltevree het centrale uitgangspunt vormt. In de bouw-logistiek zal dit gebied als laatste onderdeel van de wijk Limes uitgevoerd worden, naar verwachting niet eerder dan 2029/2030.
Maatschappelijke ontwikkeling Naar schatting wil 5% van de Nederlanders collectief wonen 1 hetgeen neerkomt op een vraag naar 400.000 collectieve woningen in 2040. De achterliggende reden varieert vanuit een zorgvraag, naar bewuste keuze voor een leven in verbinding als ook kleinere footprint. Er is een toenemende behoefte aan voorzieningen voor mensen met een zorgvraag, zowel ouderen2 als (jong)volwassenen met een kwetsbaarheid (zoals bv autisme). Daarnaast zien we, ondanks alle barrières waarmee de realisatie gepaard gaat, de laatste jaren een groei van het aantal burgerinitiatieven met betrekking tot collectieve woonvormen voor diverse doelgroepen. Inspirerend voorbeelden zijn bijv. buurtboerderij Fronik in Zaandam en de Woongaard op Walcheren.
Visie We streven een leven in verbinding na waarbij mensen met en zonder zorgvraag/kwetsbaarheid zelfstandig samenwonen. Verbinding staat hierbij voor het in staat zijn om zowel te geven als te ontvangen3. Woonproject Weltevree voorziet in de behoefte aan woonruimte voor mensen die bewust kiezen voor wonen in nabuurschap met inzet voor elkaar en het milieu en gemotiveerdheid om dit samen met elkaar invulling te geven, als ook voor mensen met een kwetsbaarheid en zorgvraag. Voor al deze groepen is verbinding, geborgenheid en actief zijn belangrijk. Er is daarom een grote behoefte aan ‘ontmoetingsgericht’ bouwen4. Tuinen, centrale ruimtes etc zijn daarbij onmisbaar.
Invulling In samenwerking met zorgaanbieders (bijv. Prodeba), woningbouwvereniging/-corporaties, belangenverenigingen, markpartijen/sociaal ondernemers (bijv. Knarrenhof) en burgerinitiatieven met de mogelijkheid van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap het ontwikkelen van:
1
Notitie VNG collectief wonen, juli 2021 Zie programma WoZo, juli 2022, ministerie Volksgezondheid, welzijn en sport 3 De fontein, Els van Steijn 4 Voortgang programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen, Bijlage “Ruimte maken voor ontmoeting, De buurt als sociale leefomgeving.” 2
Woonproject Weltevree
2
Augustus 2023
I - een woongedeelte met Meergeneratie hoven, met de mogelijkheid tot zorg voor: -
Mensen die bewust kiezen om in verbinding te leven met elkaar, de gemeenschap en omgeving/natuur. (jongeren, gezinnen, 50+ ers) Mensen met een bepaalde kwetsbaarheid: (jong) volwassenen met autisme en ouderen met een lichte zorgvraag.
Bestaande uit: - Meerdere gebouwen, bijv. 1 blok met 24 appartementen op circa 5.000m2 met 3 woonlagen en gezamenlijke ruimtes en 1 à 2 kleinere woonblokken. - Zelfstandige woonruimten (appartementen) voor 1- en 2 persoonshuishoudens als ook gezinnen. - Diverse woonvormen (o.m. begeleid wonen, zorgsaam wonen, centraal wonen) met centrale voorzieningen - Vrije sector, sociale koop en sociale huurwoningen.
II – een buurt en activiteiten deel in de monumentale boerderij en oude schuur; groenvoorziening, boomgaard, tuintjes en dieren Kenmerken Een plek waar mensen graag naar toe gaan en je je even op kunt laden, prikkelarm en strevend naar een balans met jezelf, elkaar en de natuur. Geen formele buurtfunctie, maar wel open voor de wijk en een rustpunt in de buurt. Initiatieven/workshops/bijeenkomsten vanuit Weltevree eiland, voor de bredere buurt (LIMES en andere wijken), waarin de verbinding vorm wordt gegeven. Bestaande uit: - Oude schuur: - Onverwarmde ruimte voor workshops, oude ambachten, eenvoudige buurtactiviteiten - Stal functie voor groenvoorziening en dierenverblijf - Oude boerderij: - 2 appartementen in oude woning - Verwarmde ruimte voor workshops en buurtactiviteiten - Tuin / Terrein / Groen / Sloten Met zichtbare aandacht voor de specifieke geschiedenis van de locatie (Limes/Romeinen, Atlantikwall/ WO2)
Financiële haalbaarheid Een sluitende begroting is één van de knelpunten bij het realiseren van woonvormen en buurtplannen. Een haalbaarheidsstudie is dan ook de eerste stap die voltooid zal moeten worden. Voor burgerinitiatieven m.b.t. collectieve (zorg)woonprojecten worden regelmatig subsidie programma’s uitgeschreven, op landelijk, provinciaal dan wel regionaal niveau. Gekeken zal worden naar dan vigerende subsidieregelingen voor het opstellen van een projectplan met haalbaarheidsstudie. Ook voor de uitvoering bestaan subsidies en kan de mogelijkheid van crowdfunding benut worden.
Sociaal beheer Na realisatie van het plan gaat de exploitatiefase van start. Ook daar is een gedegen voorbereiding voor nodig. Door de toekomstige bewoners van wooneiland Weltevree vanaf het begin te betrekken bij het ontwerpen van een buurt/woonvoorziening zorg je voor een aanbod waar behoefte aan is. Door betrokkenheid van marktpartijen met ervaring in het opzetten van geclusterde woonvormen kan veel toegevoegde waarde hebben bij het duurzaam en succesvol exploiteren van wooninitiatief Weltevree.
Woonproject Weltevree
3
Augustus 2023
Enkele relevante websites: https://www.autisme.nl/over-autisme/wonen/www.fronikboerderij.nl www.knarrenhof.nl www.plukdenhaag.nl https://www.woongaard.com/ http://www.woonwijzerautisme.nl/ https://woongroepen.nl/landelijke-vereniging-centraal-wonen/ Wonen in een woongemeenschap - Woongroepen.nl Nederland Zorgt voor Elkaar | NLZVE (nlzorgtvoorelkaar.nl) https://www.zorgsaamwonen.nl/article/handreiking-geclusterde-woonvormen www.zorgsaamwonen.nl
Woonproject Weltevree
4
Augustus 2023