26. Bijlage 6. Toelichting Begroting 2022 en MJB 2023-2026 (22505)

Toelichting Begroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-2026 Jeugdhulp Holland Rijnland

Samenwerken aan passende en betaalbare jeugdhulp Voor kinderen en gezinnen die het écht nodig hebben

Toelichting Begroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-2025 Jeugdhulp Holland Rijnland

1

Toelichting Begroting Jeugdhulp Holland Rijnland 2022 en Meerjarenbegroting Jeugdhulp Holland Rijnland 2023-2026 Algemeen Deze Begroting 2022/ Meerjarenbegroting 2023-2026 heeft een nieuwe indeling. De reden is dat de doelen uit het programmaplan en inkoopplan zijn vertaald naar de begroting. Ook de contracten 2022 e.v. sluiten aan op Programmaplan en Inkoopplan. Ofwel: Programmaplan, Inkoopplan, contracten en Begroting sluiten vanaf 2022 op elkaar aan. Via deze lijn sturen en verantwoorden we op passende en betaalbare zorg voor jeugdigen die het echt nodig hebben. De Bijgestelde Begroting 2021 (besluitvorming mei 2021) is de basis voor de Begroting 2022 en het Meerjarenperspectief. Dit betekent dat we vanaf de start van Begrotingsjaar 2022 een realistische begroting hebben. Dat geeft de mogelijkheid om met aanbieders de uitdagingen aan te gaan die er liggen om binnen de financiële kaders de inhoudelijke doelstellingen te bereiken en te werken aan de nodige transformatie. Het betekent ook dat we – los van landelijke ontwikkelingen – een jaar vooruit kunnen met deze begroting en niet elk kwartaal op basis van een prognose moeten constateren dat de begroting (door toepassing van onvermijdelijke zorg via de Nee-Tenzij regeling) aan de achterkant weer moet worden opgehoogd. Dat geeft rust op bestuurlijke tafels en in het veld.

De bedragen voor 2022 zijn niet geheel gelijk aan die van 2021. Dat komt door: toepassen van indexering, JGT-kosten zijn uit begroting jeugdhulp gehaald (en komen terug in gemeentebegroting), er zijn enkele investeringen en verwachte besparingen als gevolg van nieuw beleid toegevoegd. Het Woonplaatsbeginsel kan effect hebben op de begroting jeugdhulp van gemeenten. Dit effect is niet verwerkt in deze begroting. In de Bijgestelde Begroting 2021 en de Begroting 2022 is de meicirculaire van 2021 nog niet verwerkt. Dit kan tot een bijstelling leiden. Het rijk heeft eind april 2021 613 miljoen beschikbaar gesteld voor gemeenten voor knelpunten in jeugdhulp. Omdat nog niet duidelijk is of deze middelen ook beschikbaar komen in 2022 en of zij daarmee als dekking kan dienen voor de Begroting Jeugdhulp 2022 is dit niet meegenomen. Het is overigens aan de gemeenten om de dekkingskant van deze Begroting Jeugdhulp Holland Rijnland te bepalen. Het zal de druk op financiën van gemeenten dus tijdelijk kunnen verlichten (maar niet geheel en niet structureel oplossen). Nieuwe Indeling begroting De belangrijkste wijziging in de indeling van de Begroting 2022 e.v. is het werken met segmenten.

(Segment 1 Behandeling met verblijf; Segment 2 Wonen; Segment 3 Dagbehandeling en Dagbesteding; Segment 4 Ambulant, segment 5 Jeugdhulp op school; Segment 6 Crisis en Segment 7 Veiligheid.) Zoals in het Programmaplan is vastgesteld is het doel van deze nieuwe indeling om de Transformatie die nodig is in de jeugdhulp te versnellen door meer inzicht te hebben in waar, wanneer jeugdhulp wordt geleverd; waar zich knelpunten voordoen en daar tijdig en gericht op bij te kunnen sturen. Daarbij zijn algemene doelstellingen – normaliseren, betrekken voorveld, doorstroom en uitstroom – vertaald naar de inzet in de segmenten. Dit betekent dat er soms een verschuiving is binnen een segment of tussen segmenten. Zo is er bijvoorbeeld een verschuiving te zien van Behandeling met Verblijf naar Ambulant; van crisis naar andere segmenten en van ambulant naar het voorveld. Hiermee is naast een inhoudelijke verbetering voor de jeugdige ook een positief effect op de financiën beoogd. In 2022 zijn deze effecten nog beperkt. De komende jaren verwachten we dat deze effecten toenemen. Hiervoor is het ook noodzakelijk om goede monitoring in te richten.

Naast de inzet van financiële middelen en monitoring zetten we ook in op andere maatregelen om te sturen op realiseren van deze begroting: afbakening ten opzichte van onderwijs, WLZ, Wmo; afspraken met toegang en toeleiders; communicatie; een verdere professionalisering van contract- en accountmanagement en relaties met andere overheden om te zorgen voor de juiste kaders om te zorgen voor passende en betaalbare hulp voor jeugdigen die het echt nodig hebben. Ook wordt er ingezet op betere prognose modellen, actuelere data en gaan we werken met dashboards zodat we Toelichting Begroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-2025 Jeugdhulp Holland Rijnland

2

beter zicht krijgen op wie er waarom wanneer welke zorg krijgt en of we daarin moeten bijsturen. Ook thema’s als wachtlijsten en 18-+ -problematiek pakken we verder op om zo de schaarse beschikbare middelen zo effectief en efficiënt mogelijk in te zeten. Met de ophoging van de begroting in 2021 is de Nee-Tenzij regeling vervallen. In plaats hiervan wordt een afwegingskader ontwikkeld om te zorgen dat de financiële middelen worden ingezet voor de jeugdigen die het echt nodig hebben. Alle financiële inzet die nodig is voor jeugdhulp is in de segmenten ondergebracht. De enige uitzonderingen in de begroting zijn: a. b. c. d. e.

Landelijk: LTA, Expertteam, Gevolgen COVID-19 Crisisdienst Rivierduinen Nee tenzij doorloop eerste helft 2021 en Doorbraakaanpak Ambitie 2022: Innovatie: inzet voor ontwikkeltafels

Ad b. Financiële gevolgen van COVID-19 (de coronacrisis) zijn nog onvoldoende in beeld. Bij het opstellen van de begrotingen is er nog onvoldoende zicht op het (financiële) effect van corona op de jeugdhulp. De coronaperiode laat een lichte daling van de zorgvraag zien. Daar tegenover zijn gemeenten op basis van de landelijke richtlijnen gebonden om omzetverlies van aanbieders te compenseren en meerkosten als gevolg van de coronamaatregelen te vergoeden. Het is nog onduidelijk hoe de hulpvraag zich na corona ontwikkelt en wat daar de financiële consequenties van zijn. TWO Jeugdhulp monitort deze ontwikkeling en informeert gemeenten hier periodiek over. Ad d. De kosten voor de hulp die in 2021 via de Nee Tenzij is toegekend lopen door in 2022.

Ad e: Ambitie 2022: Innovatie: inzet voor ontwikkeltafels In 2022 zetten we in op ontwikkeling per segment met ontwikkelpartners. Dit is nodig om te komen tot innovatie en efficiency, niet zozeer voor de organisatie maar juist toegespitst op het segment of misschien zelfs de keten. Van ontwikkelpartners vragen we een extra inzet om deel te nemen aan ontwikkeltafels. We vinden reëel om hier een financiële bijdrage aan te leveren. Per ontwikkeltafel stellen we een vergoeding beschikbaar bedoeld voor overhead. Aanbieders die voor meerdere segmenten ontwikkelpartner zijn krijgen een vergoeding per segment. De komende periode bespreken we (per segment) de wijze van verdeling en toekenning hiervan. Investering en besparing 2022 Om de doelen zoals die in Programmaplannen zijn geformuleerd te kunnen realiseren zijn in 2022 enkele investeringen nodig. Deze zijn financieel verwerkt in de begroting en staan hieronder bij de toelichting per segment beschreven. Daarnaast is in 2022 een besparing voorzien die mede door de extra investeringen kan worden bereikt. Een totaaloverzicht: Investeringen en besparingen 2022 Segment Bedrag segment 1a segment 1b segment 2 segment 3 segment 4 segment 5 segment 6 segment 7 Sub Totaal Besparing Totaal

281.200

Toelichting Centrale intake en innovatie

245.000

Uitbreiding gezinshuis- en pleegzorgplek

170.000 215.000 1.100.000 300.000 2.311.200 856.616 1.454.584

Samenwerking toegang-aanbieder-gemeenten Doorontwikkeling/ borgen projecten Beschikbaarheidsfinanciering Inzet GI voor consult en advies Door diverse maatregelen Investering – besparing

Toelichting Begroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-2025 Jeugdhulp Holland Rijnland

3

Meerjaren Begroting In de Meerjaren Begroting is te zien dat de begroting na 2022 afneemt. De effecten van de investeringen in 2022 en de andere maatregelen zijn hierin verwerkt. Het is per segment verschillend hoe groot de beweging/ afname is. Zo is er bijvoorbeeld in segment 4 een afname te zien en blijft segment 5 gelijk. Dit klopt met de inhoudelijke ambitie die we hebben. We zetten in op goede monitoring om zo direct vanaf 1-1 2022 (start van nieuwe begroting en contractering) de effecten van maatregelen goed te kunnen meten. Hieronder zijn de bedragen 2022-2025 per segment opgenomen (zie bijlage Begroting 2022 en MJB 2023-2026).

Toelichting per segment Per segment is het volgende opgenomen: -

de inhoudelijke opgave in het kort; de financiële inzet voor 2022 - 2025; de belangrijkste maatregelen in 2022.

Toelichting Begroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-2025 Jeugdhulp Holland Rijnland

4

Segment 1 Behandeling met verblijf 



Jeugdigen krijgen direct passende hulp op maat geboden (first time right), waarbij als uitgangspunt geldt dat gesloten plaatsingen zoveel mogelijk worden voorkomen. Er is een voldoende dekkend en passend aanbod van verblijfsvoorzieningen en ambulante alternatieven. De opnameduur wordt verkort en de doorstroom naar het segment ‘wonen’ of (intensieve) ambulante hulp wordt versneld. Indien nodig wordt continuïteit van zorg geboden op het moment dat de jeugdige 18 jaar wordt. Segment bestaat uit twee delen: A. Behandeling met Verblijf en B. Gesloten.

A. B.

2022 8.257.287 4.419.052

  

2023 8.226.510 4.419.052

2024 8.198.896 4.419.052

2025 8.174.206 4.419.052

Uitgangspunten begroting: 1. De ambitie om jaarlijks 5% van de totale productie op verblijf te substitueren door intensieve ambulante behandeling ter vervanging van verblijf (binnen het segment). 2. Door deze ontwikkeling verwachten we dat de drempel om uit te stromen naar minder ‘zware’ zorg uit andere segmenten (Wonen, Dagbehandeling en Ambulant) op middellange termijn lager wordt en de uitstroom uit het segment Behandeling met verblijf kan zodoende per jaar toenemen. Vanaf 2022 wordt er jaarlijks een besparing beoogd van 1% in 2022, 2% in 2023, 3% in 2024 en 4% in 2025. In de totaalbedragen voor dit segment is in bovenstaande cijfers een effecten van ongeveer 0,4% verwerkt. Dit komt voor een deel doordat de besparing niet over het gehele bedrag wordt berekend. Daarnaast moet een verschuiving naar andere segmenten nog verwerkt worden. Dit wordt de komende maanden, voor aanvang van het begrotingsjaar 2022 verder uitgewerkt. Het heeft geen effect op het totaalbeeld. 3. Bij het aanbieden van de juiste en passende zorg is het cruciaal dat de cliënt direct op de juiste plek terecht komt en, wanneer nodig, maatwerk kan worden geboden vanuit verschillende aanbieders. In dat kader wordt binnen het segment Behandeling met verblijf geïnvesteerd in het stevig neerzetten van een Centrale Intake waarin aanbieders samenwerken om deze doelen te realiseren.

Dit vraagt om een extra investering in 2022. 4. Het segment Behandeling met verblijf kent de meest intensieve zorg, wat maakt dat ook de transformatieopgave en gewenste ‘beweging naar voren’ begint bij dit segment. In dat kader is het wenselijk om aanbieders een substantiële prikkel te bieden om innovatieprojecten en pilots die direct bijdragen aan de genoemde inkoopdoelen te realiseren. Het gaat hierbij alleen om het financieren van eenmalige projectkosten; productie binnen deze pilots projecten wordt vanuit de bestedingsruimte van de aanbieders bekostigd.

Toelichting Begroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-2025 Jeugdhulp Holland Rijnland

5

Segment 2 Wonen       

Een jeugdige woont zoveel als mogelijk in een gezin. Indien een jeugdige niet thuis kan wonen, woont een jeugdige zoveel als mogelijk in een gezinsvorm in de eigen leefomgeving. Een jeugdige zit direct op een passende woonplek en doorplaatsingen worden zoveel mogelijk voorkomen (first time right). Meer flexibel gebruik van woonvoorzieningen. Denk bijvoorbeeld aan deeltijdpleegzorg en weekendpleegzorg. Ontwikkelen van meer gezinsgerichte opvang/ pleegzorg. Specifieke aandacht voor jeugdigen die na hun 12de een woonvorm nodig hebben (hier tekort) Realiseren passende woonvoorzieningen (veiligheid en ontwikkeling centraal) Jeugdhulpaanbieders Wonen zetten hun expertise domein overstijgend in.

2022 7.846.571

2023 7.846.571

2024 7.846.571

2025 7.846.571

Uitgangspunten begroting: 1. Er is extra budget voor gezinshuisplekken in de begroting opgenomen. In de meerjarenbegroting zal dit bedrag verder stijgen. Dit met als doel voldoende gezinshuisplekken te realiseren. Op termijn gaat dit een besparing opleveren. 2. Er is extra budget voor pleegzorg in de begroting opgenomen. Daarnaast wordt het budgetplafond voor deze vorm van zorg losgelaten. Deze vorm van verblijfszorg is zowel financieel als inhoudelijk de meest gunstige zorg voor een jeugdige die niet meer thuis kan wonen. 3. Budget Expertteam voor gezinsgerichte verblijfsvormen is overgeheveld naar dit segment. 4. Binnen dit segment is de ambitie om gezinsvormen van verblijf te laten groeien en passende innovatie en pilots mogelijk te maken. Benodigd budget hiervoor komt vanuit een verschuiving van segment 1. Behandeling met verblijf, naar segment 2. Wonen. 5. Een van de doelen binnen dit segment is de doorstroom naar de WLZ zo goed mogelijk te faciliteren wanneer dit passend is voor de jeugdige. Uit huidige data is niet af te leidden hoe groot de groep is. De verwachting is dat doorstroom naar de WLZ wel positief effect heeft op het terugdringen van de uitgaven. Dit wordt gemonitord.

Toelichting Begroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-2025 Jeugdhulp Holland Rijnland

6

Segment 3 Dagbehandeling en dagbesteding Dagbesteding  Dagbesteding wordt zoveel mogelijk in de leefomgeving van de jeugdige geboden.  Minder jeugdigen maken gebruik van gespecialiseerde dagbesteding.  Meer jeugdigen die gebruik maken van specialistische dagbesteding volgen (soms voor een beperkt aantal uur) onderwijs.  De zorg wordt in combinatie met onderwijs geboden.  Zolang er leerbaarheid is, wordt deze benut.  De overgang 18-/18+ verloopt soepel. Dagbehandeling • De duur van dagbehandeling wordt verkort. • Dagbehandeling wordt flexibel ingezet. • Dagbehandeling wordt in samenhang met school ingezet en de terugkeer naar school verloopt soepel. • De overgang 18-/18+ verloopt soepel. 2022 2023 2024 2025 10.585.684 9.932.467 9.781.211 9.579.537 Uitgangspunten begroting: 1. Door het inzetten van een maximale periode wordt de uitstroom uit dit segment bevorderd. 2. De kosten in dit segment dalen door de doorstroom te bevorderen richting Onderwijs of WLZ. 3. De kosten in dit segment dalen doordat inzet vanuit segment 4 en 5 voorliggend zijn. 4. De afschalen vanuit segment 1 kan leiden tot een toename van de vraag naar jeugdhulp in segment 3. Om de doorstroom van zware hulp naar lichtere hulp mogelijk te maken, wordt voor dit onderdeel het budgetplafond losgelaten. 5.

De kosten in dit segment dalen door de inzet op lichtere vormen van hulp en ondersteuning, bijvoorbeeld BSO+. 6. De kosten in dit segment dalen door respijtzorg en opvang voor jeugdigen niet meer langer onder de dienstomschrijving dagbehandeling en dagbesteding te laten vallen. 7. Alle maatregelen zijn erop gericht om te normaliseren. Aangezien er geen bruikbare cijfers beschikbaar zijn is er in dit segment gekozen om een algemene besparing op te nemen van 1,5% per jaar en in 2025 2%.

Toelichting Begroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-2025 Jeugdhulp Holland Rijnland

7

Segment 4 Ambulant • • •

Voor de inzet van specialistische ambulante hulp wordt gestreefd naar normalisatie met inzet van passende hulp als uitgangspunt. De behandelduur en begeleidingsduur wordt verkort. Stapeling van zorg wordt zo veel als mogelijk voorkomen.

2022 2023 2024 2025 36.438.653 34.297.459 32.604.328 30.817.380 Uitgangspunten begroting: 1. Door inzet van het netwerk van de jeugdige, sneller op- en afschalen GGZ wordt een verkorting van de behandelduur van enkele typen behandeling binnen dit segment gerealiseerd. 2. Door het opstellen van kaders voor ambulante jeugdhulp, neemt de inzet, trajectduur en /of aantal uren per traject af. 3. Door toename van directe juiste verwijzing van een jeugdige neemt de trajectduur en/ of aantal uren per traject af. 4. Doordat de gemeentelijke toegang voor relatief lichte hulpvragen het voorveld inschakelt of zelf ambulante hulp uitvoert is er een afname van deze hulpvragen. 5. Door inzet op voorkomen van terugkeer (recidive) neemt de hulpvraag af. 6. Een verwachte toename van de ambulante inzet is onder andere het gevolg van meer specialistische intensieve inzet in de thuissituatie. Dit moet opname in residentiële voorzieningen voorkomen (verschuiving vanaf segment 1 binnen de totale begroting.). 7. Ten opzichte van begroting 2021 een afname van aandeel ambulant door inzet jeugdhulp op school (verschuiving binnen de begroting).

NB: Bij dit segment geldt ‘de wet van de grote getallen’. In totaal is een besparing voorzien van ongeveer 4 %. En 4% van een groot bedrag (afgerond 36,5 miljoen) is een groot bedrag (5,6 miljoen).

Toelichting Begroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-2025 Jeugdhulp Holland Rijnland

8

Segment 5 Jeugdhulp op school . • •

Regulier onderwijs (inclusief MBO): iedere jongere krijgt een passende onderwijsplek. Gespecialiseerd onderwijs: jeugdhulp wordt zo efficiënt mogelijk ingezet.

2022 2023 2024 2025 2.147.573 2.147.573 2.147.573 2.147.573 Uitgangspunten begroting: 1. Door vroegtijdig hulp in te zetten wordt zwaardere hulp en uitval voorkomen. 2. Door ook inzet in groepsverband mogelijk te maken; door snelle inzet en beschikbaarheid op school en door het werken met vaste aanspreekpunten is de inzet van jeugdhulp op school effectiever. 3. De eerste pilots laten zien dat door inzet met jeugdhulp op school een besparing te verwachten is in de segmenten 3 Dagbesteding en dagbehandeling en 4 Ambulant. We gaan deze pilots structureel maken. En we zetten gezien positieve effect op kwaliteit als financiën in op uitbreiding van initiatieven. In 2022 is hier een investering voor nodig. Met een verwacht positief effect (in andere segmenten) in de komende jaren.

Toelichting Begroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-2025 Jeugdhulp Holland Rijnland

9

Segment 6 Crisis • •

•

Het zoveel mogelijk voorkomen van crisissituaties. Het realiseren van een éénduidige regionale crisisinfrastructuur, met als doel eenduidige bereikbaarheid, triage en passende toeleiding naar de juiste crisishulp. • Jeugdigen worden ook in een crisissituatie zoveel mogelijk in hun eigen omgeving behandeld en begeleid.

2022 2023 2024 2025 2.283.084 2.283.084 2.283.084 2.283.084 Uitgangspunten begroting: 1. Door het maximeren van de termijn van vier tot zes weken voor crisistrajecten zorgen we voor een prikkel tot uitstroom uit het segment crisis naar passende vervolghulp. 2. Door binnen segment te verschuiven van verblijf naar ambulant wordt op termijn een besparing gerealiseerd. 3. Door over te gaan op beschikbaarheidsfinanciering zorgen we ervoor dat jeugdigen sneller terecht kunnen op een verblijfsplek voor crisishulp. De verwachting is dat beschikbaarheidsfinanciering kostbaarder is dan de huidige bekostigingssystematiek met een crisistoelage. In 2022 is een ophoging van het budget nodig. Het levert echter een efficiencywinst op bij de toegang en een kwaliteitsverbetering voor gezinnen in crisis. Op termijn zal een besparing op andere onderdelen in dit segment de extra kosten kunnen opvangen. De mogelijke besparing is niet in deze begroting verwerkt.

Segment 7 Veiligheid • Realiseren van samenhang tussen de gemeentelijke toegang, de veiligheidsketen en het beschikbare Jeugdhulp aanbod bij de contracteren van de GI’s in een veranderend zorglandschap. • Betere samenwerking en heldere afspraken tussen gemeentelijke toegang en GI’s zodat eerder afstemming plaatsvindt over de in te zetten zorg (expertise naar voren). • Meer verbinding met de ouderproblematiek → gezinsgerichte aanpak en doorbreken van patronen waardoor ook minder recidive plaatsvindt, wordt genormaliseerd en duurzame veiligheid wordt gerealiseerd. 2022 2023 2024 2025 9.527.828 9.124.095 8.336.816 8.336.816 Uitgangspunten begroting: 1. Het streven is om per 2026 20% minder maatregelen uit te voeren. Jaarlijks wordt circa 5% minder ingezet. Dit is een beleidsafspraak en de GI’s worden hier niet op afgerekend. Om de verlaging te bereiken wordt de GI meer ingezet in de lokale teams, hiermee sorteren we voor op de uitkomsten van de pilot ‘samenwerken aan veiligheid’. Hiervoor is extra inzet nodig voor consult en advies. Dit vraagt een investering.

Toelichting Begroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-2025 Jeugdhulp Holland Rijnland

10