25. Beantwoording politieke vragen ex art. 41 van het RvO van het lid Tensen van 8 april 2021 inzake het stimuleren van woningbouw (1900206)
Tekst van het document
Postbus 589 – 2220 AN Katwijk
Contactpersoon:
De heer B. Tensen
De heer F.B. van Oosten Afdeling:
Beleid Fysieke Leefomgeving Te bereiken op:
071 – 406 5164 f.b.vanoosten@katwijk.nl Ons kenmerk:
Bijlage(n):
1900206
geen
Verzenddatum: 8 april 2021
Uw kenmerk: Onderwerp: Beantwoording politieke vragen inzake het stimuleren van woningbouw
Katwijk, 6 april 2021 Geachte heer Tensen, In uw brief van 24 februari 2021 heeft u politieke vragen gesteld inzake het stimuleren van woningbouw. Hieronder gaan wij puntsgewijs in op uw vragen.
1) Is het college het met ons eens dat we als gemeente gebaat zijn bij de voortgang van woningbouwprojecten? Wij zijn dit met u eens.
2) Welke rol ziet het college voor zichzelf weggelegd wanneer het gaat om faciliteren, stimuleren en realiseren van woningbouwprojecten, ook wanneer zij de betreffende bouwgrond niet bezit? In de Woonagenda is geconstateerd dat de ambities van de gemeente alleen te verwezenlijken zijn als wordt ingezet op samenwerking. De gemeente bouwt zelf geen woningen en het aantal gemeentelijke grondexploitaties is beperkt. Het volstaat niet om initiatieven te toetsen aan beleid. Het vraagt om een andere benadering, waarbij uitgangspunt is dat uitdrukkelijk de samenwerking met onze partners wordt gezocht en de gemeente daarbinnen een regierol oppakt. Het faciliteren en stimuleren van woningbouw vindt plaats op de volgende manieren: 1. Aanpassen beleid en regelgeving De gemeente toetst initiatieven op ruimtelijke gronden. Woningbouw kan versneld worden door terugkerende knelpunten weg te nemen door het beleid te verruimen en bestaande regelgeving aan te passen. Het in 2020 aangepaste parkeerbeleid had onder meer tot doel om het bouwen van woningen makkelijker te maken. Er zijn
gemeente Katwijk: Koningin Julianalaan 3, 2224 EW Katwijk, Postbus 589, 2220 AN Katwijk, website: www.katwijk.nl, (T) 071 - 406 5000, (F) 071 - 406 5065, IBAN: NL13BNGH0285120271, BIC: BNGHNL2G, KvK: 27.37.09.56 Op alle opdrachten zijn, tenzij anders overeengekomen, de algemene inkoopvoorwaarden leveringen en diensten gemeente Katwijk 2017 van toepassing. Deze zijn te raadplegen op www.katwijk.nl en www.overheid.nl
**
2/6
Ons kenmerk
inmiddels al omgevingsvergunningen verstrekt voor woningen in het centrum van Katwijk aan Zee die zonder het nieuwe parkeerbeleid niet gerealiseerd hadden kunnen worden. 2. Het stellen van duidelijke kaders Het aanpassen van beleid is een manier om de mogelijkheden te versnellen. Tegelijkertijd is het van belang dat de gemeente niet te snel op beleidsambities inboet. Woningbouw is een belangrijke opgave, maar niet de enige. Het blijft van belang om daarnaast te sturen op betaalbaarheid, inclusiviteit, duurzaamheid, groen, parkeren, woonbeleving, openbare ruimte en dergelijke. Hoewel de stapeling van eisen vanuit de overheid door ontwikkelende partijen als knellend kan worden ervaren, zijn ook zij geholpen bij duidelijke kaders vanuit de gemeente. Dat is de beste manier om vroegtijdig een inschatting te maken van de haalbaarheid van hun plannen. Daarmee wordt voorkomen dat ontwikkelaars tijd en energie stoppen in plannen die op voorhand niet op medewerking van de gemeente kunnen rekenen. 3. Samenwerking De gemeente zet in op een gezamenlijke aanpak van markt, maatschappelijk middenveld en overheid, waarin vanuit een gedeelde opvatting over de opgaven wordt gewerkt aan een beter functionerende Katwijkse woningmarkt en een versnelling van de woningbouw.
Dit heeft geleid tot het inrichten van de Samenwerkingstafel Woningbouw, bestaande uit lokale ontwikkelaars, makelaars, Dunavie en gemeente. De tafel heeft als doel om met elkaar periodiek de woningbouwprogrammering uit te werken, te prioriteren, aan te jagen en te monitoren. Daarmee kunnen knelpunten in een vroeg stadium worden gesignaleerd. En door te schuiven in woningprogramma’s, kunnen meerdere bouwplannen haalbaar worden gemaakt. In de in te richten Samenwerkingstafel Wonen en Zorg willen we met Dunavie, ontwikkelaars en zorgpartijen gezamenlijk uitvoering geven aan het Actieplan Wonen en Zorg, dat in 2021 wordt uitgewerkt. 4. Aanpassen interne procedures In 2020 zijn we begonnen de procedures voor het indienen van een ruimtelijk (complex) initiatief te herzien. Met de intaketafel is er één loket gekomen om initiateven in te dienen. Hierin is tevens de integrale advisering van de betrokken ambtelijke disciplines georganiseerd en het direct betrekken van het bestuur. Dit betekent een efficiencyslag, meer duidelijkheid voor de ontwikkelaar en meer ruimte voor de gemeente om te sturen op wat echt bijdraagt aan de beleidsambities van de gemeente.
De omgevingstafel volgt in het proces van complexe ruimtelijke initiatieven het advies vanuit de intaketafel en werkt samen met de initiatiefnemer aan het volbrengen van het initiatief, binnen de kaders die vanuit de intaketafel zijn meegegeven. 5. Subsidies Tot slot wordt een deel van de stimulerende rol van de gemeente ingevuld door het aanvragen van subsidies. Te denken hierbij valt aan de Woningbouwimpuls van het Rijk en de subsidieregelingen Sociale woningbouw Holland Rijnland, Knelpuntenpot sociale huur en middenhuur en Vliegende Brigade.
3) Er zijn, naast de in de inleiding benoemde Visserijschool, meer projecten aan te wijzen die lang geleden zijn aangekondigd, maar nog geen voltooiing vinden en soms zelfs nog niet in de verkoop zijn. Te denken valt aan: - Hof van Rijnsburg, waarover in 2018 al een besluit genomen werd over het bestemmingsplan; - Het gebied tussen de Boerslaan, Helmbergweg, én Biltlaan, waar flats zijn gesloopt en nog niet zijn vervangen; - Fase 2 van het Zeehos - ’t Valkentij aan de Katwijkerweg, - Parc Catwijck, de laatste fase van uitbreidingslocatie Zanderij
3/6
Ons kenmerk
- De Horn, de laatste nog te ontwikkelen fase Rustig Water. a) Kan het college voor elk van deze woningprojecten aangeven wat precies de belemmeringen zijn om te gaan beginnen met (ver)bouwen? b) Is het college op de hoogte van het meest recente tijdspad voor deze projecten en wanneer de eerste schop de grond in gaat? Kan zij dat met ons delen? c) Wat doet het college om voortgang van deze projecten te stimuleren? Visserijschool De ontwikkeling van de Visserijschool heeft op meerdere vlakken vertraging ondervonden. De problematiek rond parkeren, monumentenstatus en stikstof hebben ertoe geleid dat uiteindelijk pas begin 2020 de gemeente de omgevingsvergunning verstrekt heeft. Vervolgens was het aan Dunavie om de noodzakelijke natuurvergunning aan te vragen. De afhandeling van die aanvraag door de Omgevingsdienst West Holland heeft veel vertraging opgelopen. Daarnaast was toestemming van de minister nodig voor de verkoop van een deel van de woningen. Na het actualiseren van de overeenkomsten die in concept klaarliggen is de verwachting dat binnenkort de verkoop- en aannemingsovereenkomsten getekend kunnen worden. Daarnaast loopt nu het gebruikelijke traject van het maken van technische werktekeningen en de verkoopstukken van de woningen. We gaan ervan uit dat na de zomervakantie snel gestart kan worden met de bouw.
Hof van Rijnsburg Het project Hof van Rijnsburg is vertraagd vanwege de geconstateerde financiële onhaalbaarheid van het bouwplan zoals dat in het Bestemmingsplan en de anterieure overeenkomst met de ontwikkelaar is afgesproken. Daarop hebben ontwikkelaar Ouwehand Bouw, woningcorporatie Dunavie en gemeente naar elkaar toe uitgesproken om met elkaar gezamenlijk te zoeken naar een oplossing. Hierop hebben vanaf november 2020 meerdere werksessies plaatsgevonden. Tijdens deze werksessies heeft de ontwikkelaar steeds op transparante wijze laten zien wat de consequenties zijn van aanpassingen in het programma voor de financiële haalbaarheid. In maart 2021 is tot overeenstemming gekomen over het woonprogramma. De ingediende vergunningsaanvraag kan daarmee door de gemeente worden behandeld. Wanneer de vergunning verstrekt wordt, kan na de zomer begonnen worden met de sloop van de huidige opstallen. Hoornes Noordoost Het gebied tussen de Boerslaan, Helmbergweg en Biltlaan valt onder het project Hoornes Noordoost. In september 2020 is met Dunavie een intentieovereenkomst getekend. Hierin is de intentie vastgelegd om integraal samen te werken om te komen tot een betere menging van huishoudens en mix van woningen (huur en koop) in een mooie vernieuwde buurt die duurzaam is en waar bewoners in en buiten de woning prettig wonen en verblijven.
Er is geen sprake van een belemmering die de voortgang van het project negatief beïnvloedt. Het gezamenlijk komen tot een programma dat voldoet aan de ambities van de gemeente moet zorgvuldig worden gedaan, maar dat is gebruikelijk bij dergelijke grote ontwikkelingen. De verwachting is dat er voor de zomer een integraal plan voor het gebied gereed is. In de fasering van de bouw ligt de prioriteit bij het ontwikkelen van het gebied dat momenteel braakliggend is. Zeehospitium fase 2 Voor fase 2 van het Zeehospitium zijn wij momenteel in gesprek met de eigenaar, Het Raamwerk. Een belemmering voor de voortgang is de door de Raad van State verlangde herstelprocedure geweest, die nodig is om tot goedkeuring van het bestemmingsplan te komen. Aangezien het Zeehospitium dicht tegen het Natura 2000 gebied aanligt, moeten eerst natuurvergunningen worden verkregen. Deze aanvragen zijn onlangs in goede orde bij de Omgevingsdienst ingediend. Aangezien Het Raamwerk een zorginstelling is, is voor de verkoop van grond toestemming nodig van het College van Sanering. Een taxatie van marktconforme opbrengsten bij de ontwikkeling is daarbij nodig. Ondertussen is de procedure om een of meerdere ontwikkelaars/aannemers te selecteren gestart. Waarschijnlijk kunnen deze in het 3e kwartaal van 2021 via tenders op de markt worden gezet. Wanneer dat een feit
4/6
Ons kenmerk
is kunnen de bouwplannen conform het bestemmingsplan worden getekend en worden ook de omgevingsvergunningen aangevraagd. Valkentij De locatie Uxem/Omzigt, die door ontwikkelaar KBM Groep is omgedoopt in Valkentij, vraagt al jaren om ontwikkeling. Door KBM Groep zijn verschillende varianten voor de invulling gemaakt. Vanuit de gemeente zijn hiervoor stedenbouwkundige randvoorwaarden meegegeven en de ambities vanuit het vigerende beleid vastgesteld (Woonagenda, parkeernormenbeleid en dergelijke). De belemmering voor de voortgang is ook hier gelegen in de financiële haalbaarheid. Op dit moment ligt er een mogelijke invulling van de ontwikkeling die financieel haalbaar blijkt, maar waarin niet voldaan is aan de gewenste invulling voor het sociale segment. Hiervoor hebben wij als gemeente het initiatief genomen om Dunavie en de KBM Groep met elkaar in contact te brengen. Tijdens dit gesprek zijn er afspraken gemaakt tussen Dunavie en de KBM Groep en deze zoeken momenteel gezamenlijk naar een passende oplossing. Verwacht wordt dat in het 2e kwartaal van 2021 er meer duidelijkheid is of deze route tot een gewenst resultaat zal leiden. Zanderij Behalve Parc Catwijck (Zanderij, fase 10) gaat ook Hof van Zilt (Zanderij, fase 9) vanaf 15 april in de verkoop.
Voor ontwikkelaar Campri was een belangrijke belemmering gelegen in het feit dat het Programma Aanpak Stikstof (PAS) als gevolg van een rechterlijke uitspraak niet meer toegepast mocht worden en er een aparte natuurvergunning moest worden aangevraagd. Daarnaast heeft de zoektocht naar een bouwaannemer door Campri voor een flinke vertraging gezorgd. Vanuit de gemeente is die vertraging zinvol benut door afspraken met Campri te maken over het gasloos bouwen van Parc Catwijck (en fase 3 van Rijnsoever Noord), ondanks de al verstrekte omgevingsvergunning op basis van gasaansluitingen. De Horn Rustig Water is de naam gegeven aan het laatste deelgebied van de gebiedsontwikkeling De Horn, dat momenteel in samenhang met de 3e fase van deelgebied Het Lint wordt bekeken. De werkzaamheden in deze fase concentreren zich rond het stedenbouwkundig uitwerken en financieel doorrekenen van de verschillende woningbouwscenario’s en afronding van de verwerving van gronden. De ontwikkeling van Rustig Water zit daarmee in de voorbereidende fase, zoals gepland. De realisatie van de gebiedsontwikkeling is in deelgebieden opgesplitst en over meerdere jaren ingepland; daarop is de interne projectcapaciteit binnen de gemeente gebaseerd.
Vanuit het projectteam gaat de meeste aandacht momenteel uit naar de afronding van de inmiddels gerealiseerde fasen Vlietmeander, Vliet en Merovechpark, de voorbereiding realisatie deelgebieden Merovingisch Veld (Landhuis-realisatie door BPD), Het Lint 2e fase, en begeleiding van de ontwikkeling door Sedos van deelgebied Waterrijke Punt.
4) Wat doet het college in meer algemene zin om knelpunten bij dit soort projecten op te lossen? Vooropgesteld dat er meerder knelpunten zijn waarvoor de oplossing niet op het werkterrein van de gemeente ligt, zoals de stijgende bouwkosten of de stikstofproblematiek. Zo zijn in 2020 veel aanvragen voor een natuurvergunning bij de Omgevingsdienst West Holland blijven liggen vanwege een gebrek aan bemensing, met een maandenlange vertraging als gevolg. Na lang aandringen heeft de provincie uiteindelijk extra capaciteit vrijgemaakt. Aangezien de gemeente niet veel gronden zelf meer in bezit heeft en daarmee in ontwikkeling kan brengen is het belangrijkste om knelpunten die ontwikkelaars ervaren op enig moment in het lange voorbereidingsproces vroegtijdig te signaleren. Door de ontwikkeling meer te beschouwen als een proces van samenwerking en minder vanuit de meer traditionele benadering van initiatiefnemer en toetser ontstaat een continue dialoog die gericht is op het mogelijk maken van woningbouwplannen.
5/6
Ons kenmerk
Daarbij onderkennen wij dat er veel ambities vanuit de overheid liggen die gezamenlijk ertoe leiden dat ontwikkelingen volgens ontwikkelaars niet rendabel uitgevoerd kunnen worden. Dit is zichtbaar in de realisatie- en programmacijfers van 2020 en 2021. Dat leidt tot conclusie dat het oeverloos schaven aan bouwplannen die aan alle ambities vanuit de overheid voldoen geen haalbare strategie is en vertragend werkt. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden en dat vraagt om het tijdig organiseren van een bestuurlijke afweging. Daarbij moet wel worden aangetekend dat het aantonen van het niet haalbaar zijn door de ontwikkelaars een belangrijke voorwaarde moet zijn voordat vastgestelde beleidsambities worden losgelaten.
5) In de woonagenda ’21-’24 valt te lezen dat ontwikkelaars van de gemeente een regierol verwachten. Welke inspanningen worden hiertoe gepleegd? De regierol van de gemeente is zichtbaar geworden met het oprichten van de Samenwerkingstafel Woningbouw, het inrichten van de monitoringstool, het inrichten van een intaketafel, het verbeteren van de werkwijze aan de Omgevingstafel, het initiëren van de samenwerking met Duin- en Bollengemeenten voor de huisvesting van kwetsbare doelgroepen, het verruimen van het parkeerbeleid, het vaststellen van duidelijke kaders in Omgevingsvisie, Woonagenda en MAG en het aanvragen van subsidies van het rijk en de provincie.
6) Het CDA kan zich voorstellen dat de stikstofmaatregelen, de gevolgen van het coronavirus en de administratieve druk een remmende werking hebben op de voortgang van woningbouwprojecten. Ten aanzien van de ambtelijke inzet: a) Is de bezetting op dit moment op orde om bovenstaande uitdagingen aan te gaan? b) Zijn er extra financiële middelen aangevraagd om meer mensen in te zetten op wonen? Zo nee, zijn daar mogelijkheden toe en is het college bereid deze aan te vragen? Op 10 december 2020 heeft de gemeenteraad een besluit genomen omtrent de noodzakelijke bezuinigingen met het oog op het meerjarenperspectief 2021-2025 (1658954). Hierin heeft de raad tevens besloten om, gezien de forse structurele opgaven, de permanente invulling bij het team Wonen te versterken en de huidige capaciteit te verhogen met 2 fte. Het is op dit moment nog niet gelukt beide formatieplaatsen kwalitatief goed in te vullen. In de loop van 2021 zal de volledige formatie worden gevuld. Daarnaast is binnen de huidige formatie geïnvesteerd in het programmamanagement en interne procesvoering (intaketafel en omgevingstafel). Wij vertrouwen erop dat daarmee zowel de beleidsmatige als de meer regievoerende taak voldoende ingevuld zal zijn. Dat neemt niet weg dat het intensiveren van het gemeentelijk faciliteren van ontwikkelinitiatieven (in welke vorm dan ook) breder in de organisatie voelbaar zal zijn.
Het is van belang te beseffen dat het niet alleen leidt tot extra belasting aan de uitvoeringskant bij het cluster Programma’s, Projecten en Initiatieven (PPO). Voor elk initiatief zijn ook inhoudelijke bijdragen nodig van de beleidsclusters Fysieke Leefomgeving en Sociale Leefomgeving. Daarnaast is het ook noodzaak om de clusters Planmatig Beheer en Vergunningen, Toezicht en Handhaving aan de voorkant mee te laten denken om ongewenste consequenties te voorkomen die de uitvoering van een ontwikkeling kan hebben op het beheer van de openbare ruimte of de leefomgeving. Met andere woorden, het intensiveren van onze inzet op de woningbouwopgave werkt door in een groot deel van de organisatie. Wij onderkennen het belang van een goed uitgeruste organisatie om alle opgaven aan te kunnen. Het is en blijft daarom zaak om goed te monitoren wat het werken aan de forse opgaven waar onze gemeente voor staat van onze organisatie vraagt. Waar nodig zal dit om bijsturing vragen of om prioritering van initiatieven waar de gemeente haar medewerking aan wenst te verlenen. Prioriteit hoort te liggen bij de kansrijke initiatieven die optimaal bijdragen aan de ambities van de gemeente.
6/6
Ons kenmerk
Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Katwijk, de secretaris, de burgemeester,
mr. drs. R.T. Jie Sam Foek
Bijlage: collegebesluit 1887726
ir. C.L. Visser