14. Beantwoording politieke vragen ex art. 41 van het RvO van het lid Spek van 20 april 2021 inzake handelen van de gemeente Katwijk inzake DSV (vervolg) (1913075)

Postbus 589 – 2220 AN Katwijk Contactpersoon: Mevrouw V. Nguyen

Gemeenteraad Katwijk t.a.v. de heer S. Spek

Afdeling: Inkoop en Juridische Zaken Te bereiken op: 071 – 406 5227 v.nguyen@katwijk.nl Ons kenmerk: 1913075

Bijlage(n): geen

Verzenddatum: 20-04-2021 Uw kenmerk: Onderwerp: Beantwoording schriftelijke vragen ex art. 41 RvO Katwijk, 20 april 2021 Geachte heer Spek, Per brief van 23 maart 2021 heeft u de volgende (vervolg)vragen gesteld over het handelen van de gemeente Katwijk inzake DSV. Hieronder hebben wij uw vragen overgenomen en daarop (cursief) onze beantwoording gegeven. 1.

Dit is voor ons duidelijk, maar het geeft geen antwoord op de vraag waarom er niet eerder harder richting DSV is opgetreden maar er werd gekozen voor een ‘nette doch formele lijn’. Waarom is er na de rapportage van Finance Ideas in 2018 niet gekozen voor een harde opstelling tegenover DSV om de gevraagde gegevens boven tafel te krijgen in plaats van de gekozen ‘nette doch formele lijn’?

De gemeente heeft richting DSV een professionele en zakelijke houding aangenomen in de monitoring van DSV. Vanaf 2017 neemt binnen de gemeente Katwijk de ontevredenheid over de achterblijvende kwaliteit en tijdigheid van door DSV verstrekte informatie toe. Dit leidt er onder andere toe dat externe expertise wordt ingeschakeld in 2018 om de monitoring en toezicht op de Grantstelling DSV te verstevigen (zie voor uitgebreide beschrijving het PwC rapport, waaronder alinea 189 en 229). In dit verband verwijzen wij u ook naar onze eerdere beantwoording van 18 februari jl. alsook naar de brief aan de gemeenteraad d.d. 23 juni 2020 “Verantwoording Garantstelling waarin dit proces is beschreven. In de voornoemde brief is tevens aangegeven dat de overeenkomst die bij het aangaan van de garantstelling was opgesteld onvoldoende mogelijkheden gaf voor de gemeente om in te grijpen toen duidelijk werd dat er sprake was van financiële problemen bij DSV. De inschatting van dat moment was dat deze professionele en zakelijke houding, met de inzet van een externe begeleider en vernieuwde procesafspraken, een correcte opstelling (‘hard’ genoeg). 2.

Speelde er volgens Finance Ideas meer dan het ontbreken van de scenario- en risicoanalyse en inzicht in de bijsturingsmogelijkheden van DSV?

Het ontbreken van een scenario- en risicoanalyse is gericht op de kwaliteit van de meerjarenbegroting. Finance Ideas doet meerdere suggesties om de rapportages van DSV kwalitatief te verbeteren en constateert ook dat DSV enkele aanbevelingen uit het voorgaande rapport heeft doorgevoerd. In onze brief van 23 juni 2020 hebben we beschreven dat ‘in een gesprek in juni 2018 wordt gevraagd en toegezegd dat er begin september door DSV een Meerjarenbegroting zal worden aangeleverd waarin de kritiekpunten van de gemeente verwerkt moeten zijn. Bij navraag komt deze begin oktober 2018 van DSV naar de gemeente Katwijk. De meerjarenbegroting verbindt geen conclusies aan deze risicoanalyse. De gemeente geeft aan een verdere uitwerking te willen zien in een businesscase en nieuwe procesbeschrijving. De nieuwe procesbeschrijving en opzet voor de businesscase zijn in concept gereed gemeente Katwijk: Koningin Julianalaan 3, 2224 EW Katwijk, Postbus 589, 2220 AN Katwijk, website: www.katwijk.nl, (T) 071 - 406 5000, (F) 071 - 406 5065, IBAN: NL13BNGH0285120271, BIC: BNGHNL2G, KvK: 27.37.09.56 Op alle opdrachten zijn, tenzij anders overeengekomen, de algemene inkoopvoorwaarden leveringen en diensten gemeente Katwijk 2017 van toepassing. Deze zijn te raadplegen op www.katwijk.nl en www.overheid.nl

**

2/5

Ons kenmerk

in het eerste kwartaal van 2019 en wordt in mei naar DSV gestuurd. Vrijwel gelijktijdig ontvangt de gemeente het bericht van DSV over de financiële problemen.’ We hebben uit het externe onderzoek dat DSV heeft laten uitvoeren kunnen concluderen dat ‘het opvalt dat de rapportages met daarin de waarschuwingen van Finance Ideas uit 2017 en begin 2018 niet zijn besproken met de raad van toezicht, het MT en/of binnen de stuurgroep vastgoed terwijl dit wel verwacht zou mogen worden.’ 3.

Zo nee, wat wordt er dan bedoeld met ‘met name’?

Niet van toepassing. 4.

Zo ja, wat speelde er meer in volgens Finance Ideas?

Finance Ideas doet ook aanbevelingen gericht op de kwaliteit van de liquiditeitsprognose (aansluiting meerjarenbegroting) en extra vergelijkende cijfers (bijvoorbeeld realisatiecijfers). Zie ook beantwoording vraag 2. 5.

Deelt het college onze mening dat er sprake was van een nieuwe ontwikkeling rond DSV en de financiële stand van zaken door wat er bekend was van de FI-notitie?

Nee, het college deelt die mening niet. De notitie FI in februari 2018 is een voortzetting (actualisatie) van de bestaande monitoring en beschikbare informatie / uitkomsten van FI. Daarmee is geen sprake van een nieuwe ontwikkeling. 6.

Zo nee, waarom waren de ambtenaren dan onderling toch bezorgd over de gang van zaken?

Zie beantwoording vraag 5 alsook onze eerdere beantwoording van vraag 9 van 18 februari jl.. Vanuit het perspectief van risicomanagement was geconstateerd dat de kwaliteit van de financiële informatie van DSV verbetering behoefde. Op het verbeteren van de informatievoorziening waren de inspanningen gericht. Gezien de omvang van de garantstelling was had dit de voortdurende aandacht van onze interne controle. 7.

Deelt het college onze mening dat eerder bekende financiële krapte geen maatstaf is om de gemeenteraad bij nieuwe ontwikkelingen niet te informeren?

Ja, die mening delen wij. Eerder bekende financiële krapte is geen maatstaf om nieuwe relevante informatie niet met de gemeenteraad te delen. Zoals ook in onze eerdere beantwoording van 18 februari jl. aangegeven wordt de gemeenteraad in situaties waar sprake is van hoge financiële risico’s op de hoogte gesteld. (Zie ook beantwoording vraag 5.) 8.

Waarom veranderde deze toon van de ambtenaren in de mailwisseling als al eerder bekend was dat er sprake zou zijn van een kritische situatie? Welke situatieverandering heeft zich voorgedaan ten opzichte van de periode voor de notitie van Finance Ideas?

De bestaande kritische toon van de ambtenaren volgt uit de al bekende beperkte financiële ruimte, maar niet dat een beroep op de garantstelling gedaan zou worden, en vooral het gebrek aan opvolging bij DSV in het verbeteren van de informatievoorziening en risicomanagement van dat moment en is niet zozeer veranderd: met de notitie van Finance Ideas is duidelijk dat het belangrijk blijft DSV nauwgezet te volgen, het risicoprofiel te bepalen en DSV om uitleg te vragen. In de notitie van FI van februari 2018 is geen sprake van een situatieverandering. 9.

Hoe rijmt u deze nieuwe toon met uw eerdere antwoord dat er al vanaf 2013 bekend was dat er financiële krapte zou zijn?

De toon van de ambtenaren is wel kritisch van aard, maar onveranderd vanuit de inval van risicomanagement en informatievoorziening. Het mailbericht past bij de situatie van dat moment en sluit aan op de notitie van Finance Ideas: actuele informatie over de situatie bij / de beoordeling van DSV. 10. Welke gevolgen heeft dit voor de niet-openbare documenten rond DSV? Dit heeft geen gevolgen. Wij volgen de ontwikkelingen ten aanzien van de Wet openbaarheid van bestuur en de Wet open overheid in algemene zin en zien geen aanleiding om eerdere besluiten die genomen zijn in het kader van de Wet openbaarheid van bestuur te heroverwegen. Bovendien wijzen wij erop op dat de genomen besluiten in dit

3/5

Ons kenmerk

verband onherroepelijk zijn geworden. Tot slot wensen wij nog te benoemen dat ‘persoonlijke beleidsopvattingen’ geen reden is voor geheimhouding ingevolge de Gemeentewet. 11. Waarom kunnen deze opmerkingen leiden tot een onevenredige benadeling van partijen? Zoals eerder in de beantwoording van 18 februari jl. aangegeven bevat de betreffende bijlage als geheel, dus niet alleen ‘de opmerkingen’, informatie die kan leiden tot onevenredige benadeling van partijen. Deze informatie in de bijlage en de daarin gemaakte opmerkingen zijn dermate met elkaar verweven dat deze integraal gelezen dienen te worden en niet afzonderlijk van elkaar gezien kunnen worden. 12. Waarom kan deze informatie leiden tot het schaden van financiële belangen? Het betreft informatie die, indien deze openbaar wordt gemaakt, ertoe kan leiden dat DSV in een ongunstigere (financiële) positie kan komen te verkeren. Indien derden over deze informatie beschikken kunnen derden in een voordeligere positie worden gebracht ten opzichte van DSV. Dit leidt ertoe dat de belangen van DSV, bij openbaarmaking van de informatie, onevenredig zouden worden geschaad, waardoor deze openbaarmaking door de gemeente achterwege dient te blijven. 13.

Waarom geeft u aan dat deze opmerkingen kunnen zorgen voor schade, maar kan het PwC wel citeren uit de notitie van Finance Ideas (bijlage 38) zonder dat dit als schadelijk wordt gezien? Zie de beantwoording van vraag 11 en de eerdere beantwoording van 18 februari jl. waarin het volgende al is aangehaald in de beantwoording van vraag 18: “Het college heeft voorgesteld om op bijlage 38 de geheimhouding te laten rusten, welk besluit de gemeenteraad heeft bekrachtigd. De openbaarheid van een enkele zin, te weten een citaat van bijlage 38 in het PwC rapport doet daar niet aan af.” 14. Kunt u nader uitleggen wat u bedoelt met het idee dat de informatie in dit document integraal gelezen moet worden en niet slechts gedeeltelijk? Zie ook beantwoording vraag 11. 15. Betekent dit in het vervolg dat niet-vertrouwelijke delen van documenten niet openbaar kunnen worden gemaakt omdat zij ‘als geheel’ moeten worden gelezen? Nee, dit betekent het niet. Per document (tekstgedeelten) dient de afweging worden gemaakt of er gronden zijn om openbaarmaking hiervan achterwege te laten. 16. Deelt het college de mening van DURF dat het niet openbaar maken van niet-vertrouwelijke delen van documenten niet de wenselijke gang van zaken is? Zoals aangegeven in onze eerdere beantwoording van 18 februari jl.

onderschrijven wij dat transparantie en openheid van groot belang zijn in dit dossier, maar dat wij ook vanuit de Gemeentewet en Wet openbaarheid van bestuur worden voorgeschreven om alle belangen, waaronder die van DSV, te behartigen. Hierdoor kan er niet op alle onderdelen van de informatie transparantie in de openbaarheid worden betracht. Echter richting de raad zijn wij volledig transparant geweest en zijn alle van belang zijnde documenten met de gemeenteraad gedeeld. 17. U wilt niet aangeven wat precies de vertrouwelijkheid is van de opmerkingen van de ambtenaar. Het feit dat de gemeenteraad dit heeft vastgesteld doet daar niets van af. Ik zou u daarom nogmaals willen verzoeken om vertrouwelijk per opmerking bij bijlage 38 aan te geven waarom dit bedrijfsgevoelige informatie zou bevatten en welke motivering er is om dit vertrouwelijk te houden. Zie beantwoording vraag 11. 18. Waarom was het voor PwC wel mogelijk om te citeren uit stukken die eerder nog volgens de gemeente partijen zouden kunnen schaden? Zie beantwoording vraag 13.

4/5

Ons kenmerk

19. Wederom moet ik constateren dat u geen antwoord geeft op de vraag die ik heb gesteld. Ik heb niet gevraagd naar een verwijzing naar het PwC rapport, maar naar de inschatting van dit college of de genoemde citaten in het PwC rapport bedrijfsgevoelige informatie bevat. Ik zal daarom de vraag herhalen: Is het college van mening dat de citaten uit het PWC-rapport bedrijfsgevoelige informatie bevat? Zo ja, welke citaten zijn dat precies?’ Aangezien het PwC rapport volledig openbaar is, is het niet meer relevant om een afweging te maken of het PwC rapport citaten bevat die naar de mening van het college bedrijfsgevoelig van aard zijn. (Zie ook beantwoording vraag 13 en 18). 20. Welke mailwisselingen, zoals die eerder zijn overgeleverd in het Wob-verzoek, zijn door de onderzoekers van het PwC niet ingezien? De mailwisselingen die zijn ingezien door de onderzoekers van PwC zijn opgenomen in de bijlagen 1, 2 en 3 van het PwC rapport. 21. Is de mailwisseling aangaande de FI-notitie van februari 2018 (waaruit ik bij de vorige raadsvragen heb geciteerd) ingezien door de onderzoekers van het PwC? Zo ja, waarom is dit niet meegenomen in het definitieve rapport? Zo nee, waarom niet? Nee, deze mailwisseling is niet ingezien door de onderzoekers van PwC.

De onderzoekers van PwC hebben, ten aanzien van de aangehaalde notitie, de beschikking gekregen over feitelijke informatie alsook zijn diverse betrokken medewerkers geïnterviewd. Dit betekent dus dat alleen de aangehaalde notitie is ingezien door de onderzoekers van PwC. 22. U geeft aan dat er diverse mailwisselingen zijn ingezien. Hoe is dit mogelijk gezien het feit dat het Wob-verzoek vertraging opliep omdat de verschillende mailwisselingen opgevraagd dienden te worden? Zoals ook in de diverse Wob- besluiten aangegeven betrof het een zeer omvangrijk verzoek, waardoor het verzamelen van de gegevens enige tijd in beslag heeft genomen. Tevens is het Wob-verzoek naderhand nog eens aangevuld, diende er zienswijzen te worden opgevraagd alsook was er besluitvorming door de raad (procedure opheffing geheimhouding) vereist. De onderzoekers van PwC hebben een aantal mailwisselingen ingezien, het Wob-verzoek kende alleen al ten aanzien van de mailwisselingen een veel ruimer bereik. (Zie ook beantwoording vragen 20 en 21). 23. Waarom hebben de onderzoekers van PwC niet alle mailwisselingen ingezien? PwC heeft alle informatie ontvangen die, zowel door de gemeente als PwC, nodig werd geacht voor het onderzoek. Daarnaast zijn diverse betrokken medewerkers geïnterviewd door PwC. Wij verwijzen in dit verband dan ook naar hoofdstuk 3.2 en 3.3 van het PwC rapport. 24.

Hoe kon de gemeente Katwijk weten dat het sein niet ‘op rood’ stond als tegelijkertijd bekend was dat de financiële informatievoorziening van DSV niet adequaat ingericht was? De gemeente steunde op dat moment op de FI-notitie van februari 2018, de rapportages van de accountant van DSV en de (meerjaren)begroting van DSV. Die gaven geen aanleiding om te concluderen dat het sein ‘op rood’ stond, namelijk dat er een beroep gedaan zou worden op de garantstelling Zoals in de eerdere beantwoording van 18 februari jl. ook aangegeven bleek bovendien, uit de rapportages van DSV tot en met eind 2018, dat er nog sprake van potentiele herstelmaatregelen om de mogelijk kritieke periode door te komen. Dit is ook het beeld van DSV zelf geweest gezien de brief van DSV d.d. 18 juni 2019, waarin is aangegeven dat diverse documenten geen aanleiding gaven tot het, ook voor DSV, onverwachte liquiditeitstekorten voor 2019.

5/5

Ons kenmerk

25. Had het college in april 2018 de gemeenteraad niet moeten informeren over het feit dat de financiële informatievoorziening vanuit DSV niet op orde was en de gemeente Katwijk haar controlerende taak niet ten volle kon uitvoeren? Nee, er was toen geen aanleiding om de gemeenteraad te informeren. Anders dan het gebruikelijke risicomanagement waarover de raad werd geïnformeerd in bijvoorbeeld de jaarrekening. Wij verwijzen in dit verband ook naar onze eerdere beantwoording van vraag 8 d.d. 18 februari jl.. Zoals in de eerdere beantwoording van 18 februari jl. aangegeven is er door PwC wel een aanbeveling gedaan ten aanzien van het uitgevoerde toezicht door de ambtelijke organisatie. De aanbeveling die door PwC is gedaan, is dat zowel het college als de raad periodiek zouden moeten worden geïnformeerd over de uitkomsten van het uitgevoerde toezicht door de ambtelijke organisatie. Deze aanbeveling is geborgd in het Verbeterplan. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Katwijk, de secretaris, de burgemeester,

mr. drs. R.T. Jie Sam Foek

ir. C.L. Visser