13. Schriftelijke bijdrage van meespreker 4 ontvangen op 2 februari bij Meekoppelkansen R-net busbaan tussen Valkenburg en de Zeeweg (2787061)

Schriftelijke bijdrage meespreker 4 bij Meekoppelkansen R-Net busbaan tussen Valkenburg en de Zeeweg ontvangen op 2 februari 2022 Geachte fractievoorzitters, Komende donderdag staat op de agenda van de Raadscommissie het onderwerp Meekoppelkansen R-net busbaan tussen Valkenburg en de Zeeweg. Een bewonersgroep uit Katwijk aan de Rijn luid hierbij de noodklok. Deze zorgen van de N206 zijn gedeeld met de provincie waarop de provincie een bureau heeft ingeschakeld om de problemen te inventariseren. Gesprekken met omwonenden / geluidmeters/ fijnstofmeters zijn geplaatst. Deze presentatie is afgelopen donderdag gepresenteerd ( provincie/ gemeente/ omwonenden). Hierbij stellen wij u in de gelegenheid om deze informatie tot u te nemen.

Rustbeleving Tranendal Eindrapportage

Project: Stille Stad Katwijk aan den Rijn Datum: 16 november 2021 Opdrachtgever: Jeroen Tromp, provincie Zuid-Holland Auteurs: Martine Sluijs, Jeroen Kamer & Sander van der Ham

Inleiding

Inhoudsopgave Inleiding

3

Persona’s

14

Beleving op de kaart

19

Geluidsmetingen

22

Ideeën op de kaart

23

Nieuwe perspectieven

26

Bewoners in Tranendal ervaarden al langer geluidsoverlast van de N206. De gemelde klachten over de geluidsoverlast waren voor de Provincie Zuid-Holland de aanleiding om gesprekken te laten voeren met bewoners die klachten hadden gemeld. De provincie wilde met de gesprekken een beter beeld krijgen hoe bewoners de leefomgeving beleven. In de gesprekken ging het daarom over meer dan de geluidsoverlast van de N206. Centraal stond rustbeleving en wat bewoners nodig hebben om tot rust te komen in de wijk. Naast de gesprekken werd ook een wijkschouw gedaan met bewoners uit Tranendal. In de periode dat de gesprekken werden gevoerd, vonden op twee plekken in de wijk ook geluidsmetingen plaats. De geluidsmetingen hadden tot doel om een beeld te krijgen van de intensiteit van het geluid veroorzaakt door de N206. In deze rapportage staan de uitkomsten van de wijkschouw, de gesprekken en de geluidsmetingen beschreven. Naast deze uitkomsten worden ook enkele conclusies getrokken die richting kunnen geven aan volgende stappen.

Tranendal in beeld Om een beeld te vormen van de buurt Tranendal en de omgeving, wandelden we op vrijdag 24 september door de buurt. en lieten ons hun buurt zien en horen. Van de achtertuinen, de groene plekken, onveilige verkeerssituaties en het geluid van de N206. We zagen ook de kansen om de leefomgeving te verbeteren, van het tunneltje, de bushalte, de ondergrondse afvalcontainers en het speelveldje aan de kop van de Commandeurslaan. In dit deel volgt een beeldverslag van deze wandeling.

Verkeer domineert de buurt via de N206, maar ook andere plekken gaat verkeer voor

Gemengde buurt met koop- en huurwoningen, met karaktervolle bebouwing

Buitenleven in de voor- en achtertuinen is belangrijk

Voor- en achtertuinen zijn belangrijk voor de rust én de ontmoeting met familie, vrienden en de buren

Groene stroken en plekken dragen bij aan uitstraling

Naast het geluid kunnen ook andere plekken verbeterd worden, zoals het grasveldje bij de Commandeurslaan en het tunneltje naar de Zanderij

Aan de ‘andere kant’ van de N206 vinden ontwikkelingen plaats, op het braakliggend stuk grond vinden tijdelijke initiatieven plaats

Identiteitsdragers als omgevingskwaliteit; Sterk verenigingsleven, saamhorigheid en gevoel van verantwoordelijkheid voor de buurt en Katwijk

Voor de ontwikkeling van de persona’s zijn de volgende processtappen doorlopen: 1. Oriënterende gesprekken met betrokken professionals die actief zijn in de buurt. 2. Diepte-interviews met bewoners in Tranendal. 3. De output van alle gesprekken is per persoon vastgelegd in een proiel. 4. Vervolgens zijn tijdens een eerste brainstormsessie de meest voorkomende en opvallende gegevens uit de interviews verzameld en gerangschikt. 5. Hiermee zijn de eerste vier prototype persona’s gemaakt. Tijdens een volgende brainstormsessie zijn deze prototypes geëvalueerd en uitgebreid tot de complete set van 9 personas. Deze zijn vervolgens uitgewerkt in personakaarten.

Persona’s Een persona is een ictieve karakterbeschrijving van een persoon, die een groep mensen representeert. De persona’s voor voor Tranendal zijn opgesteld op basis van 10 interviews met bewoners, professionals en andere betrokkenen. De persona’s beschrijven houding & gedrag, levensdoelen, pains en gains voor de rustbeleving en een droombeeld. Door de bril van persona’s ontstaat een andere kijk op rustbeleving en de eisen waar de leefomgeving aan moet voldoen. Persona’s helpen tot slot ook om vanuit een andere invalshoek in gesprek te gaan. Zo ontstaat de mogelijkheid tot een ander, diepgaander gesprek over rust en wat ervoor nodig is dat te ervaren.

6. Alle verzamelde informatie tijdens stap 1 en 2 is bovendien verwerkt in de belevings- en ideeënkaart. De persona’s worden nog besproken met de betrokken bewoners, waarna nog toevoegingen en wijzigingen gemaakt kunenn worden. Het resultaat zijn de volgende 5 personakaarten.

Verh

Beleving op de kaart De gesprekken met bewoners en andere betrokkenen bij Tranendal, gingen voor een belangrijk deel over beleving van geluid en rust. Al deze input verwerkten we op de belevingskaart. In het blauw staan de punten en de plekken die de geïnterviewden als negatief ervoeren voor hun rustbeleving. In het groen staan de punten die zij als positief ervoeren.

Belevingskaart Rust Tranendal 1

Lange afrit, waardoor automobilisten lang hard doorrijden

1

Prettige speelplek voor kinderen, maar ook gevaarlijk omdat er geen afscheiding is met de afrit

3

Kleurrijk stukje groen in zelfbeheer van een bewoner

2

Sissend geluid bij overgang van stil asfalt op N206 naar dicht asfalt op afrit

2

Veel groen langs de N206 dat wordt gewaardeerd, maar het houdt geen geluid tegen

4

Achter het huis kunnen we goed zitten, we hebben een deels open schutting om een praatje te maken

3

Bij stranddagen staat er ile op de afrit en hoor je de autoradio’s

5

Heerlijk om op de bank of in de tuin te liggen met een boek, het geluid van de buren is erg storend

4

De wallen van zijn een klankkast, vooral omdat vrachtwagens hier gas geven om de heuvel op te komen

6

Richting Leiden mogen automobilisten 50 km/h en wordt er gecontroleerd

5

Bussen staan hier vaak stationair te draaien

7

Dit is een heel sociaal buurtje, mensen kennen elkaar hier nog van vroeger

6

Dit is de route van de hulpdiensten; dag en nacht horen we sirenes, zeker ’s nachts is dat heftig

8

Molen ‘De Geregtigheid’ is een prachtige, historische plek

7

Legen van de afvalbakken zorgt voor opstopping, automobilisten rijden soms over het gras

9

Rust vind ik bij Verzorgingshuis De Wilbert en in het bos erachter

8

Automobilisten slaan hier af, met hoge snelheid

10

De Roskam voegt historische betekenis toe aan de woonomgeving

9

De achtertuinen zijn een klankkast: geluid van de weg gaat over de daken heen & geluid van de buren

11

Katwijkse najaarsfeesten worden hier georganiseerd, dan staan de grote sterren in ‘mijn achtertuin’

10

Aan de voorkant van mijn huis kan ik ’s middags niet meer zitten door het lawaai

12

Met 5 minuten sta je in de Duinen (Cantineweg), waar het heerlijk rustig is

11

De ilters en straatstenen zijn pikzwart, ik maak me zorgen over het ijnstof

13

Heerlijk ietsen naar het strand, met 10 minuten ben je er

14

Heerlijk wandelen en naar de kinderboerderij

15

Prachtig ietsen langs het kanaal naar Leiden

16

Heerlijk ietsen langs het kanaal naar Oegstgeest

17

Fietstochtje naar de Lidl om tot rust te komen

18

We zitten graag in ons strandhuisje op Katwijk

19

We ietsen vaak naar Wassenaar en Den Haag

20

Voor rust gaan we met onze sloep het water op

21

Ik woon hier heerlijk en wil eigenlijk nooit weg, maar door de weg denk ik er soms wel over na

22

Alleen als ik 's nachts om 2 uur naar werk ga is het stil, vanaf 7 uur start het gebrom en gedender

18 17

22

13

20

4 1 19

3 5

1

8

7 1

2

4

6

26 9

5

12

Als de deur openstaat kan ik de televisie niet verstaan

13

Het geluid is voor ons geen drama, maar een stuk minder zou prettig zijn

14

In de tuin heb ik een koptelefoon op met vogelgeluiden

15

Hard optrekken van motoren en sportwagens vanaf het stoplicht, met name in het voorjaar en de zomer

16

De koplampen van het verkeer schijnen mijn woonkamer in

17

Toename van zware vrachtwagens, daardoor meer geluid en trillingen

22

18

80 km/h bord is als een rode lap om gas te geven, vooral de motorclubs veroorzaken overlast

23

19

Schoolbel gaat tegenwoordig weer ieder uur af

24

Waarom komen er overal geluidsschermen, behalve hier? Dat voelt onrechtvaardig

20

Donkere en smalle tunnel, ligt vaak glas en op de weg lopen voelt onveilig

25

De weg wordt als racebaan gebruikt, vooral 's nachts wanneer er soms racewedstrijdjes zijn

21

Regelmatig wordt de bushalte kapot gemaakt

20 21

16

13 3

12 6

25

26

“De doden hebben zelfs een geluidsscherm”

Het verkeer veroorzaakt trillingen, waardoor oa de goten van mijn huis verzakken. Wat is het effect als het verkeer toeneemt, zoals het busverkeer?

11

21 15

12

14 17 11 18 22

2

15 8

19 23 24

14 9

10

16

We maken ons zorgen over de nieuwbouw bij Valkenburg, wordt het straks nog drukker?

10

7

2

Geluidsmetingen Parallel aan de interviews werden op twee plekken geluidsmetingen verricht. Deze metingen werden gedaan tussen vrijdag 24 september en vrijdag 22 oktober. Hieronder zijn de graieken van deze geluidsmetingen zichtbaar. Enkele conclusies uit deze metingen zijn: • • • • • • •

De hele dagperiode een hoge geluidbelasting in plaats van een duidelijke ochtend- en avondspits Slechts een korte tijd van lage geluidsbelasting gedurende de nacht Veel pieken, waarschijnlijk van hulpdiensten en ander wegverkeer In het weekend een kortere periode met veel geluid tijdens de dag Slapen met geopend raam zal niet ongestoord mogelijk zijn Tuinen zonder plek om het geluid te ontlopen Kenmerkend voorbeeld van het niet handhaven op verkeersintensiteiten/geluid

Ideeën op de kaart Tijdens de gesprekken passeerden er allerlei ideeën voor verbetering de revue. Deze ideeën zetten we op de ideeënkaart, te zien op de volgende pagina’s. De ideeën gaan van groot naar klein en van eenvoudig realiseerbaar tot heel complex. Sommige ideeën zouden morgen misschien al gerealiseerd kunnen worden, terwijl er voor andere ideeën eerst nog onderzoek gedaan moet worden. Een volgende stap zou kunnen zijn om met elkaar alle ideeën categoriseren naar korte termijn, middellange termijn en lange termijn. Dat schept duidelijkheidheid én biedt de mogelijkheid om al snel verbeteringen door te voeren in de leefomgeving.

Verhaallijn 1 Weg door een wijk Het groen langs de N206 blokkeert het zicht en lijkt daarmee de weg te maskeren. Deze groene ‘barrière’ blokkeert het geluid van de weg echter niet. In de herfst en de winter, wanneer de bomen hun blad hebben verloren, is de weg bovendien ook zichtbaar. Sommige bewoners in de huizen aan de Baron van Wassenaerlaan ondervinden dan ook hinder van koplampen. Hoewel het groen een prettig aanzicht biedt, draagt het verder niet bij aan een gezonde leefomgeving voor bewoners in Tranendal.

Nieuwe perspectieven

De andere vraag is wat de groene barrière doet met bestuurders op de N206. Voor hen maskeert het groen de wijk die erachter ligt. De wijk niet kunnen zien, kan zomaar betekenen dat zij zich er niet bewust van zijn en er daarom in hun rijgedrag geen rekening mee houden. De eerste verhaallijn gaat hierover: de bewustwording dat de N206 een drukke weg is door een woonwijk.

De gesprekken leverden inzichten op over de beleving van het geluid, de beleving van rust (en het gebrek daaraan) en over de waardering van de leefomgeving. In de persona’s komt deze persoonlijke informatie terug. Door de gesprekken heen zien we een aantal rode draden. Dat zijn als een soort verhaallijnen, die nieuwe perspectieven creëren op de ervaren overlast van de N206. De verhaallijnen helpen daarmee de ervaren geluidsoverlast te overstijgen en een bredere koppeling te maken met gezondheid, leefomgeving, vergroening, en nog veel meer.

van

naar

In dit deel van de rapportage benoemen we deze verhaallijnen. Bij de ideeënkaart benoemen we mogelijke oplossingen.

Boven: beeld op weg

Onder: de groene barrière

Verhaallijn 2 Beleving in de praktijk

Verhaallijn 3 Gevoel van onrechtvaardigheid

Uit de gesprekken concluderen we dat het geluid van de N206 dat bewoners ervaren, en waar ze last van hebben, heel divers is. Optrekkende sportauto’s en motoren, en dan vooral de motorclubs die met veel lawaai voorbijkomen, sirenes van hulpdiensten ook gedurende de nacht, en het gebrom van vrachtwagens wanneer ze extra gas geven om de helling na het viaduct op te komen.

De N206 langs Tranendal is onderdeel van de Rijnlandroute. Bewoners zien dat er langs de hele route allerlei plannen worden gemaakt en uitgevoerd om geluidsoverlast te voorkomen of te beperken. Zo wordt een deel van de weg verdiept aangelegd, komen er geluidsschermen en wordt de maximale snelheid verlaagd naar 50 km/h. Ook bij de begraafplaats, net ten noorden van Tranendal, staan geluidsschermen. Voor bewoners voelt het alsof er overal ingrepen plaatsvinden, behalve bij Tranendal. Buiten de directe omgeving zien bewoners ook in het land dat er een verandering ontstaat. Zo werd er een motie aangenomen om in de bebouwde kom nog maar 30 km/h te mogen rijden in plaats van 50 km/h. De bewoners van Tranendal krijgen alleen het bericht dat hun buurt niet urgent genoeg is. Deze combinatie laat een gevoel van onrechtvaardigheid achter. ‘Waarom iedereen wel en wij niet?’

Vanuit een breder perspectief van gezondheid spelen ook andere factoren een rol. Deze factoren worden niet meegenomen in berekeningen, maar zijn wel degelijk van invloed op de hinder die mensen beleven. Aandacht voor deze factoren is daarom van belang. In de gesprekken horen we over de zorg om ijnstof, de visuele verstoring van de lichten op de N206 in de herfst en de winter, en schade aan de woningen door trillingen. Dit bredere perspectief biedt ook kansen om breder te zoeken naar oplossingen.

Verhaallijn 4 Wat is het perspectief? Het gevoel van onrechtvaardigheid uit verhaallijn 3 wordt deels veroorzaakt door een gebrek aan perspectief. Bewoners ervaren al langer geluidsoverlast van de N206. Een bewonersgroep heeft enkele jaren geleden al een kant en klaar plan aan de gemeente Katwijk gepresenteerd om de geluidsoverlast op te lossen. Dit plan kwam inclusief een businesscase, waarin ook de ontwikkelaar van de Zanderij deelnam. Het plan is nooit tot uitvoer gekomen, waarvan de reden onduidelijk is. Op hetzelfde moment zien bewoners allerlei ontwikkelingen die de drukte op de weg gaan doen toenemen. De ontwikkeling van Valkenburg, een woonwijk met duizenden woningen, de hogere frequentie van het aantal bussen op de N206 (naar 20 per uur) en het verbod op doorgaand vrachtverkeer in de Rijnsburgse Brouwerstraat. Voor bewoners van Tranendal ontbreekt het perspectief op verbetering. De ontwikkelingen gaan door, waardoor en de geluidsoverlast alleen maar toe zal nemen en de kansen op een goede oplossing steeds kleiner worden. Voor bewoners voelt het proces als een fuik.

Verhaallijn 5 Brede koppelkansen Uit de belevingskaart komen een aantal duidelijke verlangens naar voren: • Zo veel mogelijk gezond buiten leven • Afzuigkap uit kunnen zetten • Verbondenheid tussen landschappen • Ruimte voor ontmoeting • Mooie beweegroutes (dichtbij) • Groen • (Verkeers)veiligheid De vijfde verhaallijn gaat daarom over de kansen om beleidsdoelen en budgetten te koppellen en te bundelen en vorm te geven in nieuwe samenwerkingen. We zien kansen voor: • • • • • •

Milieu & duurzaamheid (ijnstof en geluid, stikstof, CO2 afvang, klimaat, mobiliteitstransitie) Sociaal (veiligheid, ontmoeting, gezondheid, zorg) Fysiek ruimtelijk: Landschap en Groen Wonen Mobiliteit Economie (bedrijventerreinen, recreatie & toerisme, citymarketing, OZB, etc.)

Verhaallijn 6 Directe aanknopingspunten

Verhaallijn 7 Benut kracht in de wijk

De laatste verhaallijn, tot slot, gaat over het proces. Hoe kunnen we alle kansen die er liggen pakken. De ideeënkaart laat een breed scala aan ideeën zien. Bij sommige ideeën ligt er direct een kans. Andere ideeën vragen meer tijd en onderzoek om te ontdekken of en in welke mate ze haalbaar zijn.

Gedurende de gesprekken werd duidelijk dat er een actieve en krachtige groep bewoners in de wijk nadenkt over verbeteringen. Ze voeren eigen onderzoek uit, zijn op de hoogte van regels en ontwikkelingen en weten de weg naar de ambtelijke organisatie en de politiek te vinden. Dit is waardevol voor een brede samenwerking tussen provincie, gemeente en bewoners om de leefomgeving te verbeteren, gezonder te maken.

Op korte termijn liggen er directe aanknopingspunten. Er is bovendien een budget vanuit de gemeente, aangevuld door de provincie, om ingrepen te doen die de geluidsoverlast tegengaan en een gezonde leefomgeving ten goede komen. We zien er een aantal: • • • •

Faciliteren en stimuleren mobiliteitstransitie (waaronder elektrische vrachtwagens) Verbetering van de onderdoorgang naar de Zanderij Meer bussen combineren met OV-campagnes om auto’s te verminderen Meeliften op bestaande campagnes motorclubs

Voor de ingrepen op de lange termijn is een routekaart nodig en gedegen onderzoek naar de haalbaarheid en realiseerbaarheid van ideeën. Daarover meer in het laatste deel van deze rapportage.

De geluidsmetingen droegen bijvoorbeeld bij aan inzicht in de geluidsniveau’s. Terwijl de gesprekken plaatsvonden startte ook het programma ‘Samen meten aan luchtkwaliteit’. Enkele bewoners uit de wijk brengen zelf de hoeveelheid ijnstof in de wijk in beeld. Het draagt bij aan beter inzicht en wat nodig is voor een gezonde leefomgeving. Dat werkt het beste in samenwerking, waarbij bewoners, provincie, gemeente en mogelijke andere partijen met elkaar aan tafel zitten. Benut elkaars kracht.

Colofon

Dit document is het resultaat van het project ‘De Stille Stad Katwijk’. Dit project werd geinancierd door de Provincie Zuid-Holland (afdeling Milieu). Meer weten over de gesprekken en de uitkomsten? Jeroen Tromp Provincie Zuid-Holland jb.tromp@pzh.nl

DeÂStileÂstad