13. Bijlage 7. BBV 504624 Evaluatie VORK 2015 (3377)

Voorstel

Aan

: Burgemeester en Wethouders

Kenmerk

: 504624

Status

: Openbaar / Ter besluitvorming

Datum

: 18 augustus 2015

Afdeling

: Beheer en Vastgoed

Raad

: Ja

Medewerk(st)er

: ing. R.W. van Keulen

Ter besluitvorming

Telefoonnummer

: 071 406 5333

Or

: Nee

Portefeuillehouder

: Knape (Wethouder), J.C. (Jacco)

Communicatie

: Nee

Bijlage(n)

: 1, Review VORK

Evaluatie

: Nee

Onderwerp:

Evaluatie VORK.

Samenvatting:

In mei 2008 heeft de Gemeenteraad van Katwijk de VORK vastgesteld. Deze Visie Openbare Ruimte Katwijk geeft de ambities voor inrichting en materiaalgebruik, technisch onderhoud en netheidsonderhoud bij het beheer van de openbare ruimte in de gemeente Katwijk. Een eerder toegezegde evaluatie van de VORK wordt thans aan de gemeenteraad aangeboden. Een onderzoeksbureau heeft, in samenwerking met de gemeentelijke organisatie de VORK geëvalueerd en een aantal aanbevelingen gedaan. Eén van de aanbevelingen is om de ambities uit de VORK voor de komende vier planjaren te continueren. De aanbevelingen worden in hoofdlijn overgenomen. Daarnaast wordt voorgelegd het onderhoudsniveau centrum/Boulevard gebied te verlagen van “zeer hoog”naar “hoog”. In de praktijk is het onderhoudsniveau op dit moment al “hoog” omdat “zeer hoog” niet realistisch is. Gevraagde beslissing:

-

Kennisnemen van de in de bijlage opgenomen Review VORK Akkoord gaan met het ter informatie aanbieden van de Review VORK aan de Gemeenteraad Akkoord gaan om aan de gemeenteraad voor te leggen, om de ambities uit de VORK voort te zetten, voor de komende planperiode van vier jaar. Akkoord gaan met het aan de gemeenteraad voorstellen, om voor het centrum/Boulevard-gebied het onderhoudsniveau van “zeer hoog” naar “hoog” te verlagen.

18 augustus 2015

Intern advies

n.v.t.

Circuleren B&W

Secr.

Extern advies Burg.

Weth. I

Weth. II

Weth. III

Anteagroup

Weth. IV

Akkoord: Bespreken B&Wvergadering Besluit:

2

Aan de gemeenteraad

Kenmerk Programma Onderwerp

: 504624 : Groen, water en milieu : Evaluatie VORK

Katwijk, 18 augustus 2015.

Aanleiding en doel Katwijk kent een hoge bebouwingsgraad, met relatief weinig openbare ruimte. Openbare ruimte is van groot belang voor de samenleving: als een plek om te verblijven, elkaar te ontmoeten, om te spelen, je te verplaatsen naar het werk, familie of vrienden te recreëren of gewoon van de omgeving te genieten. De wegen, speeltoestellen, openbaar groen, bruggen, borden etc. vervullen tal van functies. Het is daarom van groot belang om zorgvuldig om te gaan met het beheer van deze kapitaalgoederen. In mei 2008 heeft de gemeenteraad van Katwijk daarom de VORK vastgesteld. Deze Visie Openbare Ruimte Katwijk geeft de ambities voor inrichting en materiaalgebruik, technisch onderhoud en netheidsonderhoud bij het beheer van de openbare ruimte in de gemeente Katwijk. In de afgelopen jaren is bij het beheer en onderhoud van wegen, openbaar groen en straatreiniging invulling gegeven aan de ambities uit de VORK. De VORK dateert echter al van enige jaren geleden (2008). In de bijgevoegde review wordt een evaluatie uitgevoerd van de ambities, doelstellingen, ontwikkelingen en resultaten van de VORK, waaronder de meetresultaten en beleving door bewoners. Hiermee wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de stand van zaken in het beheer en onderhoud, met inzicht in de ontwikkelingen en prestaties.

Dit geeft de gemeenteraad tevens de mogelijkheid om desgewenst ambities te herijken en om op dit punt ‘aan de knoppen te draaien’. Deze review richt zich vooral op het dagelijkse en periodieke beheer en onderhoud van de openbare ruimte: groenonderhoud, straatmeubilair, zwerfafval en onkruidbestrijding op verharding. Het groot onderhoud voor wegen en projecten voor vervanging en vernieuwing worden via het MIP en het meerjaren onderhoudsplan aangepakt. In het Coalitieakkoord 2014-2018 staat met betrekking tot de openbare ruimte onder andere dat de leefomgeving extra aandacht verdient en dat het de ambitie is om meer groen in de openbare ruimte te realiseren ter verbetering van de leefomgeving. De kwaliteit van de openbare ruimte is een leidend principe bij nieuwe plannen en bij binnenstedelijke locaties dient er meer aandacht gegeven te worden aan de kwaliteit van de leefomgeving. In het recente Rekenkameronderzoek is ook naar voren gekomen dat de VORK geëvalueerd dient te worden. Met deze nota en evaluatie VORK wordt ook gehoor gegeven aan de wens tot meer sturing vanuit de gemeenteraad Voor wat betreft de aanbevelingen: • Bekrachtigen van de huidige ambities en doelstellingen in de VORK voor de komende planperiode van 4 jaar. Deze aanbeveling wordt overgenomen en ter besluitvorming voorgelegd.

• Nota Integraal Beheer Kapitaalgoederen opstellen, met scenario’s en kostenperspectief, zodat het bestuur ‘aan de knoppen kan draaien’. Stel nieuwe ambities voor de komende jaren vast of bekrachtig de huidige ambities; Deze aanbeveling wordt niet overgenomen Het opstellen van een nota integraal beheer kapitaalgoederen heeft ons inziens geen meerwaarde en zou slechts een samenvatting/opsomming zijn van de verschillende beleidskaders t.a.v. het beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen, die reeds door u zijn vastgesteld. Wel zal worden ingezet op een verdere verhoging van de kwaliteit van de op dit beleid gebaseerde gemeentelijke beheerplannen. Hierdoor zal er een nog beter inzicht gaan ontstaan tussen het beleid, de doorvertaling ervan naar beheersmaatregelen en de financiële consequenties van die maatregelen Voor het maken van keuzes door de gemeenteraad zijn ons inziens andere opties ook geschikter. Uit de VORK vloeien beleidsnota’s voort, zoals het groenbeleidsplan. Bij de vaststelling cq. tussentijdse evaluatie van de aan de VORK gekoppelde beleidsnota’s heeft de gemeenteraad de gelegenheid om sturing te geven. In deze beleidsnota’s 3

worden keuzemogelijkheden ten aanzien van het ambitieniveau inclusief de daaraan verbonden financiële consequenties opgenomen en voorgelegd. Voor wat betreft het dagelijks beheer, voortvloeiend uit de VORK, worden bij de aanbesteding naast vastgestelde VORK-niveaus ook alternatieve niveaus uitgevraagd om zo een keuze voor te kunnen leggen aan het college. Daar waar de gemaakte keuzes afwijken van de doelstellingen van de door de gemeenteraad vastgestelde VORK niveaus en/of negatief afwijken van de beschikbaar gestelde middelen worden deze expliciet aan de gemeenteraad voorgelegd. • Doorvertalen van de ambities voor ‘beste dienstverlener’ naar de volgende stap bij inrichting en beheer openbare ruimte. Doorontwikkelen van de burgerschouw, door naast technische kwaliteiten inrichting, vooral ook beleving en eventuele wensen mee te nemen. Daarbij actief inzetten op participatie en zelfbeheer; Deze aanbeveling wordt overgenomen. Het zorgen voor (de instandhouding) van een kwalitatief goede openbare ruimte wordt aangemerkt als een belangrijke vorm van “dienstverlening” van de overheid. Ook de snelheid en kwaliteit van het verhelpen van de meldingen buitenruimte is van groot belang bij deze dienstverlening. Hiervoor zijn reeds servicenormen vastgesteld.

Voor wat betreft het houden van de burgerschouw, hierin wordt bezien of er een verdieping op dit instrument in relatie tot beleving en eventuele wensen kan plaatsvinden. Mogelijkheden voor participatie worden benut en er wordt gezocht naar bruikbare voorbeelden van zelfbeheer. • Het recent ingezette beleid van de gebiedsgerichte aanpak van verouderde openbare ruimte uitbouwen, vanuit een breder meerjarenperspectief; Deze aanbeveling wordt overgenomen. Het is de bedoeling om na de vier wijken waar thans gestart is met de gebiedsgerichte aanpak ook fasegewijs de andere wijken die voor een dergelijke aanpak in aanmerking komen aan te pakken. • Bij de contracten rekening houden bij de prijsvorming en aanbestedingen met mogelijke bestuurlijk bijstellingen in de ambities. Deze aanbeveling wordt bij nieuw af te sluiten contracten overgenomen. • Toezicht op de uitvoering van (eigen) onderhoud verbreden en periodiek rapporteren over de trends en geleverde prestaties. Deze aanbeveling wordt overgenomen. Via de onderhoudscontracten met de aannemers wordt het uitgevoerde werk geschouwd en worden de uitkomsten daarvan vastgelegd. Het werk dat met het personeel in dienst bij de gemeente wordt uitgevoerd werd wel geschouwd maar niet vastgelegd. Het schouwen van werken van eigen medewerkers wordt inmiddels op eenzelfde wijze vastgelegd als de schouw met de aannemer.

De resultaten hiervan worden met de medewerkers besproken. In de huidige VORK ambities is het niveau voor netheidsonderhoud voor het centrum van Katwijk aan Zee en de Boulevard op “zeer hoog” gesteld. In de praktijk is dit onderhoudsniveau niet haalbaar en vindt deze plaats op het niveau van “hoog”. In een kustplaats is er nu eenmaal altijd wel sprake van bijvoorbeeld zwerfafval/stuifzand veroorzaakt door de wind. De gemeenteraad wordt gevraagd om akkoord te gaan met het voortzetten van de ambities uit de VORK 2008-2014 maar voor dit niveau wordt voorgesteld om het netheidsonderhoud naar niveau “zeer hoog” naar “hoog” te verlagen. Wanneer uitgesproken wordt dat het niveau toch op “zeer hoog” dient te zijn dan vraagt dit extra inspanningen en leidt dit tot een kosten verhoging. In de oorspronkelijke VORK ambities is het netheidniveau voor de woongebieden op het niveau “hoog-basis” vastgelegd. Door gunstige aanbestedingen , zowel voor onderhoud groen als schoonhouden straten, is in 2011 besloten om het niveau voor netheidsonderhoud in woongebieden te verhogen naar niveau “Hoog”. Indicatoren (facultatief)

4

In de programmabegroting wordt de indicator gehanteerd waarbij het aantal deelnemers aan de burgerschouw wordt geregistreerd. De andere indicator in dit hoofdstuk is het oordeel over de leefbaarheid in de buurt via de bron, “waarstaatjegemeente.nl”. Voor deze laatste scoort de gemeente Katwijk over 2013 een 7.4. Motivering voorstel Voortzetten ambities VORK Met de keuze om de huidige ambities uit de VORK door te zetten blijft het huidige beeld van de buitenruimte gehandhaafd. De inwoners van de gemeente Katwijk hebben middels de burgerschouw aangegeven tevreden te zijn met het beeld van de buitenruimte. Daarnaast passen de hoge bestuurlijke ambities in het Coalitieakkoord 20142018 met betrekking tot de openbare ruimte binnen de huidige ambities uit de VORK . Sturen door de gemeenteraad De gemeenteraad krijgt zoals verzocht is de mogelijkheid tot sturen doordat de vaststelling cq. tussentijdse evaluatie van de aan de VORK gekoppelde beleidsnota’s aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Onkruidbestrijding op verharding in relatie tot straatreiniging Er gaat een wijziging plaatsvinden in de wettelijke vertaling naar uitvoer onkruidbestrijding. De zogenaamde DOB (Duurzaam Onkruid Beheer) methode, met toepassing van chemische bestrijdingsmiddelen, wordt naar verwachting in 2016 verboden.

Uit onderzoek en ervaring is gebleken dat aannemers voor het onderdeel onkruidbestrijding op verharding, met een lager bedrag inschrijven wanneer er op een hoog niveau onderhoud plaats vindt op het gebied van straatreiniging. Een hoog niveau van straatreiniging brengt met zich mee dat er minder voedingsbodem is voor beplanting en dat nog relatief kleine plantjes geen kans krijgen groter te groeien Meerjaren gevolgen De uitvoeringskosten voor groenonderhoud, onderhoud aan meubilair en klein onderhoud aan vervangingen passen binnen de huidige meerjarenbegroting. Ervaring in den lande leert dat na een (in het kader van bezuinigingen) verlaging van kwaliteitsniveau’s in de buitenruimte het zeer veel (financiële) inspanningen vergt om het kwaliteitsniveau later weer naar een hoger niveau te brengen. Kanttekeningen Bestek straatreiniging In de afgelopen jaren is het bestek voor de straatreiniging tegen een zeer laag tarief (ver beneden een reële marktwaarde) in de markt weggezet. Inmiddels is de markt gewijzigd. Daarnaast speelt mee dat onkruidbestrijding op verharding straks niet meer met chemische middelen mag plaats vinden. Beide aspecten zullen naar verwachting leiden tot een kostenstijging wanneer een nieuw bestek voor de periode vanaf maart 2016 wordt aanbesteed.

Bij deze aanbesteding worden prijzen voor verschillende kwaliteitsniveau gevraagd zodat de vrijheid bestaat om, eventueel in afwijking van de in de VORK vastgestelde ambities, voor een lager niveau te kiezen. Aanbesteding groenonderhoud In 2014 is, om te profiteren van de op dat moment zeer gunstige markt, het groenonderhoud voor de wijken Katwijk Noord en Rijnsburg (volgens de huidige VORK-normen) voor een langdurige periode (5 jaar met opties om te verlengen met nog eens 5 x 1 jaar) aanbesteed. Dit contract start vanaf maart 2016. Bij dit contract is geen rekening gehouden met mogelijke bestuurlijke bijstellingen in de ambities. Het niveau voor netheidsonderhoud in woongebieden is daarbij overeenkomstig de in 2011 genomen besluiten op Hoog gehouden. Verder heeft met de MareGroep vruchtbaar overleg plaats gevonden om het huidige contract voor groenonderhoud in de wijken Katwijk aan Zee, Valkenburg en Katwijk a/d Rijn (eveneens volgens de huidige VORK-normen) voor de periode vanaf maart 2016 tegen gunstige voorwaarden langdurig (5 jaar) voort te zetten. Deze optie wordt separaat via een nota aan het college en de gemeenteraad aangeboden.

5

Voorstel voor raadsbehandeling (facultatief) Voorgesteld wordt om dit voorstel eerst in een oordeelsvormende sessie aan de gemeenteraad voor te leggen Aanpassingen naar aanleiding van commissiebehandeling (Facultatief)

Middelen Wanneer wordt ingestemd met de voorgestelde besluiten past dit vooralsnog binnen de financiële kaders van de huidige (meerjaren)begroting. Wel met de kanttekening dat de aanbesteding voor een nieuw bestek straatreiniging (inclusief onkruidbestrijding op verharding) op het huidige VORK-niveau, voor de periode vanaf maart 2016, naar stellige verwachting gaat leiden tot een kostenstijging. Wanneer dit aan de orde komt wordt er een dekkingsvoorstel aan de gemeenteraad voorgelegd.

Uitvoering

Bijlage(n) 1 Review VORK (Evaluatie)

Burgemeester en wethouders van Katwijk, De secretaris De burgemeester

6

Raadsbesluit Kenmerk Programma Onderwerp

: 504624 : Groen, water en milieu : Evaluatie VORK

De raad van de gemeente Katwijk; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Katwijk van 1 september 2015; gelet op artikel 147 van de Gemeentewet;

BESLUIT:

-

Akkoord gaan met de ambities uit de VORK voort te zetten voor de komende planperiode van vier jaar, Akkoord gaan met het verlagen van het onderhoudsniveau “zeer hoog” naar “hoog” voor het centrum/Boulevard gebied.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Katwijk in zijn openbare vergadering van De griffier

De voorzitter

7