13. Bijlage 1. Notitie inventarisatie meekoppelkansen busbaan Duinvallei. (2787061)

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Gemeente Katwijk 18 januari 2022

Inhoud 1

Hoogwaardig openbaar vervoer in Katwijk ............................................... 1

2

Beschrijving schetsontwerp busbaan ....................................................... 3

3

Toelichting meekoppelkansen ................................................................... 8

4

3.1

Versterking groenstructuur ............................................................................................... 8

3.2

Geluidswerende maatregelen ........................................................................................ 13

3.3

Beschrijving per tracédeel .............................................................................................. 15

Investeringsoverzicht................................................................................ 20

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina i

1

Hoogwaardig openbaar vervoer in Katwijk

De provincie Zuid-Holland realiseert een busbaan langs Valkenhorst en de Duinvallei in het kader van het R-netprogramma. De provinciale budgetten zijn toereikend voor de aanleg en inpassing van de busbaan, bushaltes en een nieuwe fietstunnel onder de N206. In het plan van aanpak dat provincie en gemeente gezamenlijk hebben opgesteld, is vastgelegd dat in het ontwerptraject zogenaamde meekoppelkansen worden onderzocht. Meekoppelkansen zijn zaken die buiten de scope van het HOV-project vallen en de kwaliteit of functionaliteit van het gebied verbeteren. Ook is vastgelegd dat partijen gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor financiële dekking voor de realisatie van de meekoppelkansen. Er blijken zich meekoppelkansen voor te doen op het gebied van geluidswerende voorzieningen en de versterking van de groenstructuur. Dit zijn elementen die direct ten goede komen aan de omgeving en die door het ‘meeliften’ met de activiteiten voor de busbaan kostenefficiënt kunnen worden gerealiseerd. De totale investeringslasten voor het realiseren van de meekoppelkansen bedragen € 4 miljoen, waarvan een bijdrage van de gemeente Katwijk van € 1,5 miljoen is voorzien. De realisatie van de busbaan is voorzien in 2024, gekoppeld aan de oplevering van de eerste woningen in Valkenhorst.

Het is dan ook noodzakelijk nu een besluit te nemen over een financiële bijdrage om de meekoppelkansen te kunnen verzilveren.

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 1

Programma R-net De busbaan in de Duinvallei maakt onderdeel uit van het programma R-net, hoogwaardig openbaar vervoer onder een herkenbare merknaam. Over de aanleg van R-net in Katwijk is in 2013 een bestuurlijke overeenkomst afgesloten tussen de provincie en gemeente. In 2020 en 2021 is de eerste fase van de R-netmaatregelen in Katwijk aan Zee en Katwijk Noord uitgevoerd. De aanleg van de busbaan langs Valkenhorst en de Duinvallei betreffen fase 2 van het project. Over de eventuele verdere doortrekking van R-net naar Noordwijk is nog geen definitief besluit genomen.

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 2

2

Beschrijving schetsontwerp busbaan

In dit hoofdstuk is het basisontwerp voor de busbaan weergegeven, zoals deze eind 2021 is opgesteld en door de provincie is gepresenteerd aan de omwonenden en de gemeenteraad. De eerste analyses hebben geleid tot een voorkeursvariant, waarbij de bus grotendeels over een vrijlliggende busbaan rijdt. Voor de basisscope, zoals die in dit hoofdstuk is beschreven, geldt dat de provincie deze binnen het R-net-budget kan realiseren. Tracédeel noord Het noordelijk deel is het smalste stuk van de route langs de Duinvallei. Ter hoogte van de Nieuwe Duinweg ligt in de huidige situatie een groenstrook van circa 9 meter, die bij de aanleg van de busbaan en verlegging van het fietspad geheel zou verdwijnen. Er zijn dan ook meerdere opties onderzocht om de ruimtelijke impact van de busbaan te beperken. Dit heeft geleid tot het volgende voorstel: •

•

De bus rijdt tussen de Zeeweg en de Molentuinweg alleen in noordelijke richting over vrijlligende infrastructuur. De bus in zuidelijke richting (richting Leiden) rijdt vanaf de Zeeweg via de oprit van de N206 met het verkeer mee. Deze optie is in een verkeersmodel doorgerekend en blijkt vrijwel dezelfde verkeersafwikkeling op te leveren als een variant met een volledige busbaan. Aangezien de bus op de plek van het huidige fietspad gaat rijden, moet een nieuwe fietsroute worden aangelegd. Er wordt voorgesteld deze niet direct naast de busbaan te leggen, maar via de Nieuwe Duinweg. Om deze optie verkeersveilig te kunnen realiseren, adviseert de provincie om de Nieuwe Duinweg, tussen de parkeerplaats van de ontmoetingskerk en de tunnel, en de tunnel onder de N206 te veranderen in een fietspad.

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 3

Figuur: Basisontwerp tracédeel noord

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 4

Tracédeel midden Tussen de tunnel bij de Nieuwe Duinweg en de bestaande fietstunnel naar de Molentuinweg ligt de halve busbaan strak tegen de N206 aan. De bus richting Leiden rijdt over de bestaande busstrook. Het fietspad komt dan aan de Duinvalleizijde van de bestaande aarden wal te liggen. Over de zandsloot wordt een nieuwe fietsbrug gerealiseerd. Net voor de bestaande fietstunnel voegt de bus richting Leiden uit en kruist de halve busbaan. Vanaf dit punt rijden beide richtingen over een vrijlligende busbaan. De bestaande fietstunnel wordt aangepast, zodat de nieuwe busbaan de fietstunnel kan kruisen. Net ten zuiden van de bestaande fietstunnel wordt een nieuwe bushalte voor twee richtingen aangelegd. Ook wordt een fietsenstalling in R-netstijl gerealiseerd. De bestaande bushalte aan de oostzijde van de N206 (bij de Hyacintstraat) komt te vervallen.

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 5

Figuur: Basisontwerp tracédeel midden

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 6

Tracédeel zuid Ten zuiden van de bushalte liggen de busbaan en het fietspad aan weerszijden van de bestaande aarden wal. Het fietspad sluit aan op de rotonde bij de Westerbaan en op een nieuwe fietstunnel onder de N206 door, die uitkomt ter hoogte van de kruising Hyacintstraat – Anemoonstraat. Deze nieuwe fietstunnel maakt onderdeel uit van de doorgaande fietsverbinding verbinding tussen Katwijk aan Zee en Leiden en zorgt ervoor dat fietsers veilig en comfortabel kunnen oversteken. De bestaande fietsoversteek bij het kruispunt N206 – N441 komt te vervallen. De busbaan kruist de N441 gelijkvloers (met verkeerslichten) bij het kruispunt met de N206 en sluit aan op het tracédeel langs Valkenhorst.

Figuur: Basisontwerp tracédeel zuid

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 7

3

Toelichting meekoppelkansen

Uit de inventarisatie en de eerste gesprekken met omwonenden kwamen de onderwerpen groen en geluid nadrukkelijk als zorgpunten naar voren. Er leven bij veel bewoners zorgen over de hoeveelheid groen en de kwaliteit daarvan, na aanleg van de busbaan, en geluidsoverlast van de provinciale weg is al lange tijd een ergernis bij omwonenden. Deze twee onderwerpen zijn dan ook uitgewerkt in het voorstel dat in de navolgende paragrafen wordt beschreven.

3.1 Versterking groenstructuur In samenwerking tussen gemeente en provincie is onderzocht welke kansen zich in dit gebied voordoen om de groenstructuur te versterken. Dit heeft geleid tot een concept, waarin verschillende elementen samenkomen: het Park Duinvallei Het Park Duinvallei is gebaseerd op een landschappelijk ontwerp dat een integrale oplossing biedt voor meerdere vraagstukken die hier spelen. Met het realiseren van het ontwerp worden doelen en wensen op verschillende beleidsterreinen gerealiseerd. Het ontwerp realiseert ringpark Katwijk en sluit aan bij de karakteristieken van de omgeving (duinlandschap). Het biedt ruimte aan een aantrekkelijke doorgaande fietsstructuur, zorgt voor inpassing van HOV busbaan met HOV-halte, ingepaste geluidswering en draagt bij aan het versterken van ecologische structuren (met behoud van bestaande bomen Zeeweg). Het nieuw te ontwikkelen gebied gaat veel betekenen voor Katwijk: het vormt een nieuwe aantrekkelijke entree, waarin het strandgevoel van duinen beleefbaar wordt na de kruising N441. Een uitloopgebied en landschappelijke afronding/inbedding van de wijk Duinvallei met aantrekkelijke wandelroutes en een optimale verbinding van de doorfietsroute Leiden - Katwijk. In de volgende alinea’s worden de verschillende elementen besproken.

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 8

Het groenbeleidsplan als leidraad In 2021 heeft de raad het Groenbeleidsplan vastgesteld. In dit document zijn beleidsmatige elementen opgenomen die zijn gebruikt voor het concept van het Park Duinvallei. Vanuit het groenbeleid willen we graag de volgende elementen opnemen: • Groen dat bijdraagt aan gezondheid en welzijn van inwoners, makkelijk toegankelijk is en uitnodigt om rust en ontspanning te vinden of plezier aan te beleven. Een trapveldje of picknickveldje als functioneel groen wanneer daar vraag naar is maar waar het niet nodig is heeft kruidenrijk grasland de voorkeur. Siergroen op strategische plekken maar inheems groen heeft de voorkeur. Probeer om groen zoveel mogelijk op elkaar aan te laten sluiten om versnippering tegen te gaan. Liever één gezonde boom met voldoende bovengrondse en ondergrondse ruimte dan vijf ongezonde bomen door onvoldoende ruimte. Kwaliteit gaat hier voor kwantiteit. • Groen dat de biodiversiteit in Katwijk versterkt, een gezonde omgeving is voor dieren en planten en hen voldoende gelegenheid biedt om zich te bewegen tussen de groene gebieden. Dit betekent het toepassen van inheemse soorten die passen bij de lokale bodemstructuur. Het toepassen van natuurvriendelijke oevers i.p.v. beschoeiing. Aansluiten

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 9

•

op de groenstructuren. Waar mogelijk een natuurlijke overgang van gras, naar heesters, naar bomen. Groen dat helpt bij het verwerken van grote hoeveelheden regenwater, verkoeling biedt als de temperatuur te hoog oploopt en op deze manier de gevolgen van klimaatverandering verzacht. Bijvoorbeeld het toepassen van een wadi maar denk ook aan open verharding zoals grasbetontegels. Door diversiteit in boomsoorten is het bomenbestand weerbaarder tegen ziekten en plagen die vaker voorkomen als gevolg van de klimaatverandering. Groen in grotere aaneengesloten oppervlakten.

Verbindende groenstructuren De Duinvallei maakt onderdeel uit van de noord-zuid- georiënteerde hoofdgroenstructuur (zie ook figuur hiernaast). Versterking van deze structuur is essentieel voor het totale groene netwerk in de gemeente. Het concept voor het Park Duinvallei sluit aan bij het zogenaamde ringpark, dat is voortgekomen uit een burgerinitiatief (2019). Het Ringpark Katwijk heeft als doel om Katwijk niet alleen aan de Kust te positioneren met alle focus en recreatie, maar het te verbreden naar een ring van groen en recreatieroutes rond het dorp. Eén van de missende schakels is de verbinding Duinvallei, die loopt van de Cantineweg naar de Zeeweg. Met het landschappelijk ontwerp wordt een brede groenzone met duinen, beplanting en struiken voor zien dat past bij de karakteristiek van het duinlandschap. Met vrijliggende wandelroutes, recreatieve voorzieningen, speelplekken wordt deze landschappelijke rand geladen en vormt het een cruciale schakel in het Ringpark als vertrek- en eindpunt.

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 10

Figuur: Ringpark

Inpassing van HOV busbaan en HOV-halte De HOV-busbaan krijgt in het ontwerp een plek ten oosten van het Park Duinvallei en maakt onderdeel uit van de dynamiek van de N206. De HOV-halte wordt landschappelijk ingepast en wordt een herkenbare halte met eventueel recreatieve voorzieningen als servicepunt, watertappunt en toeristische informatie.

Versterken ecologische structuur Niet alleen voor de gebruikers van het gebied, maar ook de streekgebonden flora en fauna heeft voordelen van dit ontwerp. Het park Duinvallei vergroot en verbindt het leefgebied van de verschillende soorten vogels, insecten en kleine zoogdieren en vergroot de kans voor soortenuitwisseling en biodiversiteit. Allereerst verbindt het ontwerp de oude duinen achter de Cantineweg met de opgaande beplanting tussen N206 en Nieuwe Duinweg en verder richting Cleijn Duin.

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 11

Welkom in Katwijk! De integrale benadering van het ontwerp geeft Katwijk een nieuwe entree en een kwaliteitsinjectie voor Katwijk. Dat moet bezien worden in het perspectief van de hele ontwikkeling langs de N206, een gebied dat snel gaat veranderen door de verdiepte ligging Tjalmaweg, ontwikkeling Valkenhorst en ontwikkeling Duinvallei. Het ontwerp geeft de unieke kans om de ontwikkelingen die er spelen nu daadwerkelijk om te zetten in een krachtig ontwerp met een nieuwe entree voor Katwijk. Vanaf de kruising N206-N441 kom je Katwijk binnen. Deze plek leent zich uitstekend voor het plaatsen van een landmark waardoor bezoekers welkom worden geheten. Vanaf die plek zijn de nieuwe duinen met gebiedseigen beplanting ineens zichtbaar. Dat geldt niet alleen voor het autoverkeer dat over de N206 vanuit Leiden komt, maar ook voor de reizigers in de HOV-bussen en de fietsers die vanuit Leiden en Valkenburg, die door de nieuwe fietstunnel Katwijk binnen fietsen. De realisatie van het Ringpark en landschappelijke inbedding van Park Duinvallei als

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 12

onderdeel van de gemeentelijke groen- en recreatiestructuur geven dit ontwerp een kwaliteitsinjectie voor mens en dier.

3.2 Geluidswerende maatregelen Omwonenden ervaren al lange tijd geluidsoverlast door het verkeer op de provinciale weg. Met name aan de Baron van Wassenaerlaan en omgeving is de geluidsbelasting op de gevel hoog. Een geluidsonderzoek heeft aangetoond dat deze zijde van de weg in aanmerking komt voor subsidie in het kader van het provinciale Actieplan Geluid. Integratie geluidswering in Park Duinvallei In het ontwerp van het Park Duinvallei is uitgegaan van een duinlandschap. Door het realiseren van geluidswallen in de vorm van duinen dicht tegen de N206 zal dat nu al effect hebben op het geluidsniveau voor bestaande woningen in de Zanderij. Als in de toekomst blijkt, bij verdere ontwikkeling van Duinvallei, dat er meer nodig is om woningen te realiseren binnen de geldende geluidsnormen, dan kunnen aanvullende geluidswerende voorzieningen aangebracht worden op het duinlandschap. Geluidsmaatregelen Tranendal De provincie en gemeente hebben onlangs gezamenlijk een onderzoek uitgevoerd naar de leefbaarheid in de wijk Tranendal. Veel bewoners geven aan last te ervaren van optrekkende voertuigen en gebrom van zwaar vrachtverkeer, ook ’s nachts. Ook bestaat er een gevoel van onrechtvaardigheid. De Tjalmaweg wordt verdiept aangelegd en er komen geluidsschermen. Ook bij Katwijk Noord staan geluidsschermen.

Ondanks het feit dat hetzelfde verkeer langs Tranendal rijdt en er woningen zeer dicht op de weg staan, worden er geen maatregelen getroffen. Een eerste inventarisatie laat zien dat een scherm van 3 à 4 meter hoog een aanzienlijke reductie van de geluidsbelasting zou opleveren. Dit scherm (zie figuur volgende pagina) zou dan langs de gehele Baron van Wassenaerlaan geplaatst worden. Op alle woningen aan de Baron van Wassenaerlaan is sprake van een hoge geluidsbelasting, waarbij uit geluidsmetingen is gebleken dat er weinig rustige momenten optreden. De geluidsniveaus zijn hoger dan de plandrempels die de provincie voor het geluid van het wegverkeer op haar wegen ambieert. Het treffen van maatregelen aan de weg is niet mogelijk aanzienlijk er al stil asfalt is aangebracht. Met het realiseren van een geluidscherm parallel aan de N206 kan de geluidbelasting op de bebouwing aan de Baron van Wassenaerlaan worden teruggebracht tot ten hoogste 55 dB L den en 50 dB Lnight. Bij huidige intensiteiten is daarvoor een scherm met een lengte van circa 600

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 13

meter en een hoogte van minimaal drie meter nodig. De geluidreductie van dit scherm is van dien aard dat dit voor de bewoners leidt tot een hoorbaar effect. Bij de verwachte hogere intensiteiten in 2030 na de realisatie van de busbaan is naar verwachting een scherm van circa vier meter nodig om hetzelfde effect te bereiken. Dit zal in het ontwerptraject nader worden onderzocht.

Figuur: Locatie geluidsscherm Tranendal

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 14

3.3 Beschrijving per tracédeel De inhoudelijke uitgangspunten, zoals in de voorgaande paragrafen beschreven, zijn verwerkt in een schetsontwerp. Per tracédeel wordt dit hierna beschreven. Tracédeel noord Functioneel is wat betreft de busbaan en het fietspad uitgegaan van dezelfde uitgangspunten als in het basisontwerp. De zone rondom het nieuwe fietspad Nieuwe Duinweg kan worden voorzien van extra beplanting, zodat de doorgaande groenstructuur wordt versterkt. Daarbij wordt gedacht aan cultuurgrassen die aansluiten bij het duinlandschap, zodat dit thema wordt doorgetrokken tot aan de Zeeweg. Naast het fietspad wordt ook de wandelroute doorgezet tot aan de Ontmoetingskerk. In de omgeving van de tunnel en net ten zuiden daarvan ontstaat meer ruimte voor groen en de wandelpaden, door het fietspad verder het gebied in te leggen. De kruising tussen de verschillende fietsstromen nabij de tunnel moet nog nader worden gedetailleerd. Vanaf deze locatie start ook het duinlandschap met hoogteverschillen. Aan de oostzijde van de N206 wordt een geluidsscherm van circa 4 meter hoog geplaatst. Deze start ter hoogte van de woningen aan de Commandeurslaan 60 – 68 en ligt tussen de N206 en de groenstrook in.

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 15

Figuur: Meekoppelkansen tracédeel noord

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 16

Tracédeel midden Het duinlandschap met wandelroutes loopt door parallel aan het fietspad. Nabij de Zandsloot wordt een speelbos ingericht. Tussen het speelbos en de busbaan ligt een watergang als afscheiding. Ten opzichte van de basisvariant ligt het fietspad dieper de Duinvallei in en kruist daardoor op een andere plek de Zandsloot. De kruising van de Zandsloot en de kruising tussen de twee fietsroutes moet nog nader worden gedetailleerd. Een centraal punt in het Park Duinvallei is de HOV-halte. Op deze plek begint of eindigt niet alleen voor veel mensen de busreis, maar hier komen ook alle fiets- en wandelroutes bij elkaar. De HOV-halte wordt niet alleen een prettige verblijfsplek voor dagelijkse reizigers, maar ook een welkomstplek voor bezoekers aan Katwijk, voor wie bijvoorbeeld een fietstocht door de duinen start op deze plek. De HOV-halte krijgt de uitstraling van een ontvangstplein. Qua ontwerp wordt aangesloten bij het duinlandschap. Ten zuiden van de HOV-halte wordt het duinlandschap met wandelroutes voortgezet. Aan de oostkant van de N206 loopt het geluidsscherm door tot aan de Zandsloot.

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 17

Figuur: Meekoppelkansen tracédeel midden

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 18

Tracédeel zuid In het Park Duinvallei is een uitkijktoren opgenomen, waarvandaan in twee richtingen langs de N206 wordt gekeken en er een mooi uitzicht is richting de Katwijkse duinen. Deze toren kan een onderdeel vormen van een reeks herkenningspunten om de Romeinse Limesroute door Katwijk zichtbaar te maken. De wandelroutes sluiten aan op de Cantineweg en via de nieuwe tunnel op de Molenwijk. Ook aan de zijde van de Molenwijk wordt de groene inrichting ter hoogte van de Hyacintstraat aangepast. Het laatste gedeelte van het Park Duinvallei ligt tussen de nieuwe fietstunnel en de N441. Aangezien dit de plek is waar, komende vanuit de richting Leiden, automobilisten, buspassagiers en fietsers voor het eerst het duinlandschap te zien krijgen, is het een uitgelezen plek om met een landmark de overgang van het polderlandschap naar de duinen te markeren. Er wordt voorgesteld met een kunstwerk de bezoekers welkom te heten in Katwijk.

Figuur: Meekoppelkansen tracédeel zuid

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 19

4

Investeringsoverzicht

De in hoofdstuk 3 beschreven maatregelen vallen buiten de basisscope van het project R-net en er dienen dan ook aanvullende financiële middelen te worden ingezet. Voor de duidelijkheid maken alle maatregelen uit hoofdstuk 2 (busbaan, fietspaden, fietstunnel) wel onderdeel uit van deze basisscope. Voor de maatregelen is een globale kostenraming opgesteld: Groen Grondverzet / landscaping

12.600

€

44

€

554.000

Beplanting / groene inrichting

12.600

€

40

€

504.000

Aanleg wandelpaden

€

150.000

Speelbos

€

75.000

Inrichting, elementen, meubilair

€

350.000

€

2.220.000

Verkeersmaatregelen

€

100.000

Totaal

€

3.953.000

Geluid Geluidsscherm tranendal

600

€

3.700

Dekkingsbronnen De verwachte investeringskosten bedragen circa € 4 miljoen. Het Rijk heeft ter ondersteuning van de mobiliteitsmaatregelen voor Valkenhorst toegezegd hierin € 0,5 miljoen te willen bijdragen. Vanuit het Actieplan Geluid van de provincie Zuid-Holland is voor het oplossen van geluidsknelpunten € 0,5 miljoen beschikbaar en inmiddels geoormerkt voor dit project. Voor de resterende € 3 miljoen hebben provincie en gemeente bestuurlijk de intentie uitgesproken een voorstel te doen voor dekking van ieder 50%. Aan de gemeenteraad wordt dan ook het voorstel voorgelegd om € 1,5 miljoen beschikbaar te stellen voor de beschreven meekoppelkansen.

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 20

Realisatie De provincie is vanaf 2023 met een aannemer en een ondersteunende ambtelijke organisatie in het gebied om de uitvoering van de busbaan ter hand te nemen. De provincie heeft zich bereid verklaard om de meekoppelkansen samen met de al beoogde basismaatregelen uit te voeren. De meekoppelkansen kunnen worden toegevoegd aan de scope van de R-net corridor Leiden Katwijk Noordwijk en worden volgens de huidige planning uiterlijk eind 2024 gerealiseerd. Door de meekoppelkansen via de provincie te laten meenemen wordt er werk met werk gemaakt en bereiken gemeente en provincie maximale effectiviteit qua kosten en uitvoering met een zo gering mogelijke druk op de omgeving. Indien de gemeente zelfstandig op een later moment deze maatregelen zou willen realiseren, dan dient hiervoor een hoger investeringsbedrag te worden gereserveerd.

Meekoppelkansen busbaan Duinvallei

Pagina 21