11. Raadsvoorstel Kadernota 2024 (3132097)(versie 26 juni 2023)(schone versie)
Tekst van het document
Aan de gemeenteraad
Kenmerk Programma Onderwerp
: Z3132097D3138042 : Bestuur en ondersteuning : Kadernota 2024
Katwijk, 23 mei 2023 Aanleiding en doel De Kadernota is een kaderstellend document voor een eerste schets van de beleids- en financiële ontwikkelingen voor de begroting 2024. Aangezien de eerste berekeningen een negatief saldo voor 2024 en het meerjarenperspectief lieten zien, is ons uitgangspunt dat de begroting voor 2024 sluitend is. Door deze opgave is terughoudend omgegaan met nieuwe budgetaanvragen. Onderstaand wordt een schets gegeven van beleidsontwikkelingen, die al dan niet met een budgetaanvraag gepaard gaan. Motivering voorstel 2. Investeringsagenda Uit het debat van de oordeelsvormende sessie van 20 april jl. is gebleken dat de wens van uw raad is om middels voorstellen vanuit het college keuzes te maken in de investeringsagenda. Keuzes zijn noodzakelijk vanuit realisatie oogpunt (capaciteit), maar ook vanuit financieel oogpunt. Dit blijkt uit de voorjaarsbestuursrapportage 2023 en deze Kadernota 2024. Wij werken aan voorstellen om een realistischer volume per jaar in de investeringsagenda te plannen. Dit traject loopt tot de zomer en wordt verwerkt in de begroting 2024. Het voorstel is om eind augustus deze uitkomsten met uw raad te bespreken. 3. Begrotingsuitgangspunten Wat betreft de standaard beleidsuitgangspunten voor het opstellen van de begroting blijven deze in systeem ongewijzigd.
Om evenwel aansluiting te vinden bij de systematiek op basis waarvan gemeenten in hun algemene uitkering uit het gemeentefonds worden gecompenseerd voor de ontwikkelingen van lonen en prijzen wordt onder beslispunt 6 onder andere geadviseerd voor de te hanteren indexen voor deze ontwikkelingen aan te sluiten bij de indexen die het Rijk daarvoor gebruikt. 4. Gemeenschappelijke regelingen Hoofdstuk 2.2 noemt voor de gemeenschappelijke regelingen de wijziging van de voor 2024 gevraagde gemeentelijke bijdragen ten opzichte van hetgeen daarvoor reeds in het gemeentelijk meerjarenperspectief beschikbaar is. Deze cijfers zijn gebaseerd op de voor de op te stellen gemeentelijke zienswijze toegezonden GR-begrotingen. Vooralsnog wordt van de daarin gevraagde bijdragen uitgegaan. De uiteindelijke besluitvorming door de algemeen besturen van de GR-en zal worden verwerkt in de gemeentelijke begroting voor 2024. 5. Budgetmutaties Het is niet mogelijk gebleken de voor 2024 en verder benodigde budgetmutaties budgettair neutraal te laten verlopen. In incidentele gevallen kan slechts een verlaging van andere lasten of een verhoging van baten worden aangewezen. Financieel betekent dit in 2024 een budgettair nadeel van € 1,7 mln. dat oploopt tot € 2,5 mln. in 2027. Voor de verschillende posten en hun onderbouwing wordt verwezen naar hoofdstuk 2.3. 6.
Maatregelen Het in het begin van hoofdstuk Financiële ontwikkelingen gepresenteerde meerjarenperspectief vraagt om structurele keuzes om de veelal ongunstige autonome ontwikkelingen die het perspectief veroorzaken, het hoofd te kunnen bieden. Gezien de structurele aard van het meerjarensaldo wordt geadviseerd ons in eerste instantie te richten op het oplossen van het saldo van het begrotingsjaar 2024. Immers, als dat in structurele 2
termen sluitend kan worden gepresenteerd zal de toezichthouder het beoogde repressieve begrotingstoezicht van toepassing verklaren. Dat gesteld hebbende is het ons raadzaam geleken alvast een aantal maatregelen te bezien die het financieel beeld gunstig beïnvloeden en deze na afdoende afweging ter instemming aan uw raad voor te leggen. De maatregelen vallen uiteen in aanpassing van de bestaande financiële beleidsuitgangspunten en -kaders maar ook zijn budgetten bezien op hun actualiteit en noodzaak. Instemming met de verschillende voorgestelde maatregelen maakt dat de uitdaging realiseerbaar om in de komende maanden tot een sluitende opstelling van de begroting voor het jaar 2024 te komen. 7. Meicirculaire Bij de informatieve behandeling van de kadernota op 15 juni jl. konden wij u onder voorbehoud berichten dat van de meicirculaire voor 2024 e.v. een verwacht structureel voordelig budgettair effect uit gaat. De aanvankelijk voor 2024 en 2025 gepresenteerde nadelige saldi slaan daardoor om in voordelige saldi maar voor 2026 en 2027 blijft sprake van nadelige saldi: bedragen * € 1.000
- = nadeel, + = voordeel
Ontwikkeling begrotingssaldo
2024
2025
2026
2027
Saldo Kadernota
-2.372
-454
-7.253
-11.362
Meicirculaire (bij benadering en onder voorbehoud)
5.000
5.000
2.500
2.500
Saldo Kadernota inclusief meicirculaire
2.628
4.546
-4.753
-8.862
- De in de begroting 2023 voorgestelde extra OZB-opbrengst (5% structureel cumulatief) van
860
1.805
2.848
3.900
- Nog te realiseren bezuinigingen van
453
596
596
596
Let op! Dit saldo is inclusief:
Wij hebben aangekondigd dat deze verandering van het financiële meerjarenperspectief vraagt om een heroverweging van de in de kadernota voorgestelde saldo-reducerende maatregelen. bedragen * € 1.000
- = nadeel, + = voordeel
Ontwikkeling begrotingssaldo
2024
2025
2026
2027
Saldo Kadernota inclusief meicirculaire Heroverwegingen:
2.628
4.546
-4.753
-8.862
Intrekken post 'diverse organisatorische maatregelen'
-1.200 -4.753
-8.862
Toevoeging Algemene reserve ikv Sparen voor de toekomst
-428
-3.546
Voorlopig verwacht begrotingssaldo
1.000
1.000
Herbezien budgetten: diverse organisatorische maatregelen In de kadernota is voor 2024 onder § 2.4.1 sub 1 een maatregel voor personeelslasten opgenomen van € 1,2 miljoen. Deze zou gerealiseerd moeten worden door het niet direct invullen van vacatureruimte, vacatures een aantal maanden open te laten staan en daarop niet in te huren. Gezien het in het coalitieakkoord verwoorde inzetten op het verlagen van de werkdruk en het realiseren van de opgaven was dit een onwenselijke maar gezien de financiële ruimte, noodzakelijke maatregel. Nu sprake is van een gunstiger beeld wordt voorgesteld om van deze maatregel af te zien om de uitdagingen voortvarend aan te kunnen gaan. Instellen van een voordelig begrotingssaldo van € 1,0 mln. en sparen voor de toekomst. Onder de maatregelen ‘financieel beleid’ is geconstateerd dat het bij het ontbreken van positieve begrotingssaldi het sparen voor de toekomst achterwege zal moeten blijven (§ 2.4.1 sub 3). Op basis van de nu gedane suggesties hoe om te gaan met de budgettaire verbetering die van de meicirculaire uitgaat, is sprake van een voorlopig positief saldo van € 1.428.000. 3
Net als in de begroting voor 2023 is besloten, wordt geadviseerd bij een voordelig begrotingssaldo van meer dan € 1,0 mln. het bovenmatige deel toe te voegen aan de algemene reserve. Gezien bovenstaande lijkt daar ruimte voor te zijn. Het daadwerkelijke begrotingssaldo voor 2024 en de meerjarenraming is echter pas bekend na verwerking van diverse doorrekeningen en overige zaken die zich zullen aandienen bij het opstellen van de begroting. In de aan uw raad aan te bieden begroting wordt indien het begrotingssaldo voordeliger is dan € 1,0 mln. voorgesteld om dit toe te voegen aan de algemene reserve. Hiermee zetten we het sparen voor de toekomst beperkt voort en sluiten we aan bij het advies uit de contourennota om batige saldi uit de voordelige jaren opzij te zetten, om zo een buffer naar de toekomst te creëren. 8. Te wijzigen programma-indeling begroting In een informatieve sessie met uw raad is op 20 april gesproken over de wens om tot een andere programmaindeling van voornamelijk de sociaal domein-begroting te komen.
Ingegeven door een flinke administratieve uitbreiding van het aantal taakvelden maar zeker niet minder door het besef dat met de nieuwe voor ogen staande indeling een inhoudelijk samenhangender en duidelijker verhaal kan worden verteld, bijgestuurd en verantwoording kan worden afgelegd, wordt geadviseerd de begroting voor 2024 al volgens de nieuwe indeling op te laten stellen. De terecht door uw raad naar voren gebrachte discussie over het autorisatieniveau voor budgetten wordt hierbij niet uit het oog verloren maar wordt betrokken bij de dit najaar te actualiseren financiële verordening waarin beide zaken formeel geregeld zullen worden. 9. Verfijning taakvelden Wmo en Jeugd begroting 2023 In 2022 is besloten de voorgeschreven indeling van de taakvelden voor Wmo en Jeugd fijnmaziger te maken. Die verfijning is ingegeven door de informatiebehoefte van gemeenten en Rijk in het sociaal domein en is dienstbaar aan de doelstellingen van de hervormingsagenda Jeugd. Landelijke trends en effecten worden zo beter meetbaar en gemeenten hebben meer mogelijkheden om zichzelf te vergelijken.
Door de verfijning worden de vijf taakvelden voor individuele voorzieningen WMO en jeugd (6.6 Maatwerkvoorzieningen, 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+, 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-, 6.81 Geëscaleerde zorg 18+, 6.82 Geëscaleerde zorg 18-) opgedeeld in negentien taakvelden… Deze verfijning van de taakvelden Wmo en jeugd is voor 2023 ingevoerd. Dat betekent dat begroting en jaarrekening over 2023 het overzicht van baten en lasten per taakveld de opgedeelde, verfijnde taakvelden moet bevatten. Omdat de gemeenten ten tijde van dit besluit al bezig waren met de opstelling van hun begrotingen is er genoegen mee genomen dat de verfijningen in de loop van het begrotingsjaar doorgevoerd worden. Dat moment is nu voor Katwijk gekomen. Niet alleen zet het het advies kracht bij om voor (een deel van) de begroting tot een andere indeling te komen maar ook voor het openen van een nieuw begrotingsjaar 2024 in de administratie is het zaak hiervoor de basis die uit het rekeningschema van de huidige begroting bestaat actueel te hebben. Voor de Wmo en jeugd dus met 19 taakvelden. Het rekeningschema is inmiddels aangepast maar pas met het verplaatsen van de onderliggende budgetten van de oude naar de nieuwe taakvelden wordt aan de nieuwe informatievoorschriften voldaan.
Daartoe wordt uw raad voorgesteld de bijgevoegde, uiteraard budgettair neutrale wijziging van huidige begroting 2023 vast te stellen.
Kanttekeningen Bezuinigingen 2021 De geactualiseerde begrotingssaldi zijn inclusief de bezuinigingen. Een groot deel van de bezuinigingen is inmiddels gerealiseerd, maar voor een deel is dit niet het geval (zie voor toelichting hoofdstuk 3.1 van de Voorjaarsbestuursrapportage): Voor 2024 moet nog € 453.000 worden gerealiseerd. Deze taakstelling loopt op naar een uiteindelijk nog te realiseren totaal van € 596.000. Voorstel voor raadsbehandeling (facultatief) Informatieve behandeling op 15 juni 2023 Oordeelsvormende behandeling op 29 juni 2023 Besluitvorming op 6 juli 2023 4
Aanpassingen naar aanleiding van commissiebehandeling (facultatief) Aanpassingen naar aanleiding van commissiebehandeling (facultatief) Middelen bedragen * € 1.000
- = nadeel, + = voordeel
Ontwikkeling begrotingssaldo
2024
2025
2026
2027
Begrotingssaldo na Voorjaarsberap Begrotingsuitgangspunten (indexeringen)
-267 -6.298
-341 -6.092
-810 -5.965
-5.627 -5.859
-938
-656
-367
-141
Budgetmutaties
-1.749
-2.305
-2.306
-2.481
Tussenstand naar bestaand beleid en budgetmutaties
-9.251
-9.394
-9.449 -14.109
Maatregelen/suggesties Financieel kader en beleid
4.853
8.554
1.810
2.511
Herbezien budgetten
2.026
386
386
236
Totaal maatregelen/suggesties
6.879
8.940
2.196
2.747
Geactualiseerd saldo Kadernota Meicirculaire (bij benadering en onder voorbehoud)
-2.372 5.000
-454 5.000
-7.253 -11.362 2.500 2.500
Saldo Kadernota inclusief meicirculaire Heroverwegingen:
2.628
4.546
-4.753
-8.862
Intrekken post 'diverse organisatorische maatregelen'
-1.200
Bijdrage aan GR-en boven regionale indexatie-norm
Toevoeging Algemene reserve ikv Sparen voor de toekomst
-428
-3.546
Voorlopig verwacht begrotingssaldo
1.000
1.000
-4.753
-8.862
- De in de begroting 2023 voorgestelde extra OZB-opbrengst (5% structureel cumulatief) van
860
1.805
2.848
3.900
- Nog te realiseren bezuinigingen van
453
596
596
596
Let op! Dit saldo is inclusief:
Bovenstaande tabel laat zien dat het begrotingssaldo in 2024 € 9,3 miljoen nadelig is en oploopt naar € 14,1 miljoen in 2027. Naast de heroverweging van de investeringsagenda zijn er nog andere ontwikkelingen die het uiteindelijke meerjarenperspectief van de begroting 2024 zullen gaan beïnvloeden waaronder de meicirculaire. Zoals eerder geschetst worden maatregelen voorgesteld om in ieder geval het tekort in 2024 te beperken. Dit heeft geresulteerd in een bijgesteld nadelig begrotingssaldo van € 2,4 miljoen vóór verwerking van de Meicirculaire. De toelichting op de maatregelen is opgenomen in paragraaf 2.4. De verwachte uitkomst van de meicirculaire en hoe deze ons oorspronkelijk advies voor de Kadernota heeft gewijzigd is onder punt 7 van de motivering toegelicht.
Uitvoering De kadernota wordt als input/vertrekpunt gebruikt voor het opstellen van de begroting 2024. De opvattingen van uw raad over de kadernota worden meegenomen bij de voorbereiding van de begroting 2024. Na uitwerking van de meicirculaire hebben we meer zicht op wat er nog nodig is om te komen tot een sluitende begroting. Na de zomer is de begroting technisch doorgerekend en weten we definitief wat de uitkomsten zijn. Bij de septembercirculaire kunnen we beter inschatten hoe het meerjarenperspectief ontwikkelt en wat voor traject / maatregelen aanvullend nodig zijn Medio december '23 / januari '24 betrekken we uw raad bij dit proces in opmaat naar de kadernota 2025.. Juridisch advies Communicatie 5
Bijlage(n) Kadernota 2024 Z3132097D3132407 Begrotingswijziging nr. 25 van 2023 Z3132097D3149447
Burgemeester en wethouders van Katwijk, De secretaris De burgemeester
6
Raadsbesluit Kenmerk Programma Onderwerp
: Z3132097D3138042 : Bestuur en ondersteuning : Kadernota 2024
De raad van de gemeente Katwijk; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Katwijk van 23 mei 2023; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, gelet op artikel 3 van de Financiële verordening 2019
BESLUIT: 1. 2. 3.
4.
5.
De Kadernota 2024 vast te stellen; De investeringsagenda nader uit te werken conform voorstel in hoofdstuk 1.2 en te verwerken in de begroting 2024; Voor zover daarin geen wijziging plaatsvindt uit hoofde van de in paragraaf 2.4.1 voorgestelde maatregelen, de algemene begrotingsuitgangspunten uit de kadernota 2024 (hoofdstuk 2.1) vast te stellen voor de begroting 2024; De gevraagde gemeentelijke bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen conform de besluitvorming door het algemeen bestuur van de verschillende gemeenschappelijke regelingen in de begroting voor 2024 te verwerken; De voorstelde budgetmutaties (hoofdstuk 2.3) vast te stellen en deze te verwerken in de begroting 2024;
6. In te stemmen met de voorgestelde saldo-reducerende maatregelen (hoofdstuk 2.4) en deze te laten betrekken bij de opstelling van de begroting voor 2024; 7. De uitkomsten van de meicirculaire van het gemeentefonds in de besluitvorming over de kadernota te betrekken door: a. De diverse organisatorische maatregelen (§ 2.4.2.sub 1) van beslispunt 6 nu niet te verwerken in de begroting; b. Bij de opstelling van de begroting 2024 uit te gaan van een voordelig begrotingssaldo van € 1,0 mln.; c. Alsdan resulterende voordelige saldi in te zetten voor het sparen voor de toekomst; 8. De begroting sociaal domein voor 2024 op te laten stellen volgens de in hoofdstuk 3 voorgestelde indeling in (deel)programma’s met onderliggende taakvelden; 9. De uitbreiding van de taakvelden conform wijziging BBV aan te passen in de begroting 2023 en de bijgevoegde begrotingswijziging nummer 25 van 2023 “wijziging taakvelden Sociaal Domein” vast te stellen. Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Katwijk in zijn openbare vergadering van 6 juli 2023 De griffier
De voorzitter
7