10. Nota van beantwoording over Wet Inburgering 2021 (2732374)

Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Wet Inburgering 2021 (2732374) 23 december 2021 De antwoorden van het college van B&W op de vragen van de fracties staan schuin gedrukt onder de vraag. Nr. 1.

Pag.

Fractie CDA

Vraag & Antwoord Hoe ziet de warme overdracht van een asielstatushouder van het COA naar de gemeente er precies uit? Gebeurt dat door middel van een driegesprek met een medewerker van de gemeente, een medewerker van het COA en de inburgeringsplichtige of alleen door een overdracht van digitale informatie? De gemeente ontvangt van iedere statushouder een klantprofiel. Daarna volgt er inderdaad een driegesprek tussen het COA, de gemeente en de inburgeringsplichtige. Dit kan zowel fysiek als digitaal. Gezien de huidige coronamaatregelen en het feit dat de inburgeringsplichtige voor de gemeente Katwijk momenteel uit AZC’s uit het hele land komen (buiten Zuid-Holland), is de verwachting dat dit de komende periode digitaal zal zijn.

2.

CDA

Hoe snel wordt in Katwijk momenteel met de brede intake gestart? Gebeurt dit al gedeeltelijk in het AZC? Zo nee, waarom niet? De gesprekken voor de Brede Intake starten zodra de inburgeringsplichtige in Katwijk woont. Het is momenteel praktisch niet uitvoerbaar om dit al te starten als een asielstatushouder op het AZC woont omdat de inburgeringsplichtigen vanuit heel Nederland komen (in Zuid-Holland is momenteel, behalve de tijdelijke locatie in Duinrell/Wassenaar, geen AZC met uitstroom). Indien er in de omgeving van Katwijk wel een AZC wordt gestart met uitstroom in de regio, is het streven om de Brede Intake op een eerder moment te starten.

3.

CDA

23 december 2021

a. Op welk moment wordt uiterlijk de landelijke leerbaarheidstoets afgenomen bij een inburgeringsplichtige? b. In hoeveel talen kan Welzijnskwartier bij de uitvoering van de leerbaarheidstoets begeleiding garanderen? c. Wordt hierbij ook regionaal samengewerkt zodat begeleiding in (nog) meer talen kan worden aangeboden? Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Wet Inburgering 2021 (2732374)

Pagina 1 van 8

Nr.

Pag.

Fractie

Vraag & Antwoord a) De leerbaarheidstoets wordt binnen 10 weken afgenomen vanaf het moment dat de inburgeringsplichtige in Katwijk woont. b) De leerbaarheidstoets zal worden afgenomen door een van de trajectbegeleiders van het Welzijnskwartier. Zij zijn gespecialiseerd in het begeleiden van asielstatushouders. Daarnaast werken bij het Welzijnskwartier veel vrijwilligers die vele talen machtig zijn (de zogenaamde sleutelfiguren). Over het algemeen zijn de talen Engels, Arabisch en Tygrinia (Eritrea) voldoende om het grootste deel van de statushouders te begeleiden. Indien nodig kan ook een tolkentelefoon worden ingeschakeld. c) Nee, regionale samenwerking is momenteel niet nodig geweest vanwege taalbarrières. Ook vanwege de beschikbaarheid van de tolkentelefoon.

4.

CDA

Hoe wordt er in het algemeen voor gezorgd dat begrijpelijke informatie wordt aangeboden aan de inburgeringsplichtige? Gebeurt dit ook met een tolk of met schriftelijke informatie in verschillende talen? Hoe wordt daadwerkelijk gecontroleerd of de afspraken die bijvoorbeeld in het PIP worden gemaakt (denk aan beschikking en verplichtingen) met iemand, ook echt goed worden begrepen? De gemeente biedt inderdaad de informatie aan in diverse talen. Daarnaast wordt, indien nodig, in de diverse intakegesprekken (om te komen tot een PIP) gebruik gemaakt van een tolk. Op deze manier borgen we dat de afspraken begrepen worden.

5.

CDA

Klopt het dat WZK de maatschappelijke begeleiding, maar ook het Participatietraject en de Module Arbeidsmarkt &Participatie uitvoert? Ja, dit klopt.

6.

CDA

Controleert/monitort de gemeente of het inburgeringsaanbod van goede kwaliteit is? Zo ja, hoe? Ja, in de aanbesteding van het inburgeringsaanbod (taalonderwijs) zijn diverse kwaliteitseisen opgenomen. Bij het opstellen van deze kwaliteitseisen is gebruik gemaakt van de expertise van Divosa alsmede onze ervaringen met het huidige taalonderwijs. Dit gaat bijv. over groepsgrootte en deskundigheidseisen voor het personeel.

7.

CDA

Zijn er lokaal afspraken gemaakt over de inhoud van het inburgeringsaanbod? Zo ja, welke? Nee, de aanbesteding voor inburgeringsaanbod is regionaal uitgevoerd. Op deze manier hebben we voldoende volume op elke taalroute om gedurende het jaar nieuwe groepen te laten starten. Het aantal statushouders in Katwijk alleen is te laag om meerdere taalgroepen op meerdere taalniveaus te kunnen aanbieden. Uiteraard sluiten we hierbij wel aan op de lokale uitvoeringspraktijk van de

23 december 2021

Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Wet Inburgering 2021 (2732374)

Pagina 2 van 8

Nr.

8.

Pag.

Fractie

Vraag & Antwoord gemeente Katwijk (bijv. de afstemming op lokaal en individueel niveau tussen de taalscholen, Welzijnskwartier, Provalu en de gemeente).

CDA

Hoe zit het hier met regionale samenwerking? Zijn er mogelijkheden om regionaal samen te werken om het inburgeringsaanbod zo divers mogelijk te maken en meer maatwerk te kunnen leveren? De aanbesteding voor het inburgeringsaanbod is regionaal uitgevoerd. Op deze manier hebben we voldoende instroom van statushouders om meerdere groepen in het jaar te laten starten in de verschillende taalroutes.

9.

CDA

Is in de voor de inburgeringsplichtige gekozen leerroute ook altijd de module KNM [kennis van de Nederlandse maatschappij] opgenomen? Ja, deze is onderdeel van de taalroute.

10.

CDA

Hoe houdt de gemeente zicht op de vorderingen van de inburgeringsplichtige en bij wie ligt daar de verantwoordelijkheid: WZK of Servicepunt? Hoe vaak is er daadwerkelijk contact (voortgangsgesprekken) met inburgeraars tijdens hun inburgeringstraject? De gemeente (Wijkteam/Servicepunt) houdt de voortgangsgesprekken met de statushouders. De verantwoordelijkheid en handhaving ligt dan ook bij de gemeente. Op dit moment gaan wij uit van (minimaal) twee voortgangsgesprekken in het eerste jaar, één of twee gesprekken in het tweede jaar en een gesprek in het derde jaar. Uiteraard gaat de gemeente hier maatwerk op toepassen, er is dus zo vaak als nodig contact met een statushouder.

11.

CDA

Biedt de gemeente ook maatschappelijke begeleiding aan gezinsmigranten, als daar behoefte aan is? Nee, maatschappelijke begeleiding voor gezinsmigranten is geen gemeentelijke taak en hier heeft de gemeente ook geen budget voor ontvangen. Het ‘wegwijs maken in de samenleving’ is een taak van de partner van de gezinsmigrant.

12.

CDA

23 december 2021

Hoe wordt er omgegaan met inburgeringsplichtigen die verwijtbaar verzuimen om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen en die zich niet aan de gemaakte afspraken houden? Worden er dan sancties (boetes) opgelegd en zo ja, welke? Wat wordt er gedaan om deze sancties te voorkomen en om een spontane naleving van regels te stimuleren?

Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Wet Inburgering 2021 (2732374)

Pagina 3 van 8

Nr.

Pag.

Fractie

Vraag & Antwoord De werkwijze van de gemeente (Wijkteam/Servicepunt) is er juist op gericht om statushouders te betrekken bij de gemaakte afspraken in het PIP en hen te motiveren deze afspraken na te komen. Alle consulenten van het Servicepunt zijn er op getraind en voor opgeleid om met de cliënten het gesprek hierover aan te gaan. Mocht het nodig zijn om toch een sanctie op te leggen, dan zijn deze bedragen wettelijk vastgelegd. •

Boete voor het niet verschijnen bij de Brede Intake is €250,-

•

Boete voor het niet nakomen van afspraken tijdens het proces is €50,-. Dit boetebedrag kan stapsgewijs worden verhoogd per overtreding tot maximaal € 800,- per overtreding met een maximum van € 2400,- gedurende de initiële (en eventueel verlengde) inburgeringstermijn. De gemeente moet bij het vaststellen van het boetebedrag rekening houden met de mate van verwijtbaarheid (opzet, grove schuld, normale verwijtbaarheid en verminderde verwijtbaarheid). Als er helemaal geen sprake is van verwijtbaarheid, legt de gemeente geen boete op. 13.

CDA

Nu is er door het college voor gekozen om in Beleidsregels Inburgering 2022 op te nemen hoe Katwijk uitvoering geeft aan de wettelijke kaders in de nieuwe Wet inburgering. Bestaat de mogelijkheid om dit bijvoorbeeld na een jaar alsnog om te zetten in een verordening? De verschillende bevoegdheden uit de nieuwe inburgeringsregelgeving zijn toebedeeld aan het college. Het college heeft er daarom voor gekozen om beleidsregels op te stellen. Het is mogelijk om een aantal zaken om te zetten naar een verordening. Voor zover de wet uitputtend regelt hoe de taken uitgevoerd moeten worden, is geen ruimte voor een aanvullende autonome verordening. Waar de wet niet uitputtend is, en dus ruimte laat voor aanvullende regels, heeft de gemeenteraad de bevoegdheid een verordening te maken die regels stelt over het uitvoeren van de taak van het college. Het gaat hierbij ondere andere om de onderdelen maatschappelijke begeleiding, participatieverklaring en de intake. De uitgangspunten die de gemeenteraad al heeft vastgesteld voor de MAG en de werkwijze van het Wijkteam/Servicepunt is bij het opstellen van de beleidsregels al als uitgangspunt genomen.

14.

SGP

Werden statushouders in het oude beleid gedurende de eerste 6 maanden ook financieel ontzorgd? Nee, dit is een nieuwe wettelijke taak.

15.

SGP

23 december 2021

Kan specifieker worden aangeven op welke manier men statushouders in de toekomst naar werk wil begeleiden?

Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Wet Inburgering 2021 (2732374)

Pagina 4 van 8

Nr.

16.

Pag.

Fractie

Vraag & Antwoord Provalu verzorgt de re-integratie van statushouders, net als voor de overige bijstandscliënten in Katwijk. Zij hebben contacten met de werkgevers in de gemeente Katwijk en de regio. Zij bekijken welke cliënt het beste past bij een vacature. Zij bekijken ook welke ondersteuning een cliënt/statushouder nodig heeft bij het vervullen van een vacature en/of om in een zelfstandig bestaan te kunnen voorzien (bijvoorbeeld begeleiding op de werkvloer of aanvullende opleiding). Hierbij is uiteraard oog voor de specifieke kenmerken van de doelgroep. In de toekomstige aanpak gaat Provalu deelnemen aan de gesprekken rondom de Brede Intake en het PIP. Op deze manier maken we in een vroegtijdig stadium al afspraken met de statushouder over het toekomstige werk.

SGP

Welk deel van statushouders is in de achterliggende jaren geslaagd in het vinden van werk? Kan een overzicht van de afgelopen 5 jaar worden gegeven? Voor het MAG-databoek gebruiken we de Benchmark Statushouders van Divosa. Hierin worden de gegevens van Katwijk afgezet tegen die van andere Nederlandse gemeenten. In de benchmark wordt een overzicht gegeven van de laatste drie jaar. [zie volgende pagina]

23 december 2021

Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Wet Inburgering 2021 (2732374)

Pagina 5 van 8

Nr.

Pag.

Fractie

Vraag & Antwoord

De grafiek ‘Percentage werkende statushouders (18-65 jaar)’ geeft een beeld van de ontwikkeling van het percentage gehuisveste statushouders dat betaald werk heeft. Het gaat om de groep die sinds 2014 een status heeft gekregen en is ingeschreven bij de gemeente. Dat betekent dat er mensen tussen zitten die al een paar jaar in de gemeente wonen, maar ook mensen die er pas een maand zijn. 17.

SGP

Kan een globaal overzicht worden gegeven van de achtergrond van de statushouders die de gemeente Katwijk in de laatste jaren heeft opgenomen? Leeftijd, gezinssituatie, land van herkomst, opleidingsniveau, culturele achtergrond, godsdienst, etc. Elk half jaar ontvangt de gemeente een taakstelling om statushouders te huisvesten. In deze taakstelling tellen zowel ouders als kinderen mee. De afgelopen jaren was de taakstelling als volgt samengesteld:

23 december 2021

Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Wet Inburgering 2021 (2732374)

Pagina 6 van 8

Nr.

Pag.

Fractie

Vraag & Antwoord Jaar

Aantal gehuisveste Statushouders

Aantal minderjarige kinderen*

Aantal Aantal een Aantal meerderjarige persoonshuishoudens meerpersoonshuishoudens statushouders 2017 138 66 72 24 31 2018 92 42 50 14 20 2019 57 32 25 7 11 2020 48 28 20 3 12 2021 96 33 66 42 14 * Dit aantal minderjarige kinderen gold op het moment van huisvesten, in de loop van de jaren is een aantal kinderen wel meerderjarig geworden. In Katwijk komen de meeste statushouders uit Eritrea en Syrië. De overige statushouders komen verder uit diverse Afrikaanse landen en landen uit het Midden-Oosten. Een enkeling komt uit een ander land. De overige gevraagde gegevens zijn bijzondere persoonsgegevens en mogen daarom niet worden geregistreerd en zijn dus ook niet beschikbaar als managementinformatie. 18.

DURF

Kunnen de 'Beleidsregels Inburgering 2022' met ons worden gedeeld? Zo nee, waarom niet en wanneer dan wel? Zeker, ze zijn toegevoegd in de bijlage. Daarnaast zijn ze ook hier te vinden: Beleidsregels inburgering Katwijk 2022.

19.

DURF

'Bij het Welzijnskwartier is professionele en vrijwillige begeleiding in verschillende talen beschikbaar.' Welke talen? (zie ook vraag 3) Bij het Welzijnskwartier is een sleutelfiguur werkzaam die, naast Nederlands, ook de talen Engels, Arabisch en Tygrinia (Eritrea) spreekt. Deze talen zijn voldoende om het grootste deel van de statushouders te begeleiden. Mocht dit niet voldoende zijn, dan beschikt Welzijnskwartier over een uitgebreid netwerk van (oud)statushouders in Katwijk die willen ondersteunen in het vertalen. Daarnaast is ook altijd een tolkentelefoon beschikbaar.

20.

DURF

23 december 2021

'Binnen de begroting is er daarom weinig financiële speelruimte voor aanvullende lokale wensen.' a. Aan welke aanvullende lokale wensen zou dan kunnen worden gedacht? b. Aan welke aanvullende lokale wensen zou dan kunnen worden gedacht bij specifiek de taalroutes? c. Welke financiële speelruimte is er wel voor aanvullende lokale wensen? d. Is de verwachting dat er in de toekomst meer financiële speelruimte zal zijn voor aanvullende lokale wensen? Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Wet Inburgering 2021 (2732374)

Pagina 7 van 8

Nr.

Pag.

Fractie

Vraag & Antwoord a. Aan de huidige taken kunnen wij met de huidige begroting goed invulling geven. Aanvullende wensen zijn er momenteel niet. b. Het Rijk heeft inmiddels incidenteel meer budget beschikbaar gesteld voor de Onderwijsroute. Helaas is de omvang en de verdeelsleutel nog niet bekend. De verwachting is dit budget voldoende zal zijn voor het financieren van de taalroutes. c. Met de huidige begroting kan invulling worden gegeven aan de wettelijke taken en de MAG-opdracht begeleiding statushouders. Meer budget is momenteel niet beschikbaar in de begroting voor dit onderwerp. d. Nee, in het nieuwe regeerakkoord is opgenomen dat de partijen de nieuwe Wet Inburgering willen voorzetten. De verwachting is wel dat het incidentele budget voor de Onderwijsroute nog structureel wordt opgenomen, maar niet meer budget.

21.

DURF

Is er ruimte voor extra ondersteuning en/of maatwerk voor statushouders die een hoger taalniveau nastreven, zoals B2/C1? Zo ja, wat voor ruimte? Zo nee, waarom niet? De Inburgering is er altijd op gericht om het Staatsexamen af te leggen, dat is (maximaal) B1-niveau. De taalinstituten streven er naar om dit traject zo op maat mogelijk in te richten (homogene groepen). Voor snelle leerders ligt het leertempo bijvoorbeeld vaak hoger. Ook is er voor jonge statushouders die daarna kunnen doorstromen naar het hoger onderwijs, de Onderwijsroute. Samen met het Taalinstituut van de Universiteit Leiden, Hogeschool Den Haag en Hogeschool Leiden worden statushouders hier op hoog niveau Nederlands geleerd en voorbereid om te gaan studeren.

23 december 2021

Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Wet Inburgering 2021 (2732374)

Pagina 8 van 8