Reactienotitie Beleidsplan Circulaire Economie PDF

Reactie door Kernteam

Gemeente SchouwenDuiveland

Hoofdstuk/ Pagina 38-39

Opmerking

Antwoord

Aanpassing beleid

Aantal fte is te laag ingeschat

Tabel is aangepast volgens bijlage. Na een jaar wordt de uitvoering gevalueerd.

Aanpassing in beleid

31

De volgende zin iets anders formuleren “Waarmee draagt de gemiddelde Nederlander het meeste bij aan klimaatverandering? Niet door vlees of op vliegvakantie te gaan, maar door het aanschaffen van spullen.” Nu lijkt het net of geen vlees eten of niet vliegen niet bijdraagt aan klimaatverandering.

Aanpassing:

Tekstuele aanpassing

De grootste bijdrage aan klimaatverandering door de gemiddelde Nederlander wordt veroorzaakt door het kopen van spullen. Vlees eten en vliegen dragen in vergelijking hiermee minder bij aan de klimaatverandering. Gemeente Sluis

Gemeente NoordBeveland

Div

Div

Uitlijning niet overal gelijk. Punten, spaties en witregels, enkele typefoutjes. Zie voorstellen in rood-> document 20240812 Definitief Concept beleidsplan Circulaire Economie Zeeuwse gemeenten_opm communicatie In de map input consultatieronde beleidsplan CE Wat is het beginjaar waarvan uit wordt gegaan met betrekking tot de hoofdambitie en de procentuele doelstellingen van het beleid? En waar staan we nu als Zeeuwse gemeenten op het gebied van circulariteit ten opzichte van dat beginjaar? En brengen de acties uit het uitvoeringsplan ons ook echt veel dichter bij de doelstelling, oftewel: worden die meetbaar gemaakt?

Aanpassing:

Integraal beleidsplan Duurzaamheid Sluis Er is alleen een iets bredere inschatting aangegeven. Dit past binnen de inschatting en capaciteit voor het uitvoeringsprogramm a Integraal beleidsplan Duurzaamheid Sluis (IBD). Dit heeft geen invloed op het IBD.

Geen invloed op het IBD. Enkel verduidelijking Tekstuele aanpassing Geen invloed op het IBD

Het Rijk heeft geen basisjaar vastgesteld om de doelstelling Tekstuele aanpassing van 50% minder gebruik van primaire abiotische (paragraaf 3.2 onder grondstoffen in 2030 aan te meten. De verwachting is dat CO2 normen: toevoegen hier bij de verrijking van het Nationaal Programma tov 2017. Circulaire Economie begin 2025 meer duidelijkheid over komt. Nationaal Programma Circulaire Economie 2023 2030 | Beleidsnota | Rijksoverheid.nl. In werkdocumenten houdt het Rijk 2017 aan als basisjaar, van eerdere jaren zijn namelijk geen cijfers beschikbaar. Voor het Zeeuwse (concept) beleid Circulaire Economie houden we daarom vooralsnog ook 2017 aan als basisjaar voor deze doelstelling.

Gemeente NoordBeveland

Div

Hoe gaan de gemeentes circulariteit ''afdwingen'' bij particuliere bouwprojecten en woningbouwverenigingen?

Gemeente NoordBeveland

8-9

Hoe circulair is de veeteelt in Zeeland als het gaat om broeikasgasemissies? Daar wordt erg beperkte aandacht aan besteed in het stuk.

Nee het is niet zondermeer afdwingbaar, maar er lijken Geen mogelijkheden te zijn. In het uitvoeringsprogramma krijgt dit een plaats. In het klimaatakkoord zijn separate afsfpraken gemaakt met Geen betrekking tot landbouw en het reduceren van CO2 uitstoot. Valt buiten de scope van dit plan.

Pagina 1 van 19

Geen invloed op het IBD. Enkel verduidelijking

Gemeente NoordBeveland

17

De koppeling van het CE-beleid en de RES is niet helemaal duidelijk. Kan dit helderder worden gemaakt?

Dit is iets aangepast.

Gemeente NoordBeveland

13

Is er ook beleid op kringlooplandbouw? Kunnen we extra inzetten op kringlooplandbouw, door bijvoorbeeld als gemeenten circulaire landbouwproducten af te gaan nemen?

Gemeente NoordBeveland

35

Gemeente NoordBeveland

Div

Kunnen we de milieukostenindicator (MKI) toe gaan passen bij bouwprojecten? Een van de doelstellingen binnen het uitvoeringsprogramma Geen heeft deze vraag in zich. Dit zal nader onderzocht worden.

Gemeente NoordBeveland

19, 21

Gemeente NoordBeveland

21 (tabel 2, punt 1)

Graag een verdere concretisering van veel actiepunten die nu zijn genoemd in het beleid. Bijvoorbeeld bij het toepassen van biobased materials: Welke biobased materials dan? Waarschijnlijk zijn niet alle biobased materialen even wenselijk... Vanuit het bouwen is dit punt zeer lastig realiseerbaar. Het is niet wettelijk vastgelegd en een deel van het bouwtoezicht is geprivatiseerd. Dan hebben we er geen zicht op. Ik vraag me dan ook af of het handhaafbaar is.

Gemeente NoordBeveland

21 (tabel 2, punt 3)

Gemeente NoordBeveland

22 (tabel 2, punt 9)

Gemeente Reimerswaal

Algemeen

Gemeente Reimerswaal

Algemeen

De gemeenteraad heeft de zorg dat circulaire eisen gevolgen hebben voor de haalbaarheid van de woondeal. Hier zien ze te weinig financiële ondersteuningen vanuit het rijk.

MVI-Platform

Blz. 20

Betreft doelstelling “Alle Zeeuwse gemeenten hebben het beleid circulaire economie in 2024 vastgesteld en stellen ieder jaar een concreet uitvoeringsprogramma op”

We hebben geen gezamenlijk beleid op kringlooplandouw.Dit kan wel worden onderzocht in het uitvoeringsprogramma. Maar kan per gemeente verschillend zijn. Waarom zitten er maar 8 gemeenten in het kernteam CE, terwijl het beleid voor Afgesproken is dat een werkgroep (kernteam) zich met het alle Zeeuwse gemeentes is? opstellen van dit beleid zou gaan bezighouden. Dit kernteam is inmiddels gegroeid naar 9 gemeenten + provincie. Het beleid is tussentijds aan 13 gemeenten teruggekoppeld en met hen inhoudelijk besproken. Bij de verdere concretisering en praktische uitvoering gaan alle gemeenten aan de slag.

Paragraaf 3.5 vaststelling RES 2.0 is aangepast + er is meer toelichting beschreven in relatie tot de RES/C.E. Geen Geen invloed op het IBD. Enkel verduidelijking Aangepast in H9.

Dit is een plan op hoofdlijnen. In de uitwerking van de doelstellingen wordt dit verder geconcretiseerd.

Geen

Dit punt zal in het uitvoeringsprogramma worden meegenomen.

Geen

Circulair bouwen meenemen in prestatieafspraken is lastig. De De prestatieafspraken worden tussen wooncorporatie en Geen prestatieafspraken worden met een hele groep partijen afgesloten. Bovendien is gemeente afgesloten. Er zijn al diverse Zeeuwse het traject reeds opgestart, dus dat zou dan nu meegenomen moeten worden. gemeenten met deze afspraken. De afspraken worden voor 5 jaar gemaakt. Het is heel belangrijk dat dit juridisch goed verankert zit. Extra eisen stellen Dit punt zal in het uitvoeringsprogramma worden Geen bovenop de wettelijke voorschriften is niet altijd juridisch mogelijk. Ik ga meegenomen. ervanuit dat er ook gecontroleerd moet worden op de bouwplaats, dus het bouwtoezicht dient dan ook wel goed op de hoogte te zijn. In het stuk wordt impliciet gezegd dat de nationale doelstellingen van 50% We maken een start met het 1e Zeeuws beleidsplan CE om Geen reductie in 2030 worden overgenomen in het beleidsstuk. Er wordt geen als 13 gemeenten meer op 1 lijn te komen en ervaring te bespiegeling gemaakt over of die doelstelling realistisch en haalbaar is. De delen en op te doen en daarop verder te bouwen. Uit de gemeenteraad van Reimerswaal vindt de doelstellingen vanuit het monitoring en evaluatie zal blijken of het realistisch en rijk onrealistisch, en veel te ingrijpend. Zie ook de brief die is verstuurd aan de haalbaar is(H11) kerngroep.

Daarnaast vindt ze dat áls de doelstelling wordt geadopteerd door het gemeentelijk beleid, het beleid veel te weinig ambitieus is. Het K&I netwerk Circulair Bouwen Zeeland bepaalt Geen momenteel welke stappen gezet kunnen worden om van de Zeeuwse woondeal een circulaire woondeal te maken die 2030-proof is. Haalbaarheid is een aandachtspunt. Ter kennisname Geen

Pagina 2 van 19

MVI-platform

Blz. 20

Tip: Neem dit ook op in je jaarlijkse begroting zo krijg je meer borging vanuit alle afdelingen. Betreft doelstelling: “Eind 2026 zijn alle noodzakelijke medewerkers zijn om circulair economie in in hun werkveld te kunnen toepassen”

Ter kennisname

Geen

Betreft doelstelling: “In 2026 hebben alle (college) bestuurders algemene kennis Ter kennisname van circulariteit en bouw en gebouwde omgeving, door bijvoorbeeld circulaire bijeenkomsten en werkbezoeken met alle wethouders.”

Geen

Opmerking [uitvoeringsprogramma]: Bewustwording is heel belangrijk om mee te starten! Het MVI Platform heeft trainingen voor gemeenten over circulair inkopen voor alle medewerkers binnen de organisatie met praktijkvoorbeelden. Deze trainingen kunnen ook gebruikt worden voor leveranciers en ondernemers in je gemeente want ook zij kopen in. Gemiddeld is namelijk 90% van je footprint als organisatie afkomstig van wat je inkoopt. MVI-platform

Blz. 20

Opmerking [uitvoeringsprogramma]: Vanuit het kennisnetwerk circulair bouwen Zeeland hebben we een bewustwordingstool ontwikkeld met de werkgroep meetmethodiek. Oemoemenoe. Hiermee hebben we gebouwen doorgerekend. En laten zien welke Zeeuwse voorbeelden er zijn om je score te verbeteren. Het is het voorportaal voor het nieuwe normaal. We organiseren graag 1 van de bijeenkomsten voor jullie bestuurders Impuls

Blz. 24

Betreft doelstelling: “Vanaf 2028 bevatten, waar mogelijk, alle Ter kennisname nieuwbouwprojecten bij uitgifte van eigen grond (gemeente) circulaire prestatierichtlijnen/ambities zoals percentages secundair materiaal, biobased materialen, losmaakbaarheidsindex en een materialen paspoort.”

Geen

Opmerking [inhoudelijk/uitvoeringsprogramma]: Mag wel wat eerder en Niet alle gemeenten zijn al even ver. Met dit 1e beleidsplan ambitieuzer. Impuls kijkt naar nieuwe normaal. Willen kijken hoe dit te willen we eerst op 1 lijn komen en kijken waar we gezamelijk versnellen. Nog geen geld voor. Nieuwe normaal is een invulling. In 2028 al. Tot stappen kunnen maken die tijd ernaartoe werken. GPR BREAM-> Ervaring is vooral voor grotere projecten (die zijn er bijna niet in Zeeland) Kennis & Innovatienetwerk Circulair Bouwen

K&I netwerk Circulair Bouwen

Blz. 24

Blz. 24

Betreft doelstelling idem “Vanaf 2028 (…) materialen paspoort”

We nemen dit mee bij de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Opmerking [uitvoeringsprogramma]: Bekijk ook de Oemoemenoe tool van K&I en maak er evt. gebruik van. Uitzoeken ism K&I netwerk. Opmerking: Met MPG bereiken we niet goed wat we willen. Betreft doelstelling: “In 2025 bestaat er een (lokaal) koplopernetwerk van Ondersteuning door het K&I netwerk draagt bij aan de projectontwikkelaars, bouwpartijen, ingenieursbureaus, kennisinstellingen, ngo's haalbaarheid van dit beleidsplan en andere sympathisanten die actief de circulaire economie stimuleren.”

Pagina 3 van 19

Geen

Geen

Opmerking [uitvoering/proces]: Meer gebruik maken van de K&I bijeenkomsten. Er had ook meer afstemming mogen zijn met K&I netwerk over dit beleidsplan. Stakeholders/K&I/Bouw Blz. 24 end Zeeland

Beveland Wonen

K&I Netwerk

Stakeholders

Blz. 24

Blz. 24

Blz. 25

Betreft doelstelling idem “In 2025 (…) economie stimuleren”

Ondersteuning door het K&I netwerk draagt bij aan de haalbaarheid van dit beleidsplan

Opmerking [haalbaarheid/uitvoering]: Aanbieders willen dat er een gelijk speelveld is. Alle gestelde doelstellingen moeten makkelijk te halen zijn volgens de stakeholders/K&I/bouwend NL. Advies: Werk samen met K&I en zoek elkaar meer op. K&I kan hier veel in betekenen. Betreft doelstelling “Vanaf 2025 wordt circulair bouwen meegenomen in Ter informatie actualisatie van de prestatieafspraken met woningbouwcorporaties” Opmerking [uitvoering/invulling]: Circulair dakbedekking. Beveland wonen heeft afspraken gemaakt. Woningcorporaties gaan Biobased Isoleren Betreft doelstelling: In 2026 is er een servicepunt over duurzaam bouwen waar Dit nemen we mee in de uitwerking van het inwoners en bedrijven informatie kunnen inwinnen over bedrijven en projecten uitvoeringsprogramma met betrekking tot circulair bouwen, slopen/oogsten, (biobased) renoveren en isoleren en natuurinclusief bouwen Opmerking [uitvoering]: K&I kan het loket zijn voor bedrijven. Provincieloket is er ook Betreft doelstelling: Vanaf 2026 worden bij gronduitgifte door de gemeente circulaire criteria opgenomen in de voorwaarden voor toekomstige plannen of projecten.

Geen

Geen

Geen

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Betreft doelstelling: “Vanaf 2026 maken circulaire economie doelstellingen deel Dit nemen we mee in de uitwerking van het uit van alle nieuwe gebiedsontwikkelingsprojecten en waar mogelijk bij uitvoeringsprogramma bestaande/lopende projecten”

Geen

Opmerking [inhoudelijk actiepunt]: Gaat om gemeentelijke gronden. Kan niet altijd, wel via een ontwikkelaar. Gemeente zelf kan het niet? Uitzoeken of dit kan. Eerst nog even toetsen. Niet eigen grond: opnemen in omgevingsvisie. In gesprekken kijken hoever je komt en vastleggen in een anterieure OVK. Nog even goed navragen bij Goes, die hebben dit uitgezocht. MPG zou aangescherpt worden maar er komen vanuit het Rijk geen nieuwe eisen bij. Materialenpaspoort niet verplicht, C02 norm niet. K&I/stakeholders

Blz. 25

Opmerking [uitvoering/haalbaarheid element uitvoering]:Convenant NH ondertekenen: dan moet er wel een gelijk speelveld zijn, en als alle partijen gezamenlijk ondertekenen. K&I geen voorstander, kan ook niet meeondertekenen. Misschien beter eerst kijken vanuit K&I wat je samen kunt doen. Niet alle gemeenten al op 1 lijn welke convenanten gezamenlijk te ondertekenen. Impuls Zeeland

Blz. 27

Betreft doelstelling: “Vanaf 2028 wordt bij alle infrastructuurprojecten in opdracht van de gemeenten circulariteit meegenomen in alle fases van een project (fases; initiatief / definitie / ontwerp / voorbereiding (bestek) / aanbesteding / uitvoering / nazorg).”

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Pagina 4 van 19

Geen

MVI-platform

Fraanje

Blz. 27

Blz. 27

Vraag [inhoudelijk]: is er in de weging van circulariteit geen minimum meegenomen? Antwoord Ernst (Reimerswaal) in de sessie gegeven: Er is geen minimum expliciet in de doelstellingen genoemd om een consensus in formulering tussen de 13 gemeenten te houden. Betreft doelstelling idem: “Vanaf 2028 (…) uitvoering/ nazorg). Ter kennisname Opmerking [uitvoering]: We presenteren graag hoe Provincie Zeeland dit binnen GWW (Grond, water en weg) projecten uitvraagt en de impact meting tool voor aanbieders. Hiervan kunnen we een training maken. Betreft doelstelling: “Eind 2025 zijn door de Zeeuwse gemeenten gezamenlijk criteria ontwikkeld hoe circulariteit wordt meegenomen in alle fases van infrastructuurprojecten die in opdracht van de gemeente worden uitgevoerd.”

Geen

Dit bekijken we verder bij de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit bekijken we verder bij de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Geen

Opmerking [uitvoering]: Neem de richtlijnen mee in je programma van eisen Bouwend Zeeland

Blz. 27

Betreft doelstelling idem: “Eind 2025 (…) worden uitgevoerd.”

Opmerking [uitvoering] Als gemeenten aansluiting zoeken bij eisen van provincie en RWS. Gelijke eisen motiveren ondernemers om te investeren. MVI-platform

Blz. 27

Betreft doelstelling: “Vanaf 2025 wordt er gewerkt aan een gemeentelijk netwerk Dit bekijken we verder bij de uitwerking van het van ambtenaren voor kennisuitwisseling van praktijkvoorbeelden en het uitvoeringsprogramma bevorderen van integraliteit van infrastructuurprojecten.”

K&I netwerk/ Bouwend Zeeland

Blz. 27

Betreft doelstelling: “In 2025 bestaat er een (lokaal) koplopernetwerk van projectontwikkelaars, bouwpartijen, ingenieursbureaus en andere sympathisanten die actief de circulaire economie stimuleren.”

Opmerking [uitvoering]: Hiervoor kan het MVI-platform worden gebruikt Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit onderzoeken we verder bij de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Opmerking [uitvoering/invulling]: Er bestaat een K&I netwerk Circulair Bouwen. Er kan ook een tak Infrastructuur & Openbare Ruimte worden opgezet/uitgewerkt, maar hierin is het belangrijk om op te halen in welke onderwerpen er behoefte is. Arjan [Bouwend Zeeland] gaf aan dat hij hier wel een samenwerkingsmogelijkheid in ziet als het gaat om ophalen. Stakeholders/K&I/UCR Blz. 27

Betreft doelstelling: “We hebben in 2027 in de regio een circulaire infra hub waar waardevolle materialen vanuit de openbare ruimte uit de regio heen gebracht kunnen worden en opnieuw worden verkocht/gedeeld.” 1) Vraag [inhoudelijk]: hoe zit het nu met een infrahub? Bestaat er al zoiets? Antwoord: Nu heeft haast elke gemeente een kleine locatie waar goederen kunnen worden opgehaald. Deze kleinschalige hubs zijn meer voor materiaal voor reparatie. Een grootschalige hub kan wellicht worden opgezet i.s.m het K&I netwerk Circulair Bouwen.

Pagina 5 van 19

MVI-platform

Impuls Zeeland/MVIplatform

MVI-platform

Blz. 34

Blz. 34

Blz. 34

2) Mogelijke rol UCR [uitvoeringsgericht/ actiepunt]-Een student van UCR kan Dit nemen we mee in de uitwerking van het mogelijk onderzoek doen naar de mogelijkheden voor een infrahub locatie, hoe uitvoeringsprogramma los je het logistieke vraagstuk bij vraag en aanbod zo efficiënt mogelijk op. De mogelijkheid voor samenwerking tussen studenten – gemeente wordt nog verder opgepakt. Bijvoorbeeld: als Zeeuwse gemeenten onderzoeksvragen bundelen en deze 1x/jaar voor te leggen aan het onderwijs. Dit nog verder uitwerken.

Geen

Over de doelstelling “In 2025 werken alle Zeeuwse gemeenten volgens het Manifest MVOI en zijn actief aan de slag met het opstellen van een MVOI actieplan en circulair inkoopbeleidsplan, bij voorkeur gekoppeld aan de Sustainable Development Goals.

Ter kennisname

Geen

Ter kennisname

Geen

Ter kennisname

Geen

Ter kennisname

Geen

Opmerking [uitvoering]: Het MVI-Platform heeft een template waarmee alle gemeenten kunnen werken zie voorbeelden PZ en gemeente Heerlen op onze website Over de doelstelling: “Vanaf 2025 heeft iedere gemeente minimaal 2 inkoopprojecten per jaar waarin circulaire en MVOI vereisten zijn opgenomen en kiezen de gemeenten leveranciers en opdrachtnemers mede op basis van hun circulaire kennis, ambities en ervaring.” 1) Opmerking Impuls [uitvoering]: Maak gebruik van een transitietool voor de circulariteitseisen 2) Opmerking MVI-Platform [uitvoering]: We kunnen deze projecten zichtbaar maken op het MVI Platform, via het SDG inkoop kompas support bieden bij de uitvraag door de SDG dialoog en de impact meten via MVI database. Over de doelstelling: “Vanaf 2025 heeft iedere gemeente minimaal 2 inkoopprojecten per jaar waarin circulaire en MVOI vereisten zijn opgenomen en kiezen de gemeenten leveranciers en opdrachtnemers mede op basis van hun circulaire kennis, ambities en ervaring.” Opmerking [uitvoering]: Met onze impacttools kun je veel meer meten dan alleen CO2. als iedereen gaat meten kunnen we ook gaan benchmarken per inkoop groep en elkaar helpen om te leren wat er kan en hoe we de lat iedere keer weer hoger kunnen leggen. Wij zetten graag een community of pratis op hiervoor zoals we ook in Limburg hebben gedaan.

Zeeuws Klimaatfonds/MVIplatform

Blz. 34

Over de doelstelling: “In 2028 hebben we 100 regionale bedrijven geholpen met het invoeren van circulair inkopen en het maken van circulaire stappen in hun kern processen door middel van trainingen.” Geen invloed op het IBD. Enkel verduidelijking 1) Opmerking ZKF [inhoudelijk/formuleren]: Het is handig om in deze doelstelling te verduidelijk dat dit om regionaal in totaal 100 bedrijven gaat en 100 bedrijven per gemeente. Hier was ook instemming mee bij ander andere stakeholders.

Het gaat om 100 bedrijven Zeeuwsbreed. We voegen het woord Zeeuwsbreed toe

Pagina 6 van 19

Aanpassing op diverse plaatsen (bijv. in doelstellingen tabellen H7 tabel 8 en H8-tabel 9 + tabel 10 in H12)

UCR

Ter kennisname 2) Opmerking MVI-Platform [uitvoering]: Wij kunnen trainingen geven aan bedrijven samen met Karin van Ijsselmuiden geeft het MVI platform trainingen aan bedrijven. Want hun impact komt vaak ook uit de supply chain! Dus wat ze inkopen. Blz. 34 (in de Over de doelstelling: “Vanaf 2026 geven de Zeeuwse gemeenten minimaal 100 tekst staat bedrijven de mogelijkheid om d.m.v. trainingen en coaching gespreken inzicht 2025 / in te krijgen in de toekomstbestendigheid van het bedrijf, denk daarbij aan doelstellingen bijvoorbeeld strengere regelgeving, leveringszekerheid van overzicht goederen/grondstoffen. 2026)

Opmerking [uitvoering]: UCR als onderdeel van het Delta Climate Centre budget beschikbaar kan stellen voor kennisverspreiding en stimuleren van bewustwording buiten academia. Er werd ook voorgesteld om samenwerking op te zoeken met verschillende onderwijsinstellingen voor een kennisnetwerk. De Rabobank neemt graag een rol in als het gaat om kennis delen en netwerk en middelen/geleden beschikbaar te stellen. Verder pakken ze graag een rol met het organiseren en onderzoeken als het gaat om de koppeling met het koplopernetwerk. Provincie Zeeland/Impuls Zeeland/Rabobank

Blz. 34

We zijn blij met dit voorstel

Geen

Geen

Over de doelstelling: “Vanaf 2025 promoten de gemeenten actief instrumenten (b.v. milieubarometer) die milieu impact en grondstofgebruik monitoren voor bedrijven.”

MVI-Platform 1) Opmerking PZ/Impuls Zeeland/Rabobank [uitvoering]: Maak de aanleiding We bekijken dit bij de verdere uitwerking van het om te verduurzamen duidelijk voor bedrijven, bijv. door de nieuwe corporate uitvoeringsprogramma sustainability reporting directive. 2) Opmerking MVI-Platform [uitvoering]: Je zou ook de inkoop tools MVI Ter kennisname database beschikbaar kunnen stellen deze zijn gratis te gebruiken alleen voor validatie wordt betaald. Daarnaast zijn we deze tool CSRD proof aan het maken zodat de bedrijven deze ook in hun jaarverslag kunnen gaan gebruiken. O.L.A.Z.

Blz. 34

Geen

Geen

Over de doelstelling: “Vanaf 2025 hebben de Zeeuwse gemeenten 2-4 keer per jaar een gezamenlijke educatieve campagne dat slimmer consumeren stimuleert en de bijbehorende mogelijkheden in de provincie laat zien.”

Het Werknet 1) Opmerking O.L.A.Z [uitvoering]: Als het gaat om de doelstelling slimmer consumeren kan O.L.A.Z hier een rol in spelen met een campagne tegen voedselverspilling. Idee om gemeentelijk op te pakken: 100/100/100 actie.

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

2) Opmerking Het Werknet [uitvoering]: Ook een handig programma hiervoor is Dit nemen we mee in de uitwerking van het Zero Waste Nederland/Zeeland met een speciaal programma voor gemeenten uitvoeringsprogramma over afvalpreventie.

Geen

Pagina 7 van 19

Rabobank/ZMF

Blz. 34

Over de doelstelling: “Vanaf 2025 faciliteren we per gemeente per jaar minimaal 2 inwoners initiatieven die betrekking hebben op thema’s zoals verpakkingen, streekproducten, seizoensgebonden producten, minder vlees, 2e hands, repareren, delen, minder verharden, inheems groen, toepassing duurzame/biobased producten bij verbouw en tuininrichting verbouwproducten etc.: 1) Opmerking Rabobank [uitvoering]: (Burger)initiatieven zoals Rapaircafés kunnen financiële steun aanvragen bij de ledenraad van de Rabobank die 4x per jaar bij elkaar komt. 2) Opmerking ZMF [uitvoering]: Gemeenten kunnen het ZMF ondersteunen door gezamenlijk deel- en repareer initiatieven binnen Zeeland in kaart te brengen. Andere aanleiding als haakje, is Right to Repair, een speerpunt is dat het ZMF volgend jaar gaat uitrollen via verschillende acties, waar gemeentes weer op kunnen aanhaken. ZMf ondersteunt circulaire burgerinitiatieven via de jaarlijkse Kringlogo-prijs. Eventueel samen met gemeenten het bereik vergroten?

O.L.A.Z.

O.L.A.Z.

Blz. 3 (bijlage)

Blz. 29

Blz. 29

Geen

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Over de doelstelling: “In 2027 hebben de Zeeuwse gemeenten alle publieke en Dit passen we aan maatschappelijke organisaties in de provincie de mogelijkheid geboden om mee te doen aan programma’s (zoals bijvoorbeeld op inkoop, afval scheiden, bewustwording campagnes of meedoen aan verspillingvrije week) om hun (rest) afval te voorkomen/reduceren.”

Geen invloed op het IBD. De verspillingsvrije week doen we voor bewoners nu ook al aan mee. Inwoners is als doelgroep bijgevoegd

Opmerking [inhoudelijk/doelgroep]: Verspillingsvrije week is zowel voor inwoners als bedrijven. Staat nu alleen bij bedrijven genoemd. Aanpassen in het beleidsplan Over doelstelling: “De Zeeuwse gemeenten omarmen de VANG-huishoudelijke doelstellingen van het ministerie van I&M en spannen zich in om deze te behalen via gemeentelijk beleid en (toegangs)beleid op de milieustraten. Er wordt steeds geconformeerd aan de jaartallen en gerichte doelen zoals opgenomen in (herijkingen) van het VANG-programma” Opmerking [inhoudelijk/doelgroep]: OLAZ is de gemeente dus valt onder eigen organisatie i.p.v. inwoners? Is ten behoeve van inwoners en staat daarom bij inwoners. Nog even goed naar kijken

O.L.A.Z.

Daar zijn we blij mee. Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Huishoudelijk afval valt voor de gemeenten onder inwoners Geen

Over doelstelling: “De Zeeuwse gemeenten borduren voort op het principebesluit van het O.L.A.Z. "regionale spreiding milieustraten Zeeland' met als doel het realiseren van (3) circulaire ambachtscentra in Zeeland. In 2024 wordt via de GR O.L.A.Z. een besluit genomen over de aanpak hiertoe.”

Opmerking [inhoudelijk/doelgroep]: O.L.A.Z. is de gemeente dus valt onder eigen organisatie i.p.v. inwoners? Is ten behoeve van inwoners en staat daarom bij inwoners. Nog even goed naar kijken. Mogelijkheid bruikbare spullen er vooraf uithalen. Dan geen afvalstatus.

Huishoudelijk afval valt voor de gemeenten onder inwoners Geen

Pagina 8 van 19

K&I Netwerk

Blz. 30

Over doelstelling: “Vanaf 2026 zijn de bestaande duurzaamheidsloketten uitgerust voor vragen over circulair ondernemen. Waar mogelijk versterken gemeenten elkaar voor het openen van een gezamenlijk duurzaam ondernemersloket. Alle ondernemers die een vergunning of subsidie aanvragen worden gewezen op de circulaire mogelijkheden.” Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit nemen we mee in de uitwerking van het Opmerking [uitvoering + inhoudelijk (formuleren): Stukje opvoeding naar uitvoeringsprogramma bouwbedrijven. Zijn gewend om alles bij 1 leverancier te halen. Niet te veel bouwhubs om verspreiding te voorkomen. Kijken over we ervan moeten maken: we onderzoeken i.p.v. hebben? Over de doelstelling: “In 2027 zijn 100 bedrijven geïnformeerd over het opnieuw inzetten van grondstoffen en of het hoogwaardiger verwerken van afvalstromen.”

Geen

Opmerking (inhoudelijk (ambitie + formuleren) + actiepunt): 100 Zeeuwsbreed. Niet ambitieus. Is bijgesteld. Staat deze doelstelling er 2x in??

Geen

Opmerking [uitvoering] Benut K&I en provincie als loket voor bedrijven. Stakeholder

Stakeholder

O.L.A.Z.

Blz. 30

Blz. 30

Blz. 30

Over doelstelling: “We hebben in 2027 in de regio een circulaire bouwhub waar waardevolle materialen van bouwbedrijven uit de regio heen gebracht kunnen worden en opnieuw worden verkocht/gedeeld.”

We gaan aan de slag met 100 bedrijven Zeeuwsbreed De doelstelling staat er op 2 plaatsen in, maar onder verschillende thema's.

Over de doelstelling: “In 2025 formuleren de Zeeuwse gemeenten binnen het O.L.A.Z. een duurzaamheidsbeleid op het gebied van de inzet van duurzaam materiaal en materieel voor het O.L.A.Z. en de uitvoeringsorganisatie ZRD.” Geen invloed op het IBD Opmerking (inhoudelijk): Hoort bij eigen organisatie i.p.v. inwoners

Stakeholder

Blz. 30

Blz. 24

Aangepast in H7-tabel 8 en in de bijlage

Dit onderzoeken we bij de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Over de doelstelling: “In 2026 bestaat er een netwerk van deel-, reparatie- en hergebruik faciliteiten voor inwoners en de gemeenten promoot deze faciliteiten ook via bijeenkomsten, websites en andere communicatiekanalen (elke gemeente heeft in 2025 ten minste 1 repaircafe en 1 kringloopwinkel).” Opmerking (uitvoering + vraag): Repaircafé mogelijk in centrum of kern?

Gemeente Kapelle

Dit verplaatsen we naar eigen organisatie

Over de activiteit bij doelstelling bij de thema Bouw & Gebouwde omgeving: “Vanaf 2028 bevatten, waar mogelijk, alle nieuwbouwprojecten bij uitgifte van eigen grond (gemeente) circulaire prestatie-richtlijnen/ambities zoals percentages secundair materiaal, biobased materialen, losmaakbaarheidsindex en een materialen paspoort.” Geen invloed op het IBD. Wordt overgenomen. Opmerking: In de activiteit gekoppelt aan de doelstelling staat opstellen circulaire prestatie-eisen. Dit is dus net een andere verwoording. Voorkeur voor dezelfde verwoording.

Pagina 9 van 19

Alles aangepast in circulaire prestatierichtlijnen/ambities

Gemeente Kapelle

Blz. 25

Over de doelstelling bij thema Bouw & Gebouwde omgeving:

Vanuit de Zeeuwse klimaatadaptatiestrategie (KASZ) is deze doelstelling geformuleerd. Dit wordt benoemd in 'Water en Bodem Sturend'. De verduidelijkingsvragen worden in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma meegenomen.

Geen

De Woongaard in Serooskerke is een voorbeeld van een circulair initiiatief van inwonerscollectieven. Wij begrijpen dat niet alle gemeenten grond beschikbaar kunnen en willen stellen voor het stimuleren van dergelijke initiaitieven. Bij de uitvoering van het -programma wordt dit verder bekeken.

Geen

“In 2026 hebben we met het regionale waterschap, gemeenten en de provincie afgesproken dat we bij toekomstige nieuwbouwwijken focussen op het zoveel mogelijk hergebruiken en opslaan van water in de wijk tot een maximum van 100 liter water per persoon per dag.” Verduidelijkingsvragen voor de uitvoering: - Bij wie ligt deze inspanning? - Wie gaat dit monitoren en hier mogelijk op handhaven? Gemeente Kapelle

Blz. 25

Over de doelstelling bij thema Bouw & Gebouwde Omgeving: “De gemeenten bekijken structureel vanaf 2025 of inwonerscollectieven die zelf circulaire initiatieven willen bouwen, ondersteund kunnen worden. Kennisuitwisseling wordt bevorderd tussen initiatieven, er wordt gezocht naar geschikte locaties en waar mogelijk grond beschikbaar gesteld.” Verduidelijkingsvraag: Wat kunnen we voorstellen bij inwonerscollectieven die zelf circulaire initiatieven willen bouwen? (Kan hier een voorbeeld van worden gegeven?) Opmerking: Bij de activiteit gekoppeld aan deze doelstelling staat dat de gemeente hiervoor geschikte locaties kan zoeken en “waar mogelijk grond beschikbaar ” kan stellen. Binnen de gemeente Kapelle is hier betreft het beschikbaar stellen van grond eigenlijk geen mogelijkheid.

Gemeente Kapelle

Blz. 25 / Blz. 30

Geen invloed op het IBD. Dit pakken we op als regio.

Zowel bij de thema’s bouw & gebouwde omgeving en afval & grondstoffen staat We passen dit aan. een doelstelling over het realiseren van een bouwhub. - Bij het thema Bouw & Gebouwde omgeving staat: “we stimuleren in 2027 een circulaire bouwhub”. - Bij het thema Afval & Grondstoffen staat: “we hebben in 2027 in de regio een circulaire bouwhub”

Aangepast

Voorkeur voor stimuleren, zeker omdat onze rol als gemeente faciliterend is. Gemeente Kapelle Gemeente Kapelle

Gemeente Kapelle

Advies: Let op dat bij de uitvoeringsfase van de doelstellingen, dat deze ook specifiek en meetbaar zijn. Blz. 3 (bijlage) Doelstelling: De Zeeuwse gemeenten borduren voort op het principe- besluit van het O.L.A.Z. "regionale spreiding milieustraten Zeeland' met als doel het realiseren van (3) circulaire ambachtscentra in Zeeland. In 2024 wordt via de GR O.L.A.Z. een besluit genomen over de aanpak hiertoe. Staat er 2x in

We nemen dit mee.

Geen

Dit is correct. We verwijderen en 1 van.

Aangepast

Blz. 30

Eens, deze ruimte voor lokale vertaling blijft mogelijk.

Geen

Wij vinden het belangrijk dat er een mogelijkheid blijft voor een lokale invulling van de doelstellingen.

Pagina 10 van 19

Geen invloed op het IBD

Zoals bij de doelstelling bij het thema Afval & Grondstoffen over “100 bedrijven informeren over het opnieuw inzetten van grondstoffen en of het hoogwaardiger verwerken van afvalstromen.”

Gemeente Kapelle

Blz. 38

Gemeente Kapelle

Div

Gemeente Kapelle

Blz. 4

Hierin willen we als gemeente bij de uitvoering van de doelstelling de vrijheid hebben om te bepalen op welke bedrijven binnen onze gemeente we de financiële focus leggen. De totale kosten voor het beleidsplan zijn hoog, zeker ook ten opzichte van de andere onderdelen van onze duurzaamheidsagenda. De eerlijke prijs ontbreekt wel een deel in het stuk. ‘Lineaire producten’ zijn goedkoper dan ‘circulaire producten’, maar dit houdt niet stand als er ook wordt gekeken naar de lange termijn kosten. Zijn deze [hoofd]thema’s landelijk? Of zijn dit de thema’s die Zeeuws breed zijn?

Ter kennisname

Geen

Het is goed rekening te houden met de Total Cost of Ownershipp (TCO). In paragraaf 5.1.2 wordt beschreven.

Geen

De thema’s in dit conceptbeleid voor Zeeuwse gemeente Geen zijn op zich in lijn met de landelijke thema’s. Bijna overal, maar niet precies hetzelfde. In het landelijk beleid (Nationaal Programma Circulaire Economie) wordt er een onderscheid gemaakt in wat wordt gezien als de meest impactvolle sectoren: -Bouw (wat terugkomt in het conceptbeleid als de thema’s Bouw & Gebouwde omgeving en Infrastructuur en Openbare Ruimte) -Maakindustrie (komt terug in de doelgroep bedrijven) -Kunststoffen (meegenomen via de doelgroepen inwoners en bedrijven en in het thema afvalstoffen als het gaat om de doelstellingen over betere afvalscheiding en verminderen van (PMD) afval) -Consumptiegoederen (komt terug in het thema Inkoop & Consumptie) We bespreken in het kernteam of/hoe we deze link duidelijker kunnen verwoorden.

-> Is het mogelijk om deze link beter te verwoorden?

Gemeente Kapelle

Blz. 19

Gemeente Kapelle

Blz. 19

Gemeente Kapelle

Blz. 19

Gemeente Kapelle

Blz. 19

Geen invloed op het IBD, is een verduidelijking

Ten opzichte van welk jaar is de 50% in 2030?

Het CBS heeft sinds 2014 geconsolideerde data Tekstuele aanpassing in beschikbaar. We hebben daarom ook 2014 aangehouden H4.4 en H11 als basisjaar voor deze doelstelling. De zorg wordt geuit dat de circulaire ambities de woningbouwsnelheid remmen Het K&I netwerk Circulair Bouwen Zeeland bepaalt Geen en duurder maken. Is dit wat we willen? momenteel welke stappen gezet kunnen worden om van de Zeeuwse woondeal een circulaire woondeal te maken die 2030-proof is. Weten we wat deze doelen extra kosten? Buitenom het financiële kader in het Het is nog niet duidelijk of er extra kosten zullen zijn en Geen circulariteitsbeleid. We zouden als gemeenteraad een maximumpercentage van hoeveel. Dit zal in de uitvoering per project op lokaal niveau kosten voor duurzaamheidsmaatregelen moeten hebben. bekeken worden. Zijn dit landelijke of gemeentelijke ambities? Dit is een terugkomende vraag. Over landelijke ambities is namelijk niet veel ruimte voor discussie nodig in tegenstelling tot de gemeentelijke ambities.

De ambities zijn Zeeuws, vertaald vanuit landelijke doelstellingen.

Pagina 11 van 19

Geen

-> Duidelijker aangeven wat landelijke verplichtingen zijn en wat lokale ambities zijn Opmerking: We moeten het onze inwoners niet moeilijker maken dan de Gemeenten kunnen hun lokale invulling geven. Geen landelijke richtlijnen op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. Vraag: En kunnen de gemeenten hierin van elkaar afwijken? Voor infrastructuur en bouwrichtlijnen zijn de doelstellingen voor 2028. En voor Ter kennisname. We zullen bij het opstellen bij het Geen gronduitgifte en 2026. En bij nieuwbouwprojecten in 2028. uitvoeringsprogramma kijken of de gestelde jaren realistisch zijn. Wat zijn “onnodige bouwprojecten”? Doen we bij de gemeente dingen die niet Het gaat erom dat we eerst kijken of we bestaande Tekstuele aanpassing nodig zijn. En hoe monitor je dit? gebouwen kunnen 'hergebruiken' voordat we nieuwe '-> Wat “onnodige bouwprojecten” inhoudt, verdiend nadere uitleg grondstoffen inzetten. (H6.1) Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeverschap en inkopen. Waarom staan Diversiteit en Inclusie is 1 van de 6 MVOI thema's in het Geen hier ook doelen voor diversiteit en inclusie? Staan deze hier niet op de Manifest & Actieplan. Het is niet het eerste punt waar vanuit verkeerde plek? circulariteit naar gekeken hoeft te worden. Er zit vrijheid in welke thema’s de gemeenten meenemen.

Gemeente Kapelle

Blz. 19

Gemeente Kapelle

Blz. 27

Gemeente Kapelle

Blz. 26

Gemeente Kapelle

Blz. 31

Gemeente Kapelle

Blz. 34

Bij doelstelling van consumptie over inwonersinitiatieven. Kunnen hierin ook bedrijfsinitiatieven ondersteunen worden meegenomen?

We kunnen dit nu niet aanpassen in de doelstelling, maar nemen dit mee in het uitvoeringsprogramma onder de doelgroep bedrijven. De doelgroepen zijn zodanig verschillend dat we deze aanpassing niet binnen deze doelstelling kunnen doorvoeren.

Gemeente Kapelle

Blz. 37-38

Gemeente Kapelle

Blz. 36

Wat zijn de inschattingen voor de kostenposten voor bedrijven en inwoners? Wat zijn de kostenposten voor bedrijven? Hoe zit het met monitoring van materiaalstromen?

We nemen het mee in de uitwerking van het Geen uitvoeringsprogramma. Diverse Zeeuwse partijen onderzoeken de Geen materialenstromen en de monitoring ervan. Onder andere de provincie heeft vanuit het interprovinciaal overleg (IPO) de gegeven aan het CBS om datastromen in kaart Geen Weopdracht zoeken de aansluiting in het uitvoeringsprogramma

Gemeente Kapelle

Blz. 36

Gemeente Kapelle

Gemeente Middelburg

Blz. 4

Aansluiten bij landelijke monitoringstools zoals milieu-impact materiaalconsumptie. Suggestie: Zoek aansluiting bij landelijke monitoringstools zoals milieu-impact materiaalconsumptie. Hoe worden de richtlijnen en ambities bij nieuwbouwprojecten meegenomen? Geldt dit alleen voor de gemeenten of ook voor inwoners? -> onderliggende discussie: worden deze richtlijnen gemeentelijk of Zeeuwsbreed opgesteld?

Op hoofdlijnen wordt Zeeuwsbreed een opzet gemaakt die lokaal kan worden doorvertaald/verder ingevuld.

Gegeven antwoord: De doelstelling gaat over nieuwbouwprojecten bij uitgifte van eigen (gemeentelijke) grond. Deze doelstelling geldt dus in eerste instantie voor gemeente en daarnaast voor inwoners/particulieren die de grond kopen voor nieuwbouwprojecten. Tekstueel Aanpassen De Zeeuwse gemeenten hebben gekozen voor de volgende vier hoofdthema’s: 1. Bouw & Gebouwde omgeving; 2. Infrastructuur & Openbare ruimte; 3. Afval & Grondstoffen; 4. Inkoop & Consumptie. Bij ieder thema zijn doelstellingen en activiteiten ontwikkeld voor drie doelgroepen: Eigen organisatie; Inwoners;

Pagina 12 van 19

Geen invloed op het IBD, maakt het enkel duidelijker.

Geen

Geen

Geen invloed op het IBD Tekstuele aanpassing

Bedrijven / externe organisaties. Geen invloed op het IBD Gemeente Middelburg

Blz. 5

Tekstueel

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Circulaire prestatie richtlijnen voor circulaire nieuwbouw Circulair bouwen in prestatie-eisen bij woningbouwcorporaties Inkoop & Consumptie: gebruiken we de term "circulair inkopen” of “duurzaam inkopen” zelfde lijn doortrekken heel document. Geen invloed op het IBD Gemeente Middelburg

Blz. 6

Tekstueel

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

“Circulaire economie” vervangen door Circulariteit onderdeel van inkooptrajecten In de tabellen van de Management samenvatting eenduidig werken met leestekens. Wel of geen punten.

Gemeente Middelburg

Blz. 8

Door heel het document heen letten op CO2 schrijven met een kleine 2

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Gemeente Middelburg

Blz. 16

De wettelijke Milieu Prestatie van Gebouwen (MPG) norm voor woningen gaat in 2025 definitief van 0,8 naar 0,5. De eis voor nieuwe kantoren gaat van 1,0 naar 0,85.

Dit is correct

Tekstuele aanpassing

Geen invloed op het IBD Geen invloed op het IBD

De Milieuprestatie Gebouwen (MPG) wordt voorlopig niet aangescherpt wegens mogelijke belemmeringen voor de woonopgave. Dat meldde minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Mona Keijzer gisteren in een kamerbrief. (bericht begin oktober) Gaan we het nog wel in de tekst opnemen? Gemeente Middelburg

Blz. 19

Geen invloed op het IBD

Tekstueel

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

4.2 “In hoofdstukken vijf tot en met acht” (later op blz 20 dan worden getallen gebruikt. Eenduidig gebruik. Getallen of uitgeschreven) Bij opsomming op deze pagina let op eenduidig leestekens gebruik Gemeente Middelburg

Blz. 20

Eerste doelstelling. In 2024 vastgesteld aanpassen naar begin 2025?

Gemeente Middelburg

Blz. 20

Tekstueel; 2de doelstelling

Geen invloed op het IBD Aanpassen

Eind 2028 zijn alle noodzakelijke medewerkers voldoende circulair opgeleid zijn om circulaire economie in in hun werkveld te kunnen toepassen.

Pagina 13 van 19

Tekstuele aanpassing

Geen invloed op het IBD

Gemeente Middelburg

Gemeente Middelburg

Gemeente Middelburg

Blz. 20

Tekstueel; 3de doelstelling

Aanpassen

Blz. 21

In 2028 hebben alle bestuurders algemene kennis van circulariteit in de bouw en gebouwde omgeving, door bijvoorbeeld circulaire bouw bijeenkomsten en werkbezoeken met alle wethouders bij te wonen. Tekstueel

Blz. 22

Hieronder geven we per sub thema (los van elkaar geschreven?) heel het document controleren Tekstueel

Tekstuele aanpassing

Geen invloed op het IBD Aanpassen

Tekstuele aanpassing Geen invloed op het IBD

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Bedenk of het echt noodzakelijk is om het gebouw te bouwen of dat het probleem vervangen door de opgave met bijvoorbeeld betere doorstroom al op te lossen valt. Geen invloed op het IBD Gemeente Middelburg

Blz. 23

Tekstueel in alinea 5.1.4

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Ter kennisname

Geen

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Circulair inkopen is een onderdeel binnen duurzaam inkopen. Ter kennisname

Geen

mogelijk toe te passsen 5.2 Zeeuwse Context Er gebeurt op het gebied van circulaire bouw al van alles in Zeeland. Zin niet met “er” beginnen. Gemeente Middelburg

Blz.27

Gemeente Middelburg

Blz. 28

Tabel 3, 1ste doelstelling. Het woord “meegenomen” vervangen door “afgewogen”. Pas toe of leg uit principe. Tekstueel 7.1

Geen invloed op het IBD

Daarnaast blijkt uit onderzoek van het World Economic Forum blijkt dat 70 procent Tekstueel 7.2 Is het over begroeiing of oeverbegroeiing? Gemeente Middelburg

Blz.30/31

Gemeente Middelburg

Blz. 33

Gemeente Middelburg

Blz. 33

Gemeente Middelburg

Blz. 34

Gemeente Middelburg

Blz. 34

Zoals eerder genoemd op blz. 5, hebben we het over circulair inkopen of duurzaam inkopen? MVOI Manifest is ook door Vlissingen ondertekend.

Op diverse plaatsen zijn commerciele organisaties benoemd. Deze zijn zoveel We passen dit aan. Wel worden als voorbeeld diverse als mogelijk eruit te halen. Niet relevant om dit te benoemen voor het Zeeuwse instrumenten benoemd (praktijkvoorbeelden). CE beleid. We kunnen moeilijk alle tools hier gaan vermelden. Gelijkheidsbeginsel.

Tabel 4, doelstelling 1 "Manifest Duurzaam Inkopen” is niet correct. Het heet Manifest MVOI Tabel 4, doelstelling 2, activiteit Tekstueel MVOI

Geen Aanpassing

Tekstuele aanpassing Tekstueel aangepast

Pagina 14 van 19

Geen invloed op het IBD

Aanpassing

Geen invloed op het IBD Geen invloed op het IBD

Gemeente Middelburg

Blz. 34

Circulair is 1van de 6 thema's in MVOI. Is het dan niet dubbelop geschreven? Anders opschrijven; 2 trajecten waar de MVOI thema Circulair de primaire focus is. Tabel 4, doelstelling 3; “vanaf 2028 is CE onderdeel van alle inkooptrajecten....” Het is goed om bij alle inkooptrajecten de vraag te stellen of Geen Circulair van toepassing is. Dit kan een standaard onderdeel zijn van een inkoop. Indien circulariteit niet toepasbaar is bij een inkooptraject, hoeft het niet worden toegepast.

Gemeente Middelburg Niet juist omschreven. Niet alle inkooptrajecten lenen zich voor CE. Dan wil je niet elke keer met een Nota B&W moeten afwijken van je CE beleid. Beter zou zijn: Werken conform MVOI actieplan. Hierin wordt het ambitieniveau omschreven. Hier kan men beter omschrijven op welk ambitieniveau Circulair moet worden ingekocht voor 20??. De andere thema's dienen hier toch niet omschreven te worden. Die hebben hun eigen beleid en zijn opgenomen in het MVOI actieplan. Pas toe of leg uit. Gemeente Middelburg

Blz. 34

Gemeente Middelburg

Gemeente Middelburg

Blz.34

Tabel 4, doelstelling 3; Inkoopinstrument bijvoorbeeld CO2 inkooptool

Verwijderen - dit hoort niet in een beleidsstuk. Hiermee verplicht je gemeenten om met een onafhankelijke / commerciële tool te werken. Er zijn meer tools op de markt verkrijgbaar. Dit kan beter zo omschreven worden: Effecten meten, rapporteren en borgen. Dus geen commerciële tool opleggen (gelijkheidsbeginsel) of alleen CO2 uitstoot meten. Breder trekken. Pas op voor administratieve tijgers! College wil cijfers zien. Investeren in contractmanagement! Van alle inkooptrajecten is het contractbeheermanagement nog niet eens op orde! Iemand of functie aanwijzen. Tabel 4, doelstelling 4 Bedrijven en externe organisaties. Moet inkoop trainingen gaan geven? Niet duidelijk omschreven wat er van Gemeentes verwacht wordt.

Er staat "bijvoorbeeld", dit betekent dat dit een keuze zou Geen kunnen zijn. In de uitvoering wordt bekeken welk instrument het gaat worden. Wij committeren ons niet op voorhand al aan een inkooptool. Er is ruimte voor lokale invulling en we gaan op zoek naar koppelkansen.

Exacte invulling moet bepaald worden: zowel voor de doelgroep als de opleiders. Als gemeente pakken we een faciliterende rol.

Geen

Gemeente Middelburg Wie is bijvoorbeeld de doelgroep? Gemeente Middelburg

Blz. 34

Geen invloed op het IBD

Tekstueel

Tekstuele aanpassing

Laatste doelstelling, laatste zin producten Gemeente Middelburg

Blz. 35

Geen invloed op het IBD

Tekstueel, 1ste zin onder figuur 8

Tekstuele aanpassing

Circulaire economie zou kunnen vallen onder één van de projecten/ programma’s binnen deze flexibele projectenorganisatie en wordt aangestuurd door een projectleider of programmamanager. kernteam bestaande uit de gemeenten Middelburg, Tholen, SchouwenDuiveland, Veere, Reimerswaal, Sluis, Borsele, Kapelle en de Provincie Zeeland. Er zijn intussen meer bijgekomen toch zoals Goes?

Pagina 15 van 19

Geen invloed op het IBD

Gemeente Middelburg

Blz. 36

Hoofdstuk 10, hier wordt geschreven dat we een Zeeuws communicatieplan gaan opstellen. Dit komt niet terug in de algemene doelstellingen, terwijl daar wel het opstellen van uitvoeringsprogramma, evaluatie en vervolg beleid is opgenomen. Gaat het kernteam dit doen of wordt het uitbesteedt, want dan moeten we ook kosten hiervoor opnemen.

Dit is een terecht punt. Het kernteam gaat hiermee aan de slag in relatie tot de verdere uitwerking. In H10 communicaite is toegevoegd dat in het jaarlijkse activiteitenplan een communicatieparagraaf wordt opgesteld.

Tekstuele aanpassing bij communicatie en jaarplan

Wellicht dat er iets meer toelichting kan worden gegeven. Dat bijvoorbeeld het Zeeuws communicatieplan gaat over de doelstellingen / infocampagnes die Zeeuws breed worden opgepakt om zo het eenduidige te benadrukken? En gaan we in dit plan dingen opzetten/ontwikkelen die gemeenten vervolgens kunnen gebruiken voor hun eigen communicatie? Of blijft het hoog over? Geen invloed op het IBD Gemeente Middelburg

Blz. 44

Bijlage 1 blz 4 laatste doelstelling. CO2 tool.

Geen Er staat "bijvoorbeeld", dit betekent dat dit een keuze zou kunnen zijn. In de uitvoering wordt bekeken welk instrument het gaat worden. Wij committeren ons niet op voorhand al aan een inkooptool. Er is ruimte voor lokale invulling en we gaan op zoek naar koppelkansen.

Blz. 45

Zelfde opmerking als eerder gegeven voor het werken met een CO2 inkooptool. Bijlage 1 blz 5. eerste doelstelling over 100 bedrijven trainen.

Gemeente Middelburg

Gemeente Middelburg

Exacte invulling moet bepaald worden: zowel voor de doelgroep als de opleiders. Als gemeente pakken we hier een faciliterende rol.

Geen

Gemeente Middelburg Zelfde opmerking als eerder gegeven. Gemeente Middelburg

Bijlage 1

Gemeente Goes

5

Gemeente Goes

7

Kijk ook hier naar taalfoutjes die overgenomen zijn vanuit de doelstellingen uit het hoofddocument. Taalkundig:

Tekstuele aanpassing Aanpassen

- Voor dit jaar betekende dit dat we begin april al door ons jaarlijks verbruik van heel 2024 heen waren. - Met elkaar maken we inzichtelijk hoe we als Zeeuwse gemeenten zelf aan de slag gaan en op welke wijze we met andere partijen gaan samenwerken in de transitie naar een circulaire economie. In figuur 1 is weergegeven de positionering circulaire economie ten opzichte Aanpassen van maatschappelijke opgaven en andere beleidsthema’s zoals omschreven in het NPCE.

Geen invloed op het IBD

Tekstuele aanpassing

Geen invloed op het IBD Tekstuele aanpassing

Geen invloed op het IBD Gemeente Goes

12/13

Daarnaast wordt met dit beleid en uitvoeringsprogramma voorgesorteerd op de Aanpassen invoering van een Circulaire Economie-wet (weghalen tekst: ‘komt onder de Omgevingswet te vallen’), zoals vermeld in het Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE).

Tekstuele aanpassing

Geen invloed op het IBD

Pagina 16 van 19

Gemeente Goes

Gemeente Goes

13

14

- Er zijn doelen geformuleerd en is beleid ontwikkeld voor de productketens met Aanpassen de meest negatieve (milieu)impact: - In het NPCE wordt aangegeven dat voor diverse ketens gebruik(t weghalen) gemaakt wordt van het instrument Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid (UPV) om… De doelstellling (l weghalen) om tot een 49% CO2 reductie te komen is hierin Aanpassen verhoogd naar 55% CO2 reductie in 2030. Weghalen ‘Hierin is de doelstelling’ Op het gebied van klimaatadaptatie hebben de Zeeuwse gemeenten een Zeeuwse Klimaat Adaptatie Strategie (KASZ) vastgesteld en wordt hierop samengewerkt.

Tekstuele aanpassing

Geen invloed op het IBD Tekstuele aanpassing

Geen invloed op het IBD Gemeente Goes

15

- De Zeeuwse gemeenten willen daarom dat eind 2028 alle noodzakelijke medewerkers voldoende circulair opgeleid zijn om circulaire economie in (weghalen 2e keer in) hun werkveld te kunnen toepassen. - Weghalen In (Raam)contracten met leveranciers en/of bouwpartijen.

Aanpassen

Gemeente Goes

17

- Daarnaast hebben we algemene doelstellingen (weghalen ‘die wij hebben’) Geen weergegeven in tabel 1. Toevoegen punt - Eind 2028 zijn alle noodzakelijke medewerkers voldoende circulair opgeleid (zijn weghalen) om circulaire economie in (in 2e keer weghalen) hun werkveld te kunnen toepassen. Wanneer grond beschikbaar wordt gesteld (weghalen aan particulieren of Aanpassen projectontwikkelaars), kunnen, indien en voor zover (wettelijk) mogelijk, circulaire en duurzame voorwaarden worden gekoppeld aan de gronduitgifte.

Tekstuele aanpassing

- Formulering schrijfwijze CO2 uitstoot is niet overal consistent.

Gemeente Goes

Gemeente Goes

Gemeente Goes

20

22

25

- Vanaf 2026 worden bij gronduitgifte door de gemeente, voor zover mogelijk, circulaire criteria opgenomen in de voorwaarden voor toekomstige plannen of projecten. - Vanaf 2026 maken circulaire economie doelstellingen indien en voor zover mogelijk deel uit van alle nieuwe gebiedsontwikkelingsprojecten en bestaande/lopende projecten. Waarmee draagt de gemiddelde Nederlander het meeste bij aan klimaatverandering? Niet door vlees eten of op vliegvakantie te gaan, maar door het aanschaffen van spullen.

Geen

Geen invloed op het IBD Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Geen invloed op het IBD. Geeft wat meer ruimte Geen invloed op het IBD. Geeft wat meer ruimte Geen invloed op het IBD

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Geen invloed op het IBD. Gemeente Goes

28

- Vanaf 2025 hebben de Zeeuwse gemeenten 2-4 keer per jaar een gezamenlijke educatieve campagne dat slimmer consumeren stimuleert en de bijbehorende mogelijkheden in de provincie laat zien. - Vanaf 2025 faciliteren we per gemeente per jaar minimaal 2 inwoners initiatieven die betrekking hebben op thema’s zoals verpakkingen, streekproducten, seizoensgebonden producten, minder vlees, tweedehands, repareren, delen, minder verharden, inheems groen, toepassing duurzame/biobased producen bij verbouw en tuininrichting verbouwproducten etc.

Aanpassen

Pagina 17 van 19

Tekstuele aanpassing

Geen invloed op het IBD

Gemeente Goes

29

Daarnaast blijkt uit onderzoek van het World Economic Forum (blijkt hier Aanpassen weghalen) dat 70 procent van alle CO2-uitstoot het gevolg is van het winnen en verwerken van grondstoffen voor onze producten.

Tekstuele aanpassing

Geen invloed op het IBD Gemeente Goes

31

Op dit moment is de gemeente Goes de penvoerder voor deze samenwerking. Mogelijk neemt de gemeente Terneuzen deze rol vanaf 1 juli 2024 over à overname heeft al plaats gevonden.

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Geen invloed op het IBD Gemeente Goes

Gemeente Goes

32

33

- Circulaire economie zou kunnen vallen in één van de projecten/ programma’s Aanpassen binnen deze flexibele projectenorganisatie en wordt aangestuurd door een projectleider of programmamanager. - De programmamanager wordt ondersteund door middel van het huidige kernteam bestaande uit de gemeenten Middelburg, Tholen, SchouwenDuiveland, Veere, Reimerswaal, Sluis, Borsele, Kapelle en de Provincie Zeeland. à alfabetische volgorde zetten + deelnemers controleren, Goes mist bijvoorbeeld. - De beleidsmedewerkers circulaire economie is verantwoordelijk voor de doorwerking van het beleid binnen de gemeenten. Binnen de basisorganisatie van de samenwerking van de gemeente zal een communicatieadviseur worden aangesteld die het kernteam ondersteunt bij communicatie op Zeeuws niveau.

Komt niet terug in de tekst

Tekstuele aanpassing

Geen

Geen invloed op het IBD. Geeft wat meer ruimte Gemeente Goes

Gemeente Goes

Bijlage 1: 2

5.1.3 + 5.1.4

- Vanaf 2025 onderzoeken we de mogelijkheden of we in gemeentelijke regelingen (isolatiesubsidie / subsidie Doe-Het-Zelvers) een extra stimulans voor de toepassing van circulair materiaal kunnen opnemen. Weghalen x.

Aanpassen

- Vanaf 2026 worden bij gronduitgifte door de gemeente voor zover mogelijk circulaire criteria opgenomen in de voorwaarden voor toekomstige plannen of projecten. - Vanaf 2026 maken circulaire economie doelstellingen indien en voor zover mogelijk deel uit van alle nieuwe gebiedsontwikkelingsprojecten en bestaande/lopende projecten. Juridisch

Tekstuele aanpassing

Geen

Het is grijs gebied welke ‘extra’ criteria wij als gemeente daadwerkelijk mogen opleggen. Onze bevoegdheid hierin is beperkt. Als het binnen de kaders van wet- en regelgeving past, kunnen we de eisen inderdaad wel opleggen. Dit zal per eis en concreet geval nader beoordeeld moeten worden.

Eens met deze opmerking. We nemen het mee in het uitvoeringsprogramma

Gemeente Hulst

-

Waarom stelt het college van Hulst voor kritisch te kijken naar de benodigde middelen en inzet voor het CE beleid? Zijn de CDOKE gelden überhaupt wel bedoeld voor extra inzet op gebied van circulaire economie?

Wij kunnen niet voor het college van Hulst spreken. De CDOKE gelden zijn bedoeld voor extra capaciteit en inzet middelen op o.a. het vlak van circulariteit.

Geen

Gemeente Hulst

-

CE en de energietransitie zijn cruciale onderwerpen, van levensbelang om onze Deze opmerking geven we mee aan de gemeente Hulst. welvaart, onafhankelijkheid, en simpelweg een leefbare planeet te houden. De absolute noodzaak mis ik in veel documenten.

Geen

Pagina 18 van 19

Gemeente Hulst

-

Ik mis de uniformering van de afvalinzameling (lees: reststromen inzameling). We doen nu in elke gemeente iets anders. En we halen bij lange na niet de VANG doelstellingen. ZRD heeft tal van ideeën in meerdere sessie geopperd, en we hebben data van wat werkt (omgekeerd inzamelen, restafvalcontainers worden PMD containers, ja-ja stickers, luier- en incontinentie inzameling, veel meer voorlichting en afvalcoaches, uitgebreidere milieustraten, etc.)

Dit zullen we meegeven aan de ZRD/O.L.A.Z. die de uitvoering oppakken.

Geen

Gemeente Hulst

-

bij alle herinrichtingen gebruiken wij in Hulst nog geen open tegels a la

Ter kennisname

Geen

https://www.bleijko.nl/duurzaamheid/oplossingen/ekoliet Dit zijn dingen die ik op veel plaatsen tegenwoordig zie. En zijn eigenlijk nobrainers. Dit geeft meer water absorptie, minder hittestress, meer groen, etc. Er zouden geen parkeerplaatsen meer ingericht moeten worden zonder groene&waterdoorlatende delen hierin. Dit soort zaken zouden ook via best practices standaard in aanbestedingen/bestek in alle gemeenten opgenomen mogen worden. Gemeente Terneuzen

Voor de haalbaarheid van het plan is het verstandig om andere Dit gaat zeker plaatsvinden en heeft in het voortraject al de Geen beleidsgebieden (openbare ruimte, mobiliteit, inkoop en economie) te betrekken nodige aandacht gehad. bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma. Thema's zoals energietransitie, biodiversiteit, klimaatadaptatie en mobiliteit hangen nauw samen met de circulaire economie en verdienen daarom ook aandacht in het proces.

Gemeente Terneuzen

Aandacht voor het financiële aspect van het plan. De gevraagde middelen en capaciteit voor de uitvoering zijn relatief hoog in vergelijking met andere duurzame thema's. Dit vraagt om een zorgvuldige afweging, zodat er een evenwicht ontstaat tussen de verschillende beleidsdoelen. Het college neemt in eerste aanleg kennis van het stuk en ziet het vooral ook als inspiratie- en ideeënboek. Het college vraagt zich af, hoe het er nu concreet voorstaat en wil ruimte om het beleid op lokaal niveau te vertalen. Ook is het gewenst om op regionaal niveau meer focus aan te brengen.

Ter kennisname

De lokale vertaling zal in elke gemeente afzonderlijk gemaakt worden. In paragraaf 12.1 is toegevoegd dat voor het opstellen van het jaarlijkse activiteitenplan voor de Zeeuwse projecten afstemming plaatsvindt met andere beleidsterreinen, zoals de RES, KASZ, OLAZ, etc.

Tekstuele aanpassing

Het college wil in het verdere traject voldoende ruimte voor lokale besluitvorming, zowel inhoudelijk, als procedureel.

Gemeenten kunnen hun lokale invulling geven.

Geen

Gemeente Tholen

Gemeente Tholen

Geen Geen invloed op het IBD

Pagina 19 van 19