Raadscontourennota d.d. 1-7-22

CONTOURENNOTA 2023 - 2026

INHOUDS OPGAVE Inleiding

3

1. Bestuur en financiën

4

2. Wonen en voorzieningen

7

3. Sociaal Domein

10

4. Economische versnelling en toerisme

12

5. Klimaat, energie en milieu

14

6. Leefomgeving en mobiliteit

15

Bijlage: 1 Portefeuilleverdeling

16

2 Budgettaire ruimte begroting 2023

17

en meerjarenraming 2024-2026

INLEIDING Voor u ligt de contourennota voor de bestuursperiode 2023 - 2026. Het resultaat van enerzijds gesprekken tussen de coalitiepartijen waarin tot een basis voor een stabiel bestuur gekomen werd. En anderzijds een constructief en open gesprek met de gehele gemeenteraad. We kiezen bewust voor een akkoord op hoofdlijnen, waarbij flexibiliteit en ruimte blijft voor nadere uitwerking. Met deze contourennota geven we een logisch vervolg aan de ingezette koers in de vorige bestuursperiode; bestaand beleid ontwikkelen we door. Een aantal onderwerpen verdienen of vereisen de komende periode extra aandacht. Deze accenten leest u terug in dit document. Tegelijkertijd realiseren we ons dat ontwikkelingen nooit af zijn. De hoofdlijnen

in deze contourennota zijn daarmee een vertrekpunt. De gemeenteraad bespreekt jaarlijks in de eerste helft van juni de aandachtspunten voor het daaropvolgende kalenderjaar. De brief vanuit de driehoek, aangevuld met eventuele recente ontwikkelingen en dit document zijn daarbij het startpunt. Het college neemt jaarlijks de aandachtspunten mee in het proces om tot een begroting te komen. We trekken de indeling van de programma's gelijk met de indeling van de brief vanuit de driehoek en deze contourennota. Zo sluiten de ambities en de financiële vertaling logisch op elkaar aan.

3

1

BESTUUR EN FINANCIËN

Sterk bestuur We hechten belang aan het goed houden en versterken van de relatie tussen het college van B&W en de gemeenteraad. Ieder vanuit de eigen rol en verantwoordelijkheid. De structuur met de raadswerkgroepen of overleggen tussen een portefeuillehouder en de verschillende fracties aan de voorkant zijn daarvan een goed voorbeeld. Die lijn zetten we door. We zien het als gezamenlijke verantwoordelijkheid om hierin te groeien en elk jaar stil te staan bij de duale verhoudingen tussen gemeenteraad en college. Het is daarbij van belang om invulling te geven aan het dualisme. Daar zijn we ook aanspreekbaar op. Dualisme is een gezamenlijke verantwoordelijkheid, zowel vanuit de gemeenteraad als vanuit het college. Het college heeft de verantwoordelijkheid de gemeenteraad in positie te brengen aan de voorkant kaders te stellen. De gemeenteraad heeft de verantwoordelijkheid om die ruimte in de kaderstellende rol te zoeken en te pakken. We onderzoeken in hoeverre we de positie van de gemeenteraad kunnen versterken door structureel extra ondersteuning bij de griffie te realiseren. We bekijken de mogelijkheden om de informatievoorziening aan de gemeenteraad te vergemakkelijken. Een mogelijke richting is het verbeteren van een digitale raadsomgeving. Uitvoeringskracht De ambities van het bestuur en de maatschappelijke opgaven vragen om het doorlopend ontwikkelen van de organisatie.

Van belang is dat we kunnen beschikken over een ambtelijke organisatie die in balans is met die ambities. Ook de complexiteit van grote opgaven, het regionale karakter van onderwerpen, opgavegericht werken en het ontwikkelen naar een netwerkgemeente vraagt de komende jaren extra aandacht van de organisatie. Daarnaast willen we een aantrekkelijke organisatie blijven voor (nieuwe) inwoners, bedrijven maar ook voor medewerkers zodat we een interessante en goede werkgever zijn waar mensen graag voor willen werken. Het is een uitdaging om geschikte en gekwalificeerde medewerkers te vinden binnen de krappe arbeidsmarkt.

Regionale samenwerking Grote maatschappelijke opgaven (woningbouwopgave, energietransitie, etc.) kunnen we alleen doelmatig en effectief aanpakken door samen te werken met inwoners, bedrijven, overheden, onderwijs, maatschappelijke organisaties en partners. We dragen actief bij aan samenwerkingen binnen de Bevelanden, in Zeeland en daarbuiten. Het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) en het Bestuurlijk Platform de Bevelanden zijn hierbij belangrijke samenwerkingsverbanden. In het Bestuurlijk Platform de Bevelanden werken we samen met onderwijs, ondernemers, maatschappelijke organisaties en de overheid in een 'triple helix' samenwerking. In een aantal actielijnen werken we samen; Agri- en Aquafood, Beleving op de Bevelanden, Beweging op de Bevelandse Woningmarkt, Slim Grondgebruik en Vitaal Leven en Gezondheid. We zien en ervaren de meerwaarde van dit netwerk en dragen hier ook in de komende periode actief aan bij. De nieuwe wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) staat in het teken van democratische legitimering. De wet introduceert een aantal instrumenten die mogelijk de democratische positie van gemeenteraden versterken. Zodra meer duidelijk is over de Wgr gaan we hier verder mee aan de slag. De gemeenteraad wordt hier intensief bij betrokken, eventueel in de vorm van een raadswerkgroep.

Brede welvaart en Global Goals We onderzoeken in hoeverre de brede welvaartsindex en global goals voor ons als referentiekader kunnen dienen.

Burger- en overheidsparticipatie We betrekken inwoners en organisaties actief, we staan open voor ideeën en zijn steeds benaderbaar voor vragen. We creëren ruimte en mogelijkheden voor het ontplooien en uitvoeren van initiatieven en ideeën door inwoners. In de afgelopen jaren hebben we in verschillende projecten ervaring opgedaan op het gebied van burgerparticipatie. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het Masterplan Wemeldinge, het Strategisch Kompas en de vele bijeenkomsten bij herinrichting van wijken. Het gesprek met onze inwoners, ondernemers en andere partners is waardevol. In de komende periode zetten we de opgedane kennis om in beleid en heldere afspraken.

5

Integrale veiligheid Het waarborgen van de veiligheid van onze inwoners heeft onze voortdurende aandacht met onder andere de inzet van voldoende politie en BOA's. Dienstverlening en communicatie We zijn zichtbaar en benaderbaar voor inwoners, in de kernen en voor organisaties. Onze dienstverlening organiseren we toegankelijk. De dienstverlening is digitaal waar het kan en persoonlijk waar dat gewenst is. We zetten in op duidelijke communicatie. We leggen nog beter uit wat we als gemeente doen en waarom. Ook geven we soms aan wat we niet kunnen doen. We proberen de jeugd meer te enthousiasmeren en te vertellen over het werk van de gemeente.

Digitalisering en datagedreven werken Het gebruik van data is waardevol om vraagstukken beter te duiden en te begrijpen en om beleid gerichter op te stellen of aan te passen. Hierdoor kunnen beslissingen beter onderbouwd genomen worden en kan beleid beter gemonitord worden. In de komende periode doen we hier verder ervaring mee op. Tegelijkertijd brengt het gebruik van data en technologieën ook risico's met zich mee op het gebied van informatieveiligheid, veilige bedrijfsvoering en privacy. Daar hebben we aandacht voor.

6

2

WONEN EN VOORZIENINGEN

Wonen De woningbouwopgave vraagt de komende periode veel inzet en energie. Ons toekomstige woningaanbod biedt woonruimte voor iedereen. Daarom sturen we op een zorgvuldige balans tussen doelgroepen en type woningen. Hiervoor ontwikkelen we een dynamisch en integraal plan voor verschillende bouwlocaties. Bij nieuwbouwplannen betekent dit dat er ruimte is voor zowel sociale huur, middenhuur, levensloopbestendige woningen als woningen voor gezinnen, starters en alleenstaanden. We dragen zorg voor een fatsoenlijke opvang voor statushouders en vluchtelingen en zien toe op passende huisvesting voor arbeidsmigranten. Om beweging in de huidige woningmarkt te krijgen zetten we in op doorstroom. We voeren beleid om ouderen te verleiden naar eenvoudigere nieuwbouw, waardoor andere huizen weer beschikbaar worden voor gezinnen. Bij inbreidingslocaties zetten we daarbij specifiek in op voldoende levensloopbestendige woningen. Juist voor ouderen is het belangrijk om voorzieningen dichtbij te hebben. Specifiek voor jongeren brengen we de startersleningen in lijn met de huidige markt. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden voor alternatieve woonvormen zoals 'tiny houses' en hofjes voor ouderen. In de komende periode bereiden we beleid voor om professionele investeerders die woningen opkopen met winst als doel, te weren.

7

Onderwijs Een belangrijk item in onze gemeente is het creëren van passende onderwijshuisvesting. We hebben inmiddels ingestemd met de fusie voor de basisscholen in Wemeldinge en de ontwikkeling van een Integraal Kindcentrum (IKC). Ook voor de Juliana van Stolbergschool zijn inmiddels plannen. Daarnaast zetten we in om de aansluiting van zorg en onderwijs goed vorm te geven, onderwijsachterstanden bij kinderen tegen te gaan, toegankelijke voorschoolse voorzieningen te bieden (VVE) en onder voorwaarden het leerlingenvervoer te bekostigen. We bezien in hoeverre het ontwikkelen van een educatieve agenda hierbij kan helpen. Verenigingen Verenigingen hebben een belangrijke sociale functie in onze gemeente. In de afgelopen periode hebben zij het zwaar gehad: verenigingen zijn inkomsten misgelopen, ledenaantallen zijn teruggelopen en vrijwilligers zijn weggegaan. We vinden het belangrijk om die verenigingen te ondersteunen. We stellen de verenigingen bijvoorbeeld voor om in 2022 een kraam tijdens de Kapelse dag, Wemeldinge dag of Schoorse Herfstmarkt voor hen te betalen. Cultuur In het kader van leefbaarheid en aantrekkelijkheid van onze gemeente hechten we aan het behoud van diversiteit in het aanbod van culturele voorzieningen. We betrekken jongeren meer bij kunst en cultuur. Voorzieningen We blijven investeren in kwalitatief goede voorzieningen.

8

3

SOCIAAL DOMEIN

De ontwikkelingen in het Sociaal Domein vragen om een beleid gericht op de menselijke maat gecombineerd met sturing op de kosten. Het monitoren en zo nodig bijsturen van dit beleid moet gebeuren op economische én menselijke parameters. De gemiddelde prijs per gebruiker, de mate van doelrealisatie en maatwerk moet daarin richtinggevend zijn. Deze parameter voegen we dan ook toe aan de monitoring. We zijn terughoudend met hulp als deze niet effectief of noodzakelijk is. Preventie We zetten de komende jaren verder in op preventie in het Sociaal Domein. We maken hier zonodig geld voor vrij. Jeugdhulp Ieder kind dat hulp nodig heeft, moet dat ook krijgen. De komende jaren onderzoeken we een vorm van een loketfunctie, waardoor ieder kind en hun ouder/verzorger noodzakelijke hulp ook kan vinden. We zetten in op preventie en maatwerk om onwenselijke, intensievere en duurdere zorg achteraf te voorkomen. Daarbij kijken we naar de integrale benadering van de problematiek, inclusief de sociale omgeving waaronder echtscheidingsproblematiek. Kinderen en jongeren die jeugdhulp nodig hebben zijn gebaat bij continuïteit en kwalitatief goede hulp. Die eisen leggen we vast in onze aanbestedingsregels. Er zijn op dit moment ongeveer 300 aanbieders van jeugdhulp in onze gemeente. In de praktijk betekenen de aanbestedingsregels dat we de kleinere zorgaanbieders daarmee beperken.

Uiteraard waarborgen we de keuzevrijheid en mogelijkheid om te kiezen voor een organisatie die bij de identiteit van het kind past.

9

Inclusieve samenleving Iedereen moet mee kunnen doen in onze samenleving. Hiervoor ontwikkelen we in de komende periode inclusiebeleid. Onderdeel hiervan wordt de implementatie van het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een handicap. We hebben daarbij extra aandacht voor de openbare ruimte. Het huidige LHBTIQ+ beleid loopt in 2024 af en wordt daarna onderdeel van het inclusiebeleid. Arbeidsmarktregio Mensen zijn op hun best als ze met werk kunnen deelnemen aan de maatschappij. We bekijken de mogelijkheid om verder aan te sluiten bij het werkbedrijf zoals dit in Goes is gerealiseerd. Armoede en schulden We geven uitvoering aan de recent door de gemeenteraad aangenomen Kadernota Armoede en Schulden en het uitvoeringsplan dat daarbij hoort. Positieve gezondheid en eenzaamheidsbestrijding We zetten de komende jaren in op positieve gezondheid en preventie. We richten ons daarbij op bewustwording en het stimuleren van gezond leven. We continueren en actualiseren het beleid rondom eenzaamheid. Om de zorg in Zeeland toegankelijk te houden en daarmee de leefbaarheid te borgen heeft een groot aantal partijen de krachten gebundeld in de Zeeuwse Zorg Coalitie. Die ambitie steunen we.

10

4

ECONOMISCHE VERSNELLING EN TOERISME

IMasterplan Wemeldinge In de afgelopen periode is samen met inwoners en ondernemers gewerkt aan het Masterplan Wemeldinge. De komende periode geven we uitvoering aan de plannen in het Masterplan en de uitvoeringsagenda 2022 en invulling aan uitvoeringsagenda’s voor de komende jaren. Bedrijventerrein De gemeente Kapelle is een ondernemende gemeente. We breiden het bedrijventerrein uit met Smokkelhoek 2. Dit heeft prioriteit omdat we op dit moment geen andere ruimte voor nieuwe bedrijvigheid hebben. Bij het aantrekken van nieuwe bedrijven focussen we ons op een logische uitbreiding van de huidige bedrijvigheid, voornamelijk food- en agribusiness.

Bedrijven Bedrijven die ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen’ houden rekening met de effecten van hun bedrijfsvoering op mens, milieu en maatschappij. We stimuleren bedrijven maatschappelijk verantwoord (MVO) aan de slag te gaan. Zondag We handhaven de bestaande uitgangspunten met betrekking tot de zondagsopenstelling. Er wordt geen uitbreiding van gemeentelijke activiteiten georganiseerd of gefaciliteerd op zondagen.

12

5

KLIMAAT, ENERGIE EN MILIEU

Voorbeeldfunctie Als gemeente geven we op de verschillende gebieden van verduurzaming het goede voorbeeld en stimuleren hiermee bedrijven om dit ook te doen. Duurzaamheidsagenda In de afgelopen periode hebben we een belangrijke stap gezet in het opstellen van de duurzaamheidsagenda. Inmiddels zijn de bouwstenen elektriciteit, warmte in de gebouwde omgeving, natuur en biodiversiteit en klimaatbestendige leefomgeving (zo goed als) afgerond. In de komende periode stellen we de bouwstenen afval en grondstoffen en verduurzaming eigen organisatie op. We geven uitvoering aan de ambities in de verschillende bouwstenen. Energietransitie Nieuwe ontwikkelingen in de energietransitie gaan snel en volgen elkaar op. We onderschrijven de huidige uitgangspunten in de bouwsteen elektriciteit waarin grote zonneparken (>5 ha) alleen mogelijk zijn in de Willem Annapolder. Vanwege de ontwikkelingen evalueren we de bouwsteen in 2024.

6

LEEFOMGEVING EN MOBILITEIT

Gezonde leefomgeving We streven naar een groene en gezonde leefomgeving omdat deze bijdraagt aan het lichamelijk, geestelijk en sociaal welbevinden van mensen. Bij geplande werkzaamheden vragen we extra aandacht voor meer groen in de wijk. We stimuleren inwoners hun tuinen te vergroenen. Verkeer en vervoer Verkeersveiligheid is voor ons een belangrijk thema. We geven uitvoering aan het wegenplan. We geven meer ruimte aan de fiets en zetten verder in op elektrisch rijden en laden.

14

BIJLAGE 1:

PORTEFEUILLEVERDELING

BIJLAGE 2:

BUDGETTAIRE RUIMTE Met de raadscontourennota geeft de gemeenteraad kaders mee voor het opstellen van de begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026. De financiële vertaling van de nota vindt dus jaarlijks plaats in de P&C cyclus.

Ter verduidelijking van het staatje worden hierbij de belangrijkste ontwikkelingen verder geduid: 1. Salarissen en sociale lasten De salariskosten worden gebaseerd op de vastgestelde formatie, rekening houdend met eventuele periodieken. Als structureel effect uit de 1e bestuursrapportage 2022 is meegenomen de kosten uitbreiding formatie wethouder. In de salarisstijging zijn aannames gedaan over de stijging. Deze komen overeen met de stijging in 2022 van de VZG-richtlijn - looncomponent (3,1%). 2. Inflatiecijfers De inflatie is berekend op basis van de meiciruculiare.

16

3. Rente Gezien de huidige ontwikkelingen wordt uitgegaan van een stijging van 1% naar 2,5%. 4. Gemeenschappelijke regelingen Voor het jaar 2023 is voorgesteld om begrotingen van gemeenschappelijke regelingen in overeenstemming met de VZG-richtlijn vast te stellen zijnde 2,7%. De begrotingen van alle GR’en zijn aan u voorgelegd in uw vergadering. Uw zienswijzen zijn verstuurd naar de algemeen besturen van de desbetreffende gemeenschappelijke regelingen. De begrotingen zoals deze zijn aangeboden zijn verwerkt in onderstaande meerjarenperspectief. 5. Subsidies De VZG richtlijn van 2,7% ook van toepassing te verklaren op de te verstrekken subsidies in 2022. 6. Belastingen Het percentage van 2,7% van toepassing te verklaren op de gemeentelijke heffingen, waarbij opgemerkt moet worden dat voor de afvalstoffen- en de rioolheffing wordt uitgegaan van 100% kostendekking. 7. Gemeentefonds De meicirculaire 2022 verwerken we in de begroting 2023. Deze is ontvangen op 31 mei 2022 en de financiële doorrekening is opgenomen in dit overzicht. De inkomsten uit het gemeentefonds nemen vanaf 2026 sterk af. In totaal wordt er voor € 2,9 miljard aan ombuigingen ten laste van het gemeentefonds gebracht. Dit betreft met name bezuinigingen op het accres en de opschalingskorting. Wat in de meicirculaire ontbreekt zijn de toevoeging van extra middelen na 2023 voor het onderdeel jeugd.

Er vinden gesprekken plaats tussen VBG en IPO en VNG en fondsbeheerder om afspraken te maken welke bedragen de gemeenten mogen meenemen voor de jaren 2024-2026.

17