E.57 Rechtszaak BZK

Saskia van Hassel Van: Verzonden: Aan: Onderwerp:

fonsgreetzinken <fonsgreetzinken@ziggo.nl> namens fons.zinken@vppg.nl vrijdag 20 oktober 2023 12:37 info@vppg.nl rechtszaak BZK

Gemeente: Eerste overheid. Een geuzennaam? De posi e van de Tweede Kamer moet sterker worden ten opzichte van die van de regering, onder andere door de Kamer niet meer op te delen in een coali e en opposi e En voilà, ik werd jdens de Algemene Beschouwingen over de Miljoennota op mijn wenken bediend. De regeringsploeg zat met een houding van wat-doen-wehier-eigenlijk te kijken hoe de verschillende poli eke frac es met elkaar dealtjes gingen sluiten om de begro ng voor het volgend jaar op onderdelen bij te stellen. Deze uitzonderlijke situa e werd mogelijk als gevolg van de demissionaire status van de regering en het wegvallen van de coali e. Hier past wel de kan ekening bij dat het gemakkelijk is om meer geld uit te geven wanneer je geen besluit neemt hoe je dat gaat betalen, dan wel dat je het begro ngstekort laat oplopen. Ik denk dat gemeenteraadsleden met enige jaloezie naar de deba en hebben zi en kijken. Dat zit namelijk zo. Gemeenten zijn verplicht om een sluitende begro ng te presenteren over een periode van vier jaar. De rijksoverheid weigert al jaren voldoende structurele middelen beschikbaar te stellen voor het uitvoeren van taken die gemeenten in opdracht van het rijk moeten uitvoeren (medebewind heet dat). Dat zet een rem op de beleidsvrijheid van gemeenten.

Raadsleden kunnen dus niet, zoals hun mede-volksvertegenwoordigers in de Tweede Kamer, mooie plannen bedenken zonder daarbij te bezuinigen. Voor het wegwerken van tekorten op de rijksbegro ng wordt geld geleend. Gemeenten daarentegen worden onder toezicht gesteld. In juni 2007 verscheen het rapport van de VNG-commissie Gemeentewet en Grondwet onder voorzi erschap van Jozias van Aartsen met als tel De eerste overheid. De gedachte daarachter is dat gemeenten het dichtst bij de burger staan. Tot op de dag van vandaag wordt met man en macht geprobeerd de posi e van gemeenten te versterken, zonder al te veel succes. Laten we wel wezen, de ‘echte’ eerste overheid zit in het torentje in de Hofvijver. Om daar verandering in te brengen is een systeemwijziging nodig. In mijn boek SamenWereld, Hoe het geloof in de poli ek en het vertrouwen in de overheid terugkeren pleit ik voor een omkering van het systeem: van de top-down georganiseerde decentrale eenheidsstaat naar een bo om-up federa eve staat. Ik maak van gemeenten écht de eerste overheid. Gemeenten bepalen zelf hoeveel geld ze nodig hebben om hun taken uit te voeren en de rijksoverheid moet dat gewoon leveren. Dan ligt de bal bij het rijk om een sluitende begro ng te maken. Bovendien voeren in mijn nieuwe systeem gemeenten geen taken meer in medebewind uit, omdat beleidsbepaling en beleidsuitvoering bij elkaar horen.

De verantwoordelijkheid voor de huidige medebewindstaken gaat over naar gemeenten en behoren alsdan tot het autonome takenpakket van de lokale overheid. Uitvoering van resterende rijkstaken neemt het rijk zelf voor zijn rekening, al dan niet met behulp van gedeconcentreerde rijksdiensten. Hoe dan ook, laat ‘eerste overheid’ geen geuzennaam worden. Of zie jij het anders? Laat het weten. Peter Hovens www.samenwereld.nl Raadslid kreeg gelijk van de Rechtbank 1

In zeer veel gemeenten zijn raden, op advies en voorspraak van griffiers, collec ef aangemeld bij de aan de VNG gelieerde beroepsvereniging voor raadsleden (NVvR). De raadsleden kregen zelfs niet te horen dat ze kunnen kiezen uit twee beroepsverenigingen. Immers de Rechtbank hee in 2017 beslist dat de VPPG een beroepsvereniging is voor raadsleden van lokale par jen. Door veel griffiers en gemeenteraden is gehandeld in strijd met de rechtsposi e voor raadsleden en met ar kel 27 van de Gemeentewet (zonder last). De raad is immers niet bevoegd om te bepalen van welke beroepsvereniging het raadslid zijn belangen laat behar gen. Op 20 oktober 2022 hee de Rechtbank (zaaknummer ROE 20/3262) dat beslist. Zij stelt dat de bevoegde instan e, te weten het college van B&W, hierop dient te beslissen. Er is sprake van een uitvoeringsbeslissing van het college en dat is niet in strijd met het dualisme, aldus de rechter. Volgens Grondwet en Gemeentewet hebben colleges van B&W geen beleidsruimte en kunnen op dit punt geen belangenafweging maken aldus het Rechtsposi ebesluit 2014. Voor hen bestaat geen ruimte voor poli eke afwegingen. Het raadslid hee bestuurslid Fons Zinken van de VPPG gemach gd om deze zaak te voeren. Veel raadsleden, maar vooral die van lokale par jen, zijn vanaf 2014 de vrije keuze onthouden om te kiezen voor een beroepsvereniging.

Het collec ef lid worden is in strijd met het vrije mandaat van een raadslid. Het is een onrechtma ge daad. Het bestuur van de VPPG hoopt dat raadsleden van lokale par jen zich goed bedenken. Maak nu zelf de keus bij welke beroepsvereniging uw belangen het beste worden gediend in 2024. Rechtszaak tegen minister BZK De VPPG hee bij de Rechtbank Haarlem beroep ingesteld tegen het Rechtsposi ebesluit 2019 onderdeel beroepsvereniging. De minister hee met het beperken van een beroepsvereniging en het niet erkennen van de uitspraak van de Rechtbank, gehandeld in strijd met ar kel 8 Grondwet (Vrijheid van vereniging) en de ar kelen 12 en 52 lid 1 van Het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Op de ALV in november wordt Wet op de poli eke par jen (Wpp) besproken. Het voorontwerp ziet er slecht uit voor de lokale par jen! Veel vragen zijn er om te bespreken en een standpunt te formuleren wat dan voorgelegd wordt aan het nieuw te vormen kabinet. Voor reac es en meer informa e info@vppg.nl of aanmelding als lid via www.vppg.nl In de volgende brief: Aandacht voorontwerp Wpp en ac e rich ng informateur nieuw kabinet. PS: Wij stellen het zeer op prijs indien deze brief geplaatst wordt op de lijst van ingekomen stukken.

2