E.57 1006142voo (2)

Watermanweg 44

Postbus 4175

3067 GG Rotterdam

3006 AD Rotterdam

Nederland

Nederland

ECORYS Nederland B.V.

K.v.K. nr. 24316726

T 010 453 88 00

ABN AMRO rek. nr. 24.01.51.151

F 010 453 07 68

Btw-nr. NL8080.28.741.B08

E netherlands@ecorys.com W www.ecorys.nl

A. Maas en A. Tholen Hannah Schutte Hannah.Schutte@ecorys.com Regions & Cities Rotterdam,

Onze referentie

11 juni 2024

SCH/RG 1006142voo

Onderwerp

Offerte DoeMee aanvullend onderzoek Zeeland

Beste heer Maas en mevrouw Tholen, Achtergrond en vraagstelling Ecorys voert momenteel in opdracht van de NVRR een DoeMee onderzoek uit naar de energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing. Een nieuwe gezamenlijke rekenkamer van vijf Zeeuwse gemeenten (Goes, Borssele, Reimerswaal, Noord-Beveland en Tholen) is hier momenteel geen onderdeel van. Omdat inzicht in de energiebesparingsplicht en informatieplicht energiebesparing op Zeeuws niveau wel gewenst is, is Ecorys gevraagd een aanvullend onderzoek voor deze rekenkamer en eventueel aanvullende Zeeuwse gemeenten/rekenkamers uit te voeren. Vanuit het DoeMee onderzoek zijn de resultaten voor de provincie Zeeland en gemeente Schouwen Duiveland al wel beschikbaar. Deze worden in de overkoepelende rapportage meegenomen, om tot een beeld van de ‘Zeeuwse situatie’ te komen. De vraagstelling in dit onderzoek zal gelijk zijn aan de vraagstelling in het DoeMee onderzoek, zoals opgesteld door de NVRR, namelijk: “Welke inspanningen plegen gemeenten en omgevingsdiensten bij het toezicht en de handhaving van de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing en wat zijn daarvan de resultaten?” Met het onderzoek wordt inzicht gegeven in: A. Gemeenten 1. De manier waarop gemeenten de invulling van de energiebesparings- en informatieplicht hebben opgenomen in hun begroting; 2.

De manier waarop gemeenten sturen op toezicht en handhaving van de energiebesparings- en Informatieplicht energiebesparing door de omgevingsdienst; 3. De manier waarop gemeenten zelf – naast de opdracht aan de omgevingsdienst – uitvoering geven aan toezicht en handhaving van de energiebesparings- en Informatieplicht energiebesparing; B. Omgevingsdiensten 4. De mate waarin omgevingsdiensten zicht hebben op de bedrijven en instellingen die onder de verplichtingen vallen;

BELGIË – BULGARIJE – INDIA – KROATIË - NEDERLAND – POLEN – SPANJE – TURKIJE - VERENIGD KONINKRIJK

5. De mate waarin omgevingsdiensten zicht hebben op bedrijven en instellingen die zich niet aan de Informatieplicht energiebesparing houden en de wijze waarop de omgevingsdiensten contact maken met deze bedrijven en instellingen; 6. De manier waarop omgevingsdiensten toezien en handhaven op de uitvoering van de verplichting tot het treffen van energiebesparende maatregelen en de Informatieplicht energiebesparing; inclusief het aantal jaren dat zij nodig hebben om alle bedrijven en instellingen te controleren en de prioriteiten die zij stellen; 7. De resultaten van deze werkwijze in termen van aantal bezochte bedrijven, ingezette uren, aantal geconstateerde overtredingen, eventuele sancties, aantal en aard van de daadwerkelijk getroffen maatregelen en indien mogelijk de gerealiseerde energiebesparing; C. Verantwoording 8. De afspraken die gemeenten hebben gemaakt met de omgevingsdienst over monitorings- en verantwoordingsinformatie (denk aan doelstellingen (KPI's), informatie over de uitvoering, (tussentijdse) evaluaties, bereikte resultaten); 9. De kwaliteit van de rapportages van de omgevingsdiensten aan de deelnemende gemeenten over de uitvoering van toezicht en handhaving op de energiebesparings- en informatieplicht en de daarmee bereikte resultaten; 10.

De kwaliteit van de informatieverstrekking van de colleges aan hun gemeenteraden over de uitvoering van toezicht en handhaving op de energiebesparings- en informatieplicht door de omgevingsdiensten én hen zelf en de daarmee bereikte resultaten.

Methoden Onderzoek door middel van deskresearch en enquête De deelnemende Rekenkamer(s) bedienen meerdere gemeenten. Het is de taak van de Rekenkamer(s) om de onder hun vallende gemeenten en omgevingsdienst te informeren over dit onderzoek. Wij vragen een aantal documenten op bij de deelnemende partijen. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om begrotingen, jaarverslagen en andere relevante (interne) documenten. Daarnaast voeren wij een enquête uit. De resultaten van de enquête en de deskresearch worden vervolgens verwerkt in factsheets, waarna de overheden allemaal in de gelegenheid worden gesteld een schriftelijke reactie (hoor- en wederhoor) te geven op de opgestelde factsheets. Onjuistheden in de weergave worden uiteraard aangepast. Overkoepelend wordt een onderzoeksrapport geschreven met de bevindingen op het onderwerp. In dit onderzoek wordt gebruik gemaakt van de opzet van de enquête, de factsheet en de benchmark zoals opgesteld in het kader van het DoeMee onderzoek 2024. Plan van aanpak en stappenplan Fase 1: Opstart onderzoek Startbijeenkomst We trappen het onderzoek af met een startbijeenkomst met de deelnemende rekenkamer(s), waarbij Ecorys het plan van aanpak zal presenteren. Wij zullen stilstaan bij de verwachtingen over het uit te voeren onderzoek en deelnemende rekenkamers krijgen de mogelijkheid vragen te stellen.

Daarnaast reserveren wij tijd voor het maken van procesafspraken, het uitwisselen van relevante contactgegevens en benodigde documentatie.

2 van 6

Opvragen contactgegevens via deelnemende rekenkamer(s) Door middel van een format vragen wij aan de rekenkamer(s) om contactgegevens bij ons aan te leveren van de personen bij de gemeenten die de enquête moeten invullen, evenals de omgevingsdienst. Dit format zullen wij gebruiken om gepersonaliseerde links naar de vragenlijsten te kunnen verspreiden. Het gaat hierbij onder andere om organisatie, naam/namen, functie en contactgegevens (mailadres en eventueel telefoonnummer). Fase 2: Informatieverzameling Enquête Het onderzoek bestaat uit een enquête onder gemeenten en omgevingsdiensten. Deze methode wordt gehanteerd onafhankelijk van het uiteindelijke aantal deelnemers. Vanuit de voorgaande stap hebben wij de contactgegevens bij deelnemende gemeenten en omgevingsdienst via de rekenkamer(s) gekregen. De (digitale) vragenlijsten zullen vervolgens gestuurd worden naar de contactpersonen die aangegeven zijn door de rekenkamer(s). Wij maken gebruik van de applicatie van Medallia (voorheen CheckMarket) en houden de opzet van de enquête zoals opgesteld voor het DoeMee onderzoek aan. Tevens wordt in de enquête gevraagd om, indien beschikbaar, relevante documenten aan te leveren, zoals begrotingen, jaarplannen en werkplannen. In de enquête is daarom bij sommige vragen een mogelijkheid om documenten te uploaden toegevoegd, door middel van een uploadlink.

Deskresearch We voeren een deskresearch uit op de ontvangen documentatie vanuit de enquête. Daarnaast op de algemene (landelijk beschikbare) informatie over de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing. Factsheets Op basis van de resultaten uit de enquête en eventueel aangeleverde documenten (deskresearch) wordt een factsheet per gemeente opgesteld, inclusief de antwoorden die door de omgevingsdienst in de enquête voor de specifieke gemeente zijn gegeven. Onderwerpen die in de factsheet aan de orde komen zijn onder andere: • naam van de organisatie; • helderheid rollen en taken; • op welke wijze er in de begroting wordt omgegaan met de energiebesparingsplicht en/of de informatieplicht energiebesparing; • inzicht in de aantallen bedrijven die moeten voldoen aan de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing; • hoeveel tijd er wordt besteed aan toezicht en handhaving; • hoeveel overtredingen er jaarlijks geconstateerd worden. De factsheet moet gezien worden als een databestand met lokale informatie, op basis waarvan later overkoepelende conclusies kunnen worden getrokken. Fase 3: Analyse Definitief maken van de factsheet Vanuit de wederhoor-ronde krijgen we schriftelijk reacties op de factsheets. Deze opmerkingen worden door ons verwerkt, waarna de factsheets definitief worden gemaakt.

3 van 6

Analyse van de resultaten voortvloeiend uit de factsheets Met de definitieve factsheet gaan we de analyse uitvoeren voor de overkoepelende rapportage en de benchmark. In de benchmark worden de resultaten van de enquête voor alle deelnemende gemeenten tezamen gepresenteerd. Op deze manier kan de lokale situatie worden vergeleken met de overkoepelende situatie voor alle deelnemende gemeenten. Fase 4: Rapportage Concept- en eindrapporten Op basis van de analyses worden de conceptrapporten opgesteld: de benchmark en een totaalrapport met de resultaten voor de hele deelnemergroep, inclusief de resultaten voor de provincie Zeeland en gemeente Schouwen Duiveland (reeds beschikbaar). Deze conceptrapporten worden met de opdrachtgever besproken alvorens de rapporten definitief worden gemaakt. De deelnemende rekenkamers hebben in voorgaande fases, tijdens de verificatie van de factsheets en focusgroepen, ruimte gekregen om input te leveren. Nadat de conceptrapporten zijn gevalideerd bij de opdrachtgever stellen we beide eindrapporten op. Planning In onderstaande tabel is de planning van het onderzoek schematisch per week weergegeven. Maand

Juli

Weeknum m er

28

Augustus 29

30

31

September 32

33

34

35

36

37

Zomerreces regio Zuid Fase 1 Startbijeenkomst Opvragen informatie deelnemende rekenkamers Fase 2 Uitsturen enquête Herinnering enquête naar deelnemers Sluiten enquête Deskresearch Opstellen factsheets (o.b.v. deskresearch en resultaten enquête) Fase 3 Verificatie en definitief maken factsheets Analyse resultaten Fase 4 Conceptrapporten Totaalrapporten Mijlpalen / (Tussen)producten 1 Opleveren factsheet per deelnemende rekenkamer en omgevingsdienst 2 Verificatie per deelnemende rekenkamer afgerond 3 Oplevering factsheet per deelnemende rekenkamer 4 Oplevering overkoepelende rapportage

In de planning houden wij rekening met de start van het onderzoek in week 28. In deze week willen wij in ieder geval de contactgegevens via de deelnemende rekenkamer(s) bij de gemeenten en omgevingsdienst hebben ontvangen en de enquête hebben uitgestuurd, zodat eind augustus de resultaten vanuit de enquête geanalyseerd kunnen worden. In verband met de openbaarmaking van de resultaten van het DoeMee onderzoek en de Algemene Rekenkamer in november, zal het onderzoek eind september/begin oktober (week 40) zijn afgerond.

4 van 6

38

39

40

In verband met de tijdsplanning is het belangrijk dat de contactgegevens van de gemeenten snel beschikbaar komen en dat gemeenten en de omgevingsdienst prioriteit geven aan het invullen van de enquêtes en de schriftelijke validatie van de factsheets. Indien reactie bij gemeente(n) of omgevingsdienst uitblijft, zal de rekenkamer door Ecorys worden geïnformeerd en ingeschakeld om ontbrekende informatie alsnog aan te leveren. Team Voor het uitvoeren van dit onderzoek stellen wij onderstaand team voor. Ditzelfde team is momenteel ook betrokken bij het DoeMee onderzoek. Hannah Schütte is als senior consultant bij Ecorys actief als evaluator in verschillende beleidsvelden. Door haar academische achtergrond (Wageningen Universiteit) en werkervaring heeft zij kennis over, en ervaring met, het uitvoeren van kwantitatief en kwalitatief onderzoek. Hannah is betrokken geweest bij het uitvoeren van meerdere evaluatieonderzoeken, zoals de ex-ante evaluatie van het Nationaal Strategisch Plan, een onderzoek naar het energiemanagement bij Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en de evaluatie van MKB-fondsen in Limburg, waar het uitzetten en analyseren van een enquête een belangrijk onderdeel van de evaluatie vormde. Als projectleider weet Hannah het geheel te overzien en in verbinding met zowel het onderzoeksteam als de opdrachtgever resultaat te bereiken.

Elvira Meurs is van huis uit Economisch Geograaf. Zij heeft ruime ervaring met onderzoeken op het snijvlak van ruimtelijke ontwikkelingen en duurzaamheid. Bij deze onderzoeken is haar uitgangspunt altijd dat je onderzoekt om te leren, niet om af te rekenen. Samenwerking met de opdrachtgever en stakeholders vindt zij daarbij van groot belang om zo tot een gedragen resultaat te komen. Van belang vindt zij daarbij dat de uitkomsten handvatten bieden om als organisatie verder te komen en succesvoller te zijn met de uitvoering van het beleid. Zij voert in haar onderzoeken regelmatig enquêteonderzoeken uit, bijvoorbeeld onder gemeenten en/of huishoudens. Voorbeelden van recent uitgevoerde studies zijn de evaluatie van Energie Beheer Nederland, de evaluatie van de Energiebelasting, de evaluatie van de subsidieregeling Duurzaam Thuis en de evaluatie van het Limburgs Energiefonds. Ook heeft zij gekeken naar de subsidieregeling STEP waarbij eigenaren van huurwoningen subsidie kunnen ontvangen voor het verduurzamen van hun woningen en heeft zij gekeken naar het energiemanagement bij Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Elvira is een ervaren consultant die samenwerking met de opdrachtgever belangrijk vindt. Zij is communicatief sterk, analytisch ingesteld en gewend te werken in een politiek sensitieve omgeving.

Eline Punt is consultant Evaluaties in het ruimtelijk domein bij Ecorys. Zij heeft een master stads- en economische geografie afgerond aan de Universiteit Utrecht en is op dit moment bezig met het afronden van een proefschrift over risicomanagement in de haven van Rotterdam. Door haar academische achtergrond en werkervaring heeft zij kennis over, en ervaring met het uitvoeren van kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Binnen Ecorys is Eline vast onderdeel van het evaluatieteam en werkt zij aan diverse onderzoeks- en adviesopdrachten gericht op ruimtelijke vraagstukken. Voorafgaand aan haar positie bij Ecorys is Eline werkzaam geweest als onderzoeker aan de Universiteit Utrecht en Technische Universiteit Darmstadt. Eline is sociaal, communicatief vaardig en analytisch, waardoor ze goed hoofd- en bijzaken kan onderscheiden.

5 van 6

Budget Het beschikbare budget is afhankelijk van het aantal deelnemende gemeenten. In onderstaand budget is daarom een uitsplitsing gemaakt tussen de basiskosten (de kosten die ongeacht het aantal deelnemers gemaakt zullen worden, zoals de startbijeenkomst en het opstellen van de overkoepelende rapportage) en kosten per gemeente. Elvira Meurs

Hannah Schütte

Eline Punt

Totaal

€ 165

€ 150

€ 130

Startbijeenkomst

2

2

4

Opvragen contactgegevens

2

6

8

Basiskosten

Overkoepelende rapportage + factsheets

8

12

12

32

Projectmanagement

4

8

4

16

€ 1,980

€ 3,600

€ 3,120

€ 8,700

Totaal basiskosten (excl. btw)

€ 10,527

Totaal incl. btw Bedrag per deelnemende gemeente Sr. onderzoeker

Onderzoeker

€ 150

€ 130

Deskresearch en vullen factsheets Uitsturen en analyse enquête

Totaal

1.5

1.5

0.5

0.5

Verificatie factsheets

0

0.5

0.5

Rapportage

0.5

0.5

0.5

Totaal per deelnemende gemeente (excl. btw)

€ 75

€ 390

€ 465

Totaal per deelnemende gemeente (incl. btw)

€ 563

Voorwaarden • Deze offerte is geldig t/m 12 augustus 2024. • Een aanvang met de werkzaamheden kan pas worden gemaakt nadat de opdrachtgever hiertoe opdracht aan ECORYS Nederland B.V. heeft verstrekt. • De opdrachtnemer behoudt zich het recht voor ten aanzien van de personele inzet verschuivingen aan te brengen, evenwel zonder daarbij het geraamde budget te overschrijden. • De offerte is slechts geldig als geheel, voor onderdelen van de studie kan een andere prijs gelden. • Deze offerte blijft eigendom van ECORYS Nederland B.V. en mag in generlei vorm aan derden ter beschikking worden gesteld. • Voor met nazorg gemoeide activiteiten, anders dan die in dit onderzoeksvoorstel expliciet zijn genoemd, kunnen extra kosten in rekening worden gebracht. • Indien declaraties vergezeld dienen te gaan van een accountantsverklaring, komen de hiervoor te maken kosten voor rekening van de opdrachtgever.

Met vriendelijke groet,

Menno van Benthem Sectorleider Regio’s & Steden ECORYS Nederland B.V.

6 van 6