E.52a D23.292190 Accountantsverslag 2022 VRZ Accountantsverslag 2022 VRZ

Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Accountantsverslag 2022

Accountantsverslag | [naam klant]

INHOUD Aanbiedingsbrief

1. Managementsamenvatting 2. Risicogebieden 3. Voorziening verlofsparen 4. Sisa-bijlage Verantwoording meerkosten

5. COVID-19

6. Analyse financieel resultaat 7. Overige aangelegenheden 8. Interne beheersing 9. Fraude 10. Continuïteit Bijlagen VERTROUWELIJK

1

Ernst & Young Accountants LLP Prof.Dr.Dorgelolaan 12 5613 AM Eindhoven, Netherlands Postbus 455 5600 AL Eindhoven, Netherlands

INHOUD Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting

Tel: +31 88 407 10 00 Fax: +31 88 407 48 00 ey.com

VERTROUWELIJK Het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zeeland Segeersingel 10 4337 LG MIDDELBURG

Risicogebieden Voorziening verlofsparen

Eindhoven, 7 juli 2023

Sisa-bijlage

Accountantsverslag 2022

Verantwoording meerkosten COVID-19

Geachte leden van het algemeen bestuur,

Analyse financieel resultaat

Dit accountantsverslag bevat de onderwerpen waarvan wij het van belang vinden om met u te delen alsmede de onderwerpen waar w ij vanuit wet- en regelgeving verplicht zijn om over te rapporteren.

Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude

REQ6751658/MvdH/mb

Dit verslag is uitsluitend bestemd voor gebruik door het algemeen bestuur, het dagelijks bestuur en de directie en mag niet d oor anderen worden gebruikt of aan derden worden verstrekt zonder schriftelijke goedkeuring. Hoogachtend, Ernst & Young Accountants LLP

Continuïteit drs. H.E. Oostdijck RA

Bijlagen Ernst & Young Accountants LLP is een limited liability partnership opgericht naar het recht van Engeland en Wales en geregist reerd bij Companies House onder registratienummer OC335594. In relatie tot Ernst & Young Accountants LLP wordt de term partner gebruikt voor een (vertegenwoordiger van een) vennoot van Ernst & Young Accountants LLP. Ernst & Young Accountants LLP is sta tutair gevestigd te 6 More London Place, London, SE1 2DA, Verenigd Koninkrijk, heeft haar hoofdvestiging aan Boompjes 258, 3011 XZ Rotterdam, Nederland en is geregistreerd bij de Kamer van Koophandel Rotterdam onder nummer 24432944. Op onze werkzaamhede n zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin een beperking van de aansprakelijkheid is opgenomen.

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Managementsamenvatting Aanbiedingsbrief

Uitkomsten controle

Managementsamenvatting

►

Risicogebieden

►

Voorziening verlofsparen ►

Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat

►

Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude Continuïteit

►

Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring ten aanzien van de getrouwheid en de rechtmatigheid. Wij hebben geen significante tekortkomingen in de inrichting van de administratieve organisatie en interne beheersingsomgeving geconstateerd. Wij hebben de WNT-verantwoording van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zeeland (hierna: Veiligheidsregio Zeeland) gecontroleerd met inachtneming van het Controleprotocol WNT. Wij kunnen concluderen dat de opgenomen toelichting in de jaarrekening voldoet aan de daaraan te stellen eisen. Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2022. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de overige specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag overeenkomstig het BBV is opgesteld en met de jaarrekening verenigbaar is en het jaarverslag in het licht van de tijdens het onderzoek van de jaarrekening verkregen kennis en begrip omtrent de gemeenschappelijke regeling en haar omgeving geen materiële onjuistheden bevat.

Bijlagen VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 3

3

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Belangrijkste risicogebieden in onze controle Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Management override

WNT EU aanbestedingen Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden

Wij hanteren een top-down en risk-based controleaanpak. Hierbij richten wij relatief meer aandacht op onderdelen met een hoger risico of met een grotere impact op de jaarrekening. Deze werkwijze is in overeenstemming met de Nederlandse normen voor controleopdrachten. Op de navolgende pagina’s gaan wij in op de belangrijkste risicogebieden en onze werkwijze. De belangrijkste risicogebieden en aandachtspunten in onze controle, waarop in dit verslag nader wordt ingegaan, zien toe op de volgende onderwerpen: ► Management override — verschuiven van kosten tussen verschillende jaren door middel van onvolledig verantwoorden van schuldposities ► Controle van de toelichting van de Wet normering topinkomens ► Controle op Naleving Europese aanbestedingsregels ► Verwerkingswijze voorziening verlofsparen ► Sisa-bijlage ► Verantwoording meerkosten COVID-19

Interne beheersing Fraude Continuïteit Bijlagen

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 4 4

4

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Management override – fraude risico Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Management override

WNT EU aanbestedingen Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden

Risicogebied Vanwege de unieke positie van het management bestaat er een mogelijkheid om boekhoudkundige gegevens te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te (laten) stellen door interne controles te negeren. Hoewel het risiconiveau van organisatie tot organisatie verschilt, achten wij dit risico bij iedere organisatie aanwezig. Het risico op “management override” onderkennen wij bij de Veiligheidsregio Zeeland ten aanzien van het verschuiven van kosten tussen verschillende jaren, waarbij als gevolg van budgetdruk de mogelijkheid bestaat dat het management de financiële positie en de resultaten anders weerspiegelt dan daadwerkelijk gerealiseerd. Hierbij onderkennen wij een risico dat het resultaat beïnvloed wordt door kortlopende schulden te laag te verantwoorden.

Onze aanpak Wij hebben de controle van de kortlopende schulden uitgevoerd door middel van een gegevensgerichte controleaanpak. Specifieke controlewerkzaamheden ten aanzien van dit risico betreffen: ► volledigheidscontrole waarbij wij een vergelijking maken tussen de schuldposities voorgaand jaar en huidig boekjaar; ► detailcontrole met verhoogde diepgang waarbij wij de volledigheid per individuele schuldposities controleren; ► analyse van opmerkelijke passiva posities (op basis van bedrag, timing van boeking, mutatie gedurende het jaar en omschrijving); ► voortgezette controle waarbij van inkooptransacties verantwoord in boekjaar 2023 controleren of deze in het juiste boekjaar zijn verantwoord; ► controle van memoriaalboekingen.

Uitkomsten Op basis van onze controlewerkzaamheden zijn er geen bevindingen geconstateerd ten aanzien van management override.

Interne beheersing Fraude Continuïteit Bijlagen

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 5

5

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Wet Normering Topinkomens (WNT) – inherent risico Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Management override

WNT EU aanbestedingen Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude

Risicogebied Als gevolg van de complexe wet- en regelgeving en de lage materialiteit is het risico aanwezig dat Veiligheidsregio Zeeland niet voldoet aan de WNT.

Uitkomsten De verantwoording zoals deze is opgenomen in de definitieve jaarstukken 2022 voldoet aan de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Er is geen sprake van onverschuldigde betalingen.

Onze aanpak Wij hebben de in de WNT-verantwoording opgenomen bezoldigingsgegevens van de binnen uw organisatie geïdentificeerde leidinggevende en toezichthoudende topfunctionarissen gecontroleerd met inachtneming van het Controleprotocol WNT 2022. In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2022 hebben wij geen controlewerkzaamheden verricht op gegevens in de WNT-verantwoording, of het ontbreken daarvan, op grond van de anticumulatiebepaling van artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1 onderdeel j Uitvoeringsregeling WNT. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of geen sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. Dit hebben wij in onze controleverklaring ook kenbaar gemaakt in een paragraaf Overige aangelegenheden.

Continuïteit Bijlagen

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 6

6

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Rechtmatigheid Europese aanbestedingen – significant risico Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Management override

WNT EU aanbestedingen Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat

Risicogebied Het naleven van de Europese aanbestedingswetgeving is een verhoogd risicogebied in onze controle. Gezien de complexiteit van wet- en regelgeving en omvang van de inkopen in relatie tot de jaarrekeningmaterialiteit zien wij een verhoogd risico op een materiële rechtmatigheidsfout in de jaarrekening.

Uitkomsten In 2022 heeft Veiligheidsregio Zeeland diverse inkopen gedaan die vallen onder reeds Europese aanbestede contracten. Het merendeel van de inkopen die de Veiligheidsregio Zeeland is aangegaan kennen een langdurig karakter waarbij Europees aanbestede contracten zijn overeengekomen.

Onze aanpak Wij hanteren een volledig gegevensgerichte controleaanpak waarbij wij primair — op basis van een overzicht met alle ontvangen facturen in 2022 — vaststellen in welke mate inkopen in 2022 al dan niet rechtmatig hebben plaatsgevonden.

Wij hebben geen fouten geconstateerd ten aanzien van het rechtmatig aanbesteden van contracten volgens de Europese aanbesteding wet- en regelgeving.

In onze controle evalueren wij niet in welke mate inkopen hebben plaatsgevonden in overeenstemming met het interne inkoop- en aanbestedingsbeleid, omdat het inkoop- een aanbestedingsbeleid niet in het normenkader is opgenomen.

Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude Continuïteit Bijlagen

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 7

7

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Voorziening verlofsparen Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude Continuïteit

Bijlagen

Aandachtspunt Medewerkers kunnen vanaf 1 januari 2022 verlofuren sparen. Met dit “verlofsparen” kunnen medewerkers passend bij hun levensfase hun bovenwettelijke verlofuren inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens- en carrièreplanning. Deze verlofuren verjaren niet. Dit kan gaan leiden tot verlofstuwmeren die bijvoorbeeld ingezet gaan worden om eerder met pensioen te gaan.

Observaties De voorziening die huidige jaarrekening is opgenomen kent een omvang van € 0,3 miljoen. Uitgaande van 6.700 verlofuren. Deze voorziening bestaat uit verlofspaaruren van enkele medewerkers die concreet vóór 31-12-2022 hebben aangegeven opgebouwde verlofrechten in te zetten voor verlofsparen, en verlofuren van enkele medewerkers waarvoor individuele verlofaspraken zijn gemaakt.

Het BBV geeft aan dat er een voorziening moet worden opgenomen voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen van niet gelijke omvang. Aangezien er bij verlofsparen sprake is van arbeidskostengerelateerde verplichtingen die een niet voorspelbare opbouw en ook onvoorspelbare afbouw kennen – en daarmee een arbeidskostengerelateerde verplichting betreffen van niet gelijke omvang - dient hier een voorziening voor gevormd te worden.

De voorziening welke in de jaarrekening is opgenomen is gedurende het controleproces enkele malen aangepast als gevolg van nadere uitingen vanuit de commissie BBV omtrent de berekening van de voorziening, een andere interpretatie van de VRZ van de nadere uiting vanuit de commissie BBV en op onjuiste wijze toepassen van enkel relevante invoergegevens in de voorziening.

Het BBV heeft gedurende 2022 en 2023 verschillende uitingen gedaan over de verantwoordingswijze van de voorziening verlofsparen. De laatste uiting heeft plaatsgevonden in januari 2023 en schrijft als belangrijke bepalingen voor dat voor spaarverlof een voorziening gevormd moet worden en ook dat het omzetten van verschillende verlofvormen naar spaarverlof een actieve handeling vereist. Daarnaast vermeldt het BBV dat voor het verlof dat geen gelijke omvang kent en/of bestaat uit overmatig verlofsaldi een voorziening gevormd moet worden.

In een eerdere conceptversie van de jaarrekening is een voorziening opgenomen voor verlofrechten waar VRZ heeft doen vermoeden dat medewerkers deze laten omzetten in spaarverlof. Aangezien verlofparen een regeling betreft die geldt per 1-1-2022 bestaan er geen ervaringscijfers waaruit blijkt hoeveel medewerkers opgebouwde verlofrechten naar verwachting omzetten naar verlofsparen. De nadere uiting van het BBV geeft aan dat aan het omzetten van diverse verlofvormen naar spaarverlof een actieve handeling ten grondslag moet liggen. Dit betekent dat voor het opnemen van verlofuren in de voorziening verlofsparen een actieve handeling plaats moet hebben gevonden.

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 8

8

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Voorziening verlofsparen Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden Interne beheersing

Observaties (vervolg) Op basis van gesprekken met diverse medewerkers binnen VRZ begrijpen wij dat VRZ verwacht dat in de toekomst veel meer medewerkers opgebouwde verlofrechten willen omzetten in spaarverlof. Wij begrijpen dat medewerkers van VRZ per ultimo 2022 beschikken over ruim 13.500 uren verlofrechten uit verschillende verlofvormen. Deze uren kunnen door medewerkers omgezet worden in de verlofspaarregeling. Medewerkers hebben per ultimo 2022 niet te kennen gegeven deze uren om te willen zetten naar verlofsparen waardoor deze uren niet in de voorziening opgenomen mogen worden. Mogelijk besluiten medewerkers alsnog deze uren in te zetten voor de verlofspaarregeling nu medewerkers zich bewust worden van het bestaan van deze regeling. Dit kan leiden tot een aanvullende kostenpost in aankomende jaren. Wij vragen aandacht voor de financiële impact op de toekomstige resultaten en vermogenspositie van de mogelijkheid die medewerkers hebben om hun verlofrechten om te zetten naar spaarverlof.

Fraude Continuïteit

Bijlagen VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 9

9

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Sisa-bijlage Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude Continuïteit

Bijlagen

Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2022. De SiSa-bijlage dient door de Veiligheidsregio Zeeland samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het CBS aangeleverd te worden. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSa-bijlage. Observaties Op basis van het Definitief verantwoordingsoverzicht SiSa 2022 dient Veiligheidsregio Zeeland de volgende regelingen te verantwoorden: ► Brede DoelUitkering Rampenbestrijding (BDUR). ► Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegansbewijzen. ► Bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s. De BDUR-uitkering komt jaarlijks terug. De regeling “Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen” is in 2021 voor het eerst verantwoord. De regeling bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïene door Veiligheidsregio’s is nieuw.

Voor deze laatste twee regelingen heeft VRZ middelen ontvangen die worden doorgezet naar de Zeeuwse gemeenten die daar aanspraak op maken. Wij observeren dat de verantwoorde kosten in de Sisa-bijlage gedurende de controleperiode zijn aangepast en dat correcties op voorgaande jaren hebben plaatsgevonden als gevolg van het achteraf declareren van gemaakte kosten door Zeeuwse gemeenten. Wij vragen aandacht aan de VRZ voor het maken van heldere afspraken met de Zeeuwse gemeenten over de inhoudelijke voorwaarden voor het declareren van kosten zoals deze volgen uit de regelingen, het tijdig declareren van kosten inclusief het afleggen van verantwoording hierover en controle hierop door de Veiligheidsregio. De regelingen “incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen” en “bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s” zijn niet materiële regelingen waarbij gezien de omvang van de gedeclareerde kosten onze werkzaamheden beperkt zijn. Wij concluderen dat de verantwoorde bedragen in de Sisabijlage juist zijn weergegeven. Voor de regeling “bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s” bestaat een specifieke verantwoordingsinstructie. Deze vermeldt dat niet enkel in de Sisa-bijlage verantwoording afgelegd dient te worden maar dat ook een passage in het jaarverslag opgenomen dient te worden.

Veiligheidsregio Zeeland heeft op juiste wijze in haar jaarstukken invulling gegeven aan deze specifieke verantwoordingsinstructie.

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 10

10

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Verantwoording meerkosten COVID-19 Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude Continuïteit

Bijlagen

Vanaf 2020 zijn de veiligheidsregio’s geconfronteerd met extra kosten in verband met het bestrijden en beheersen van COVID-19. Op basis van de wet op de Veiligheidsregio’s hebben veiligheidsregio’s extra taken en opdrachten van de minister gekregen. De meerkosten worden door het ministerie van VWS direct vergoed aan de veiligheidsregio’s. In de brief van 20 juli 2020 zijn de uitgangspunten voor deze meerkostenregeling uitgewerkt. De regeling van de vergoeding van de meerkosten is van toepassing voor 2020, 2021 en 2022. De verantwoording van de meerkosten vindt plaats via de jaarrekeningen. De verantwoordingsinstructie schrijft voor dat het volgende in de jaarstukken opgenomen dient te worden: ► In het jaarverslag wordt een COVID-19 paragraaf opgenomen. Hierin wordt ook relevante informatie over COVID-19 beschreven. ► In de jaarrekening worden de meerkosten onder de programma verantwoording bij het programma waar de meerkosten zijn gemaakt verwerkt. De kosten worden dan ook op de reguliere wijze toegelicht. ► In de jaarrekening wordt tevens de tabel meerkosten voor de verantwoording opgenomen. De tabel wordt opgenomen na het overzicht van baten en lasten en van een korte toelichting voorzien. ► Indien van toepassing worden de meerkosten ook toegelicht bij de afwijkingen in het kader van de begrotingsrechtmatigheid.

► In de algemene toelichting van het jaarverslag neemt de VRZ op dat de verantwoording van de meerkosten conform de verantwoordingsinstructie is opgesteld.

De accountant geeft een controleverklaring af bij de jaarrekening, hiermee worden ook de meerkosten vastgesteld. Er wordt geen aparte controleverklaring bij de meerkosten afgegeven. De jaarstukken van de Veiligheidsregio over 2022 worden inclusief de verantwoording van de meerkosten en de controleverklaring - na vaststelling door het bestuur van de Veiligheidsregio - voor 1 september 2023 via de voorzitter van de Veiligheidsregio aangeboden aan het ministerie van VWS. Voor de regeling meerkosten COVID-19 bestaat een specifieke verantwoordingsinstructie. Deze vermeldt verantwoording afgelegd dient te worden door het opnemen van een passage in het jaarverslag. Veiligheidsregio Zeeland heeft op juiste wijze in haar jaarstukken invulling gegeven aan deze specifieke verantwoordingsinstructie. Onze controle ten aanzien van deze meerkosten COVID-19 zijn uitgevoerd in overeenstemming met deze verantwoordingsinstructie.

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 11

11

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Analyse financieel resultaat Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19

Resultaat Het gerealiseerd resultaat na mutaties in de reserves over het jaar 2022 van de Veiligheidsregio Zeeland bedraagt € 0,4 miljoen negatief. Dit betreft een voordeel van € 0,1 miljoen ten opzichte van het begrote resultaat na mutaties reserves van € 0,5 miljoen negatief.

Resultaat 2022 ten opzichte van de gewijzigde begroting Bedragen x €

Gewijzigde

Realisatie

Afwijking ten

1.000.000

begroting

2022

opzichte van de

2022

Interne beheersing

Bedragen x € 1.000.000

V/N

Continuïteit

Totale lasten

40,1

39,3

0,8

V

Totale baten

37,5

37,6

0,1

V

Risicobeheersing

Totaal saldo van

(2,6)

(1,7)

0,9

V

Brandweer

Toevoegingen aan

0,4

0,4

0,0

V

reserves

2,5

1,5

1,0

N

Ontrekkingen uit reserves Gerealiseerd

Bijlagen

Bevolkingsgroei

(0,5)

Voordelig

Nadelig €

€

0,1

(0,4)

0,1

0,1

Meldkamer Zeeland-Brabant

begroting

baten en lasten

Fraude

Omschrijving afwijking

gewijzigde

Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden

De belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting zijn toegelicht in hoofdstuk Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting per programma. De jaarrekening laat met name op het programma brandweer een nadelig resultaat zien.

N

0,0 0,3

Crisisbeheersing

0,4

Overhead en

0,1

kostentoerekening Algemene dekkingsmiddelen

0,0

Onvoorzien

0,3

resultaat Totaal

0,6

0,7

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 12

12

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Analyse financieel resultaat Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude Continuïteit

Bijlagen

Begrotingsafwijkingen en -overschrijdingen behoeven autorisatie door het algemeen bestuur. Begrotingswijzigingen moeten volgens de Gemeentewet tijdens het jaar zelf nog door het algemeen bestuur worden vastgesteld. Indien een wijziging niet meer in het jaar zelf is vastgesteld zijn bestedingen boven het begrotingsbedrag strikt genomen onrechtmatig. De overschrijdingen dienen goed herkenbaar in de jaarrekening te worden opgenomen. Door het vaststellen van de jaarrekening door het algemeen bestuur worden de desbetreffende uitgaven alsnog door het algemeen bestuur geautorisseerd.

Begrotingsoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid, maar waarbij de accountant “ondubbelzinnig” vaststelt dat die ten onrechte niet tijdig zijn geautoriseerd tellen mee in het oordeel omtrent de rechtmatigheid. Op basis van onze werkzaamheden concluderen wij dat de begrotingsoerschrijdingen passen binnen het bestaande beleid. Daarbij hebben wij niet ondubbelzinnig kunnen vaststellen dat begrotingswijzigingen niet eerdere geautorisseerd hadden kunnen worden. Deze begrotignsoverschrijdingen wegen wij derhalve niet mee in het oordeel omtrent rechtmatigheid. Wij vragen aandacht aan de Veiligheidsregio voor het begrotingsbeheer, de tijdige communicatie via tussentijdse rapportages/begrotingswijzigingen en de wijze waarop hier verantwoording over afgelegd wordt in het jaarverslag.

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 13

13

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Analyse financieel resultaat Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat

Eigen vermogen Het eigen vermogen daalt per 31 december 2022 met € 2,0 miljoen. De belangrijkste mutaties bestaan uit een uitkering van vermogen aan de gemeenten € 0,1 miljoen, toevoegingen aan de reserves van € 0,4 miljoen, ontrekkingen uit de reserves van € 1,5 miljoen en het gerealisseerd resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten van € 0,8 miljoen negatief. Het eigen vermogen heeft zich de afgelopen jaren als volgt ontwikkeld. 5.000.000

VRZ onderkend in haar paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing diverse risico’s met een verwachte financiële impact van € 1,3 miljoen. Kijkend naar het vermogen per 31 december 2022 is de weerstandscapaciteit 0,54 hiermee ruim onvoldoende. Het negatieve begrote resultaat voor 2024 leidt tot een verdere verslechtering van de weerstandscapaciteit. Tegelijkertijd observeren wij dat de omvang van de vlottende activa voldoende is om de kortlopende schulden te kunnen voldoen. Ondanks dat het weerstandsvermogen in belangrijke mate wordt bepaald door de inschatting van de omvang van de risico’s verzoeken wij de deelnemers te onderzoeken in hoeverre aanvulling op het vermogen van de VRZ gewenst is.

Verloop eigen vermogen Veiligheidsregio Zeeland

4.000.000

Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude

3.000.000 2.000.000 1.000.000 0 -1.000.000

Continuïteit

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bepaalt in hoeverre VRZ in staat is de financiële gevolgen van financiële risico’s op te vangen. Het weerstandsvermogen bij VRZ bestaat uit de algemene reserve welke per 31 december 2022 een omvang kent van € 1,4 miljoen. Rekening houdend met het negatieve resultaat van het lopend boekjaar van € 0,8 miljoen heeft VRZ € 0,6 miljoen aan middelen ter beschikking om haar risico’s op te vangen.

-2.000.000 2019 Algemene reserve

2020 2021 Bestemmingsreserve

2022

Saldo exploitatie

Bijlagen VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 14

14

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Overige aangelegenheden Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude Continuïteit

Jaarverslag Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag: ► alle informatie bevat die op basis van het BBV is vereist; ► met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat op basis van de verkregen kennis bij de jaarrekeningcontrole. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Rechtmatigheid (overige onderwerpen) Wij hebben bij de controle over 2022 de rechtmatigheid getoetst conform de bepalingen van het BADO en de kadernota rechtmatigheid. Bij onze controle hebben wij aandacht gegeven aan de volgende onderwerpen: ► naleving van het voorwaardencriterium; ► begrotingsrechtmatigheid; ► kredietrechtmatigheid; ► misbruik-en-oneigenlijk-gebruikcriterium.

Wij merken op dat een nadelig resultaat is gerealisseerd op het programma brandweer. De oorzaken hiervan zijn toegelicht in het desbetreffend programma. Wij verwijzen naar pagina 13 voor onze beschouwing van deze begrotingsoverschrijding. Wij hebben geen overige bijzonderheden geconstateerd ten aanzien van rechtmatigheid. Rechtmatigheidsverantwoording Wij wijzen Veiligheidsregio Zeeland erop dat het dagelijks bestuur over verslagjaar 2023 een rechtmatigheidsverantwoording moet opnemen in de jaarstukken. Wij verwijzen naar onze managementletter d.d. 31 oktober 2022 voor de implicaties van deze verantwoording en de stappen die Veiligheidsregio Zeeland dient te zetten om tot deze rechtmatigheidsverklaring te komen.

Bijlagen VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 15

15

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Overige aangelegenheden Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude Continuïteit

Bijlagen

Schattingsposten en oordeelsvorming De belangrijkste schattingsposten en jaarrekeningposten waarbij oordeelsvorming wordt gebruikt betreffen de materiële vaste activa, de voorziening verlofsparen en de reservering voor energielasten. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het maken van schattingen bij het opmaken van de jaarrekening. Controleverschillen welke wij hebben geïdentificeerd volgen met name uit transacties met een verhoogd schattingselement en oordeelsvorming. Wij verwijzen hiertoe tevens naar bijlage controleverschillen. De jaarrekeningpost voorziening verlofsparen is nieuw en de reservering energielasten kent per eind 2022 een incidienteel hoog bedrag gezien de ontwikkelingen op de energiemarkt. Wij observeren dat in de conceptjaarrekening in onvoldoende mate een gedegen analyse heeft plaatsgevonden naar de reservering energielasten rekening houdend met van toepassing zijnde wet- en regelgeving en relevante ontwikkelingen. Ook de voorziening verlofsparen is in materiële zin gewijzigd door nadere uitingen, andere interpretatie en onjuist toepassen van enkele invoerparameters.

Wij adviseren Veiligheidsregio Zeeland het proces rondom schattingen en oordeelsvorming te evalueren en een proces in te richten waarbij voldoende interne afstemming plaatsvindt alvorens transacties met een verhoogd schattingselement en oordeelsvorming te verwerken in de financiële administratie en daarmee de jaarrekening.

De schattingsonzekerheid ten aanzien van de materiële vaste activa is laag. Het uiteindelijk verantwoorden van de definitieve afrekening energielasten over boekjaar 2022 neemt het schattingseffect in de jaarrekeningpost reservering energielasten weg. Bij de vorming van de voorziening verlofsparen vindt in belangrijke mate oordeelsvorming plaats specifiek ten aanzien van de op te nemen verlofvormen in de voorziening. De voorziening welke uiteindelijk in de jaarrekening is opgenomen volgt uit een transparante berekening met heldere uitgangspunten waarin het schattingselement uiterst beperkt is. Aanvaardbaarheid grondslagen Naar onze mening zijn de door het dagelijks bestuur gekozen waarderingsgrondslagen aanvaardbaar en consistent toegepast met betrekking tot de significante jaarrekeningposten. Dit geldt tevens voor het tijdstip waarop die transacties hebben plaatsgevonden, de periode waarin zij zijn verantwoord en de desbetreffende toelichtingen in de jaarrekening. Het dagelijks bestuur heeft in de jaarrekening 2022 de voorschriften van het BBV gevolgd. Er zijn geen materiële alternatieve verwerkingswijzen zijn gehanteerd. Verbonden partijen Op grond van de definitie van verbonden partijen onder het BBV kent Veiligheidsregio Zeeland geen verbonden partijen. VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 16

16

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Onze visie op uw interne beheersing en IT-omgeving Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden

Wij hebben inzicht verkregen in de opzet van de interne beheersomgeving. Wij hebben een gegevensgerichte controleaanpak toegepast waarbij gebruik is gemaakt van data-analyse. Dit betekent dat wij de operationele effectiviteit van de (belangrijkste) interne beheersmaatregelen niet hebben getoetst. Op basis van onze controlewerkzaamheden hebben wij de bevindingen ten aanzien van de interne beheersing in onze managementletter d.d. 31 oktober 2022 gecommuniceerd. Wij hebben geen significante tekortkomingen vastgesteld in de reguliere financiële processen. Wel vragen wij aandacht voor de schattingsprocessen en processen waarbij in belangrijke mate oordeelsvorming wordt gebruikt. In dit kader verwijzen wij naar pagina 16.

Ook vragen wij aandacht voor de wijze waarop de Veiligheidsregio omgaat met incidentele verantwoordingen in de jaarstukken. De declaratie van kosten opvang ontheemden Oekraïne en de meerkosten van COVID-19 leiden tot aanvullende verantwoordingsverplichtingen. Hoewel de specifieke voorwaarden aan deze declaraties en verantwoordingsinstructies pas op een laat moment beschikbaar zijn gekomen, observeren wij dat in verschillende conceptversies van de jaarstukken de bepalingen uit de (concept) verantwoordingsinstructies niet integraal zijn nageleefd. Wij adviseren Veiligheidsregio Zeeland het proces rondom deze specifieke verantwoordingen te evalueren en een proces in te richten waarbij voldoende interne afstemming plaatsvindt alvorens de jaarstukken worden opgesteld.

Interne beheersing Fraude Continuïteit

Bijlagen VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 17

17

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Onze visie op uw interne beheersing en IT-omgeving Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude

Geautomatiseerde gegevensverwerking Onze controle hebben wij niet primair gericht op het afgeven van een oordeel op de continuïteit en de betrouwbaarheid van uw geautomatiseerde dataverwerking (of onderdelen daarvan). Wij zijn ook niet geïnstrueerd door het management om hiernaar te kijken. De jaarrekeningcontrolewerkzaamheden hebben ten aanzien van de systemen binnen de reikwijdte van onze controle geen tekortkomingen geïdentificeerd ten aanzien van de continuïteit en de betrouwbaarheid van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij verwijzen verder naar de bevindingen ten aanzien van de interne beheersing in onze managementletter d.d. 31 oktober 2022.

Cybersecurity Cyber gerelateerde dreigingen blijven zich ontwikkelen, en organisaties dienen dan ook continue aandacht te hebben voor het op peil houden van hun cybersecurity-weerbaarheid. Het is van belang dat u een stelsel van maatregelen in stand houdt, waarmee wordt geborgd dat: ► verantwoordelijkheden betreffende het melden en opvolgen van cyber gerelateerde gebeurtenissen zijn belegd; ► een proces is ingericht via welke dergelijke gebeurtenissen worden geëvalueerd en geclassificeerd voor opvolging; ► het management en “those in charge of governance” periodiek wordt geïnformeerd over opgetreden cyber gerelateerde gebeurtenissen; ► de externe accountant bij incidenten wordt geïnformeerd, gegeven mogelijke materiele impact cyber-event. Wij hebben op basis van verkregen informatie vastgesteld dat er geen cyberincidenten zijn geweest met een mogelijk materiële impact op de jaarrekening.

Continuïteit

Bijlagen VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 18

18

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude Continuïteit

Gebruikers van de jaarrekening vragen zich al langere tijd af welke werkzaamheden de accountant uitvoert op het gebied van fraude en continuïteit bij de controle van een jaarrekening. Er is bij gebruikers van de jaarrekening een toenemende behoefte aan transparantie in zowel de jaarrekening als het jaarverslag over bijvoorbeeld organisatie-specifieke inzichten en de langetermijnperspectieven. Om aan deze behoefte tegemoet te komen, zijn accountants vanaf controlejaar 2022 verplicht om voor alle wettelijke controles, waaronder ook voor decentrale overheden, in de controleverklaring in afzonderlijke secties te rapporteren over (hun werkzaamheden op het gebied van) fraude en de veronderstellingen ten aanzien van de financiële positie. Niet in algemene bewoordingen, maar specifiek per klant, met aandacht voor de onderkende risico’s, de uitgevoerde werkzaamheden en indien mogelijk en relevant ook de uitkomsten van die werkzaamheden. De rapportage aan de gebruiker van de jaarrekening wordt met andere woorden nog meer op maat gesneden. De afzonderlijke nieuwe secties in de controleverklaring dienen ter ondersteuning van het oordeel van de accountant en de in de secties opgenomen bevindingen moeten in dat kader worden bezien en niet als afzonderlijke oordelen of conclusies.

De jaarrekeningcontrole van uw organistie betreft geen wettelijke controle waarop bovenstaande van toepassing is. Mogelijk zijn deze vereisten in de toekomst wel van toepassing.

Fraude kan een groot effect hebben op de reputatie van organisaties en tot grote financiële schade leiden. Het is daarom van belang om in de jaarrekening en het jaarverslag van decentrale overheden ook expliciet aandacht te besteden aan het beheersen van frauderisico’s. Vanuit het maatschappelijke belang wordt van decentrale overheden verwacht dat ze fraude- en corruptierisico’s in kaart brengen en adequate maatregelen nemen om deze te beheersen. Omdat bij fraude en corruptie sprake is van bewust handelen van personeel of management, is een goede frauderisicoanalyse belangrijk ter voorkoming van daadwerkelijke fraude. Wanneer vervolgens in de jaarrekening en het jaarverslag informatie wordt gegeven over de wijze van beheersing (bijvoorbeeld in de paragraaf bedrijfsvoering) en indien van toepassing over vermoedens van fraude en corruptie, draagt dit bij aan het vertrouwen van de gebruikers van de jaarrekening en het jaarverslag. Dit geldt ook voor onderzoeken die zijn verricht en maatregelen om herhaling te voorkomen – voor zover deze openbaar zijn –.

Bijlagen VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 19

19

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden Interne beheersing

De commissie BBV adviseert via een aanbeveling in de Kadernota rechtmatigheid om geconstateerde fraude door eigen medewerkers toe te lichten in de paragraaf bedrijfsvoering. Het afgelopen jaar heeft de afdeling control & audit een brede frauderisicoanalyse opgesteld. De afdeling control & audit heeft de belangrijkste frauderisico’s in kaart gebracht. Per geïdentificeerd risico zijn beheersmaatregelen beschreven en is een tijdspad voor opvolging opgesteld. Het opstellen van de frauderisicoanalyse is een stap richting fraudebestendigheid. De doorlopende ontwikkeling van de interne beheersing en verdere professionalisering van de procesbeschrijvingen en risicoanalyses vinden wij – mede in het kader van de naderende rechtmatigheidsverantwoording – een goede ontwikkeling. Wij vragen aandacht voor de continue doorontwikkeling van deze analyse en de monitoring van tijdige implementatie van beheersmaatregelen.

Fraude Continuïteit

Bijlagen VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 20

20

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving, claims en geschillen Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen

Frauderisico’s en bevindingen Voor een beschrijving van de door ons geïdentificeerde frauderisico’s, de in respons daarop uitgevoerde werkzaamheden en onze bevindingen verwijzen wij naar de sectie Belangrijkste aandachtspunten in onze controle.

Sisa-bijlage

Signalen en aanwijzingen Wij bevestigen dat geen signalen/aanwijzingen bekend zijn geworden.

Verantwoording meerkosten COVID-19

Frauderisicobeheersing Wij hebben geen bevindingen geconstateerd met betrekking tot uw frauderisicobeheersing.

Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude Continuïteit

Claims en geschillen Veiligheidsregio Zeeland heeft ons op de hoogte gebracht van een juridisch geschil met naburige partij in Zeeland. Dit geschi l ziet toe bodemverontreiniging bij deze partij waarbij betreffende partij van mening is dat deze verontreiniging veroorzaakt zou zijn d oor Veiligheidsregio Zeeland. Op basis van de huidige beschikbare kennis en standpunten van de door Veiligheidsregio Zeeland ingeschakelde jurist blijkt op dit moment onvoldoende dat er een causaal verband bestaat tussen de bodemverontreiniging op de terreinen van deze partij en de bl usactiviteiten door Veiligheidsregio Zeeland. Verdere onderzoeken lopen op dit moment. Veiligheidsregio Zeeland heeft deze casus toereikend toegelicht in haar risicoparagraaf en heeft geen voorziening opgenomen ten aanzien van dit geschil. Wij kunnen ons verenigen met de verwerk ingswijze in de jaarrekening ten aanzien van dit juridisch geschil.

Bijlagen VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 21

21

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Continuiteit Aanbiedingsbrief Managementsamenvatting Risicogebieden Voorziening verlofsparen Sisa-bijlage

Verantwoording meerkosten COVID-19 Analyse financieel resultaat Overige aangelegenheden Interne beheersing Fraude Continuïteit

De jaarrekening van Veiligheidsregio Zeeland is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling gebaseerd op het oordeel van het dagelijks bestuur dat de organisatie haar activiteiten in de voorzienbare toekomst zal voortzetten en aan haar verplichtingen kan blijven voldoen. Als accountant moeten wij oordelen of we het eens zijn met de continuïteitsveronderstelling, de toelichtingen adequaat zijn en of er eventueel sprake is van gebeurtenissen of omstandigheden van materieel belang, die gerede twijfel kunnen doen ontstaan over de mogelijkheid van de entiteit om haar continuïteit te handhaven. Als uitgangspunt van onze oordeelsvorming hebben wij van het dagelijks bestuur de onderbouwing opgevraagd van haar beoordeling omtrent de mogelijkheid van de entiteit om haar continuïteit te handhaven inclusief een afweging over het al dan niet aanwezig zijn van een situatie van materiële onzekerheid. Alhoewel de verslaggevingsregels geen harde afgrenzing bevatten van de in ogenschouw te nemen periode, hanteren wij als minimaal te beoordelen periode een jaar na het opmaken van de jaarrekening, welke meestal samenvalt met de datum van onze controleverklaring. Het dagelijks bestuur onderkent in haar financiële positie – rekening houdend met haar risico’s – een aandachtspunt maar acht dat de continuiteit is gewaarborgd.

In de gemeenschappelijke regeling zijn onder hoofdstuk 10 “financiële bepalingen” de begrotingsaspecten en bijdragen van de deelnemende gemeenten geregeld. Daarbij is concreet beschreven dat de deelnemers er steeds voor zorgdragen dat de gemeenschapelijke regeling over voldoende middelen beschikbat om aan al zijn verplichtingen te kunnen voldoen. Daarmee is de continuïteit van VRZ geborgd. Gezien bovenstaande bepaling alsmede de doorkijk naar de resultaten voor de aankomende twaalf maanden zijn wij van mening dat het hanteren van de continuiteitsveronderstelling door het dagelijks bestuur in de gegeven omstandigheden passend is en dat de beschouwing omtrent de weerstandscapaciteit in voldoende mate naar voren komt in het jaarverslag in de sectie weerstandsvermogen en risicobeheersing. Wel vragen wij aandacht voor de financiële positie in combinatie met de risico’s die VRZ zelf onderkend. In dit kader verwijzen wij tevens naar pagina xx van dit verslag waarin een beschouwing is gegeven van de financiële positie.

Bijlagen VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 22

22

Accountantsverslag klant] Accountantsverslag| [naam | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Appendices Aanbiedingsbrief

Bijlagen Controleverschillen

Bijlagen

Onafhankelijkheid Sisa-bijlage Overige ontwikkelingen Verplichte communicatie

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 23

23

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Bijlage: Controleverschillen Aanbiedingsbrief

Bijlagen Controleverschillen Onafhankelijkheid Sisa-bijlage Overige ontwikkelingen Verplichte communicatie

Materialiteit Onze controle is gericht op het ontdekken van materiële fouten in de jaarrekening. Via de controleverklaring geven wij aan dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft, hetgeen inhoudt dat wij een redelijke mate van zekerheid hebben dat de jaarrekening geen materiële fouten bevat. Wij hebben een materialiteit gehanteerd van € 395.000. Dit bedrag is gebaseerd op 1% van het totaal aan lasten inclusief toevoegen aan reserves. Deze grondslag is voorgeschreven in het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO). Tijdens onze controle hebben wij verschillen tussen bedragen, classificaties, presentatie en toelichtingen vastgesteld. Dit kan betrekking hebben op: ► de waardering of presentatie van posten van de jaarrekening; ► zoals ze naar onze mening moeten worden gewaardeerd of gepresenteerd in overeenstemming met het BBV.

In de tabel op de volgende pagina hebben wij een samenvatting opgenomen van de controleverschillen die zijn geïdentificeerd tijdens onze controle tot de datum van dit accountantsverslag. Deze tabel bevat verschillen die in de definitieve versie van de jaarrekening zijn gecorrigeerd. Wij hebben beoordeeld in hoeverre de verschillen het gevolg zijn van tekortkomingen in de interne beheersomgeving en dit opgenomen in een aparte kolom in de tabel. Daarnaast zijn er in de definitieve versie van het jaarverslag diverse tekstuele aanpassingen gedaan in de toelichting ten opzichte van het concept van de jaarverslagen. Met name de inrichting van de programmaverantwoording en daarbij de verdeling van de post onvoorzien en de toelichting op afwijkingen ten opzichte van de begroting zijn in materiële zin gewijzigd. Ook de overzichten met kengetallen vertoonde onnauwkeurigheden.

Voor de WNT en de controle van de Sisa-bijlage zijn specifieke goedkeuringstoleranties gehanteerd zoals deze zijn voorgescherven in respectievelijk het controleprotocol WNT en de nota verwachtingen accountantscontrole Sisa.

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 24

24

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Bijlage: Controleverschillen Aanbiedingsbrief

Gecorrigeerde controleverschillen Item/beschrijving van het controleverschil

Bijlagen Controleverschillen

Onvolledige reservering nog te betalen energielasten (bevinding met impact op het resultaat)

Bedrag in €/referentie naar de wet- en regelgeving € 17.000

Onafhankelijkheid Sisa-bijlage Overige ontwikkelingen Verplichte communicatie

Te hoge verantwoording voorziening verlofsparen (bevinding met impact op het resultaat)

€ 123.000

Onvolledige reservering te betalen rentelasten (bevinding met impact op het resultaat)

€ 23.000

Effect van deze bevinding op de evaluatie van de interne beheersomgeving Wij hebben beoordeeld in hoeverre dit controleverschil voortvloeit uit een tekortkoming in de interne beheersomgeving. Wij onderkennen een aandachtspunt in het proces rondom schattingen en oordeelsvorming. In dit kader verwijzen wij naar onze beschouwing omtrent dit proces op pagina 16 van dit verslag.

Bevinding heeft geen effect op de evaluatie van de interne beheersomgeving.

Niet gecorrigeerde controleverschillen Item/beschrijving van het controleverschil Creditbedrag in de vorderingen (bevinding zonder impact op het resultaat)

Bedrag in €/referentie naar de wet- en regelgeving € 29.000

Effect van deze bevinding op de evaluatie van de interne beheersomgeving Bevinding heeft geen effect op de evaluatie van de interne beheersomgeving.

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 25

25

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Bijlage: Controleverschillen Aanbiedingsbrief Niet gecorrigeerde controleverschillen ten aanzien van toelichtingen De Wet open overheid schrijft in artikel 3.5 het volgende voor:

Bijlagen Controleverschillen Onafhankelijkheid

“Een bestuursorgaan besteedt in de jaarlijkse begroting dan wel de jaarlijkse begroting van het openbaar lichaam of de rechts persoon waarvan het bestuursorgaan deel uit maakt, aandacht aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en doet in de jaarlijkse verantwoording verslag van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens” In de jaarstukken van Veiligheidsregio Zeeland wordt geen verslag gedaan verslag van de uitvoering van deze wet, mede in rela tie tot de beleidsvoornemens

Sisa-bijlage Overige ontwikkelingen Verplichte communicatie

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 26

26

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Bijlage: Wij zijn onafhankelijk Aanbiedingsbrief

Controleverschillen

Langdurige betrokkenheid Om alle schijn van afhankelijkheid te vermijden, mogen de externe accountant en (senior) managers in het team maximaal zeven achtereenvolgende jaren in het team actief zijn. Daarna zullen zij intern rouleren. Onze betrokkenheid in jaren laat het volgende beeld zien: ► drs. H.E. Oostdijck RA, betrokken bij de opdracht sinds kalenderjaar 2018; ► M.J.J.A. van der Heijden MSc RA, betrokken als manager sinds kalenderjaar 2018.

Onafhankelijkheid

Dit betekent dat er geen sprake is van langdurige betrokkenheid van de senior teamleden op deze opdracht.

Bijlagen

Sisa-bijlage Overige ontwikkelingen Verplichte communicatie

Andere onafhankelijkheidskwesties Andere onafhankelijkheidskwesties kunnen bestaan uit: ► Zakelijke relaties ► Werkrelaties ► Andere persoonlijke relaties ► Geschenken en gastvrijheid ► Juridische procedures Wij zijn niet op de hoogte van dergelijke kwesties die redelijkerwijs van invloed geacht kunnen worden te zijn op onze onafha nkelijkheid met betrekking tot VRZ.

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 27

27

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Bijlage: Wij zijn onafhankelijk Aanbiedingsbrief

Bijlagen Controleverschillen

Urenbesteding De onderstaande tabel geeft aan hoe veel partner- en teamuren zijn verwacht te besteden (voorcalculatie) en daadwerkelijk zijn besteed (nacalculatie) aan de uitvoering van de controle. Overzicht van gerealiseerde en geplande uren

Onafhankelijkheid Sisa-bijlage Overige ontwikkelingen Verplichte communicatie

Geplande uren

Werkelijke bestede uren

Verschil ten opzichte van geplande uren

Partner

40

69

29

(Senior) Manager

110

147

37

Overig

350

439

89

Totale verwachte urenbesteding

500

655

155

De aanvullende urenbesteding kent de volgende oorzaken: ► Aanvullende werkzaamheden het kader van gewijzigde controle standaard IS 315. ► Aanvullende werkzaamheden in het kader van de voorziening verlofsparen. ► Aanvullende werkzaamheden in het kader van verantwoording meerkosten COVID-19 en opvang ontheemden Oekraïne. ► Aanvullende werkzaamheden als gevolg van begrotingsonrechtmatigheden en diverse aanpassingen in jaarstukken Veiligheidsregio . ► Aanvullende werkzaamheden ten aanzien van juridische geschillen ► Versiebeheer jaarstukken.

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 28

28

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Bijlage: Sisa bijlage Aanbiedingsbrief

Bijlagen Controleverschillen Onafhankelijkheid Sisa-bijlage Overige ontwikkelingen Verplichte communicatie

Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2022 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeenschappelijke regeling samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2023 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Nummer specifieke uitkering conform SiSa-bijlage 2022

Specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

A2

Brede Doeluitkering Rampenbestrijding

Geen

-

N.v.t

A12

Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen

Geen

-

N.v.t

A18

Bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne door veiligheidsregio’s

XXX

-

N.v.t

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 29

29

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Bijlage: Overige ontwikkelingen - De keten van verslaggeving en het publiek belang Aanbiedingsbrief

Bijlagen Controleverschillen Onafhankelijkheid Sisa-bijlage Overige ontwikkelingen Verplichte communicatie

Eerder hebben wij dit onderwerp gecommuniceerd en daarbij aangegeven hoe onze inzet voor hoogwaardige controles en aandacht voor het publiek belang zich concreet vertalen in de controle van uw organisatie.

►

De EU richt zich tot slot vanuit haar “EU Digital Strategy” tevens nadrukkelijk op het onderwerp “digital”, met allerhande nieuwe wetgeving, zoals de Artificial Intelligence Act, de Data Act en de Digital Operational Resilience Act.

Er hebben zich relevante ontwikkelingen voorgedaan, die (direct of indirect) ook uw onderneming kunnen aangaan: ► Het wetsvoorstel Wet toekomst accountancysector is ter advisering verstuurd aan de Raad van State. De wet verankert onder andere de rapportage van Audit Quality Indicators en bevat een aantal andere maatregelen rondom de accountantscontrole. ► De NL Corporate Governance Code is herzien. Deze omvat nog geen verplichte “Verklaring Omtrent Risicobeheersing”. De wens hiertoe blijft wel bestaan bij een groot aantal stakeholders. ► Onderzoek door SEO Economisch Onderzoek wijst uit dat de (onzekere) voordelen van audit only niet opwegen tegen de (zekere) nadelen. In dit kader is ook de voorgenomen splitsing van EY relevant. Wij benadrukken dat EY een multidisciplinair bedrijf blijft, met audit én advies en voldoende specialisten in huis. ► Na een eerdere publieke consultatie rond “strengthening corporate reporting and its enforcement”, volgt op Europees niveau mogelijk op korte termijn ook een voorstel voor aanpassingen op gebied van zowel corporate governance, audit als toezicht.

Wij benadrukken in algemene zin de groeiende vraag van de maatschappij naar meer aandacht voor risicobeheersing en naar meer transparantie. Uitbreidingen van onze controleverklaring ten aanzien van fraude en continuïteit zijn hier voorbeelden van. Besturen en toezichthouders van organisaties spelen hier ook een zeer belangrijke rol. Wij blijven graag met u in dialoog over de impact van maatschappelijke ontwikkelingen en verwachtingen en geven u indien gewenst graag nadere toelichting.

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 30

30

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Bijlage: Verplichte communicatie Aanbiedingsbrief Onderwerp

Bijlagen Controleverschillen Onafhankelijkheid

Onze opmerkingen

Significante verslaggevingsrichtlijnen, inclusief kwalitatieve Naar onze mening zijn de verslaggevingsrichtlijnen acceptabel en consistent toegepast. aspecten en onze beoordeling van toelichtingen door het Tevens zijn de transacties in de juiste periode verantwoord en op juiste wijze toegelicht. management Significante schattingen, inclusief onze conclusie over de redelijkheid

Zie pagina 16 voor onze analyse met betrekking tot de significante schattingen.

Significante ongebruikelijke transacties

Op basis van onze controle hebben wij geen significante ongebruikelijke transacties geïdentificeerd, welke zich buiten het kader van de normale bedrijfsvoering van de entiteit bevinden.

Complexe zaken waarvoor consultatie buiten het controleteam nodig is

Wij hebben geen vaktechnische onderwerpen formeel geconsulteerd met ons bureau vaktechniek. Wel hebben wij met afstemming gezocht met ons bureau vaktechniek voor de volgende onderwerpen ► Uitgangspunten voorziening verlofsparen ► Verantwoording kosten opvang ontheemden Oekraïne

Significante kwesties, zoals besproken met het management, met betrekking tot onze benoeming of continuering

De jaarrekeningcontrole 2022 is het laatste jaar waarin EY de jaarrekeningcontrole uitvoert. De overeenkomst voor controlediensten met EY expireert.

Significante problemen in de omgang met het management tijdens de controle

Geen problemen in de omgang met het management geconstateerd tijdens de controle.

Sisa-bijlage Overige ontwikkelingen Verplichte communicatie

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 31

31

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Bijlage: Verplichte communicatie Aanbiedingsbrief De verantwoordelijkheden van de accountant

Bijlagen Controleverschillen Onafhankelijkheid Sisa-bijlage Overige ontwikkelingen Verplichte communicatie

Verantwoordelijkheden ten aanzien van de jaarrekening Wij hebben de jaarrekening voor 2022 gecontroleerd. Het is de verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur van de onderneming om de jaarrekening op te maken in overeenstemming met de van toepassing zijnde grondslagen van financiële verslaggeving. Het is onze verantwoordelijkheid een controleverklaring over de jaarrekening te verstrekken. Onze controle is verricht in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden. Het tijdspad van onze werkzaamheden was als volgt: ► planningswerkzaamheden [oktober]; ► Interim-werkzaamheden [oktober]; ► werkzaamheden voor de jaarafsluiting [februari/maart]. De aard van onze opdracht is nader uiteengezet in onze opdrachtbevestiging d.d. 17 oktober 2022. Veiligheidsregio Zeeland heeft volledige medewerking verleend en heeft ons alle gevraagde toelichtingen en documenten verstrekt.

Verantwoordelijkheden ten aanzien van fraude en niet-naleven van wet- en regelgeving De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude en het naleven van wet- en regelgeving (hierna: onregelmatigheden) berust zowel bij het dagelijks bestuur als het algemeen bestuur. Het is van belang dat het dagelijks bestuur, onder toezicht van het algemeen bestuur, sterk de nadruk legt op het voorkomen van fraude en onregelmatigheden. Hierdoor kunnen de gelegenheden tot het plegen van fraude en onregelmatigheden afnemen, alsmede op het ontmoedigen daarvan, waardoor personen ervan kunnen worden weerhouden om fraude en onregelmatigheden te plegen omwille van de waarschijnlijkheid dat die wordt ontdekt en bestraft. Onze controle dient zodanig te worden gepland en uitgevoerd dat een redelijke mate van zekerheid wordt verkregen dat de jaarrekening geen onjuistheden van materieel belang als gevolg van fouten, fraude (Standaard 240) of non-compliance (Standaard 250) bevat. Door de beperkingen die inherent zijn aan een controle, bestaat er een onvermijdbaar risico dat sommige afwijkingen in de financiële overzichten niet zullen worden ontdekt. Zelfs wanneer de controle naar behoren is gepland en uitgevoerd overeenkomstig de Standaarden.

Onze controlewerkzaamheden omvatten mede de volgens Standaard 240 en 250 vereiste werkzaamheden, zoals het identificeren van risico’s, het verzamelen van informatie met het oog op het vaststellen van en reageren op het risico van fraude. Het uitvoeren van bepaalde werkzaamheden gericht op het risico van het doorbreken van interne beheersmaatregelen door het management, met inbegrip van inzage in journaalboekingen, beoordeling van schattingen en evaluatie van zakelijke redenen voor significante ongebruikelijke transacties.

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 32

32

FINAAL CONCEPT Accountantsverslag | Veiligheidsregio Zeeland

INHOUD Bijlage: Verplichte communicatie Aanbiedingsbrief De verantwoordelijkheden van de accountant

Bijlagen Controleverschillen

Schriftelijke bevestiging van het management Wij hebben het management gevraagd om een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening (letter of representation). Er zijn g een specifieke paragrafen toegevoegd aan de standaardtekst.

Onafhankelijkheid Sisa-bijlage Overige ontwikkelingen Verplichte communicatie

VERTROUWELIJK VERTROUWELIJK 33

33