E.42a Position Paper Arbeidsmarktregio Zeeland 28 april 2026

Position Paper Overdrachtsdossier Arbeidsmarktregio Zeeland 28 april 2026

INHOUDSOPGAVE 1

2

AANLEIDING EN DOEL ............................................................................................. 3 1.1

Aanleiding.................................................................................................................... 3

1.2

Doel .............................................................................................................................. 3

1.3

Context: waarom het thema arbeidsmarkt belangrijk is ......................................... 3

CONTEXT ARBEIDSMARKTREGIO .......................................................................... 4 2.1

Wettelijke basis: Wet SUWI........................................................................................ 4

2.2

Bestuurlijke Organisatie ............................................................................................ 4 Regionaal Beraad........................................................................................................ 4 Doelstellingen ............................................................................................................. 5 Dienstverlening en verantwoordelijkheden ............................................................. 5 Vergaderstructuur en terugkoppeling in de regio ................................................... 5

2.3

Ambtelijke Organisatie ............................................................................................... 6 Kernteam ..................................................................................................................... 6 Thematafels ................................................................................................................. 6

2.4

Financiën ..................................................................................................................... 7

3

WAT BETEKENT DIT VOOR UW GEMEENTE? ....................................................... 8

4

CONCLUSIE................................................................................................................ 8

5

VISUELE SAMENVATTING VAN HET DOSSIER ...................................................... 9

2

1

Aanleiding en doel

1.1 Aanleiding In maart 2026 vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats, gevolgd door de formatie van nieuwe colleges van Burgemeester en Wethouders. Nieuwe colleges en gemeenteraden krijgen te maken met een breed scala aan regionale samenwerkingen. Eén belangrijk netwerk is de Arbeidsmarktregio Zeeland. Omdat arbeidsmarktbeleid steeds meer regionaal wordt georganiseerd, is het essentieel dat nieuwe bestuurders snel begrijpen wat de Arbeidsmarktregio doet, hoe de governance werkt en welke middelen beschikbaar zijn. En niet in de laatste plaats: Wat dit betekent voor inwoners en werkgevers in uw gemeente

1.2 Doel • • • • •

Nieuwe bestuurders informeren over de stand van zaken De inwerkperiode verkorten Inzicht geven in urgente beslismomenten Duidelijkheid geven over bestuurlijke en ambtelijke rollen Zorgen voor continuïteit in lopende trajecten

1.3 Context: waarom het thema arbeidsmarkt belangrijk is De Nederlandse economie bevindt zich in een fundamentele verschuiving. Waar arbeidsmarktontwikkelingen vroeger het gevolg waren van economische conjunctuur, is dit nu omgekeerd: de beschikbaarheid van arbeid bepaalt steeds vaker of bedrijven kunnen groeien en innoveren, of transities kunnen slagen en of gemeenten, zorginstellingen en scholen hun taken en maatschappelijke functies naar behoren kunnen uitvoeren. De schaarste aan arbeid is geen tijdelijk fenomeen, maar een structurele realiteit. De Zeeuwse economie staat voor grote uitdagingen: • • • • •

Structurele arbeidsschaarste Vergrijzing en ontgroening Transities in energie, zorg, techniek en onderwijs Druk op voorzieningen en leefbaarheid Toenemende mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt

Voor gemeenten betekent dit dat economische ontwikkeling, onderwijs en arbeidsmarkt steeds meer één samenhangend domein vormen.

3

2

Context Arbeidsmarktregio

Zeeland is één van de 35 arbeidsmarktregio’s van Nederland. De Arbeidsmarktregio Zeeland valt volledig samen met de provinciegrenzen. Aan de arbeidsmarktregio’s zijn de afgelopen jaren regionaal overkoepelende taken toebedeeld. De verantwoordelijkheid voor voorbereiding en uitvoering van deze taken is belegd bij gemeente Goes als zogenaamde centrumgemeente1.

2.1 Wettelijke basis: Wet SUWI De samenwerking is gebaseerd op de Wet Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen (SUWI). De SUWI-wijziging (beoogde ingang 2027) verplicht elke regio tot: • één Regionaal Beraad • één Werkcentrum voor de ontsluiting van de dienstverlening • structurele publiek-private samenwerking De centrumgemeente Goes organiseert en faciliteert het Regionaal Beraad, beheert de regionale middelen en bewaakt de Meerjarenagenda en Uitvoeringsagenda. Verder zorgt zij voor het voor procesmanagement, programmabewaking en communicatie over de projecten en behaalde resultaten. Verder coördineert zij het Werkcentrum en vertegenwoordigt zij Zeeland in landelijke overleggen. Het team Arbeidsmarktregio Zeeland (AMRZ), werkzaam voor de centrumgemeente Goes, bestaat uit 7 medewerkers en ondersteunt alle partners van het Regionaal Beraad op basis van gelijkwaardigheid.

2.2 Bestuurlijke Organisatie De Arbeidsmarktregio is géén rechtspersoon. Het is een netwerk, waarin partners hun eigen wettelijke verantwoordelijkheden behouden.

Regionaal Beraad Het Regionaal Beraad is het strategisch bestuurlijk overlegorgaan van de Arbeidsmarktregio Zeeland, waar besluitvorming volgens het principe van consensus plaatsvindt. Het Regionaal Beraad bestaat uit bestuurlijke vertegenwoordigers van de volgende kernpartners: • Een wethouder vanuit Oosterschelderegio (gemeente Tholen, gemeente Reimerswaal, gemeente Schouwen-Duiveland, gemeente Goes, gemeente Kapelle, gemeente Noord-Beveland, gemeente Borsele, Zuidhoek, Betho en GR de Bevelanden); • Een wethouder vanuit Zeeuws-Vlaanderen (gemeente Sluis, gemeente Hulst, gemeente Terneuzen en Dethon); • Een wethouder vanuit Walcheren (gemeente Vlissingen, gemeente Veere, gemeente Middelburg en Orionis Walcheren); • Een bestuurder van het UWV; • Een bestuurder van het SBB; • Een bestuurder namens de werkgeverspartij VNO-NCW; • Een bestuurder namens de werknemerspartij FNV; • Een bestuurder namens de werknemerspartij CNV; • Een bestuurder namens de onderwijspartijen: een bestuurder van Scalda. • Een bestuurder als agendalid namens de Provincie Zeeland.

1

Binnen elke arbeidsmarktregio is een centrumgemeente, die bij ministeriële regeling per arbeidsmarktregio wordt vastgelegd. In artikel 1.8 van de Regeling SUWI is bepaald dat met de centrumgemeente, bedoeld in artikel 2.4, tweede lid, van het Besluit SUWI, de gemeente Goes is aangewezen voor de Arbeidsmarktregio Zeeland.

4

Doelstellingen • • • • • • • • • •

Strategisch overleg en besluitvorming over regionaal arbeidsmarktbeleid; Besluitvorming over de inzet van financiële middelen (het impulsbudget) van de Rijksoverheid; Vaststellen van de Regionale Meerjarenagenda en Uitvoeringsagenda; Toegankelijk maken van publieke en private werkgevers- en werkzoekendendienstverlening; Het bieden van mogelijkheden aan de inwoners om zich te blijven ontwikkelen/ kansrijk op te leiden om de arbeidspositie te versterken; Het bevorderen van een inclusieve arbeidsmarkt en inclusief werkgeverschap; Het versterken van het werk naar werk stelsel; Het bevorderen van duurzaam aan het werk helpen van inwoners; Het bevorderen van een ontwikkelklimaat bij werkgevers; Het bevorderen van de harmonisatie van arbeidsmarktinstrumenten in de arbeidsmarktregio.

Dienstverlening en verantwoordelijkheden Colleges en gemeenteraden van de 13 Zeeuwse gemeenten hebben en behouden de wettelijke verantwoordelijkheid over de uitvoering van de Participatiewet. Sommige gemeenten voeren de Participatiewet (werk en inkomen) vrij zelfstandig uit (bv Schouwen-Duiveland, Tholen en Z-Vlaamse gemeenten), anderen via een uitvoeringsorganisatie (bv GR de Bevelanden, Orionis Walcheren). Gemeenten staan aan de lat voor dienstverlening aan bijstandsgerechtigden en nietbijstandsgerechtigden (NUG). Het UWV verzorgt dienstverlening voor WW en WIAuitkeringsgerechtigden en de vakbeweging (FNV/CNV) voor werkenden. De onderwijspartners zijn er voor dienstverlening op het gebied van leren en Leven Lang Ontwikkelen (LLO). SBB (Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven) is de partner voor (erkende) leerbedrijven, zij verbinden het beroepsonderwijs met het bedrijfsleven. Het bedrijfsleven wordt vertegenwoordigd door VNO-NCW. Iedere partner uit het netwerk van de Arbeidsmarktregio blijft de eigen dienstverlening leveren, maar voor de inwoners en werkgevers in Zeeland is het werkcentrum het centrale punt van de ontsluiting van deze dienstverlening. Via het Werkcentrum Zeeland wordt de toegang tot de dienstverlening ontsloten volgens het principe van ‘no wrong door’: iedereen wordt geholpen, met elke mogelijke vraag op het gebied van werken of leren.

Het ophalen van werkgeversbehoeften, in beeld brengen en ondersteunen in kraptesectoren en het verbinden (matchen) van arbeidspotentieel is wat plaatsvindt via het werkcentrum in de Arbeidsmarktregio. De werkgeversdienstverlening via het Werkcentrum bestaat minimaal uit de gezamenlijke dienstverlening aan werkgevers waarvoor UWV en gemeenten volgens de SUWIwetgeving opdracht hebben gekregen. Deze publieke dienstverlening blijft de basis voor de werkgeversdienstverlening via het Werkcentrum. Deze dienstverlening wordt verbonden met de werkgeversdienstverlening van SBB (wettelijk opdracht via de WEB) en die van de werkgeversorganisaties, vakbonden en andere partijen uit het Regionaal Beraad. Door de publieke en private dienstverlening met elkaar te verbinden wordt de vraag van de werkgever beter beantwoord.

Vergaderstructuur en terugkoppeling in de regio Het Regionaal Beraad werkt volgens een vastgestelde Governance, bekrachtigd door een samenwerkingsconvenant. Conform artikel 5 lid 5 van het samenwerkingsconvenant wordt het onafhankelijk voorzitterschap van het Regionaal Beraad ingenomen door de portefeuillehouder arbeidsmarktbeleid van de centrumgemeente Goes2. De vicevoorzitter wordt bepaald in samenspraak met de leden van Regionaal Beraad. 2

De gemeente Goes wordt in het Regionaal Beraad vertegenwoordigd door de aangewezen bestuurder van de Oosterschelderegio.

5

Het Regionaal Beraad vergadert volgens een vastgestelde planning (minimaal 4x per jaar) op het stadskantoor van Goes. De agenda en stukken zijn vooraf besproken in het kernteam3. Bijlagen ter toelichting op de agendapunten bevatten een advies van het kernteam en een oplegger, notitie en/of voorstel door team Arbeidsmarktregio Zeeland. Elke deelnemer van het Regionaal Beraad beschikt over een vooraf bij de achterban afgestemd standpunt. Iedere deelnemer is verantwoordelijk hoe en wanneer de achterban wordt geïnformeerd en tot welk beslisniveau deze afstemming reikt. Bestuurlijke terugkoppeling over de genomen besluiten en de bereikte voortgang op de Uitvoeringsagenda van de Arbeidsmarktregio vindt plaats in de eigen regio (via de sub-regionale vertegenwoordiger van het Regionaal Beraad), maar ook informerend via het themaoverleg Arbeidsmarkt & Participatie van het OZO (Overleg Zeeuwse Overheden). Vergaderdata Regionaal Beraad 2026: 16 april, 25 juni, 24 sept, 26 nov. Vergaderdata OZO – thema overleg Arbeidsmarkt & Participatie: 2 juni, 8 sept, 3 nov

2.3 Ambtelijke Organisatie Kernteam De leden van het kernteam zijn o.a. het management en ambtelijke vertegenwoordigers van de kernpartners uit het Regionaal Beraad. Het voorzitterschap en de coördinatie is in handen van een programmamanager uit team Arbeidsmarktregio Zeeland. Het kernteam adviseert het Regionaal Beraad over de voorstellen die zijn ingediend, maar is niet beslissingsbevoegd. Het Regionaal Beraad neemt besluiten over de voorstellen en het daarbij behorende advies van het kernteam.

Thematafels Samenwerkingsvraagstukken kunnen, wanneer dat gewenst is, op thematafels of in gezamenlijke werkgroepen worden besproken. Het werken met thematafels, een werkgroep, een ambtelijk overleg of een ander overleggremium wordt aangeraden vanuit het Landelijk Beraad, om zo andere samenwerkingspartners in de regio aan het Regionaal Beraad te verbinden. Voorbeelden van deze partijen zijn uitzendorganisaties, sociaal ontwikkelbedrijven, de Provincie en brancheorganisaties. Thematafels worden voor een afgebakende tijdsperiode en met een duidelijk doel ingesteld. Een aantal van de huidige thema’s in de Arbeidsmarktregio zijn: • • • • • •

Laaggeletterdheid/Basisvaardigheden Regionaal Programma van school naar duurzaam werk (voorheen VSV) Kerngroep Inburgering & Integratie Asielzoekers aan het werk Impuls Banenafspraak IPS (psychische kwetsbaarheid & werk)

3

NB De stukken van de Arbeidmarktregio Zeeland gaan niet rechtstreeks naar de individuele gemeenteraden, immers het Regionaal Beraad is het besluitvormend orgaan.

6

2.4 Financiën De belangrijkste inkomsten voor de Arbeidsmarktregio Zeeland zijn:

MIDDELEN

A. Impulsbudget arbeidsmarktinfrastructuur (Rijksbudget)

OMSCHRIJVING

BEDRAG 2026

Tijdelijk aflopend budget voor gezamenlijke € 923.890 dienstverlening en samenwerking (2025-2030)

Voor regierol B. Structurele decentralisatiecentrumgemeente, uitkering versterken ondersteuning Regionaal € 648.545 Arbeidsmarktregio Beraad, coördinatie (Rijksbudget) Werkcentrum en gidsfunctie

BESTUURLIJKE BELISSINGSBEVOEGDHEID Regionaal Beraad adviseert over verdeling en inzet van middelen binnen de regio

Centrumgemeente

Centrumgemeente (penvoerder) legt verantwoording af; subregio’s (uitvoering) hebben autonomie in besteding

C. Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+)

Subsidies voor investeringen in werkgelegenheid, scholing en sociale inclusie

D. Uitkeringen Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB), Rijksbudget.

Centrumgemeente Specifieke uitkeringen voor DU: € 126.206 verantwoordelijk voor volwasseneneducatie en SPUK: uitvoering en aanpak laaggeletterdheid €1.492.785 verantwoording

Voor coördinatie in E. Van school naar duurzaam governance structuur van werk (Rijksbudget, Regionaal Programma decentralisatieuitkering) kwetsbare jongeren (voorheen VSV) F. Regionale aanpak specifieke doelgroepen (Rijksbudget, decentralisatieuitkering)

Voor Regionale Verbinder Statushouders

G. Overige subsidies en impulsgelden

Regionale, provinciale, nationale en Europese subsidies voor specifieke projecten (bijv. AMIF, Regiodeal, Work in NL)

divers

€ 72.000

Centrumgemeente verantwoordelijk voor uitvoering en verantwoording

€ 136.660

Centrumgemeente (penvoerder) legt verantwoording af; subregio’s (uitvoering) hebben autonomie in besteding.

Divers, ook meerjarig

Besluitvorming over inzet via Regionaal Beraad en projectafspraken

Cofinanciering vindt voornamelijk plaats door (bestaande) personele inzet vanuit de subregio’s en de centrumgemeente.

7

3

Wat betekent dit voor uw gemeente?

Uw gemeente wordt in het Regionaal Beraad vertegenwoordigd door een wethouder uit uw subregio. De Arbeidsmarktregio Zeeland werkt voor uw inwoners, zij ondersteunt: • werkzoekenden • jongeren in overgang van school naar werk • statushouders en asielzoekers • mensen met psychische kwetsbaarheid (IPS) • laaggeletterden • werkgevers met personeelstekorten De regionale aanpak versterkt uw lokale opgaven: • Werkcentrum Zeeland als regionaal loket voor inwoners en werkgevers • Gezamenlijke aanpak van personeelstekorten in kraptesectoren zoals zorg, techniek, onderwijs • Regionale scholingsprojecten • Draagt bij aan brede welvaart, economische ontwikkelingen en de diverse maatschappelijke opgaven zoals woningbouw en voorzieningenbehoud • Harmonisatie van instrumenten (minder verschillen tussen gemeenten) • Betere aansluiting onderwijs–arbeidsmarkt

4

Conclusie

De Arbeidsmarktregio Zeeland is een strategisch belangrijk samenwerkingsverband dat direct invloed heeft op: • de economische vitaliteit van uw gemeente • de kansen van uw inwoners • de beschikbaarheid van personeel voor lokale werkgevers • de uitvoering van wettelijke taken (Participatiewet, Inburgering, VSV) Het is een netwerksamenwerking, gebaseerd op de Wet SUWI, met een coördinerende rol voor de centrumgemeente Goes. Het Regionaal Beraad bepaalt de inzet van regionale middelen, terwijl Goes de uitvoering organiseert. Voor nieuwe colleges en raden is het essentieel om: • de structuur te begrijpen • de financiële stromen te kennen • de betekenis voor inwoners te zien • de regionale vertegenwoordiger goed te positioneren

8

5

Visuele samenvatting van het dossier

9

N.B. De meerjarenagenda 2026-2030 en uitvoeringsagenda 2026-2028 zijn onderhanden, geplande vaststellingddatum: 25 juni 2026

Arbeidsmarktregio Zeeland Tel. 088-4259500, keuzeoptie 3 www.aandeslaginzeeland.nl E-mail: info@aandeslaginzeeland.nl

Werkcentrum Zeeland Tel. 088-4259500, keuzeoptie 1 of 2 www.werkcentrumzeeland.nl E-mail: info@werkcentrumzeeland.nl

10