Document · PDF

E.39 Jaarverslag 2023 MEC De Bevelanden

Raadsvergadering 28 mei 2024, gemeente KapelleBij agendapunt: Vaststellen Lijst Ingekomen Stukken 28 mei 2024 (LIS) en overzicht toezeggingen en moties (ter kennisname)6.752 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

JAARVERSLAG

2023

JAARVERSLAG 2023 • FINANCIEEL VERSLAG 2023

INHOUDSOPGAVE VOORWOORD

1 ALGEMEEN

3 1.1 PERSONEEL

1.2 BESTUUR

1.3 VRIJWILLIGERS

4 5

2 ACTIVITEITEN 2.1 BASISONDERWIJS

2.1.1 Nieuw lesmateriaal

2.1.2 Uitleen lesmateriaal basisonderwijs

2.1.3 Uitleen lesmateriaal overige gebruikers

2.1.4 Uitleen lesmateriaal

2.1.5 Natuurouders

2.1.6 Activiteiten BO Thema’s: Klimaat/Duurzaamheid, (Zwerf)Afval, Natuur/Biodiversiteit, Gezondheid/Jong Leren Eten

2.1.7 Overzicht gastlessen en excursies

2.2. VOORTGEZET ONDERWIJS

2.3 BEWONERS/TOERISTEN/JEUGD

2.3.1 Hollandsche Hoevedag (geannuleerd)

2.3.2 We are the pollinators

2.3.3 Internationale Modderdag

2.3.4 Ouderprojecten “Terugblik op de Oosterschelde”

2.3.5 Schoon Zeeland: Schone Schelde | NLDoet

2.3.6 Schoon Zeeland: Uitreiking TOOSZ

2.3.7 Schoon Zeeland: Hollandsche Hoeve Schoon

2.3.8 Schoon Zeeland: World-Clean-Up Day

2.3.9 Schoon Zeeland: Goese Sasdag

2.3.10 Schoon Zeeland: Tuinvogels op de kinderboerderij

2.3.11 Actie Plan Boom

2.3.12 Vrijwilligersuitje

2.3.13 Laarzenkastje

2.3.14 Ons Tuintje

3 OVERLEG & NETWERK

4 DIVERSEN

23 4.1 NIEUWJAARSBIJEENKOMST

4.2 STAGIAIRE

4.3 PUBLIC RELATIONS

4.4 CURSUSRUIMTE EN KANTOOR

4.3.1 Gebruik cursusruimte

4.3.2 Arbozorg/veiligheid

4.3.3 AVG

4.3.4 Opleiding/ontwikkeling

24 25

5 BIJLAGEN – Cijfers en MEC in de Media FINANCIEEL JAARVERSLAG

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

VOORWOORD Het was een bijzonder jaar, 2023, want het MEC bestond 30 jaar! Zoals u in dit jaarverslag kunt lezen is dit gevierd met onze vrijwilligers en onze 2 vaste medewerkers, een zeer geslaagd uitje naar Kalmthout. Dankzij al deze mensen is er weer veel gedaan, veel lessen en activiteiten, vragen beantwoord en leskisten uitgeleend. Kortom veel mensen bereikt, jong en oud. Toenemend wordt er samengewerkt met de andere organisaties in onze provincie, een prima ontwikkeling die er voor zorgt dat we nog efficiënter kunnen werken. Uiteraard zijn we ook blij dat de samenwerking met de gemeentes goed is en blijft. Helaas blijft educatie betreffende milieu, klimaat, afval, waterhuishouding hard nodig want 2023 kende veel records: Minste vlinders, grootste droge en natte periodes, hoogste temperaturen en nog steeds veel plastic en afval. We kunnen met een positief gevoel terug kijken op het afgelopen jaar en we wensen jullie veel leesplezier om het MEC te blijven promoten en steunen.

Conny Miermans Voorzitter

2 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

1. ALGEMEEN 1.1 PERSONEEL De werkzaamheden voor het MEC werden uitgevoerd door de coördinator (26,2 uur), de medewerker educatie/financiën (21,6 uur). In totaal was de vaste bezetting 1,3 fte. Op projectbasis is er een tijdelijke uitbreiding van 0,1 fte (3,6 uur) voor de coördinator voor de activiteiten van Schoon Zeeland. Een stagiaire van Hogeschool van Hall Larenstein heeft de eerste maand van het jaar haar stageperiode van een half jaar afgerond. Zij heeft in totaal 36 uur per week stage gelopen. 1.2 BESTUUR Het Dagelijks- en Algemeen Bestuur kwam 4 keer bij elkaar. In het Algemeen Bestuur zijn er een aantal bestuurswisselingen geweest. Hieronder een overzicht. Mw. C. Miermans, voorzitter (DB) Mw. H. Westerveld, penningmeester (DB) Dhr. S. Mackintosh, secretaris (DB)

* Gemeente Kapelle

Mw. J. Veldhuizen * Gemeente Goes Dhr. A. Witkam * Gemeente Borsele Dhr. N. van der Hoest * Gemeente Reimerswaal Dhr. A. van der Maas * Gemeente Noord-Beveland Mw. M. van der Jagt * Stichting BZZB (Behoud de Zak van Zuid-Beveland) Het Algemeen en Dagelijks bestuur is onbezoldigd.

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

1.3 VRIJWILLIGERS Bij het MEC hadden we in 2023 ongeveer 25 vrijwilligers. Er hebben zich 3 nieuwe vrijwilligers gemeld en niemand is vertrokken. We zitten dus nog steeds goed in de vrijwilligers. Zij geven o.a. gastlessen, lezingen, naschoolse activiteiten, bemannen de infokraam tijdens markten of zitten in het bestuur. Omdat er meer gastlessen op scholen worden aangevraagd zijn we nog wel op zoek naar gastdocenten die dit willen en kunnen doen. Ook de naschoolse activiteiten nemen toe. Om vrijwilligers te werven hebben we in 2023 nog gebruik gemaakt van de site http://natuurwerkzeeland.nl/ maar halverwege het jaar is site deze afgesloten. Verder plaatsen we op onze eigen site vacatures en werven we via Social Media. En natuurlijk komen er ook vrijwilligers “aanwaaien” wat heel leuk is. Zonder de hulp van onze trouwe vrijwilligers kunnen veel van onze activiteiten niet uitvoeren. In december hebben we naar alle vrijwilligers een kerst- en nieuwjaarsgroet gestuurd met de uitnodiging voor het vrijwilligersuitje in het voorjaar van 2024. Natuurouders worden niet bij onze vrijwilligers gerekend. Zij zijn verbonden aan een school.

4 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

2. ACTIVITEITEN Het afgelopen jaar was weer een jaar vol activiteiten. Er is veel gebruik gemaakt van het aanbod van lesmateriaal, gastlessen en activiteiten. 2.1 BASISONDERWIJS 2.1.1 Ons lesmateriaal We blijven ons materiaal kritisch onder de loep nemen en aanpassing zijn dan ook noodzakelijk. Onze stagiaire is eind 2022 een onderzoek gestart onder leerkrachten die gebruik maken van ons lesmateriaal. Dit onderzoek is begin 2023 afgerond en geeft een aardig beeld hoe leerkrachten het materiaal gebruiken en wat hun wensen zijn. Voor ons fijn omdat we willen dat het materiaal ook echt in de klas en daarbuiten ingezet wordt. Dit onderzoek is voor ons ook een aanleiding geweest om in het nieuwe schooljaar 2023/2024 de gebruikers van leskisten een korte evaluatie toe te sturen. Zo weten we hoe het materiaal gebruikt is, of ze iets missen en of ze met de leerlingen naar buiten zijn geweest. Hieronder een lijst met materialen die vernieuwd of nieuw ontwikkeld zijn door ons en de materialen die we aangeschaft of gekregen hebben.

Ontwikkeld Nieuw Leskist Wieren (mede mogelijk gemaakt door Jong Leren Eten Zeeland) Tuinvogelsinformatie bordjes inclusief nestkastje voor op de kinderboerderij Leskist Vlinders (onderbouw) Leskist Bomen (onder- midden-bovenbouw) Tas “Oogsten uit de moestuin” inclusief droogoventje (mede mogelijk gemaakt door Jong Leren Eten) Vernieuwd Leskist Job vindt een veer (onderbouw) Leskist Vlinders (midden- en bovenbouw)

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

Extra opdrachten voor de leskist Vogels op school (onder-midden-bovenbouw) Extra tassen Expeditie Hollandsche Hoeve (middenbouw) Leskist Oud papier – nieuwpapier (midden-bovenbouw) Leskist Paddenstoelen (onder-midden-bovenbouw) Leskist Zand & Stenen (onderbouw) Tas “Windekind”(onderbouw) Tas “Stoepplantjes” (onder-midden-bovenbouw) Spellenkist voor “Wattjes” aangevuld met het spel “Windkracht” (bovenbouw) Aangeschaft Nieuw Opgezette Grote Bonte Specht, heggemus, roodborstje, 2 huismuisjes en een eekhoorn. Gekregen Nieuw Droogoventje voor de moestuin (Jong Leren Eten Zeeland) Orientatie Expeditie Poelbos Op de Bevelanden hebben we inmiddels 3 natuur-expedities uitgezet op locaties waar schoolklassen makkelijk naar toe kunnen gaan. Een expeditie bestaat uit een routekaart + opdrachten over de natuur die je in het gebied tegen komt. In de expeditietas die erbij hoort zitten materialen die je nodig hebt om de opdrachten uit te voeren. In samenwerking met Staatsbosbeheer is er een start gemaakt voor een nieuwe expeditie in het Poelbos. Oriënterende gesprekken met 1 school en de boswachter van het gebied zijn geweest en de plannen worden verder uitgewerkt. Presentatie nieuwe leskist “Wieren” Alle Zeeuwse NME collega’s zijn samen op wierenwandeling geweest met “Wildwier”. Aanleiding was de presentatie van de nieuwe leskist over wieren voor het basisonderwijs.

De kist en excursie is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van Jong Leren Eten Zeeland. Voor de natuurouders zijn er nog 2 aparte wandelingen georganiseerd, zie kopje natuurouders.

6 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

JAMMERRRRRR Onze mooie slechtvalk die we nog niet zolang hadden is helaas “kwijtgeraakt of werggevlogen” tijdens een kijkdag op een basisschool. Maar mocht iemand deze nog tegenkomen, geef ons een seintje, dan nemen we contact op. Voorbereiding Escaperoom Plastic Soep Wij zijn in november een kijkje gaan nemen bij de uitvoer van de Escaperoom Plastic Soep van het IVN Het Groene Wiel in Wageningen. Dit in verband met de aanschaf van deze Escaperoom. Wordt vervolgd in 2024. Geopark Schelde Delta – lesmateriaal in ontwikkeling Het MEC is betrokken als partner bij het nieuwe GEOPARK Schelde Delta. Educatie hierover is samen met een Vlaams NME centrum en het IVN opgepakt. In 2023 is het materiaal in de vorm van een leskist uitgeprobeerd door een school in Goes. De kist is daarna naar een Vlaamse school gegaan om deze uit te proberen. Nadat alle opmerking zijn verwerkt zal de kist in 2024 klaar zijn en uitgeleend worden door de NME centra in het Geopark Schelde Delta. Uitverkoop Om de leskisten actueel en netjes te houden worden sommige materiaal vervangen. De oude materialen zijn nog prima om te gebruiken en daarom organiseren wij jaarlijks tegen de zomervakantie een kleine markt. Leerkrachten, scouting en ander publiek komen graag een kijkje nemen en kopen voor een zacht prijsje leuke spulletjes. Zo krijgt het materiaal nog een 2de of 3de leven.

Twee vrijwilligers staan in de kraam. 2.1.2 Uitleen lesmateriaal basisonderwijs Het aantal scholen dat in het jaar 2023 materiaal geleend heeft wordt per gemeente weergegeven in tabel 1 (voor een specificatie van uitleen per school, zie bijlage 1).

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

Tabel 1

2021 (2de coronajaar)

2022 (half coronajaar)

2023

Gemeente

Aantal scholen

Scholen die Aantal materiaal lenen scholen

Scholen die materiaal lenen

Aantal scholen

Scholen die materiaal lenen

Borsele

Goes

Kapelle

Noord-Beveland

Reimerswaal

Totaal

2.1.3 Uitleen lesmateriaal overige gebruikers Onze lesmaterialen worden regelmatig uitgeleend aan andere gebruikers dan de basisscholen in de regio. Bijvoorbeeld aan de scouting, zorginstellingen, kinderopvang etc. Gebruikers buiten de regio betalen voor het lenen en gebruik van ons lesmateriaal. 2.1.4 Uitleen lesmaterialen In tabel 2 staat het aantal uitleningen vanaf schooljaar 2021 genoemd. Een stijging is duidelijk te zien. Tabel 2

2021 (corona 2)

2022

2023

Totaal scholen (bo en vo)

454

521

675

Totaal overige gebruikers (incl. buiten de regio)

224

281

287

2.1.5 Natuurouders Natuurouders helpen de leerkracht mee om het natuur- en milieueducatie op school te ondersteunen. Ze organiseren excursies en buitenactiviteiten. Een belangrijke doelgroep voor het MEC om blijvend aandacht aan te besteden. In 2023 is de lijst met natuurouders op de Bevelanden eens goed nagelopen en opgeschoond. Wij hebben geen cijfers van ouders die op school actief zijn als natuurouder maar geen cursus hebben gevolgd.

8 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

Workshop voor nieuwe natuurouders Dit jaar hebben de introductieworkshop voor nieuwe natuurouders op een andere manier aangepakt. Er worden niet 1 of 2 datums gepland waar iedereen zich voor kan inschrijven maar we geven de workshop vraaggericht. Heeft een school een groepje met nieuwe natuurouders dan plannen we in overleg een datum en tijd voor de introductie. Deze groepjes zijn in totaal klein maar het voordeel hiervan is dat de deelnemers zich meer verplicht voelen om te komen en men zich meer verbonden voelt met elkaar. Ze maken kennis met het MEC, de werknemers en de materialen. Er is een drempel weg en leuk om te zien dat mensen enthousiast worden en aan de slag willen. Er zijn 5 introductie workshops gegeven voor nieuwe natuurouders met in totaal 29 deelnemers.

Training “Oogst verwerken uit de schoolmoestuin”

Nieuw

Naar aanleiding van de moestuincursus die gegeven is in 2022 hebben wij een workshop georganiseerd die wat dieper ingaat op het oogsten uit de moestuin en de verwerking daarvan. Een praktische cursus waarbij de ouders direct aan de slag konden met fermenteren en fruitleer maken. Er waren 8 deelnemers. Wierenwandeling voor natuurouders Nieuw Om het nieuwe leskist “Wieren” te promoten hebben we 2 x een wierenwandeling georganiseerd. Welke wieren komen er in de Oosterschelde voor, wat zijn de voedingswaarden en hoe maak je het klaar. Maar ook wat de regels zijn omtrent wieren plukken. Er waren 17 deelnemers.

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

Workshop Risicovol spelen langs de waterkant Nieuw I.s.m. het IVN hebben we een online workshop georganiseerd voor natuurouders in Zeeland. Waterbeestjes scheppen uit de sloot en een populaire activiteit op scholen maar hoe doe je dat veilig? Er waren 12 deelnemers. De 2de workshop slootjes en drinkputten die hierbij aansloot is helaas niet doorgegaan i.v.m. te weinig aanmeldingen. 2.1.6 Activiteiten BO Naast de uitleen van het lesmateriaal organiseren we jaarlijks verschillende activiteiten voor het basisonderwijs. Alle scholen op de Bevelanden worden hiervoor benaderd en kunnen zich vervolgens aanmelden. De thema’s van de activiteiten zijn: Klimaat & Duurzaamheid – Natuur & biodiversiteit – Afval & zwerfafval – Gezonde & duurzame voeding THEMA KLIMAAT EN DUURZAAMHEID Warme truiendag Vrijdag 10 februari hebben ruim 400 leerlingen van 15 verschillende scholen de “Muts op, muts af quiz” gespeeld onder begeleiding van een burgemeester of wethouder. De Warme truiendag is een landelijke actie die elk jaar gehouden wordt om aandacht te vestigen op het klimaat en klimaatverandering. Door samen de quiz te spelen, die ontwikkeld is door het MEC, leren de kinderen het belang van energiebesparing en wat ze zelf kunnen doen. Er waren ook nog duurzame prijzen te winnen. Op 3 scholen hebben ze de quiz zelf gespeeld met nog eens 80 leerlingen.

Zeeuwse klimaatweek 30 oktober t/m 5 november “Voorleesactie” Tijdens de Zeeuwse Klimaat week zijn er 6 scholen uitgenodigd om deel te nemen. Een burgemeester en 5 wethouders een verhaal voorgelezen uit “De kracht van nieuwe Energie” en de “Wereld van Kleding”. Naar aanleiding van het verhaal zijn ze met de leerlingen in gesprek gegaan over het thema duurzaamheid, klimaat en energiebesparing en wat ze zelf kunnen doen.

10 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

Zeeuwse Klimaatweek 30 oktober t/m 5 november “Gastlessen in de gemeente Kapelle” I.s.m. de gemeente Kapelle is naast de voorleesactie nog een extra programma gemaakt met gastlessen voor de scholen in Kapelle. Ons aanbod was de gastles “Een spannend warmte experiment” voor de bovenbouw waarbij de leerlingen concreet aan de slag gaan met het isoleren van een voorbeelhuisje uit de Isolatiekisten. De gastles “Oudpapier – Nieuw papier” voor de middenbouw laat zien dat afval niet bestaat. De leerlingen zijn van het oude papier weer nieuw papier gaan scheppen. Dat spaart bomen! In totaal zijn er 10 gastlessen gegeven op 4 verschillende scholen in de gemeente Kapelle. Opening Duurzaam bedrijventerrein gemeente Borsele Gemeente Borsele is bezig met het verduurzamen van bedrijventerreinen in de gemeente. Dit kan op verschillende manieren en 1 manier is om de terreinen meer te vergroenen en de biodiversiteit te verbeteren. Voor het bedrijventerrein in ’s Gravenpolder heeft het MEC een idee voorgesteld, het programma in elkaar gezet en materiaal besteld. Wethouder Witkam onthulde het nieuwgeplaatste insectenhotel en heeft samen met ruim 90 schoolkinderen van de 3 scholen 200 biologische bolletjes gepland aan de rand van het bedrijven terrein. Vanaf februari 2024 tot aan de zomer moet daar een bloemenzee ontstaan.

AFVAL EN ZWERFAFVAL “Schoon Zeeland” Gastles Plasticsoep / Zwerfafval Deze gastles wordt al een aantal jaar gegeven op basisscholen door een zeer ervaren en enthousiaste gastdocent. Na deze les steken de leerlingen zelf de handen uit de mouwen en gaan zwerfafval rapen in de schoolomgeving. In totaal zijn er 28 gastlessen en de klas gegeven en 22 opruimacties in de schoolomgeving geweest op 16 verschillende scholen Activiteit “Het Groene Strand” 22 Leerlingen van basisschool de Vliete uit Noord-Beveland hebben zich ingezet voor hun strandje aan de Oosterschelde. Vooraf hebben ze een gastles gehad over broedvogels op het strand en over

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

“Plasticsoep”. Een combi tussen biodiversiteit en zwerfafval. Daarna hebben de leerlingen afval geraapt op het strandje waar de vogels gaan broeden. Zo is het strand weer een stukje schoner en de leerlingen begrijpen waarom sommige stukjes strand een korte periode afgesloten zijn voor publiek. NATUUR EN BIODIVERSITEIT Nationale vogeltelling: “Vogelvoerpakket” Een sympathieke om scholen te stimuleren mee te doen met de Nationale Vogeltelling in januari. Het pakket bestaat uit pinda’s, zaad, vet, pindakaas + een beschrijving hoe zelf de hapjes te maken. De hapjes worden vervolgens op het schoolplein gehangen en de vogels kunnen bestudeerd én geteld worden. Het is een mooie manier om je eigen natuurlijke omgeving en de gebruikers daarvan te leren kennen. Het lesmateriaal dat de “Vogelbescherming” levert kan gratis worden gebruikt. Dit jaar brak net een periode van vorst uit toen de DIY pakketten opgehaald werden. Er zijn 48 pakketten gereserveerd door 26 verschillende scholen. Daarnaast zijn onze opgezette tuinvogels en verrekijkers tijdens deze winteractiviteit allemaal uitgeleend! Vaartocht Oosterschelde Een mooie activiteit uit de doorgaande leerlijn Oosterschelde is “Varen op de Oosterschelde met schoolklassen”. Speciaal voor leerlingen die in groep 5 en 6 van het basisonderwijs zitten hebben we een educatief programma opgezet wat al jaren op voldoende deelname kan rekenen.

De vaartocht is inmiddels heel geliefd en na het uitzetten bij de scholen waren alle 16 vaartochten binnen het uur geboekt. De reservelijst was ook dit jaar weer groot (11 scholen) maar gelukkig hebben we extra budget gekregen waardoor er nog toch nog wat schoolklassen konden gaan varen. In totaal zijn er 20 vaartochten geweest. Gemiddeld varen er 25 leerlingen per tocht mee. Imker in de klas Ook dit jaar was er weer volop belangstelling voor de gastles “Imker in de klas”. Veel scholen hebben gebruik gemaakt van dit aanbod en zijn aan de slag gegaan met honingbijen, wilde bijen en insecten in het algemeen. De lessen worden voor zowel aan de onder- midden als bovenbouw aangeboden. In dit jaar zijn er 2 nieuwe imkers ingewerkt aan de slag gegaan op de scholen. In totaal

12 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

zijn er nu 4 imkers die gastlessen verzorgen op de scholen. Leerkrachten maken graag gebruik van de gastles en lenen daarbij vaak de bijenkorf voor de onderbouw of de bijenleskist. In totaal zijn er 29 gastlessen gegeven op 12 verschillende scholen. Odyzee onderzoekt het waterleven Leerlingen van de Odyzeeschool zijn een ochtend op bezoek geweest en hebben het waterleven in de drinkput onderzocht. Na de instructie zijn ze op pad gegaan en hebben waterbeestjes geschept in de drinkput die ligt in de wei bij de Hollandsche Hoeve. Daarna konden ze de vangsten determineren m.b.v. binoculairs. Dit is superactiviteit waarbij natuurbeleving samengaat met onderzoek opdoen en kennis vergaren. Naschoolse activiteiten Noord-Beveland - Talent voor de Toekomst - Bons Organisaties zoals BONS in Borsele en Talent voor de Toekomst maken jaarlijks gebruik van ons aanbod voor activiteiten na schooltijd. Bons heeft ons aanbod opgenomen in hun Magazine voor de scholen. Ook de gemeente Noord-Beveland heeft in de eerste helft 2023 naschoolse activiteiten aangevraagd. We hebben 2 gastdocenten die de naschoolse activiteiten verzorgen. Samen met de leerlingen gaan ze op pad om de natuur in eigen omgeving te ontdekken. Er wordt gebruik gemaakt van o.a. Tiny Forests of parkjes die vlakbij de school liggen. Een groen schoolplein is ook altijd aantrekkelijk.

Er doen tussen de 8 en 25 kinderen mee met een activiteit.

Bons Talent voor de toekomst Noord-Beveland Totaal

Aantal activiteiten 18 8 21 47

Aantal scholen 8 3 3 14

Onderwijsservicebus “De Columbus” Ook in 2023 heeft het MEC 4 x een collectie aan materiaal geleverd voor de onderwijsservicebus “De Columbus”. Deze rijdt in verschillende dorpen in Zeeland. Voor het MEC is dit interessant want schoolklassen bezoeken de bus ook. Leerkrachten zien het lesmateriaal en kunnen het vervolgens bij ons lenen.

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

GEZONDHEID/JONG LEREN ETEN Wintergroenten; een gratis pakket voor scholen Het wintergroentenpakket is een manier om kinderen te leren wat biologische regionale groenten van het seizoen zijn en waarom dit een duurzame keuze is. Daarnaast leren ze met de groenten te koken en ze te eten. Het pakket wordt geleverd door de Grote Verleiding in Kruiningen en samen met het lespakket halen de scholen het zelf op bij het MEC. Er zijn 28 pakketten uitgedeeld aan 18 scholen. Zaden; een gratis pakket voor scholen en BSO’s Het onderwijs wordt door gemeentes, provincie, het IVN en ons gestimuleerd de schoolpleinen te vergroenen. Een moestuin of voedselbos is een aanwinst voor de leerlingen. We ondersteunen dat met ons (nieuwe) educatiemateriaal. Ook landelijke acties zetten we i.s.m. de Zeeuwse NME-centra en ons netwerk uit bij de regionale scholen. Voor de actie gratis groentezaden van De Rijk-Zwaan hebben 27 scholen en 11 BSO’s zich aangemeld en zijn aan de slag gegaan met het kweken van groenten in de moestuin of thuis op de vensterbank. Kracht van kruiden; een gratis pakket voor scholen Nadat scholen aan de slag gegaan zijn met het zadenpakket kunnen ze naar een aantal weken ook het kruidenpakket ophalen bij ons. Met de 5 biologische planten kan je op een duurzame manier je voedsel smakelijker maken. Het sluit ook heel goed aan bij het moestuinieren op school.

In totaal zijn 15 pakketten uitgedeeld aan 14 scholen. Het pakket is geleverd door “De Grote Verleiding” in Kruiningen. Presentatie “Sam, de Waterman” In het kader van “Borsele drinkt water” zijn we weer op stap gegaan met ons lesmateriaal “Sam de Waterman”. Op basisschool “De Rank” las wethouder van der Plasse voor uit het boek van Sam de Waterman. Sam beleeft allerlei avonturen en krijgt daarvan enorm veel dorst. Dat lest hij met een glas water en alle kinderen drinken mee.

14 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

Paddenstoelen kweekpakket In verband met ons 30-jarig bestaan hebben we een extra pakket uitgedeeld aan de basisscholen. We hadden er 25 om te verdelen. Elke school die een paddenstoelenkist heeft geleend kreeg er een pakket bij. Zo kunnen de leerlingen zelf zien wat een paddestoel is en hoe hij groeit. Daarna oogsten er lekker opeten. Alle pakketten zijn uitgedeeld. 2.1.7 Overzicht gastlessen Er zijn 9 gastdocenten actief die samen gastlessen of excursies hebben gegeven. Alleen de gastles “Egels en andere dieren van de Mikke” is helemaal niet doorgegaan. Dit keer i.v.m. de heftige vogelgriep en onderbezetting van het personeel van de Mikke. Gastlessen worden uit ons eigen budget gefinancierd tenzij anders is aangegeven. Gastles

Aantal

Bijdrage school

(Trek)vogels

1ste gratis

Zwerfafval/Plasticsoep

Gratis

Zwerfafval opruimactie

Gratis

KinderRES

Gratis

Spannend Warmte Experiment

Gratis

Oud papier - Nieuw papier

Gratis

Egels en andere dieren van de Mikke

1ste gratis

Imker in de klas

1ste gratis

Zeehonden in de Zeeuwse Delta

1ste gratis

Groene strand

Gratis

2.2 VOORTGEZET ONDERWIJS /MBO Veldwerkochtend voor Pabostudenten Begin januari hebben we 76 1ste jaars PABO studenten ontvangen bij Terra Maris en ondergedompeld in Natuur- en Milieu Educatie. De groep werd in drieën gesplitst waarna ze aan de slag gingen met verschillende activiteiten gericht op het basisschoolkind. Samen met NME Zeeland en het IVN is de studenten uitgelegd waar de Zeeuwse centra gelegen zijn en welke producten en diensten de studenten kunnen afnemen. Ze hebben een kijkje genomen achter de schermen bij Terra Maris, de klimaat speurtocht

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

gedaan en zijn binnen en buiten met praktische activiteiten aan de slag gegaan. Het is zeer nuttig om de PABO studenten wegwijs te maken in Natuur- en milieu Educatieland zodat ze tijdens hun studie en later als leerkracht dit kunnen inzetten op hun (stage) school. Er zijn 76 NME zaadjes geplant. Pontes / Wereldreis: Technieken van de natuur Dit jaar konden we weer 3 VO groepen ontvangen voor de Wereldreis georganiseerd door de ZB (de Bibliotheek van Zeeland). Het is een maatschappelijk project waarbij de leerlingen tijdens “een reis” door Goes ontdekken hoe ze in hun eigen stad het verschil kunnen maken voor een eerlijke en duurzame wereld. Bij het MEC ligt de nadruk op het feit dat door onze huidige manier van leven we de aarde vernietigen en onschatbare kennis uit de natuur verloren gaat. D.m.v. praktische opdrachten die dicht bij hun eigen belevingswereld liggen leren ze dat de mens heel veel technieken, die wij dagelijks gebruiken van de natuur heeft afgekeken. 2.3 BEWONERS/TOERISTEN/JEUGD 2.3.1 Hollandsche Hoevedag Na 3 jaar overgeslagen te hebben was er dit jaar weer een Hollandsche Hoevedag. Deze keer in het najaar, zaterdag 7 oktober. Vanwege ons 30 jarig bestaan organiseerde het MEC de opening. Het kindercollege van Goes opende deze middag samen met onze voorzitter Conny Miermans door het eerste houten blok in het nieuwe insectenhotel te leggen.

Daarna konden bezoekers aan allerlei activiteiten in het gebied deelnemen. Wij organiseerde dit jaar de volgende activiteiten in het kader van “Tegelwippen”: • Tegelwiprun voor de eer • Demonstraties waterklimaattafel (15 x) • Zaadbommetjes maken • Info over tegelwippen samen met de tuinenmaquette • Tegelwipquiz waarmee een tuinplant gewonnen kon worden. De organisatie van de Hollandsche Hoevedag ligt in handen van alle gebruikers die in het gebied actief zijn. Samen organiseren we een gezellige middag voor jong en oud.

16 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

2.3.2 Deelname “We are the Pollinators” Voor de 2de keer hebben wij meegedaan met de landelijke actie “We are the Pollinators”. In aprilmei zijn we een uitgiftepunt voor zakjes inheems zaad speciaal voor insecten, genoeg voor 2 vierkante meter. Een sympathiek actie. In totaal hebben we 30 zakjes uitgedeeld. 2.3.3 Internationale Modderdag Tijdens ModderDag staat het vrij spelen met de elementen water en zand centraal. En daarbij mag je vies worden! Kinderen krijgen de ruimte om modder te maken, ontdekken en beleven. Een ander doel is kinderen dichter bij de natuur te brengen. Ze doen positieve natuurervaringen op. En dat is gelukt! Door omstandigheden hebben we het dit jaar in de Hollandsche Hoeve georganiseerd i.p.v. de Mirakel. Er kwamen ongeveer 35 kinderen op deze activiteit af. Ondanks dat we deze keer helaas geen modderglijbaan hadden bleven de kinderen tot aan het eind met de verschillende modderspellen meedoen. Onze vrijwilligers hebben zich weer geweldig ingezet voor deze middag! 2.3.4 Ouderenproject: Lezing ouderen “Een terugblik op de Oosterschelde” Voor het 12de jaar alweer maar nog steeds zeer succesvol. De 2 vrijwilligers zijn dit jaar weer bij veel zorginstelling langs geweest om de lezing te geven. De lezing wordt gegeven aan zowel kleine als grote gezelschappen en wordt zeer gewaardeerd door zowel de deelnemers als de begeleiding.

Er veel vraag naar maar gelukkig hebben we dit jaar een 3de vrijwilliger gevonden en ingewerkt. Zij heeft inmiddels 4 lezingen gegeven en is enthousiast. In totaal zijn er 27 lezingen gegeven. Het project is in samenwerking met NME-Schouwen Duiveland, NME-Walcheren en NME-Tholen opgezet en financieel mogelijk gemaakt door Nationaal Park Oosterschelde.

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

2.3.5 Afvalopruimactie “Schone Schelde” NLDoet Op 8 locaties op de Bevelanden zijn er ongeveer 100 mensen aan de slag gegaan om de oevers van beide Scheldes vrij te maken van zwerfafval. Het is een provinciale schoonmaakactie waarbij gemeentes, Provincie, Waterschap, Rijkswaterstaat, HZ en bedrijven samenwerken. We sluiten aan bij NL Doet in maart. Lang niet alle plekken zijn volledig schoongemaakt maar…..elke stukje zwerfafval wat opgeruimd wordt vormt geen gevaar meer voor mens en dier! 2.3.6 Uitreiking TOOSZ (Trots Op Ons Schoon Zeeland) Er zijn weer 5 inwoners in het zonnetje gezet die regelmatig vrijwilliger zwerfafval opruim en betrokken zijn bij hun omgeving. Zij hebben een TOOSZ speldje ontvangen. Wethouder Mackintosh van de gemeente Kapelle heeft 1 speldje uitgereikt tijdens de World Cleanup Day en wethouder Veldhuizen van de gemeente Goes heeft er 4 uitgereikt. Ook kinderen komen in aanmerking voor een speldje. 2.3.7 Hollandsche Hoeve Schoon – Pak een emmer en doe het gewoon! Vorig jaar mee gestart en het was direct een succesnummer, zowel voor ons als voor restaurant de Vierlinden (onze buren in het Hollandsche Hoevegebied) waar we deze actie samen mee organiseren. Vanaf april konden kinderen een ijsje verdienen door een emmer zwerfafval te rapen. Ze halen bij ons een emmer, grijper en eventueel handschoenen op en gaan gewoon aan de slag.

Zowel ouders als kinderen vonden het een zeer sympathieke actie en de deelname was groot. De samenwerking met de Vierlinden verliep heel goed. Wij verzorgen het materiaal, de uitleen en de ontvangst van het zwerfafval, het restaurant zorgt voor de ijsjes. Een mooi voorbeeld een bedrijf betrekken bij het zwerfafval-

18 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

probleem. Van half april t/m half oktober hebben maar liefst 258 kinderen een ijsje verdiend op woensdag. 2.3.8 Landelijke opschoondag en World Clean Up Day - Gratis afvalgrijper Naast onze gebruikelijke promotie zijn deze landelijke dagen in maart en september een goede aanleiding om extra aandacht besteden aan het activeren van inwoners om in hun eigen omgeving zwerfafval tegen te gaan en op te ruimen. Het moet normaal worden om het zwerfafval dat je ziet liggen op te rapen en in de dichtstbijzijnde prullenbak te stoppen. Inwoners kunnen ook een gratis grijper bij ons ophalen en vuilniszakken als ze regelmatig zwerfafval willen rapen. Met deze groep mensen houden we contact. Omdat we hele degelijke afvalgrijpers aanschaffen vragen we deze vrijwilligers om de grijper weer terug te brengen als ze hem niet meer gebruiken of als ze gaan verhuizen. Iemand anders kan er dan weer gebruik van maken. In 2023 staan er inmiddels 84 mensen op de lijst die samen 108 grijpers in hun bezit hebben (waarvan er 20 voor kinderen zijn). 2.3.9 Goese Sasdag Jaarlijks organiseren we in de Oosterscheldeweek i.s.m. de Nederlandse Onderwatersport Bond een leuke en gezellige middag voor jong en oud aan de Oosterschelde. Lekker buiten aan het Goese Sas en een fijne en veilige locatie voor kinderen en duikers. Het was een mooie nazomerdag en er werden weer veel verschillende dieren en wieren gevonden.

Genieten dus. In de aquariabakken was alles goed te zien. Er kwamen een in 3 uur tijd ongeveer 75 mensen langs. Het Nationaal Park Oosterschelde heeft aan de NOB duikers TrashBags uitgedeeld zodat er ook onder water zwerfafval geraapt kan worden. Financieel mogelijk gemaakt door Nationaal Park Oosterschelde.

2.3.10 Tuinvogels op de kinderboerderij Nieuw Om tuinvogels meer in de kijker te zetten hebben we informatiebordjes gemaakt. Deze bordjes zijn samen met de bijbehorende broedkastjes opgehangen op de kinderboerderij. Leuk om te zien hoe ouders en kinderen de bordjes lezen en kastjes bekijken. Er volgt nog een educatieve (speur) route over dit onderwerp.

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

2.3.11 Actie Plan Boom Op zaterdag 9 december hebben we samen met 9 vrijwilligers ruim 1200 inheemse bomen en struiken uitgedeeld aan inwoners van de gemeente Goes. We waren het ophaalpunt voor de actie “Plan Boom” van o.a. de ZMF. Particulieren konden zich inschrijven voor maximaal 6 bomen of struiken die ze planten in hun eigen tuin. De landelijke actie is opgezet om Nederland te vergroenen. De komende jaren moeten er 10 miljoenen bomen in Nederland bij komen door deze actie. 2.3.12 Vrijwilligersuitje Afgelopen 3 jaar hebben we geen bijeenkomst kunnen organiseren voor onze vrijwilligers i.v.m. coronamaatregelen. Maar dit jaar, ons jubileumjaar (30 jaar) hebben we uitgepakt en zijn we met z’n allen op uitstap geweest naar het Arboretum in Kalmthout. Met een gids door de prachtige tuin was fantastisch en na afloop een lekkere lunch bij de Rozantiek gehad. Het werd zeer gewaardeerd en heel fijn om met iedereen weer eens op stap te zijn. 2.3.13 Laarzenkastje Nieuw Voor alle kinderen die lekker in de plassen willen stampen maar geen laarzen hebben. Naast onze ingang staat een kastje met wel 20 paar laarsjes in alle kleuren en maten. Ouders hebben nu geen excuus meer..... Bovendien hangt er een superleuke natuurbingo in het kastje die is aangepast aan het seizoen.

20 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

2.3.14 Ons tuintje En natuurlijk niet te vergeten....ons eigen tuintje bij de ingang van het MEC. Daar zijn al zoveel kinderen op zoek gegaan naar het bodemleven tussen het dode hout, onder stenen en dakpannen. Met de 2 vergrootglazen die er hangen en ons informatiebord nemen kinderen (en hun ouders) altijd een kijkje.

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

3. OVERLEG EN NETWERK MEC De Bevelanden is vertegenwoordigd in verschillende provinciale en regionale overlegstructuren, sommige structureel, andere incidenteel. De volgende bijeenkomsten werden door de coördinator bijgewoond: • • • • • • • •

NME Zeeland overleg, 2 x per maand NME Zeeland, strategisch overleg 1x Werkgroep Voorlichting en Educatie NPO 2x Schone Schelde 1x Schoon & Circulair (Schoon Zeeland): 5x Hollandsche Hoevedag: 3x IVN – NME: Samenwerking verschillende projecten: 5x Gemeentes: Samenwerking verschillende activiteiten 4x

Daarnaast zijn er diverse werkoverleggen geweest over de concrete uitvoer van projecten en is er samengewerkt met o.a. Stichting Landschapsbeheer Zeeland, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, St. Zeeuws landschap, en de Bevelandse gemeenten. In bijlage 2 een volledig overzicht van partijen waarmee is samengewerkt. Aanwezig geweest bij de volgende netwerkbijeenkomsten: • 29 maart: Symposium Jong Leren Eten; Gezonde voedselomgeving op en rondom scholen. • 3 april: NME Zeeland/IVN/NPO/Voortgezet onderwijs; Samenwerking projecten • 23 mei en 30 augustus: Geopark Schelde Delta • 26 mei: Natuurmonumenten; Opening boswachtershut Zwaakse Weel • 19 september: NME Zeeland/Groene Vloot/NPO; Vaartocht Oosterschelde + overleg • NME centrum De Elzenhoek in Oss op 9 november: Werkbezoek

22 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

4. DIVERSEN 4.1 NIEUWJAARSBIJEENKOMST I.p.v. de jaarlijkse nieuwjaarsbijeenkomst hebben we gekozen om dit te combineren met het uitje in de zomer voor de vrijwilligers i.v.m. het 30-jarig bestaan van het MEC. Dit is goed bevallen en gaan we voorlopig op deze manier voortzetten. 4.2 STAGIAIRE In het begin van dit jaar hebben afscheid genomen van onze stagiaire, 4de jaars student van het Van Hall Larenstein. Zij heeft 6 maanden stage gelopen en onderstaande activiteiten uitgevoerd en afgerond. • •

Lesmateriaal Bomen geactualiseerd Onderzoek naar het gebruik van ons lesmateriaal. Zij heeft daarvoor interviews afgenomen met leerkrachten en een enquête uitgezet.

4.3 PUBLIC RELATIONS Pers: Het MEC zorgt ervoor dat de activiteiten en projecten regelmatig in de vorm van persberichten in de regionale dag- en advertentiebladen zijn te lezen. Bij nieuwe projecten wordt direct contact opgenomen met de pers. Zie bijlage 3: een greep uit de media. PZC: Interview voor de activiteit Hollandsche Hoeve Schoon + filmpje https://www.pzc.nl/goes/een-gratis-ijsje-voor-een-volle-emmer-met-afval-we-vonden-zelfs-een-oude-onderbroek~ad502637/ Presentaties gegeven aan: OLAZ BC (Schoon Zeeland), 1ste jaars PABO studenten. Folder MEC: Aangepast en in herdruk Flyer naschoolse activiteiten Noord-Beveland: Voor elke school is er een aparte flyer gemaakt met daarin het aanbod activiteiten van het seizoen (winter envoorjaar). Kerstkaart Vrijwilligers: Gemaakt – gedrukt – verzonden. Nieuwsbrief scholen: Er 7 nieuwsbrieven verstuurd via mailchimp naar alle basisscholen, deelnemers, vrijwilligers en contactambtenaren van de gemeenten. Na elke nieuwsbrief sturen we alle scholen nog een aparte mail met een kort overzicht.

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

Meter NME: Gemaakt en begin van het schooljaar verstuurd naar alle basisscholen. Hierin staat per maand een tip om met Natuur- en Milieu Educatie aan de slag te gaan. De NME meter dient in de personeelskamer opgehangen te worden. Website: De website wordt wekelijks bijgehouden. Youtube: Er is geen film gemaakt voor ons eigen Youtube kanaal maar op Instagram plaatsen we regelmatig Reels. Twitter: Is begin 2023 afgesloten. Facebook: Op 31 december 2023 600 volgers. Dat is een stijging van 140. Instagram: Op 31 december 2023 hadden we 570 volgers. Dit is een stijging van 169. Promotiemateriaal: Extra Toosz-speldjes besteld (Schoon Zeeland), Extra T-shirts MEC aangeschaft. 4.4 KANTOOR EN CURSUSRUIMTE 4.3.1 Gebruik cursusruimte Dit jaar konden natuurverenigingen gelukkig weer gebruik maken van de cursusruimte. Dat mag nog steeds gratis. Alleen voor gebruik van koffie en thee wordt een vergoeding gevraagd. Andere groepen betalen per dagdeel een bijdrage. 4.3.2 Arbozorg/veiligheid De BHV’er heeft de herhalingscursus gevolgd voor Bedrijfshulpverlener (BHV) en met goed gevolg afgesloten. 4.3.3. AVG Het privacy beleid is gecontroleerd. 4.3.4 Opleiding / ontwikkeling * BHV herhalingscursus gevolgd en behaald * Introductie cursus “Whole School Approach” van het GDO

24 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

5. BIJLAGEN

1 Uitleen materiaal + deelname activiteiten per school 2 Uitleen materiaal overige organisaties 3. Samenwerking met andere organisaties/overheden 4. Een greep uit de media

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

Bijlage 1

Uitleen materiaal + deelname activiteiten per school

Gemeente Kapelle

School

Aantal uitleningen

Deelname gastlessen en activiteiten

Kapelle

Moolhoek

Juliana van Stolbergschool

’t Honk

Eben Haezer (so)

Samuel (so)

Isaac Beekman

Biezelinge

De Linge

Wemeldinge

De Hoeksteen

Wemeldinge

103

9 Gemeente Noord-Beveland

School

Colijnsplaat

Het Stelleplankier

Kamperland

De Kamperschouw

Kortgene

De Zuidvliet

Wissenkerke

De Vliete

Gemeente Goes

School

Aantal uitleningen

Deelname gastlessen en activiteiten

Goes

Koelman

Dr. C. Steenblok

De Wingerd

Bisschop Ernst

Holtkamp

De Basis

Prof. Dr. Kohnstamm

De Tweemaster

De Zuidwesthoek

De Wereldwijzer

Prinses Beatrix

’t Noorderlicht

Prinses Irene

26 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

De Kring (so)

De Sprienke (so)

Deltaschool (so)

De Tweern (so)

De Wissel (so-VO)

Johannes Calvijn

Samenspel

Lichtwortel (thuisonderwijs)

Calvijncollege Goes (VO)

Pontes Bergwerg (VO)

Pontes Oranjeweg (VO)

Ostrea (VO)

Wolphaartsdijk

23 24

’s-Heer Arendskerke

Schengehof

Kloetinge

De Kloetingseschool

Odyzee basisschool (so)

Wilhelminadorp

Stamperiusschool

’s-Heer Hendrikskinderen

De Poeljeugd

253

Aantal uitleningen

Deelname gastlessen en activiteiten

Gemeente Borsele

School

Borssele

Frank van Borssele

Ds.G.H. Kerstenschool

2 3

Driewegen

‘t Opstapje

’s-Gravenpolder

De Linden

De Rank

Koningin Juliana

’s-Heerenhoek

Don Bosco

Heinkenszand

De Wegwijzer

De Reiger

Jan van Schengenschool

Hoedekenskerke

De Regenboog

Kwadendamme

Mgr. Heyligersschool

Lewedorp

De Leeuwerik

Nieuwdorp

De Regenboog

Nisse

De Meidoorn

Oudelande

De Schakel

Ovezande

De Zandplaat

174

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

Aantal uitleningen

Deelname gastlessen en activiteiten

Schuttevaer

De Eendracht

De Zevensprong

Julianaschool

De Klimroos

Calvijncollege (VO) De Welle

Dr. A. Comrieschool

Voorhoute

Gemeente Reimerswaal

Scholen

Hansweert

2 3

Krabbendijke

Kruiningen

Oostdijk

De Bornput

Rilland

De Horizon

De Zandbaan

De Reigersberg

Waarde

D’n Akker

Yerseke

Ds. G.H. Kerstenschool

Het Kompas

Parelmoer

130

Subtotaal uitleen Deelname activiteiten

675 277

67 van de 70 basisscholen hebben in 2023 gebruik gemaakt van het lesmateriaal, gastlessen en andere activiteiten 28 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

Bijlage 2

Uitleen materiaal overige organisaties Gemeente Borsele

Gemeente Goes

Gemeente Reimerswaal

Gemeente Kapelle

Gemeente Noord-Beveland

IVN Zeeland

NME Walcheren

NME Schouwen-Duiveland

Kinderopvang

KIBEO/Prokino/gastouders

MEC De Bevelanden

Nationaal Park Oosterschelde

Natuurmonumenten

Zeeuws Landschap

Naschoolse activiteiten

SMWO

Particulieren

SCALDA

Schoon Zeeland

Scouting

Verschillende groepen

Columbus

Zeeuwse bibliotheek

Stichting Petje Af

Zeeland Kentalis

Scholen buiten de regio

Campings

Gors

De Cirkel

Fruitteeltmuseum

GGD

Gasthuis Terweel

Subtotaal

287

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

Bijlage 3

Samengewerkt met onderstaande organisaties Natuur & Milieu organisaties

Overheid

Bedrijven

Nationaal Park Oosterschelde

Gemeente Goes

Restaurant 4-Linden Goes

IVN Zeeland

Gemeente Noord-Beveland

IVN Zeeuws Delta

Gemeente Borsele

Natuurmonumenten

Gemeente Reimerswaal

Staatsbosbeheer

Gemeente Kapelle

KNNV De Bevelanden

SMWO Goes

NME Schouwen-Duiveland

Bons Borsele

NME Walcheren

Jong Kapelle

Natuur&Zo Terneuzen

Kibeo

NME Tholen

Kinderboerderij Hollandsche Hoeve

Zeeuws Landschap /Terra Maris

Rijkswaterstaat

Stichting landschapsbeheer Zeeland

Omnis Kindcentrum

Overige Ambachtscentrum Scouting HvB-Gosaha

30 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

Bijlage 4

MEC in de media

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

32 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

34 Jaarverslag MEC De Bevelanden 2023

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14162831/1