E.37a Projectplan Sponsoren nieuw Memorial 5-02-25
Tekst van het document
Wij bewaren hun verhalen
Projectplan voor een nieuw Memorial 40-45 Kapelle Sponsoren
Kapelle, 5 februari 2025
Stichting Vitality Goessestraatweg 6 4421 PJ Kapelle
RSIN no. 851835570 KvK nr. 55725767 IBAN: NL38 RABO 01144 39583
1
Wij bewaren hun verhalen
Inhoud Samenvatting t.b.v. aanvraag financiële bijdrage bij sponsoren ................................................................. 5 1
Inleiding ................................................................................................................................................ 9
2
Missie, visie en focus van Stichting Vitality ........................................................................................ 10
3
Invulling van de visie en focus in hoofdzaak: ..................................................................................... 10 3.1
Het Franse ereveld: .................................................................................................................... 10
3.2
De museale collectie vanuit de Tweede Wereldoorlog ............................................................. 11
3.3
Wisselende exposities die actuele thema’s belichten................................................................ 11
4
Doelgroepen / bezoekers ................................................................................................................... 12
5
Samenwerking .................................................................................................................................... 13
6
Het nieuwe herinneringscentrum ...................................................................................................... 14 6.1
Het gebouw ................................................................................................................................ 15
6.2
De inrichting ............................................................................................................................... 15
6.3
De buitenruimte ......................................................................................................................... 17
6.4
Duurzaamheid ............................................................................................................................ 18
7
Organisatie ......................................................................................................................................... 18
7.1
Organisatiestructuur ...................................................................................................................... 19
7.2
Projectorganisatie t.b.v. ontwikkeling nieuwe herinneringscentrum ............................................ 20
7.3
Inclusiviteit en gedragscodes ......................................................................................................... 20
8
Marketing en communicatie .............................................................................................................. 21
8.1
Communicatiemiddelen ................................................................................................................. 21
8.2
Promotieactiviteiten....................................................................................................................... 22
9
De financiën ........................................................................................................................................ 24 9.1
Stichtingskosten ......................................................................................................................... 24
9.1.1
Algehele projectvoorbereiding ........................................................................................... 24
9.1.2
Grondverwerving ................................................................................................................ 24
9.1.3
Bouw- en installatiekosten ................................................................................................. 24
9.1.4
Inrichtingskosten ................................................................................................................ 25
9.1.5
Inrichting buitenruimte ...................................................................................................... 25
9.1.6
Onvoorzien ......................................................................................................................... 25 2
Wij bewaren hun verhalen
9.1.7 9.2
Kostendekking .................................................................................................................... 25
Exploitatie ................................................................................................................................... 26
9.2.1
Entree bezoekers ................................................................................................................ 26
9.2.2
Donaties en sponsoring ...................................................................................................... 26
9.2.3
Diverse inkomsten .............................................................................................................. 26
9.2.4
Museumcafé ....................................................................................................................... 26
9.2.5
Gebouw .............................................................................................................................. 27
9.2.6
Verzekeringen, nutsbedrijven ............................................................................................ 27
9.2.7
Inventaris ............................................................................................................................ 27
9.2.8
Algemene kosten ................................................................................................................ 27
9.2.9
Marketing en communicatie .............................................................................................. 28
9.2.10
Bedrijfsleiding en vrijwilligers............................................................................................. 28
9.2.11
Onvoorzien ......................................................................................................................... 28
10
Risicoanalyse .................................................................................................................................. 28
10.1
Externe factoren (kansen) .......................................................................................................... 28
10.2
Externe factoren (bedreigingen) ................................................................................................ 29
10.3
Interne factoren (sterke punten) ............................................................................................... 29
10.4
Interne factoren (minder sterke punten) ................................................................................... 30
10.5
Financiële risico’s........................................................................................................................ 30
10.5.1
Realisatiefase .......................................................................................................................... 30
10.5.2
Exploitatiefase ........................................................................................................................ 31
11
Besluitvorming................................................................................................................................ 32
11.1
Procedures / Vergunningen ....................................................................................................... 32
11.2
Opdrachtverlening...................................................................................................................... 32
12
Tenslotte......................................................................................................................................... 32
13
Bijlagen ........................................................................................................................................... 33
U vind de bijlagen op onze website ........................................................................................................... 33 1
Presentatie concept plan RoosRos architecten.............................................................................. 33
2
Presentatie gebouw door Pronk Studio ......................................................................................... 33
3
Financiële gegevens (exploitatie 2028-2032) ................................................................................. 33
Bidbook en de Visitor journey . .............................................................................................................. 33
3
Wij bewaren hun verhalen
................................................................................................................................................................ 33
4
Wij bewaren hun verhalen
Samenvatting t.b.v. aanvraag financiële bijdrage bij sponsoren In Kapelle bevindt zich het enige nationale Franse ereveld in Nederland, uniek omdat er binnen Europa slechts in 2 landen, buiten Frankrijk, zich een ereveld bevindt. Op dit ereveld zijn 229 Franse (waaronder enkelen met de Marokkaanse en Algerijnse nationaliteit) militairen begraven. Zij zijn omgekomen op diverse plaatsen in Nederland. Jaarlijks vindt een grootschalige herdenking plaats in Kapelle en op meerdere plaatsen in Nederland. Het ereveld vormt de ruggengraat van ons herinneringscentrum/museum. Onze stichting heeft als doelstelling het exploiteren van herinneringscentrum “Memorial 40-45 Kapelle”, draagt bij aan en organiseert herdenkingen en zorgt voor educatie van de volgende generatie om (bezoek aan-) het centrum te promoten. Wij houden de herinnering levend door vanuit verschillende invalshoeken aandacht te besteden aan persoonlijke verhalen rond de Franse inzet in Nederland. Dit biedt bezoekers de mogelijkheid tot herkenning en identificatie, zet aan tot nadenken, en creëert inzicht in en stimuleert waarden van tolerantie, vrede, vrijheid en democratie. Lessen uit oorlog en conflict dragen bij aan meer begrip en waardering voor de democratische rechtsstaat en de vreedzame samenleving. Mensen worden gemotiveerd een actieve bijdrage te leveren.
Stichting Vitality wil haar bestaande kleine herinneringscentrum/museum uitbreiden op een nieuwe locatie direct grenzend aan het Franse ereveld. Dit nieuwe centrum wordt gepresenteerd in ons bidbook, opgesteld om draagvlak te creëren en om partijen voor een financiële bijdragen te interesseren. Voor dit project hebben wij een projectplan opgesteld. Tenslotte zijn de verhaallijnen uitgewerkt in een visitor journey. De te vertellen verhalen, situaties etc. zijn beschreven en inzichtelijk gemaakt in een looproute door het beoogde gebouw. Er is sprake van een project van nationaal belang door het feit dat de Fransen zich hebben ingezet dwars door Nederland voor verdediging (1940) en bevrijding (1944/45). Stichting Vitality Kapelle wil uitgroeien tot het Nederlandse herinnerings- en informatiecentrum over de betrokkenheid van Frankrijk in de Tweede Wereldoorlog in Nederland en in Zeeland in het bijzonder en de naoorlogse samenwerking met Nederland in het kader van Vrede en Veiligheid tot aan de dag van vandaag. De verhalen van de op het ereveld begraven militairen en die van de in oorlogstijd betrokken inwoners en hulpverleners vormen de rode draad binnen “Memorial 40-45 Kapelle”. Deze verhalen willen wij doorgeven aan vele doelgroepen, in het bijzonder aan jongeren van basis- en middelbare scholen. In ons huidige centrum vormen zij een duidelijk herkenbare doelgroep.
Wij willen de contacten met scholen intensiveren en meer schoolbezoeken mogelijk maken, zodat er sprake kan zijn van een versterking van het inzicht bij meer jongeren over oorlog en vrede, een democratische rechtsstaat en een vreedzame samenleving. 5
Wij bewaren hun verhalen
Bijdragen en organiseren van herdenkingen is voor ons een belangrijke doelstelling. Om de verhalen levendig te houden is herdenken van groot belang. Velen hebben zich in het verleden gegeven voor onze vrijheden in het heden. Dit aspect komt ook tot uiting in de actuele thema’s die wij in wisseltentoonstellingen willen aanreiken aan onze bezoekers. Zij zullen heel snel de overeenkomsten in oorlog en conflict zien tussen de tweede Wereldoorlog en de hedendaagse conflicten in de wereld. De educatie zal samen met scholen, maar ook met het “Centrum Kunst- en Cultuureducatie Oosterschelde regio” plaats vinden. De Franse militairen hebben in geheel Nederland hun inzet getoond. Onze inzet voor educatie willen we dan ook verder verbreden door jongeren uit andere landsdelen uit te nodigen om ons herinneringscentrum te bezoeken en hen een les aan te bieden over de aspecten gericht op de aspecten oorlog en vrede, een democratische rechtsstaat en een vreedzame samenleving. Overigens zal bij de inrichting van het centrum niet alleen rekening worden gehouden met jongeren, maar ook met andere belangstellenden zoals ouders en grootouders. Jongere en oudere jeugd. Daarbij willen wij nastreven dat het in de presentaties mogelijk is om gedachten te vormen door te luisteren en kijken naar situaties, die verder vragenderwijs besproken worden.
Gedachten kunnen hier verder gevormd worden in bijvoorbeeld een vraag- en antwoordspel en kunnen vaardigheden gevormd en versterkt worden. Financiën: Door de situatie in de wereld zijn de bouwkosten de laatste jaren aanzienlijk gestegen. Dit blijkt ook in het afgelopen jaar nog door te zijn gegaan. Na het opstellen van de begroting voor het bidbook hebben wij een offerte voor de installatiekosten ontvangen die aanzienlijk hoger bleek dan waar mee gerekend. Tevens heeft één van de grondeigenaren laten weten het perceel niet meer in erfpacht uit te willen geven, maar te willen verkopen. Beide actualiteiten leiden tot een verhoging van het begrote investeringsbedrag tot € 5,0 mln. Ook is ons geadviseerd te denken in bedragen inclusief omzetbelasting. Uiteraard doen wij ons best de investeringen zodanig te houden dat van een realistisch haalbaar project sprake blijft. Voor ons project hebben we de stichtingskosten nu geraamd op € 6.000.000 inclusief omzetbelasting. Een overzicht van de verschillende onderdelen is gegeven in onderstaande tabel 3 en een toelichting op de posten is gegeven in hoofdstuk 9. Naast particuliere sponsoren (particulieren en bedrijven) en overheden in Nederland en Frankrijk richten wij ons op fondsen. Helaas kunnen wij in dit stadium niet aangeven welke mogelijke geldverstrekker welke bijdrage zal verstrekken.
Daarom een grove indeling in 4 hoofdgroepen met richtgetallen voor een bijdrage.
6
Wij bewaren hun verhalen
Tabel 1 Overzicht indeling mogelijke geldverstrekkers (NL en FR)
Geldverstrekker
Totaal
Overheden Sponsoren Fondsen Particulieren Totaal (incl. btw)
€ 3.200.000 € 2.000.000 € 400.000 € 400.000 € 6.000.000
Uit Nederland Uit Frankrijk, Marokko en Europa € 1.600.000 € 1.600.000 € 1.300.000 € 700.000 € 400.000 € 200.000 € 200.000 € 3.500.000 € 2.500.000
De bijdrage van de Nederlandse overheid stellen we voor als volgt op te delen: Tabel 2A Overzicht indeling mogelijke geldverstrekkers overheden Nederland
Geldverstrekker Rijksoverheid (BuZa, OCW, Def) Provincie Zeeland Gemeente Kapelle “Franse” gemeenten en Provincies Totaal
Incl. omzetbelasting € 700.000 € 400.000 € 400.000 € 100.000 € 1.600.000
De bijdrage van sponsoren stellen we voor als volgt op te delen: Tabel 2B Overzicht indeling mogelijke sponsorbijdrage Nederland en Frankrijk
Geldverstrekker Supersponsor Hoofdsponsor Sponsor Sponsor
Totaal
Nederland toerekening 1 x € 200.000 2 x € 100.000 10 x € 50.000 8 x € 25.000 10 x € 10.000 20 x € 5.000
Excl. btw € 200.000 € 200.000 € 500.000 € 200.000 € 100.000 € 100.000 € 1.300.000
Frankrijk toerekening 1 x 200.000 4 x € 50.000 8 x € 25.00 10 x € 10.000
Excl. btw € 200.000 € 200.000 € 200.000 € 100.000
€ 700.000
Aan sponsoren vragen wij een voor hen haalbare passende bijdrage voor het bouwen en inrichten van het nieuwe herinneringscentrum. Aan kandidaat sponsoren zullen wij vragen om (Super-, Hoofd-) Sponsor te worden. Met hen zullen we spreken over een nadere invulling van het sponsorcontract.
In onderstaande tabel de aangepaste uitwerking (na het bidbook) voor de financiering van de stichtingskosten.
7
Wij bewaren hun verhalen
Tabel 3 Overzicht financiering en stichtingskosten
Financiering Overheden Fondsen Sponsoren bedrijfsleven Sponsoren particulieren
Totaal incl. 21 % BTW
€ -
€
3.200.000 400.000 2.000.000 400.000
€ 6.000.000
Stichtingskosten (Begroting) Planontwikkeling Grondverwerving Gebouw en terrein Inrichting gebouw gebonden (installaties) Inrichting presentatie Onvoorzien Omzetbelasting Totaal incl. 21 % BTW
€ -
300.000 700.000 2.000.000 1.000.000
€
700.000 300.000 1.000.000 6.000.000
Stand van zaken financiering Vanuit de doelgroep sponsoren bedrijfsleven hebben wij ca. € 0,4 mln. aan (ondertekende-) toezeggingen voor het project. Wij vertrouwen erop dat dit bedrag de komende tijd nog verder zal doorgroeien vanuit Nederlandse en Franse sponsoren / bedrijfsleven. Bijdragen van “Franse” gemeenten hebben wij in aanvraag (Gem. Hilvarenbeek, inmiddels toegezegd), evenals bij enkele Provincies waar de Franse militairen hun inzet hebben getoond. Zowel bij de Franse als de Nederlandse overheid is het bidbook op “hoog” niveau gepresenteerd en wij verwachten en hopen op toezeggingen tot minimaal € 3,2 mln. Met de gemeente Kapelle wordt gekeken of er binnen Europa fondsen zijn waar dit project in past. Wat betreft de fondsen hebben wij gekeken welke fondsen er mogelijkheden bieden. Wij gaan deze benaderen nadat de plannen verder zijn uitgewerkt. We denken aan een inbreng van de fondsen van totaal € 0,4 mln. Exploitatie Niet alleen het bouwen en inrichten van het herinneringscentrum moet haalbaar zijn, maar ook moet er sprake zijn van een reële exploitatie. Ook voor dit onderdeel hebben wij een raming van inkomsten en uitgaven gemaakt. In aansluiting op de getallen genoemd in het bidbook hebben wij hier nog enige aanpassingen in gemaakt. Het gaat hierbij vooral om hogere bedragen voor de inzet van vaste medewerkers voor marketing en bedrijfsleiding.
Tevens daar waar we eerder uitgingen van een lening, die op de exploitatie drukt, gaan we nu uit van giften / sponsoring en van neutrale leningen (zonder rente en aflossing). Zo kunnen we met aandacht voor de kosten een exploitatie presenteren, die kostenneutraal is. Voor de periode nadat het “Memorial 40-45 Kapelle” is geopend (voornemen in 2026, eerste bezoekers en in 2027) officiële opening is een exploitatie- begroting gemaakt voor de periode 2028- 2032. Op basis van de thans bekende inzichten is er, naast een bedrag voor onvoorzien, geen exploitatietekort. De bijdrage van sponsoren is van essentieel belang voor het welslagen van ons project en wij zullen hen zeer erkentelijk zijn voor hun bijdrage.
8
Wij bewaren hun verhalen
1
Inleiding
Stichting Vitality is een algemeen nut beogende instelling met als doel het exploiteren van “Memorial 40-45 Kapelle”, bijdragen aan herdenkingen en educatie aan scholen en verenigingen, alles ter herinnering aan en met name gericht op de rol van Frankrijk in de Tweede Wereldoorlog in Nederland en in Zeeland in het bijzonder en de samenwerking daarna in het kader van Vrede en Veiligheid. In 2012 is de Stichting opgericht en is het herinneringscentrum opengesteld voor bezoekers. In 2019 is het predicaat “Geregistreerd Museum” verkregen en heeft de voorzitter en oprichter van de Stichting, Andries Looijen, de hoge Franse onderscheiding “Chevalier dans l’Ordre national du Mérite” mogen ontvangen. “Memorial 40-45 Kapelle” wordt het herinnerings- en informatie centrum van Nederland waar de rol van Frankrijk in de Tweede Wereldoorlog en de aansluitende periode tot heden wordt belicht. Het verhaal spitst zich toe op de volgende 3 pijlers:
De Franse erebegraafplaats in Kapelle en de rol van Frankrijk in de Meidagen van 1940; De rol van Frankrijk in de bevrijding van Nederland in 1944-1945; De naoorlogse samenwerking tussen Frankrijk en Nederland in het kader van Vrede & Veiligheid in de wereld en de inspanningen in het kader van de Rechten van de Mens.
Memorial 40-45 wil het Franse verhaal levend houden en tevens plaatsen in het hedendaags perspectief van Vrede & Veiligheid en de Rechten van de Mens. Binnen ons project willen wij bijdragen aan een duurzame rechtsstaat en een vreedzame samenleving. Dit projectplan is opgesteld ter ondersteuning van de besluitvorming rondom het nieuwe “Memorial 40-45 Kapelle”. Tevens geeft het een goed beeld van het project voor aanvragen voor een financiële bijdrage bij fondsen, overheden en bedrijfsleven / sponsoren. Het is een grote stap die gezet wordt naar het nieuwe herinneringscentrum en de besluitvorming dient derhalve zorgvuldig en transparant plaats te vinden. Op basis van de bemoedigende - positieve conclusies van een uitgevoerd haalbaarheidsonderzoek in 2022 zijn vervolgstappen gezet. In dit projectplan wordt achtereenvolgens aandacht besteed aan: Missie, visie en focus van Stichting Vitality. Invulling van de visie en focus in hoofdzaak Het nieuwe herinneringscentrum De organisatie De marketing en communicatie De financiën De besluitvorming Een risicoanalyse
9
Wij bewaren hun verhalen
2
Missie, visie en focus van Stichting Vitality
De periode van verdediging, bezetting en bevrijding tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft zeer ingrijpende gevolgen gehad voor Zeeland, Nederland en Europa. “Memorial 40-45 Kapelle” houdt de herinnering daaraan levend door vanuit verschillende invalshoeken aandacht te besteden aan persoonlijke verhalen rond de Franse inzet in Nederland en de oorlogsperiode in Zeeland in het bijzonder. Dit biedt bezoekers de mogelijkheid tot herkenning en identificatie, zet aan tot nadenken, en creëert inzicht in de waarde van tolerantie, vrede, vrijheid en democratische waarden. De focus van de Stichting ligt met name op de inspanningen van het Franse leger in de meidagen van 1940 en bij de bevrijding van Nederland. Daarnaast spelen de naoorlogse politieke, militaire en diplomatieke samenwerking tussen beide landen een belangrijke rol. Het herinneringscentrum zal uiteindelijk worden gevestigd op een perceel aansluitend aan het Franse ereveld. Met een focus op de bijzondere en vaak vergeten Franse inbreng bij verdediging en bevrijding onderscheidt het centrum zich van vele andere (herdenkings-) musea. Ontwikkelingen in “museumbeleving” vragen om een museum over het verleden en om aansluiting bij de actualiteit. Wij willen deze actualiteit invullen door onder het thema “Vrede en Veiligheid” de relatie van Frankrijk en Nederland te belichten.
Niet alleen missies uit de afgelopen decennia krijgen de aandacht, maar ook actuele relaties en ontwikkelingen daarin.
3
Invulling van de visie en focus in hoofdzaak:
De inrichting van het herinnerings- en informatiecentrum zal gericht zijn op de volgende 3 aandachtsgebieden: Het Franse ereveld; De museale collectie vanuit de Tweede Wereldoorlog; Wisselende exposities die actuele thema’s belichten. In het bijzonder wordt bij de inrichting van het nieuwe centrum de nadruk gelegd op de educatieve aspecten.
3.1
Het Franse ereveld:
In de Tweede Wereldoorlog hebben ruim 600 Franse militairen in Nederland hun leven gegeven voor de verdediging en later de bevrijding van (delen van -) Nederland. Hun werkterrein lag met name in Zeeland en West-Brabant (1940, verdediging) en, tijdens de bevrijding van Nederland, rond Vlissingen, Wassenaar en in de Provincie Drenthe. Van de gesneuvelde militairen zijn er 229 op het Franse ereveld in Kapelle begraven; het enige Franse ereveld in Nederland. Zij worden jaarlijks, in nauwe samenwerking met de gemeente Kapelle, rond 17 mei herdacht. Ook vinden herdenkingen plaats op de andere voornoemde plaatsen in Nederland.
10
Wij bewaren hun verhalen
3.2
De museale collectie vanuit de Tweede Wereldoorlog
Door de jaren heen is de collectie steeds verder uitgebreid en is het bezoekersaantal voor de corona periode toegenomen tot ruim 5.000. De collectie kan in het centrum worden bekeken. Daarnaast worden er jaarlijks evenementen gehouden, gericht op het vergroten van de aandacht van het publiek voor het herinneringscentrum en de plicht om te onthouden, gedenken en herinneren. De beperkte ruimte, de toegankelijkheid ervan en het ontbreken van een evenemententerrein op de huidige locatie zijn aanleiding te zoeken naar een nieuwe locatie. Gezien de focus van de Stichting is een locatie nabij het Franse ereveld een grote wens. Door een nieuw herinneringscentrum te bouwen, conferenties te houden, ter plaatse te presenteren en evenementen, herdenkingen en educatie te organiseren, verwachten we deze doelstelling nog beter inhoud te kunnen geven. Het huidige centrum biedt plaats aan maximaal 20 personen tegelijk. Een groter centrum zal de omvangrijke collectie, een informatiecentrum en wisselende exposities beter kunnen accommoderen; er zal meer ruimte zijn om waardevolle delen van de hele collectie tentoon te stellen, alsmede voor een film- en presentatieruimte en de mogelijkheid voor het organiseren van herdenkingen, tijdelijke exposities en evenementen.
De toenemende collectie zal verder digitaal gedocumenteerd worden, zodat deze gepresenteerd kan worden, breder toegankelijk wordt en uitgeleend kan worden aan derden. De nieuwe locatie biedt een mogelijkheid om met wisselende exposities invulling te kunnen geven aan samenwerking met de Franse en Nederlandse overheid. Historische en hedendaagse thema’s kunnen worden belicht en aan een groter en breder publiek worden aangeboden.
3.3
Wisselende exposities die actuele thema’s belichten.
Na de Tweede Wereldoorlog zijn er vele conflicten in de wereld uitgevochten. Conflicten die om uiteenlopende redenen zijn ontstaan en waar, veelal onder leiding van de Verenigde Naties, de Europese Unie of de Unie van Afrikaanse Staten, naar oplossingen voor vrede en veiligheid of het borgen van mensenrechten is gezocht. Niet alleen vanuit de rol van Frankrijk als permanent lid van de VN Veiligheidsraad maar zeker ook als lid van NAVO, de EU en binnen de Unie van Afrikaanse Staten, heeft Frankrijk in de decennia na de Tweede Wereldoorlog een belangrijke invulling gegeven aan vrede en veiligheid. In veel van deze gevallen hebben zij hierin Nederland tot aan de dag van vandaag aan hun zijde getroffen. Deze verregaande samenwerking willen wij belichten met wisselende exposities die ingaan op die onderwerpen. Daarnaast zal er ook voldoende aandacht zijn voor de meer praktische militair-economische samenwerking tussen beide landen. Het gaat dan om bijvoorbeeld ontwikkeling van materieel, maar ook gezamenlijke trainingen, opleidingen en oefeningen. Naast een gedeelte vaste tentoonstelling zien we juist ook hier een breed scala aan mogelijkheden voor 11
Wij bewaren hun verhalen
wisseltentoonstellingen en gericht op de actualiteit. Zo’n actueel moment is de recente deelname van Nederland aan de missies in Tsjaad en Mali. Ook een presentatie van de conflicten in Oekraïne en Gaza kunnen belicht worden om zo de betrokkenheid van onze bezoekers aan te zetten tot nadenken en het geven van informatie. Ook op gebied van kunst en cultuur zijn er mogelijkheden om te tonen. We denken bijvoorbeeld aan het exposeren van kunstwerken (schilderijen) in relatie tot de oorlog. Ook de ontwikkelingen op muziekgebied binnen de krijgsmacht is een interessant thema voor een wisseltentoonstelling.
4
Doelgroepen / bezoekers
De doelgroep van Memorial 40-45 is zeer divers en loopt uiteen van Franse en Nederlandse betrokkenen bij het onderwerp, alsmede ook toeristische gasten en dagtoeristen die Zeeland voor korte of langere tijd als bestemming hebben gekozen. Ook zullen we scholieren ontvangen die we “het verhaal” willen vertellen, als ook senioren die Zeeland als meerdaagse of als dag bestemming kiezen. Wandelaars en fietsers kunnen via diverse routes, waaronder het Wandelkeuzenetwerk, het Fietsknooppunten Netwerk, het Lange - Afstand Wandelnetwerk, alsmede de Europese Hiking Trail en de Liberation Route Europe het centrum aandoen. De nabijheid van de snelweg A58 en het NS-station Kapelle-Biezelinge maken het centrum optimaal bereikbaar voor een brede doelgroep. In het bestaande centrum was het aantal bezoekers vóór corona toegenomen tot ca. 5000 per jaar, samengesteld uit museumbezoek en bezoek aan evenementen zoals Toujours Kapelle en herdenkingen. Na de corona periode is het bezoek beperkt terug gekeerd en zijn evenementen weer goed bezocht zoals Toujours Kapelle, het 10 jarig bestaan in 2022 en herdenkingen. In het haalbaarheidsonderzoek door PronkStudio is ook een doelgroepenanalyse uitgevoerd en verder uitgewerkt in een eerste aanzet tot een programma van eisen. Op basis van deze analyse wordt voor het nieuwe herinneringscentrum uitgegaan van ca. 8000 bezoekers per jaar.
Deze zullen volgens het haalbaarheidsonderzoek substantieel bestaan uit scholieren / studenten, familie / nazaten, 25+, 40+ en 60+ doelgroepen, expats etc. Naast de benadering op basis van doelgroepen is er een 2e benadering van het aantal bezoekers gedaan via deelmarkten. We noemen: Thuismarkt, mensen woonachtig in de directe omgeving van Kapelle tot en met 30 min. Reisafstand (Walcheren t/m Bergen op Zoom) Verblijfsmarkt, bezoekers die in de regio verblijven voor vakantie (kort en lang verblijf), tot en met 30 min. reisafstand Groepsbezoeken, bezoekers die op grotere afstand wonen en een dagreis naar de regio hebben en het Memorial bezoeken Educatie, scholieren die het herinneringscentrum in klasverband bezoeken en waar de verhalen verteld worden 12
Wij bewaren hun verhalen
Incidentele bijeenkomsten, voor mensen uit de regio en/of bijzonder geïnteresseerd in lezingen, films en muziek uit of in relatie met de oorlog Incidentele evenementen, zoals Toujours Kapelle en nader te bepalen (muziek-) evenementen
Met gegevens van CBS, Kenniscentrum en Erfgoed Zeeland kunnen we de volgende aantallen als basis vaststellen: Thuismarkt, bewoners op max. 30 min. afstand: ca. 400.000, geeft ca. 4000 bezoekers Verblijfsmarkt, vakantiegangers op max. 30 min afstand: 4,5 mln. overnachtingen, met ca. 950.000 bezoekers, geeft ca. 3000 bezoekers Niche markt, bezoekers die als groep (bus) komen, 40 groepen met gem. 25 personen, geeft 1000 bezoekers Educatie, scholen, 30 scholen groep 7/8 en klas 1/2 met gem. 25 leerlingen geeft 750 bezoekers Incidentele bijeenkomsten en evenementen, 8 bijeenkomsten van 25 personen en 2 bijeenkomsten van 200 bezoekers, totaal 600 bezoekers Totaal aantal potentiele bezoekers: ca. 9.350. Beide berekeningen leiden tot een gemiddeld aantal bezoekers van ca. 8.500. In het jaar van opening zal dit aantal door nieuwsgierigheid wat hoger liggen vanuit eigen directe omgeving. In het jaar na opening zal er mogelijk een terugslag zijn in aantal. We vertrouwen erop met de nodige inzet van marketing, inrichting afgestemd op doelgroepen, wisselexposities, evenementen, organisatie en museumcafé het aantal bezoekers daarna vast te houden met een lichte toename van ca. 500 bezoekers per jaar tot 10.000 in 2030.
Per doelgroep is in het haalbaarheidsonderzoek in kaart gebracht welke specifieke verwachtingen er zullen zijn bij de bezoekers en ook welke voorzieningen er voor hen nodig zijn. Deze variëren van een studieruimte (bijvoorbeeld voor familie en nazaten) een winkeltje, een presentatieruimte (bijv. voor lezingen), een collectie met voldoende diepgaande en gedetailleerde informatie (voor liefhebbers en kenners), tot een programma met interactie voor de leerlingen. Belangrijkste is echter dat het “verhaal” op gevarieerde manieren in het centrum zichtbaar en hoorbaar wordt. Daarbij zullen de gidsen een sleutelrol vervullen, ook moet het mogelijk zijn dat bezoekers zelfstandig door het centrum kunnen lopen en aan de hand van de gepresenteerde collectie en begeleidende teksten of andersoortige middelen een beeld krijgen van het verhaal van de Fransen en het ereveld. Om de doelgroepen te bereiken heeft het herinneringscentrum een aantal middelen ter beschikking. Dit wordt verder toegelicht in hoofdstuk 8.
5
Samenwerking
De Stichting heeft het predicaat "Geregistreerd Museum" verkregen zodat deze ook de aandacht krijgt die het verdient op het gebied van (inter-) nationale partnerschappen. Samenwerking met andere musea is er al en zal voor zo ver mogelijk worden uitgebreid tot 13
Wij bewaren hun verhalen
nationale en internationale samenwerkingsverbanden. De stichting is o.a. geassocieerd lid van de SMH, Stichting Musea en Herinneringscentra 40-45, netwerk van musea in Nederland. Daarnaast van de Vereniging van Zeeuwse Musea, een verband waar veel Zeeuwse musea bij zijn aangesloten. Wij zijn ook mede betrokken bij het Platform WOII dat in Zeeland wordt opgericht om alle WOII gerelateerde entiteiten en activiteiten voor de 80 jarige herdenking vast te leggen en voor het publiek inzichtelijk te maken. In Nederland en ook in Zeeland bestaan veel musea met uiteenlopende militair-historische invullingen. Samenwerking met andere musea is een belangrijk uitgangspunt en zal binnen de marketing een belangrijke plaats in nemen. Binnen de Stichting “Slag om de Schelde” zijn er vele contacten met WOII musea in de Provincie Zeeland. Goede contacten bestaan er met de Stichting Wings to Victory. Gesprekken over samenwerking zijn gevoerd, echter hebben nog niet geleid tot concrete acties. Mogelijkheden om te presenteren in een tijdelijke expositie en in de studieruimte zijn realistisch en worden onderzocht. Het Franse ereveld en “Memorial 40-45 Kapelle” zijn inmiddels opgenomen als “Vector” in de “Liberation Route Hiking Trail” een complex van Langeafstand Wandelpaden door heel Europa over de bevrijding en de routes van de bevrijders, “wandelen in hun voetsporen”.
De Franse inbreng in Nederland heeft zich hoofdzakelijk uit gestrekt op het grondgebied van de gemeenten Kapelle, Vlissingen, Hilvarenbeek, Wassenaar en Assen e.o. In deze gemeenten vinden jaarlijks herdenkingen plaats, waar onze stichting ook deelneemt aan de kransleggingen. Onderzocht wordt hoe er met deze gemeenten samengewerkt kan worden. Hierbij te denken aan een uitwisseling met musea in de genoemde gemeenten. Daarnaast zal onderzocht worden in hoeverre uitwisseling met Franse musea en gemeenten mogelijk is. Met de samenwerkingspartner van gemeente Kapelle zijn er jaarlijkse (herdenkings-) contacten met gemeente Orry-la-Ville, waar een Nederlandse begraafplaats is. Ook Franse gemeenten, zoals Duinkerke, zijn belangrijk in het Franse verhaal omdat er in Kapelle militairen begraven zijn die in Duinkerke e.o. gelegerd waren en/of al daar zijn verdronken en op de Nederlandse kust zijn aangespoeld.
6
Het nieuwe herinneringscentrum
De inrichting van het plangebied is van groot belang voor het welslagen van het project. Immers een goede uitstraling trekt al direct bezoekers. Over het strak ontworpen “stoere” gebouw in een mooi aangelegd landschap, direct gelegen langs de Goessestraatweg, zal worden gesproken. Bovendien zal nieuwsgierigheid naar het “binnenste” worden opgeroepen. Als daar een krachtige expositie staat met een hoge belevings- en herdenkingswaarde is sprake van een sterk ontwerp, garant voor een basis hoeveelheid bezoekers. In onderstaande paragrafen wordt ingegaan op het gebouw, de inrichting en de buitenruimte.
14
Wij bewaren hun verhalen
Direct aansluitend aan het nationale Franse ereveld is een optie op een ca. 16.500 m2 groot perceel verworven. Het perceel ligt tussen de Goessestraatweg en de openbare begraafplaats en het nationale Franse ereveld. Het perceel is ontsloten via de Goessestraatweg, de in-/ uitvalsweg van Kapelle en doorgaande route tussen A58 en de Provinciale weg Goes - Yerseke.
6.1
Het gebouw
Het ontwerp van RoosRos Architecten voor het Memorial speelt optimaal in op de kansen van deze locatie. Deze unieke locatie, middenin de groene zone, nabij het nationale Franse ereveld, vraagt om een unieke verbinding tussen Memorial en ereveld. Het geplande gebouw dient hierbij als ondersteuning. Het focuspunt van het geheel is en blijft het Franse ereveld, met als belangrijkste basis het reeds aanwezige monument. Dit dient te allen tijde te blijven gewaarborgd. Het Memorial versterkt deze basis door zijn centrale punt, zijn oorsprong, te vinden in het monument. Dit ereveld heeft een bijzondere relatie met het plan gekregen door de zowel visuele als fysieke connectie. Alle lijnen in het plangebied vinden hun oorsprong in het monument, of wijzen er juist naartoe. Zowel de visuele lijnen, landschappelijke lijnen als de fysieke routing. Als verbinding tussen Memorial en monument komt een highlight in het gebouw (een kijkvenster) en een herdenkingswand. Vanuit dit kijkvenster heeft men een prachtig uitzicht over het ereveld en de omliggende omgeving. Het gebogen gebouw is ontworpen als een volume dat oprijst vanuit het landschap, het begint laag in de fruitbomen, welke dienen als stevige groene buffer richting de algemene begraafplaats, en eindigt hoog, als beoogd nieuw landmark.
De ontstane ruimte onder het volume werkt nieuwsgierig makend: een uitnodigend gebaar om het Memorial te bezoeken. Het Memorial zal bestaan uit ca. 1800 m2 vrij indeelbare ruimte verdeeld over een 1000 m2 begane grond (foot print) en 800 m2 verdieping. Hier kan de collectie worden getoond, zijn wisselexposities mogelijk, kunnen groepen worden ontvangen e.d. In stalen elementen zijn diverse benodigde faciliteiten opgenomen, zoals de receptie, kantoor, museumshop, restaurant en sanitaire ruimten. De relatief gesloten gevel in beton, de ruwe stalen elementen en herdenkingsmuur, in combinatie met de grote glazen entree pui op maaiveldniveau, geven het Memorial een helder en stoer karakter. Het groene landschap wordt echt opgetild, het met groen bedekte dak versterkt het oprijzende gebaar en laat het gebouw opgaan in de groene omgeving. Een presentatie van het plan is in de bijlage genoemd in hoofdstuk 13 opgenomen. Over het voorliggende ontwerp wordt overlegd met de gemeente Kapelle.
6.2
De inrichting
Voor de inrichting van het gebouw is een concept uitgewerkt door Pronk Studio te Rotterdam. Voor het uitgewerkte concept wordt verwezen naar de presentatie die door Pronk Studio is gehouden voor de begeleidingsgroep en is in de bijlage genoemd in hoofdstuk 13 opgenomen. Dit concept is goed ontvangen en moet verder uitgewerkt worden tot een schets- en definitief / uitvoering gereed ontwerp. Een viertal basis uitgangspunten / zones zijn er in het ontwerp verwerkt. Een korte toelichting op het concept zoals de ontwerper dit voor ogen heeft. 15
Wij bewaren hun verhalen
“” Ontstaan ereveld Het ontstaan van het ereveld. Dit is uiteraard een belangrijk verhaal omdat dit verklaard waarom het herinneringscentrum er überhaupt moet komen. Waarom de Fransen zo belangrijk zijn geweest en dus ook waarom het ereveld is ontstaan. Vanuit de merkessentie in het haalbaarheidsonderzoek is bepaald dat we alle verhalen vertellen vanuit personen. Relevante personen in deze zone zijn bijvoorbeeld de timmerman die de kisten heeft gemaakt, de pastoor en familie van der Have die de grond beschikbaar heeft gesteld voor het ereveld. Oorlogsjaren Vervolgens een zone waarin we vertellen over de oorlogsjaren. Hier staan met name de operaties centraal. Deze verhalen zullen verteld worden door soldaten met verschillende afkomst (Duits, Marokkaans, Frans), steeds vanuit een ander perspectief. Maar ook andere verhalen krijgen hier een plek bijvoorbeeld ziekenhuis St Joanna. Leve in vrijheid Na de oorlogsjaren krijgt het overkoepelende thema Vrijheid de overhand. De bevrijding van Zeeland, de onthulling van het ereveld en het vervolg van de relatie tussen Nederland en Frankrijk, zoals bij de missie in Mali en andere samenwerkingen. Tijdelijke expositie Verdieping en verbreding. Deze zone moet een erg breed type tentoonstellingen kunnen dragen. Bijvoorbeeld nieuw onderzoek door Faces to graves of een specifiek persoon uit de oorlog verder uitgewerkt.
De personen (oftewel ooggetuigen) spelen een grote rol in het centrum. Het zijn bijzondere personen en verhalen maar in feite zijn het mensen zoals jij en ik. Wie zijn deze mensen? Vandaar dat we voorstellen om deze mensen zoveel mogelijk in kleur en zo min mogelijk geposeerd te tonen. Het concept van het centrum is dat de personen middels 'hun' objecten de verhalen vertellen. In de mindset introduceren we dit concept. De stoelen waar de bezoekers op zitten in de mindset staan symbool voor de personen. De mensen die betrokken waren bij de verhalen die we willen vertellen zijn inmiddels bijna allemaal overleden. Maar, zij hebben een rijk archief aan documenten en objecten achtergelaten waarin, als je goed kijkt, de persoonlijke verhalen kunt aflezen. Documenten zijn strategisch geschreven, na twijfeling ondertekend, voor het nageslacht gearchiveerd, een hapering in het handschrift door emotie. Foto's zijn geschoten omdat je niet zeker was van de volgende dag. Een jas werd gebruikt om te verwarmen in de kou, een helm om je te beschermen tegen geweld, een geweer om de vijand schade toe te brengen voor het hogere doel. Een brief naar het thuisfront om te uiten hoeveel je ze miste. Deze collectie stukken zijn een directe verbinding met de mensen die bij de verhalen betrokken waren. De objecten waren kroongetuigen.
De betrokkenen hebben deze objecten met redenen vastgehouden, gebruikt en gevormd. Elke keuze voor het gebruiken van een specifiek voorwerp of gebruiksslijtage is betekenisvol. Voor de opzet van de mindset gebruiken we de vorm van het ereveld. Het ereveld is niet alleen belangrijk voor de mensen die daar begraven liggen maar staat symbool voor alle mensen die bij deze verhalen 16
Wij bewaren hun verhalen
betrokken waren. Het ereveld heeft een prachtige vorm, een omarming. De bezoekers worden als het ware omarmd door alle betrokkenen en maakt kennis met deze personen. Verspreid op verschillende plekken in en om het centrum, maar ook bij evenementen vind je de 'luisterstoel' (ooggetuige). Hierin vind je elke keer weer een ander verhaal, van een ander persoon. De omarming komt terug in de vormgeving. In de zone meidagen / ontstaan van het ereveld staan de “kroongetuigen” centraal. Elke kroongetuige staat symbool voor één dag. Geïsoleerd gepresenteerd, zodat elke millimeter zichtbaar wordt en de ruimte krijgt om een verhaal te vertellen. Elk kleinste detail doet ertoe, zegt iets over het nut, de liefde, het geweld. Een krasje in het staal, een los draadje, een versleten handvat. Kan van alles zijn, een ring of een auto. Vormgegeven als één grote omarming. In de oorlogsjaren staan de locaties in Nederland (en enkele hierbuiten) centraal waar operaties of andere relevante gebeurtenissen hebben plaatsgevonden. Bezoekers ervaren visueel hoe belangrijk de rol van het Franse leger voor Nederland was. We plaatsen de objecten in een compositie waardoor er een setting ontstaat die een specifieke operatie of locatie vertegenwoordigt. Een groot aantal 'kroongetuigen' (objecten) staan symbool voor een groot aantal betrokkenen.
We kunnen niet al deze verhalen vertellen maar we herinneren bezoekers er wel continu aan dat zij van belang zijn door ze terughoudend maar aanwezig te laten zijn in de presentatie. Een enorme infographic met collectie daarin verwerkt omarmd de settings. Hierin vind je een tijdlijn met de details van de operaties”” .
Inmiddels zijn de verhaallijnen uitgewerkt in een visitor journey. De te vertellen verhalen, situaties etc. zijn beschreven en inzichtelijk gemaakt in een looproute door het beoogde gebouw. De rapportage is in de bijlage genoemd in hoofdstuk 13 opgenomen.
6.3
De buitenruimte
Op het terrein zal naast het gebouw een toegangsweg en een parkeerterrein voor ca. 40 personenauto’s en 3 bussen worden aangelegd. Ten behoeve van de afvoer van regenwater van gebouw en terrein zal een extra berging (vijver of vergrote wegsloot) worden aangelegd. Bij grotere hoeveelheden neerslag zal het water gebufferd kunnen worden en gedoseerd worden afgevoerd. Het beoogde sedum dak op het gebouw zal hier ook een bijdrage in leveren. Het is mogelijk dit water te gebruiken voor doorspoelen van toiletten, watergeven beplanting, bluswater, e.d. Het vuilwater, vanuit het gebouw, wordt afgevoerd op het gemeentelijk rioleringsstelsel in de Goessestraatweg. Het nog resterende terreingedeelte zal beplant blijven met fruitbomen en/of worden ingezaaid met een kruidenrijk grasmengsel, waardoor de biodiversiteit wordt vergroot. Dit terrein gedeelte kan bij evenementen ook gebruikt worden als evenemententerrein voor buiten activiteiten. De inrichting zal goed onderhoudbaar zijn en er verzorgd uit zien. Rondom het perceel staat een windscherm, waardoor het plan gebied nog is verborgen vanaf de weg en onzichtbaar voor de passanten. Door dit windscherm aan de zijde van de 17
Wij bewaren hun verhalen
Goessestraatweg te verwijderen ontstaat een open en uitnodigend terrein langs een doorgaande weg.
6.4
Duurzaamheid
In het ontwerp van het gebouw wordt gestreefd naar passief bouwen. Het gebouw wordt uitgevoerd met een staalconstructie die volledig circulair is. De oprijzende vorm op het zuiden is uitermate geschikt voor zonnepanelen. De geïsoleerde dichte gevels zorgen ervoor dat het gebouw koel blijft in de zomer. De warmteopwekking gebeurt middels luchtverwarming met een aardwarmtepomp, deze zorgt voor een behaaglijk binnenklimaat. Er wordt gestreefd om in het gebouw en interieur zoveel mogelijk recyclebare materialen toe te passen.
7
Organisatie
Stichting Vitality heeft op dit moment een bestuur bestaande uit 4 personen. Daarnaast is er een groep vrijwilligers van ca. 25 personen, bestaande uit mensen met uiteenlopende achtergronden (financieel, juridisch, militair, geschiedkundig, enz.). De vrijwilligers zijn bij de meest uiteenlopende werkzaamheden betrokken, van bestuur tot gids, van ondersteuning tot jaarrekening. Tot op heden zijn alle vrijwilligers onbezoldigd. Binnen Stichting Vitality is de collectie geborgd in een overeenkomst, die voor het grootste deel privé eigendom is van de voorzitter de heer Andries Looijen. Daarnaast is een klein deel van de collectie eigendom van de Stichting. Stichting Vitality heeft de culturele ANBI status en het predicaat “Geregistreerd museum” (sinds 11-7-2019). Twee Stichtingen zijn daarnaast opgericht om de bedrijfsvoering goed te laten verlopen. Stichting “Vitality Vastgoed” wordt eigenaar van grond, gebouw en inrichting en Stichting “Exploitatie Memorial 40-45 Kapelle” exploiteert het nieuwe centrum. De Stichting heeft daarnaast ook een “comité van aanbeveling”, waarbinnen een aantal vooraanstaande leden van de samenleving, zoals de voormalige premier van Nederland, de heer Prof. Dr. J.P.
Balkenende, de Nederlandse afgevaardigde van de Vereniging Souvenir Français, de heer Thierry Van ’t Hoff, mevrouw Hélène Degryse, adviseur/lid AFE, de voormalige burgemeester van Kapelle, de heer Anton Stapelkamp en de heer Robert Croll, oud- bestuurder van het vfonds en Eerste Kamerlid, het herinneringscentrum in deze ontwikkeling met raad en daad terzijde staan. Zij allen dragen dit nieuwe project een bijzonder warm hart toe. In de nieuwe situatie zal de organisatie versterkt moeten worden waaronder een uitbreiding van het bestuur van de Stichting Vitality met 2 personen tot minimaal 6 personen (één persoon heeft inmiddels ingestemd met een bestuursfunctie). Ook de Stichting Vitality Vastgoed en de stichting Exploitatie Memorial 40-45 Kapelle zullen versterkt moeten worden tot minimaal 3 personen. Het aantal vrijwilligers, betrokken bij de meest uiteenlopende activiteiten, zal uitgebreid en meer specifiek moeten worden gemaakt voor noodzakelijke taken om het centrum te exploiteren. Binnen de openingstijden zullen er minimaal 2 personen aanwezig moeten zijn die de balie en het museumcafé bemensen. Op enkele deelgebieden is het in het belang van 18
Wij bewaren hun verhalen
continuïteit wellicht noodzakelijk een beperkt dienstverband aan te bieden. Belangrijkste functies hierbij zijn: marketing en bedrijfsleiding.
7.1 Organisatiestructuur Voor de organisatiestructuur van het nieuwe herinneringscentrum zal een vorm moeten worden gevonden die een goede spreiding van taken en verantwoordelijkheden mogelijk maakt. In de afgelopen periode zijn er al diverse goed werkende commissies gevormd. Een nauwkeurigere afbakening is nodig ter voorkoming dat de werklast teveel bij enkele personen komt te liggen. De zich ontwikkelende toekomstige organisatie zou er als volgt kunnen uitzien. Het bestuur van de Stichting Vitality wordt ondersteund door een dagelijks bestuur en een aantal commissies. Met elkaar zorgen zij voor alle dagelijkse en toekomstige taken die binnen het Memorial aan de orde zijn en komen. Iedere commissie heeft een contactpersoon/ voorzitter. De zes commissie voorzitters vormen de dagelijkse leiding aangevuld met 1 bestuurslid uit Stichting Vitality; zij benoemen uit hun midden een voorzitter en secretaris. Het bestuur van de Stichting Vitality is eindverantwoordelijk. In onderstaande figuur zijn de verschillende entiteiten opgenomen. Het dagelijks bestuur zorgt voor alle lopende zaken, coördinatie, afspraken, enz. Cie 1. Binnen de commissie financiën komen naast de dagelijkse financiële zaken ook fondsenwerving, inning (jaar-) contributies, begroting en jaarrekening, e.d. aan de orde, evenals het aangaan en onderhouden van netwerkcontacten. Cie 2.
Commissie receptie en museumcafé vallen onder de exploitatie van het centrum en zullen mogelijk onderdeel gaan vormen van de Stichting Exploitatie Memorial 40-45 Kapelle. Zij zorgen voor aansturing, dagelijkse leiding, roosters, aankopen voor museumcafé, e.d. Cie 3. Commissie marketing, promotie en communicatie, zij houdt zich bezig met het breed in de markt zetten van het Memorial (zie ook Hoofdstuk 8), tevens valt onder deze commissie het beheer van de website, nieuwsbrief en overige (sociale) media. Ook het maken en verspreiden van foldermateriaal en andere promotiemiddelen. Cie 4. Commissie educatie, zij houdt zich bezig met programmering, rondleidingen en educatie (scholen). Hierin zullen vooral de gidsen een belangrijke rol hebben. Ook het (inhoudelijke) beheer van de collectie en het organiseren van wisseltentoonstellingen kan door deze commissie worden uitgevoerd. Cie 5. Commissie evenementen, historisch onderzoek (bijv. Faces to graves), lezingen, Toujours Kapelle, netwerkcontacten voor herdenkingen en officiële gebeurtenissen vallen onder deze commissie. Cie 6. Commissie techniek, voor inrichtingsaangelegenheden, de technische kant en het daadwerkelijke onderhoud van het gebouw, de collectie en alle technische aspecten. Het is uiteraard mogelijk dat een vrijwilliger deel uitmaakt van meerdere commissies.
19
Wij bewaren hun verhalen
In de praktijk zal het voor de dagelijkse gang van zaken waarschijnlijk zinvol en nodig zijn één of twee betaalde krachten aan te stellen. Het takenpakket van deze functie(s) zal pas goed kunnen worden vastgesteld zodra de plannen van het centrum meer concreet zijn geworden en wanneer duidelijk is geworden op welk gebied een dienstverband het meest gewenst is. Het meest waarschijnlijk is dit op het gebied van marketing / communicatie en bedrijfsleiding.
Bestuur Stichting
financien
receptie & museumcafé
Dagelijks bestuur
Projectgroep
marketing
programmering
evenementen
techniek
7.2 Projectorganisatie t.b.v. ontwikkeling nieuwe herinneringscentrum In de aanloop naar het nieuwe centrum zal een projectorganisatie worden samengesteld om alle aspecten te coördineren en af te stemmen met de diverse belanghebbende partijen. Deze organisatie rapporteert aan het Bestuur van de stichting. Bovengenoemde structuur kan daarbij leidend zijn. Een (extern-?) projectleider voor het geheel wordt overwogen.
7.3 Inclusiviteit en gedragscodes Binnen ons centrum, bij herdenkingen en bij educatie gaan wij uit van de gedachte dat iedereen gelijkwaardig is en gelijke rechten heeft. Het herinneringscentrum en evenementen zullen voor iedereen toegankelijk zijn, ook voor mensen met een beperking. Binnen de cultuursector zijn een drietal gedragscodes ontwikkeld die moeten bijdragen tot een gezonde, veerkrachtige en transparante cultuursector. Het betreft: Code Diversiteit & Inclusie Wij vatten deze regeling samen als “zorg dat ieder gewaardeerd en gerespecteerd wordt ondanks de vele verschillen in personen en kenmerken” en “zorg dat de organisatie inclusief is waar iedereen persoonlijke verantwoordelijkheid krijgt, voelt en neemt om inclusief te denken en te handelen”. Fair Practice Code Wij vatten deze regeling samen als “eerlijk en transparant werken met name gericht op financiële waardering”. 20
Wij bewaren hun verhalen
Governance Code Cultuur Wij vatten deze code samen als “zorg voor goed bestuur en toezicht”. Als geregistreerd museum hebben wij deze code al onderschreven. Wij zijn bekend met de codes, passen die toe, trachten er naar te handelen, alles voor zo ver mogelijk binnen de aard en omvang van onze kleine organisatie.
8
Marketing en communicatie
In het haalbaarheidsonderzoek wordt een beeld gegeven van de mogelijke doelgroepen. Genoemd zijn onder andere: leerlingen van groep 7 en 8 van de basisschool, leerlingen van klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs, familie en nazaten, specifiek in de onderwerpen geïnteresseerde bezoekers en toeristen van alle leeftijden uit binnen- en buitenland, maar ook belangstellende bezoekers uit de wijde omgeving. Elke doelgroep heeft zijn eigen kenmerken en verwachtingen en vraagt om een voor hen toepasselijke benadering. Een klas met leerlingen uit groep 7 zal immers met andere verwachtingen naar het centrum komen dan familie of nazaten of toeristen. Bij de inrichting van het centrum zal zo veel mogelijk rekening moeten worden gehouden met verwachtingen en behoeften van de uiteenlopende doelgroepen, zodat voor elke doelgroep relevante verhalen en onderwerpen in het centrum te vinden zijn. Verbindende factor en rode draad voor alle doelgroepen is het verhaal over de Franse bijdrage aan de verdediging en bevrijding, de naoorlogse betrekkingen tussen Frankrijk en Nederland en het herdenkingsmonument en ereveld in Kapelle, zoals in de inleiding hierboven toegelicht, waarbij afhankelijk van de doelgroep de presentatie en de accenten zullen variëren.
8.1 Communicatiemiddelen In de afgelopen jaren zijn al diverse middelen ingezet om de doelgroepen te bereiken. Hieronder een overzicht van de voornaamste communicatiemiddelen die nu ter beschikking staan en de ontwikkelingen op dat gebied. Website Het herinneringscentrum heeft sinds 2012 een website. Op deze website is informatie te vinden over het centrum en de stichting. Daarnaast is er een nieuwsrubriek en een agenda en kunnen mensen telefonisch en / of via een e-mail formulier contact opnemen. De website is een aantal jaren geleden vernieuwd en voorzien van een frisse eigentijdse uitstraling, maar wordt verder ontwikkeld met het oog op het nieuwe centrum, zodat bezoekers vlot de door hen relevante informatie kunnen vinden. De website is viertalig uitgevoerd. De website is goed vindbaar via zoekmachines op internet en op google maps. Verder wordt op allerlei andere websites die met de tweede wereldoorlog te maken hebben naar onze website verwezen, waaronder de website van Traces of War, die door zeer veel mensen wordt geraadpleegd. Daarnaast is het centrum aangemeld bij enkele overzichtssites voor oorlogs- en herinneringsmusea in Nederland. Ook bij zo’n 17 sites op gebied van toeristische informatie 21
Wij bewaren hun verhalen
komt het centrum voor. De website wordt onderhouden door een professioneel web bureau en inhoudelijk beheerd door een web redactie, bestaande uit een aantal vrijwilligers. Nieuwsbrief Twee tot drie keer per jaar wordt een nieuwsbrief uitgebracht. Hierin staan enkele min of meer vaste rubrieken, waaronder Faces to graves, de laatste ontwikkelingen rond het herinneringscentrum en de activiteiten waar het centrum bij betrokken is. Uit reacties blijkt dat de nieuwsbrief erg gewaardeerd wordt. Sociale media Inmiddels wordt er intensief gebruik gemaakt van sociale media, zoals X, Instagram, Facebook. Publicatie via deze media wordt door een aantal vrijwilligers verzorgd. Folder Voor het herinneringscentrum is een folder ontworpen, die verspreid wordt op allerlei plaatsen waar toeristen en andere potentiële bezoekers komen. In de folder wordt uitgelegd wat Memorial is en wat voor evenementen er zijn. De folder is tweetalig, met op elke pagina een kolom Nederlandse tekst en een kolom Duitse tekst. Posters Naast de folder is er ook een poster gemaakt. Deze is opgemaakt in dezelfde huisstijl als de folder en de website, en is afgedrukt op A3 formaat. De poster hangt rondom de evenementen op zo veel mogelijk plaatsen, om de aandacht te trekken van de bezoeker en deze erop te wijzen dat hij ook het centrum kan bezoeken.
Krant, radio en tv De activiteiten van en rond Memorial 40-45 Kapelle krijgen regelmatig aandacht van de media. Zo zijn er al regelmatig publicaties geweest in kranten en op radio en TV. Museumkaart. Stichting Vitality is weliswaar geregistreerd als officieel museum, maar kan pas zinvol meedoen met de museumkaart als het museum minstens 5 dagen per week geopend is. De verwachting is dat vanaf de opening het nieuwe centrum ook de museumkaart zal introduceren.
8.2 Promotieactiviteiten Het is uiteraard vanzelfsprekend van belang dat de doelgroepen bereikt worden en dat het centrum goed 'in de markt staat'. Er is al veel bereikt, de bekendheid groeit zienderogen. Er is een nauwe samenwerking met de gemeente Kapelle, omdat het Franse ereveld een voor Kapelle zeer belangrijk herdenkingsmonument is dat met de geschiedenis van Kapelle verweven is. Memorial 40-45 Kapelle biedt daarvoor inhoudelijke kaders, zodat samenwerking op dit terrein voor de hand ligt. 22
Wij bewaren hun verhalen
Het allerbelangrijkste voor het bereiken van de doelgroepen is natuurlijk dat er een kwalitatief goed en aantrekkelijk programma geboden wordt dat aanspreekt, mensen aan het denken zet over wat er te zien is in het centrum en op het Franse ereveld. De beste manier om mensen te trekken, is meestal mond op mond reclame. Maar om de bekendheid te vergroten en meer bezoekers aan te spreken, zijn er uiteraard nog meer mogelijkheden. We noemen: a. Zoals boven vermeld, zal de website verder worden ontwikkeld zodat het voor bezoekers eenvoudiger wordt om relevante informatie te vinden. Er wordt gewerkt aan een betere vindbaarheid op internet, onder andere door middel van vermelding op voor oorlogsmusea belangrijke overzichtssites en via sociale media. Ook de vindbaarheid via google zal meer aandacht krijgen. b. Regelmatig zal contact worden gezocht met de traditionele media, zoals regionale kranten (PZC, De Bode, Scheldepost, enz.), en omroep Zeeland, en indien zinvol ook de landelijke media, wanneer er bijvoorbeeld evenementen zijn, bijzondere tentoonstellingen, herdenkingen, enz, met de bedoeling een breed publiek te bereiken, waaronder ook belangstellenden uit Zeeland. De steeds groter wordende bekendheid van Toujours Kapelle is daarvoor een sprekend voorbeeld. c.
Verder vindt verspreiding van folders plaats op vakantieparken, campings, winkels en andere plaatsen waar veel mensen komen, en er wordt ook contact gezocht met de eigenaren van dergelijke organisaties om het netwerk te vergroten. Toeristen kunnen zo ideeën opdoen voor uitstapjes, waarbij Memorial 40-45 Kapelle als één van de mogelijkheden onder de aandacht wordt gebracht. De rust in het centrum en de aandacht voor een belangrijk stuk geschiedenis van Zeeland, zal naar verwachting een contrast vormen met de drukke omgeving van de kust en / of de steden Middelburg/Vlissingen/Veere en daardoor aantrekkelijk voor een bezoek kunnen zijn. Ook zullen contacten gelegd worden met reisorganisaties, die uitstapjes organiseren naar Zeeland, zoals de PCBO/ANBO, kerken, verenigingen, veteranengroepen, busmaatschappijen, rederijen, enz., zodat eventueel excursies naar het herinneringscentrum kunnen worden georganiseerd. d. De nieuwsbrief wordt toegezonden aan een grote groep belangstellenden, waar onder ook politici, ambassades, ondernemers, sponsors, en verwante musea, waar contact mee is gelegd. e. Educatie heeft een zeer belangrijk aandeel in de vergroting van de bekendheid van het centrum. Wij zien dat scholen steeds vaker het centrum weten te vinden en een bezoek verbinden met het lesprogramma.