E.37 Brief aan gem Kapelle nieuwbouw Memorial 17-04-25 get

(libtHfi$r

Stidrtiqglfrtdity Goessestraanfleg 6 M2LPJ Kapelle RSll{ no&51835570 Kvl( nr. 55725767 I

BAN : N E!8RABO011l4:l958tt

College van Burgemeester en Wethouders

van degemeente l{apelh Posthrs 79 UlzO AC KAPELLE

Kapelle,

!7 april2025

Betreft:

Stlóting \fitality MeÍÍ]oÍÍal 4$45 Kapelh Uw brief van 20 augustusz(n4 en veruotg orerleg Proiectplan d-d. 5 februari 2O25

Bijlage:

Geacht College, Naar aanlekling van orize, door u afuewezen zubsklieaanvrae, voor de nieuurbouw van t*r<5 red{ hebben wii een brief gestuurd d.d. 8 november 20.24. Aansluitend heeft op 26 februari 2025 een overleg met de wethouders Evertz en Mackintosh plaats geuonden- Ook is ambteliik oveÍleg gevoerdVoornoemde brief trekken wii in en wordt veÍvirngen door deze bÍief-

-ffi

Wij hebben ons beraden over de argumenten in uw brief van 20 augustus 2O24 dietot de ahlijzingvooreen biidragevan degeÍneente hpelle hebhn geleftt- We hebhn nagedacht hoe re tot een plan kunnen konren dat op bÍeed draagylak kan rekenen en past binnen de &nlcifttirgen zmb genoend- tlkltoe hebben wii ook met de Íneeste raadsfractbs gesproken. De gesprekken hebben ons geleerd, dat er nog vele onduideliikfteden / drempels zijn op gebied rran: o herinneringscentrum / herinneringscentrum met museale ondersteuning / museum o de grootte van het gebouw / de presentatieruimte

. .

hetruinrtelUkkader/aspecteÍr

deorngeing/bemners/@raafolaats

Onderstaand gaan we op de aspecten uit de brief van 20 augustus en de gesprekken in. ltíetrlprfiol tlll4ï Kaflb:

.

herinreringxentrum / herinneringsentntm met museole ondersteuning / muxum We zijn een bestaond geregistreerd museum dat een herinneringscentrum met museale u*rsteuning oplotteert- Daamaast besteden urc aanddt aan herdenkingen en educatietle huidige vestiging is te klein om alle herinneringen die met de rol van de Fransen in de

()iHïP*l*t

Stidrtiryfnafity CoessesfaaturegG 4/,ZLPJ Kapelle RSlItl rp85183557O

KvK nr. 55725767

IMN : Ntil8MB(X)111.t[:l!r5&t

Tweede Wereldoorlog te maken hadden te vertellen en/ot te tonen. De ruggengroot van het herinneringsoentrum rrÍrÍrnt het rrstionate Fratlsc ereteld en Fronse militairen die zicfr hebben ingezet tiidens de verdediging in 19fi1en de bevriiding in t94É,/45- Een deel van de gesnewelden is gerepatrieerd naar Frankijken22g rmn hen ziin in Kapelle begraven. De Franse militairen hebben zich ingezet in verschillende deelgebieden van Nederland en daarrnede is sprake van een londelijk projut-We bepeften orc tot de rol van de Fmnren en ziin daarmde uniek- Overigens ziin andere musea naak ook uniek omdat zii de Slag om de Sdielde, de Poolse inbreng, Onderduikers, de slag om Arnhem etc als thema hebbenDoor deze uniciteit zijn wij van mening dat we slechts in beperkte mote concurrerend zijn rnet andere WOll musea in de regio- Tenens onderdeiden we ons door het entraal stellen nan de militairen in een specifieke terreinungeving door hun verhalen in de oontext van de situatie te plaatsen- Denk o.a. aan de striid in en verdediging nan Kapelle (19401 en de bevrijding van Drenthe (1945) door parachutisten. Een herinneringscentnrm, zoals dat in het haalbaarheidsonderzoek onder scenario A

benoemd en door genreente ab streefueeld geien wordt, is voor ons niet haalbaar en niet exploitabel. Op advÍes van Erfuoed &eland is gekozen om niet te gaan v(xrr een obiecqeriót museum, maaÍ een herinneringscentrum met museale onder5teuning- De verhalen worden onffieurd door deze te daatsen in de mntextrran de situatie en aangeyuld rnet specifieke, vaak persoonlijke items. Hiervoor gebruiken wij objecten uit onze collectie.

o de grwtte van het gebouw / de ge*nWtieruÍmte ln tegenstellingtot Ideine herinneringscentra (zoals Herinneringscentnrm oktober 1944 in

Putten), waar één situatie wordt uitgewerkt, gaat het bij Memorial 40-45 Kapelle om meerdere situaties waar aandacht aan besteed wordt- Situaties die zich hebben voorgedaan Nederland breed en waarde in Kapelh begrarren militairen bii waren betrokken- Naast herinneren willen wii ook naar het heden en de toekomst kijkenDe algemene opmerking het gebouw is "te groot" kan vanuit verschillende invalshoeken

worden toqelfu*rt-

G*a nr en imidtíng: ln januari 2020 is er een plan gepresenteerd voor het nieuwe Memorial. Een sterk

arcftitectonisctr ontrerp ingepast in de omgwin& maar rret nq de nodige w:agen, was de reactie van de gemeente- Gebouw w:rs zo geplaatst dat een uiEichtpunt (raam| direct uitkeek op het mstunrent op het Franse erenreH. Door deze daatsing was ook de benodigde grondoppervlakte min of meer bepaald. Het gebouw had een footprint van ca. 1.850 m2 (overdekt)- Eerder ms er al een oÍfiuerp met een footprint van ca- 3-5:n m2 gepresenteerd-

()ffirHfil*r

StftlrtilgVftdity Coessestraatïreg 6 M27PJ Kapelle RSIN no85tr835570

Kvl( nr. 55725767

IBAN: NL38MB(X)1114395a3

Opvolgend is een haalbaarheidsonderzoek opgesteld, waarin een scenario B als meest rcalistiscft is benoemd- Aan dit senario is een footprintvan lXÈ8(X) m2 gekoppeld- Het Maczek Memorial in Breda (ca- íXl m2) heeft mede alsvoorbeeld gediend- ln onsthans voorligende plan hebben wi de foa@ríntterug gebractrt tot 7.Un m2 (werdek en 35A m2 optie uitbreiding). Overigens willen wij voor de toekomst de optie uitbreiding binnen de mntouren van het gebouw, openhouden- Bij deze fooSrrint behooÍt een totale presentatieruimte inclusíef alle biikomende ruimten en een depot, van 1-850 m2.

Afgelopen half jaar hebben wij samen met onze adviseur, Pronk Studio, de verhaallijnen en ontwerpen uit het bfolbook verder ui§ewerkt en een yisitor joumey: "Rondleiding door het museum'opgesteH- Hieruit bliikt dat de gekozen footprint met verdieping tot een rnooie ruimteliike inrftfiting ML Een rerdbping in lretgebouw is noodzaketffk, ookom aan te sluiten op het raam dat uitziet op het monument op het ereveld. Het rapport is reeds in uw bezit en opgenomen als bijlage van het prqiectplan-

lffii ziin dan ook nan mening dat de in het gebouw ter besdrildring ziinde ruimte om de verhalen te vertellen gewenst zijn en passend zijn bii onze ambities en doelstellingen.

.

ruimtelijk kader/ aspecten Vanaf 2O2O is er een gebouw met een bepaalde architectonlsdre vorm op een peroeel aan de Goessestraatweg gepresenteerd. Het werd /wordt nog steeds goed onwangen. U geeft echter aan dat "een dergelijke grootschalige voorziening niet passend en niet realistisch is in Kapelle en bii het vertraal rran de Franse slaótoffert'- Aan welke uitgangspunten dit getoetst is/wordt, is bii ons onbekend-

o de omgeving / bewoners / begroofploats VanuÍt het raenster op de l'verdieping kan naar het monument op het Franse ereveld gekeken worden. De opmerking dat rten over de algemene @raafulaats kan kiiken, kan in het ortwerp ïveggenoÍnen wtxdeo door het raam -acfiteruif te plaatsen, zodat men alleen 'toor uit" kan kijken. Onderzocht moet worden of in de zichtlijn beplanting / bomen staan. De mogeliike druk op de besbande begraafulaats zal bii de aansluitingen tussen ereneH en begraafulaats zo nodigop passende wiize moeten worden ogelostln een herinneringscentrum zal een ingetogen en respectvolle sfeer heersen. Zo ook in ons Memorial- lmmers hier gaat het ook om herinneren en herdenken, echter wij proberen het met de huklige middelen meer toegankeliik te maken- De invulling zal besdreiden, rustig en tenghouaend ziin- Het zal zekergeen uitbund§e en buiteasporige preentatie wordenDe indruk bestaat dat de bewoners het project ondersteunen. tn een participatietraject, eventueel samen met u, zulhn re dit verder onderzoeken-

I\ MEMORIAL \f 4o-4í naoere

StiótirgVitality Cosestraatutes6 MzLil Kapelle RSN no851835570 Kvl( nr. 55725767

IBAN: NE!8MB001!1439583

Samenwerking:

funenwe*ing met andere WOll musea in Zeeland kiigt o-a- yoÍrn in de sticfiting Slag om de SdreHe en moest voÍrn kriigen in het Platform WOll- Deze laatste is helaas al voortijdig ogeheven. De door u beoogde en door ons te realiseren samenwerking met het Bevrijdingsmuseum heeft inmiddels de nodige contacten met dhr. Stef Traas opgeleverd. Tijdens een oontactbiieenkomst op 28 oktober jl- van Stióting Zeeurrse Musea in het Bewijdingsmuseum waar het onderwerp'Samenwerkind was, hebben wii in de discussies met de aftevaardigden van de verscirillende (thema.l musea gemerkt dat samenwerken geen doel moet zijn, maar eerder ondersteunend aan elkaars opportunity's. Vertrouwen is een belangÍiik aspect en je afuragen waarrxn willen / rnoeten we samenwerkenVoorbeelden lfim samenwerkingen werden benoemd, meer en minder suocesrol. "Bezint eer ge @inf was de sbgan die door de directeur van het Zeeuws museum werd gesteldHet volgende over samenwerking met Bevrijdingsmuseum kunnen we noemen:

o E[kaars folders delen en neerlegen in de beide Ínugeao ilaar beide musea wordt tii de desbetre,trende posities naar de beide musea veÍwezen v(xrr uÍ@ehreidere infunratíe I gesenutie-

o Een jeugdboek, "Het boek von Toon" dat gebaseerd is op items uit en uitgegeven door het Bevrildirgsrnueeum rcrdt door het Bevrildirgsmrsreum in Borsele uitgerold en in Kapelle, Goes en Reimersraal door ons. 3 dagdelen ziin hiervoor geplard om samen met de jeugd actbf

bezigte ziin-

o We ondenoeken in hoeverre passe-partouts mogelijk zijn. o Werken samen aan het boek Slag om de Schelde 1940 gericht op de Fransen. . Werken sarten rnet BevÍijdingsmrseum aan doorrnentaire díe door &nroep Tcelard in mei wordt uiteebracht Wij staan open voor samenwerking en denken aan de mogelijkheid van orrangementen voor rneerdere musea op WOll gebied, maar ook met geheel andere musea, zoals het Zeeuur Fruit Museum (lGpelle! en Oosterscftelde Ínuseum (Yerseke)- Met betrold«enen zullen we analperen relke mogeliikheden er ziin.

Met Stichting Wings to Victory hebben wij regelmatig contact. Stichting Wings to Victory heeft als doelstelling het onder de aandacht brengen van de luótoorlog in Zuidwest Nederland- Ook zii gedenken en willen de verhalen van gesneuvelde vliegeniers en hun bemanningen vertellen met ondersteuning rran rnxrrwerpen uit hun collectie. Hun belangrijkte onderdeel is een uitgebreide database met daarin opgenomen informatie over degecrmhtevliegEigeïr en hun bemanningen-Ziiziintiideliikgwestigd opvliegrreld SeppeEen tiideliike of permanente prsentatie in een nk:uwe locatie ambiëren zii- Een mog€{iikheftl is aansluiting bii ons Menrorial-

^d\ MEMORIAL

\f

40-45 nape*e

Stidrtiqg Vitality Goessest-aaturcg 5 442LPJ Kapelle RSlt{ no 85r8e5570 KvK nr. 55725767 IBAN : N[38RA8O01144395&!

Financiën / exploitotie: lÍríe hóben kennis genomen van hetfeÍt dat een {enentueel--} erploitatbtekort niet

bpreekbaar is om yrxrr een eventuele biidrage tnn de gemeente Krapelle in aanmel*ing te komen. We kunnen dit billiiken. Momenteel willen wii de \rraag voor een bijdrage parkeren totdat meer inzicht bestaat in de nadere randvoorwaarden voor het plan.

Wat betreft de financiële haalbaarheid rran het plan doen wii onze uiterste best om via werheden (NL en Fr), sponsoren (Nt en Fr) en fsrdsen voldoende bijdragen te Ínogen ontvangen om het project te realiseren. Wrj hebben de financiering opnieuw bekeken en in orerleg met nqeliike financies kunnen we komen tot een sluitende meeriaren elploitatieDe reactie in uw brief over de oploitatie (trriifel orrcr haalbaarheid, organlsatoÍisdr,

continurteit, afleggen van rekening en verantwoording) straalt weinig vertrouwen uit in onze intenties om een nieuw Memorial te exploiteren- Het feit dat u op voorhand al steh dat wii niet zullen voldoen aan onze verplic*rtingen en niet op een behoorlijke wiize rekening en verantwoording zullen afleggen doet ons zeer- &k wii zijn er bii gebaat dat dit nieuwe Memorial tot een langdurig succes wordt en niet tot 5 jaar beperkt wordt. ledere 5 jaar zal er een nationale herdenking blijven en deze zal ook in ons museum de ndige uitstraling en aandaclrt kriigen. lllfri ziin lid van versdrillende organisaties zodat er zeker sprake is nan een inbedding- Voor zo ver nodig en gewenst zulhn wii externe oeertise inscÍrakelen.

Vragen aon College {op bosis van bovenbeschreven tekten):

L- Vanaf 2O2Oiser een gebouw met een bepaalde arcfiitectonische vorm op een perceel aan de Goessestraatweg gepresenteerd. Het werd I wordt nog steeds goed ontvangen. Kunt u instemmen met de architectonische vormgeving van het gebouw? Zo niet, kunt u

de ranóroorraarden vmr een wel haalbaar plan aangeven?

2- tle vraag'llíat b de passende sdraal om hetverhaal te vertellen- hebben wij uit laten werken. De benodigde presentatie ruimte inclusief algemene ruimten hebben wij onderbouwd in ons rapport aíerhaalliin en VisitorJournefKunt u instemmen met de uitgangspunten en onderdelen die in het rapport worden genoernd en de daaraan verbonden oppeMakten? 7s níet, kunt u aangeven wat u vindt dat qua uitgangspunten en onderdelen bijdraagt tot een haalbaar en exploitabel concept?

()ffii§nl}t

Stirhtirylfrtality Coessesfaatuteg 6

442Lil Kapelle RSIN rp&51835570 KvK nr. 55725767

3. Een aantal opmerkingen over bewoners / omgeving en begraafplaats hebben wij benoemd- Kunt u aangeu-n welke aspecten nog meer aan de orde ziin / komen, teneinde verrassingen te voorkonren? Vind u dat wii in staat ziin de woorden -ingetogen" en 'respectvol- in het herinneringscentrum toe te passen? 4. Kunt u op basis van het huidige plan medewerking verlenen aan het opstarten van de planolqisclre/ ruimteliike procedure?ZolawatveÍwadrt u dan van ons? Zone*., kurn u aangeven welke aanpassingen noodzakeliik ziin om wel tot een ruirnteliike procedure te kunnen komen? 5.

Heeft u voldoende vertrouwen in Stichting Vitality als het gaat om de exploitatie van een tfi|'tiíl«a@l{? Zo nee kunt u aangeven waar de scÍroen wÍingt en nieuw -Wl welke acties noodzakeliik ziin om wel tot een voldoende vertrouwensband te komen?

6. We beperken ons tot de rolvan de Fransen en de aanwezigheid van het nationale Franse ereveld en zijn daarmede unielG ondelscfieidend en sledrts in beperkte mate crrncurerend met andere WOll musea in de r%ío. Kunt u dit unieke en onderscfieidend

vermogen onderstrepen, evenals het feit dat we een bestaand herinneringsentrum ziin dat uitbreiding wenst om haar doelstelling uit te kunnen rollen? 7_

U zet erg in op samenwerking met Bevriidingsmuseum Nieuwdorp- Samenwerking moet een mirldel zijn en geen doel- Kunt u aangeuen waaÍom dit rmor u zo belangriik is en waardoor bestaande / nieuwe initiatieven minder kansrUk worden om zich te positioneren? Vind u dat de aangegeven initiatieven om te komen totverdere samenwerking met het Bevriidingsmuseum, andere WOll musea en andere reginnale musea kansrijk ziin om te komen tot een versterking wn het cuhurele aanbod in de regio?

8. Ziet u mogelijkheden om de Stichting Wings to Victory een plaats te geven in of bij het nieure -MerrDtH tn-AS Xofrr{?

Ons projectplan met daarin verwerkt alle bijlagen hebben wij bijgevoegd. Een kopie nan deze brief hebben wii, gezien de betrokkenheid nan de raadsleden / -fracties

aan hen gesUurd-

Mocht er bij de behandeling van deze brief behoefte zijn aan nader contact dan zijn wij daartoe gÍaag bereid-

I\ MEMORIAL If 4o-4íKapere

SfOÉtelrftafít GoessestraanresS MZLPJ Kapelle

ËlI{ no&51835521 KvK nr. 55725767

lBllN: I{!38BAE(X}1144:P5&!

lJw reoctie op deze brief zien wij met belangstelling tegemoet.

thr porsitieve gÍoÍrdirouding voon een nbuw -ffi

4raí tW

waarderen wii tÉizonder. lilii vertrorm erop dat de vele positieve geluiden die uit uw raad Hinken omgezet mogen worden in een ruimhartige medewerking vanuit de gemeente Kapelle voor

het'iíenlg*iliAP45W.

HEHORIAL ^d\ 40-45 nape*e

I/

Goessestraatweg 6

rym H íapefie - The lleÍfterlands

T: +31(O)51flIt8568 E: info@memoria14045kapelle.nl W: www.memoria14045kapelle.nl

75 Joor Ereveld 80 Joor Bevrijding 85 Joor lnvol 1940