E.37 20260408 heel verslag brainstormsessie zeeland culturele hoofdstad (1)

20260408 brainstormsessie zeeland culturele hoofdstad Op woensdag 8 april heeft een brainstormsessie plaatsgevonden om met elkaar te kijken naar de mogelijkheden om Zeeland in 2033 Culturele Hoofdstad van Europa te laten zijn. Er zijn ongeveer 35/40 mensen aanwezig, van Statenfractie, van gemeentelijke fracties en diverse culturele instellingen en geïnteresseerden. Auke opent de bijeenkomst en stelt zich voor. Hij is fractielid van de PvdA GroenLinks provinciaal. Zeelandtheaters host deze avond, zaal en consumpties worden door hen vergoed. Auke geeft aan dat in 2018 Frans Lievense het initiatief heeft genomen en dat is daarna ook omarmd gedeputeerde Ben de Reu. Gedeputeerde Staten zijn daarmee aan de slag gegaan. De keuze was om samen met Gent hiervoor te gaan. Maar Leuven werd de winnaar en daarna haakte Zeeland, inmiddels een ander college, af. Maar wij denken dat er nu weer ruimte is om weer het initiatief te nemen voor 2033. Nu met dit idee aan de slag. We zijn als Zeeland een dynamische provincie, met veel doelgroepen en diversiteit als ecosysteem. Als meer mensen zich aangetrokken voelen tot Zeeland (groei?) , en we o.a. jongeren hier willen houden of naartoe halen, is cultuur een belangrijke peiler. Vaak ontstaat er ook een verbeterde infrastructuur onder de vlag van de culturele hoofdstad. Leeuwarden heeft als culturele hoofdstad ook flink wat geld binnengehaald.

Ook externe financiering kun je via diverse kanalen aanvragen. Programma ● Inleiding Frans Lievense - initiatief Zeeland Theaters ● Robert Vroegindeweij - directeur Zeeuwse Muziekschool - ervaring met culturele hoofdsteden ● Werksessie met 3 onderwerpen. Frans, laat een video zien, een promofilmpje over Zeeland als culturele hoofdstad in 2033 Het idee om culturele hoofdstad te worden is al in 2018 ontstaan, na de afronding van de renovatie Schouwburg Middelburg. Hij was in Leeuwarden (2018 culturele hoofdstad), en werd enorm geïnspireerd. Competitie, hele strijd, Eindhoven en Maastricht, de grote kanshebbers. Plotseling toch een verrassing Leeuwarden. Heel bijzonder, want niet de grootste stad.

Later ontwikkelde het idee om samen Gent, dat ging niet door omdat in België de keuze op Leuven was gevallen. Het is niet per se nodig dat je al erg groot bent. Met een collectief in Zeeland moet dat kunnen, Voorbeeld hoofdstad van Malta is ook culturele hoofdstad geweest en is niet zo groot. Het Italiaanse dorp Gorizia in Italië is het in 2025 en heeft maar 33.000 inwoners, Je hebt geen groot aantal inwoners nodig. Veel cultuur in Zeeland en steden met diversiteit, theaters op podiumkunsten, maar ook diversiteit, en Goes ,Middelburg, Vlissingen, Terneuzen, allerlei biotopen en andere steden en dorpen in de regio. Grote podiumdichtheid in Zeeland, diverse kunstvormen heel interessant. Kansrijk als we allemaal onze schouders onder zetten, idee om binnen een jaar een bidbook te maken. Politiek , organisaties, kunstenaars en individuen, dan zou het heel haalbaar zijn. Robert vroegindeweij van Zeeuwse muziekschool, EMU (European Music Union), alle Europese muziekscholen. Robert heeft veel culturele hoofdsteden mogen bezoeken. Ook veel muziekscholen, conservatoria en basis- en voortgezet onderwijs, heel Europa dicht tegen Brussel , veel contacten met het Europarlement. Leeuwarden ook meegemaakt. Thema "gemeenschap", dorpen en verenigingen, veel geïnvesteerd.

Vaak winnen steden die uitdagingen hebben qua ontwikkeling, In Luxemburg een stad met 40.000 inwoners, een oude staalstad, omgetoverd tot geweldige locatie. Aftermovie van Luxemburg - universiteit deed ook mee in 2022. Gedragen van jong tot oud. Dit heeft ook andere dingen in beweging gezet. Resultaat gratis muziekonderwijs. Keuzes gemaakt om te investeren en identiteit te laten zien. Mogelijkheid om Zeeland goed op de kaart te zetten. Oostenrijk had in 2024 de culturele hoofdstad, ook kleine stad met 14.000 inwoners en samen met 19 andere gemeenten. Er zijnEuopese fondsen om een eerste start te kunnen maken. Goed als dragers van cultuur de handen ineenslaan. Zou mooi zijn dat we een nieuwe campagne starten en vandaag het startmoment is Auke geeft aan wat de bedoeling is tijdens de brainstormsessies in 5 groepen. Bespreekonderwerpen: ● Het thema ● Welke samenwerking kan er gestart worden ● Swot Analyse, welke problemen er kunnen zijn, ogen niet voor sluiten. 4 vlakken, sterkte zwakte kansen en bedreigingen.

SAMENVATTING BRAINSTORM PER GROEP - de presentatie

1. thema

groep 1. Oemoemenoe (streektaal) groep 2. niet thema, wel voor en met elkaar, hele provincie, Zeeuws, wel voortrekkersrol een stad, maar alle gemeenten aanhaken. groep 3. breed, leven in Zeeland, historische figuren, klimaat, zeeuwse ankers, cultuur, ringrijden, sjeesjesrijden, dans en uitvoerend en beeldende kunst groep 4. bruggen, samen verbinden. groep 5. zeeland stad 2033 als naam en thema. Delta is uniek, land in zee, Levende Delta 2. samenwerking met wie groep 1. havengebied cultuur, haven, museum theatergezelschappen, amateurkunst, alle disciplines, heel breed, pers, kunstroutes lokaal. grote hubs maken. ambassadeurs (bekende blof, Dany Vera en Racoon, misschien koppelen aan nieuw talent, duos nieuw en oud. groep 2. iedereen aanhaken ? wat als een gemeente niet wil, coalitie van de degen die willen en daarna misschien later aanhaken. samen maken we Zeeland groep 3. provincie Zeeland, visserijfilm by the sea. alle scholen ook basis, kinderopvang, oostkerk, poppodia, kerncentrale, kerkgemeenschappen, moskeeën, groep 4, alle gemeenten en provincie groep 5. alle gemeenten en een moet indiener zijn, meerderheid stemmen Middelburg en provincie nodig (OZO) rol. projectteam creatieve mensen, niet per definitie bestuurders. 3. SWOT analyse groep 1. sterk

zwak

kansen

bedreigingen

veel capaciteit overnachtingen, zeeuwse trots, verhalencultuur., water en natuur

onduidelijkheid taken, wie pakt het op, hoeveel tijd besteden, hoe aanvliegen. infrastructuur, wegen en tunnels enz.

infrastructuur kan kans zijn, veel bouwen en opleiding

versnippering, Zeeuwse zuinigheid.

sterke identiteit, ook steden.

bereikbaarheid

hoge mate vrijwilligers

kosten, om te laten investeren.

bereidheid. jongeren in provincie houden, fondsen betrekken. veelzijdigheid, veel bijzondere dingen, participatie mogelijkheden

bereikbaarheid, weerstand kosten

gevoel dat alle zeeuwen zich zeeuw voelen sterke band historie, goed image

verdeeldheid, infrastructuur, zuinigheid

grensregio zijn, regiogelden, sterke industrie

conservatief en korte termijn denken.

aantrekkelijkheid en eigen cultuur en identiteit

komt weinig rijksgeld voor cultuur p.o. naar Zeeland

deal rijk , lange termijn geld voor cultuur, versterken netwerk. zeeland en landelijk en internationaal past in kader 2050. kan versterken voor cultuureducatie en structuur

wat als het niet structureel blijkt te zijn? wat als het tegenvalt. hoe gaan we de effecten als ze op lange termijn niet zichtbaar genoeg zijn.

De aanwezigen zijn vooral mensen die positief staan tegenover het idee van de Culturele Hoofdstad in 2033. Gevraagd wordt of er ook mensen zijn die het idee niet zo zien zitten. Kees van de Berge, statenlid van de SPG in Zeeland, is tegenstander. Hij is geschrokken over het geld wat Friesland bij zou hebben moeten leggen. Zeeland heeft op het gebied van cultuur een meerjarenbegroting en daar zit geen ruimte in voor dit idee. Hij was teleurgesteld over wat het thema “platteland” op geleverd heeft. Hij is gekomen om te luisteren en om een goede afweging te kunnen maken. Leren van lessen uit het verleden. Hij aarzelt op de meerjarenplanning van de provincie qua financiën overhoop te halen.

Na de presentaties, uit de groepen, rondt Auke af.

Het is nodig om een goede analyse te maken, ook moeten we kijken hoe het in Friesland ging. Collectiecentrum en een nieuw museum, dat zijn ontwikkelingen die er aan komen en dat zijn kansen. Ook is het nodig om extern geld binnen te halen. Kijken waar je iets onder kunt brengen. Als je nog meer ideeën hebt of iets kwijt wil, stuur dit dan naar aukevanlaar@hotmail.com . Dat nemen we ook mee in verslag en delen we met alle geïnteresseerden Auke bedankt iedereen en geeft aan dat het een vruchtbare avond was en dat hij blij is met de diversiteit. Na afloop is er nog een borrel voor de aanwezigen. Hieronder kunt u nog alle opmerkingen en ideeën lezen die tijdens de brainstormsessie in de diverse groepen over alle onderwerpen genoemd zijn.

Genoemde thema’s voor Zeeland als culturele hoofdstad Lucor et Emergo Vrijheden/mensenrechten Verbonden door water, eilanden, bruggenbouwers, haven Voor elkaar, met elkaar Doelgroep breed, provincie Zeeland op de kaart Regio typeert: Diversiteit, jong en oud Zeeland als groot dorp 4 hoofdkernen, verschillende thema’s, locatie/organisatie Zeelandstad: 13 gemeenten Oemoemenoe Rentmeesterschap Vier vrijheden, laagdrempelig, onderwijs, openheid Verbinden (of het gebrek eraan) Oud vs nieuw, moderne kunst Streektaal Onderwijs, uitdagingen Groei & bloei Natuur, samenleven met natuur, Land in Zee, veiligheid. Zoet vs Zout, globalisering Inovatie, Deltawerken, voedsel Participeren Zeelandstad 2033 Jeugd, toekomst, innovatie, voedsel, transitie Land in Zee, land mensen, zee mensen Levende delta, Schelde’s, natuur Landschap, havens, Dessing, natuur, Schelde’s Wat maakt Zeeland, Zeeland? Next Delta, Zeeland als laboratorium voor de toekomst (energie, water, food, cultuur).

Verbinding, bruggen bouwen, samen Historische figuur Zeespiegel en klimaat, watersnoodramp Zeeuwse ankers Oorlog en Vrede Maritiem Zee, activiteiten: Ringrië, sjeesrijden, koren (zingen), boten (hoogaars), Kunstvormen: dans, kunstbende, uitvoerende kunst Eilanden Mens, geloof, beroepen, culturele achtergrond, jong & oud Leven in Zeeland Wetenschap & handel, vroeger was Zeeland groot in handel en wetenschap, uitvinding telescoop. Link leggen tussen wetenschap en onderwijs. Land tussen Vlaanderen en Holland Zeeuwse Meesters & Moderne Makers Handel & Wereldverbindingen Grenzeloos Zeeland Voedsel uit Zee en Land Europa in Miniatuur, Zeeland als compacte versie van Europa: diversiteit, meertaligheid, geschiedenis en toekomst in één regio. 80 jaar na de watersnoodramp

Middelburg als kartrekker (aanvrager) voor alle 13 gemeentes van Zeeland, Provincie ondersteund hele plan. Project team voert uit met netwerk in Nederland/Europa, samenwerking tussen: CBK, Broedplaatsen, Muziekschool, Musea, Theaters, Artbase. Zeelandstad: CBK, Erfgoed Zeeland, Staatsbosbeheer, North Sea Port, Toerisme, vervoersorganisaties, voorstelling op locatie, bibliotheek, grote hubs & kleine kernen, Ambassadeurs, talentontwikkeling, eigenaarschap/participatie, impuls Zeeland, Alle disciplines (ook amateurkunst), Zeeuws Breed, kunstroutes, regionale pers, 1 grote eyecatcher, horeca, festivals: CAS, Bevrijdingsfestival, FBTS, Zeeland Theaters + theatergezelschappen, Musea, Muziekschool, Provincie, cultuureducatie, onderwijs. Organisatie: 1 kartrekker/1 projectorganisatie Cultuursector, andere sectoren: professionals, gemeente, maatschappelijk, ZMF, brede oproep naar professionele organisaties. Identiteit = cultuur. Culturele hoofdstad als middel. Eigenaarschap, samen maken we Zeeland, katalysator van Zeeland, cultuur als middel.

Waar letten ze op bij het bidbook? Middelburg, vaandeldrager: partners: Het Rijk, Waterschap, Stichting Zeeuws Landschap, ZMF, Kerkgemeenschap, De Spot, t Beest, De Piek, Boeren burgers en buitenlui, Horeca, Toeristische informatiepunten, Zeeland theaters, KOW, Moskeeën, Muziekschool Zeeland, niet te traditioneel, out of the box, deltawerken, Zeelandbrug, Zeeuwse concertzaal, parkconcerten, bedrijfsleven, kerncentrale, alle musea, KCE Oosterschelderegio, Stichting Roosevelt, Lansberg stichting, Etty Hillesum, Podium Z, amateurverenigingen, 13 Gemeenten, Odisee, UCR, HZ, Scalda, Film by the Sea, De Baaierd, Kunstbende Zeeland, int. Schakelklas, cultuurpunt, cultuurkwadraat, Terneuzen sluizen, Zeelandhallen, Zeeuwse Zomers, Festivals, Visserij, mosselteelt, Neeltje Jans, dans en balletscholen.

STERK Cultuur Identiteit Aantrekkelijkheid van Zeeland Capaciteit overnachtingen Zeeuwse trots Verhalen cultuur Water + natuur Bewustzijn verleden (DNA) Samenwerking Identiteit (Zeeuws ene eigen) Divers aanbod, reeds bestaand Vrijwilligersbereidheid Cultuurhistorie Veelzijdigheid: rijke historie, veel talent Veel bijzondere bezienswaardigheden Goede ligging, je bent er zo Participatie en instapmogelijkheden (interesse in cultuur) De Zeeuw Bands, muziek Historie Imago

KANSEN Deal met het rijk (structureel) Culturele netwerk met elkaar verbinden, landelijk en internationaal Past in Zeeland 2050 Versterken educatie Structureel maken Funding op EU- Niveau om te starten Seizoensverlenging Green deal: groene plannen Ambities Zeeland Cultuur als verbinding Infrastructuur Banen/opleiding culturele sector Versterking culturele infrastructuur Behoud jongeren in regio Kans om fondsgeld in te zetten t.b.v. regio Zeeland Zeeuwse identiteit op de kaart, goed plan nodig Internationaal karakter uitzetten 2033 is nog ver maar kan een impuls geven aan bedrijfsleven en organisaties om zich hiervoor klaar te stomen. Kan een bijdrage leveren aan Zeeland 2050 Geld, betere infrastructuur naar de “durpen” door financiële boost Grensregio Industrie

ZWAK Weinig rijksgeld voor cultuur Onduidelijkheid over taken Infrastructuur - mobiliteit Gebrek aan ambitie Behoudendheid Bereikbaarheid! Gebrek en culturele infrastructuur Geen logische primaire drager Bereikbaarheid Weerstand tegen risico inverteren van cultuur, geen gegarandeerde “prijs” in tijd van o.a. gascrisis en woningnood Verdeeldheid Infrastructuur

BEDREIGINGEN

Niet structureel Wat als het tegenvalt Meetbaarheid effecten Politieke klimaat Politiek getouwtrek / belangen Versnippering Zeeuwse zuinigheid Rust / overtoerisme Bereikbaarheid! Hoge kosten Willen gemeenten wel meewerken? Is samenwerking wel haalbaar? Financieel haalbaar? Zijn er genoeg mensen gemotiveerd om het te organiseren? Hoe groot is het draagvlak? Conservatief Korte termijn denken

Regionale ontwikkeling