E.35b Projectplan gem Kapelle nieuw Memorial 3-04-24

9

De financiën

De financiële paragraaf bestaat uit 2 delen. Eerst het voorbereidings-, bouw en inrichtingsdeel met een kostendekkingsdeel. Vervolgens een exploitatiedeel, de bedrijfsvoering. De exploitatie is opgezet voor 5 jaar vanaf het eerste jaar na opening, 2027 – 2031. In de volgende paragrafen is een toelichting op de belangrijkste posten gegeven. Voor de begrote bedragen wordt wat betreft de stichtingskosten verwezen naar tabel 3 in de samenvatting en voor de exploitatie naar bijlage 3.

9.1

Stichtingskosten

UITGAVEN: 9.1.1 Algehele projectvoorbereiding Binnen de algehele projectvoorbereiding zijn opgenomen de kosten voor architecten, adviseurs, voor omgevingsvergunning, aanleg nutsvoorzieningen, leges e.d. 9.1.2 Grondverwerving Het perceel kent 2 eigenaren en 1 gebruiker. Het zuidelijk deel, perceel 1, heeft een oppervlakte van ca. 1,15 ha en het noordelijk deel, perceel 2, een oppervlakte van 0,5 ha. Beide percelen zijn in 2014 ingeplant met perenbomen. Met beide eigenaren zijn gesprekken gevoerd. Perceel 1 kan in erfpacht worden verkregen (mogelijk ook te koop) en perceel 2 kan worden gekocht. Over de perenopstand zal een schadevergoeding moeten worden betaald. 9.1.3 Bouw- en installatiekosten Voor het door architectenbureau RoosRos ontworpen gebouw is door een bouwkundig aannemer en een installatiebureau een offerte ingediend. Het voornemen is om in bouwteam verband de uitvoering van de bouw en installaties te realiseren. 9.1.4 Inrichtingskosten Voor de door PronkStudio ontworpen inrichting van het gebouw is een voorlopige raming van de inrichtingskosten gemaakt. Op aangeven van PronkStudio is uit 2 bedrijven een keuze gemaakt voor de inrichtings werkzaamheden. Op basis van een aantal referentieprojecten en een gesprek is voor Kloosterboer Decor uit Purmerend gekozen. Kloosterboer heeft op basis

24

Wij bewaren hun verhalen

van ervaringen en referentie inrichtingen een voorlopige raming van de inrichtingskosten gemaakt. Naast de kosten voor de inrichting tentoonstelling is er ook nog een bedrag opgenomen voor kosten voor een aantal bijkomende ruimten o.a. receptie, toiletgroep, museumcafé, e.d. 9.1.5 Inrichting buitenruimte Onder deze post valt het bouw- en woonrijp maken van het perceel, betreft alle werkzaamheden buiten het gebouw. 9.1.6 Onvoorzien Gezien de fase waarin het project zich bevind en nog veel uitwerkingen moeten plaats vinden is een post onvoorzien opgenomen.

KOSTENDEKKING: 9.1.7 Kostendekking Door de jaren heen is er met veel mogelijke geldverstrekkers gesproken. Het waren vooral positieve gesprekken. Echter door onvoldoende uitgewerkte plannen, onvoldoende medewerking en de corona periode zijn er geen exacte toezeggingen gedaan. Met het bidbook in de hand zijn overheden, fondsen, ondernemers en particulieren benaderd en hun interesse tot een bijdrage gekweekt. De contacten met een aantal mogelijke geldverstrekkers zijn inmiddels weer aangehaald en hebben geleid tot een aantal voorwaardelijke toezeggingen. De voorwaarden betreffen een afgegeven omgevingsvergunning en een sluitende financiering. Ook met fondsen en overheden wordt gesproken en zijn aanvragen ingediend of in voorbereiding. In deze voorbereidende fase is het van belang dat er toezeggingen zijn, waarop de totale investering kan worden beoordeeld. We hebben daartoe voor eigen inzicht een inventarisatie van mogelijke partners gemaakt om tot een dekking van de geraamde stichtingskosten te komen. De verschillende partijen kunnen onder de volgende groepen worden onderverdeeld:  Overheden (Nederlandse en Franse)  Fondsen  Bedrijfsleven / Sponsoren (Nederlandse en Franse)  Particuliere donaties. Op basis van de veronderstelde bijdragen kunnen de stichtingskosten worden gedekt. We gaan er dan van uit dat bedragen zo veel mogelijk geschonken worden.

In de exploitatie hebben we een bedrag van € 1 mln. opgenomen als lening tegen een percentage van 4% en een afbetalingstermijn van 25 jaar (zo nodig). Bij de eerste toezeggingen is ook een schenking opgenomen ter grootte van minimaal de te verrekenen rente. 25

Wij bewaren hun verhalen

9.2

Exploitatie

Na de beoogde definitieve ingebruikname in 2026 komt de exploitatie aan de orde. 2026 is een gebroken jaar en laten we even buiten beschouwing en kijken naar de eerste 5 jaar na de opening, 2027 t/m 2031. Er is een uitgebreide kosten analyse opgesteld. De belangrijkste posten worden in de volgende paragrafen verder toegelicht.

INKOMSTEN: 9.2.1 Entree bezoekers De openingstijden zijn van belang voor het bezoekerspotentieel. Voorlopig gaan we uit van 4 á 5 dagen per week in de zomerperiode (6 mnd.), een beperkte opening in voor- en naseizoen (4 mnd.) en sluiting in het winterseizoen (2 mnd.). Voor de exploitatie gaan we uit van 8.500 betalende bezoekers met een gepresenteerde entree van € 8,00 vanaf 12 jaar (incl. btw). Voor de exploitatie gaan we uit van een gemiddelde entree van € 6,00 (excl. btw). De gemiddelde prijs is opgebouwd uit de entree voor volwassenen, kinderen, groepen, museumjaarkaarthouders, vrienden, etc. Verder rekenen we met een toename van gemiddeld € 0,25 per bezoeker per jaar. 9.2.2 Donaties en sponsoring Naast de entree rekenen we met inkomsten uit donaties zoals van bedrijven, vrienden (jaarlijks en 5-jaarlijks). Ook rekenen we op enige sponsoring in natura voor specifieke onderwerpen als leveranties en diensten. 9.2.3 Schenkingen uit obligaties Als benoemd bij de stichtingskosten (kostendekking ) zal er (zo nodig) een lening aangegaan worden van € 1 mln. We houden rekening met het betalen van rente en aflossing. We gaan ervan uit dat meerdere leners het museum een warm hart toedragen en jaarlijks afstand willen doen van (een deel van-) hun rente en/of aflossing, hetgeen fiscaal aantrekkelijk kan zijn. 9.2.4 Diverse inkomsten Onder deze groep rekenen we de inkomsten uit verhuur.

Het gebouw leent zich hier goed voor en bied kansen om verhuurd / gebruikt te worden voor / door sponsoren, geldverstrekkers en andere partijen. 9.2.5 Museumcafé Het museumcafé is een belangrijke inkomstenbron. We gaan er van uit dat ca. 60% van de bezoekers een besteding doet van gem. € 4,00 (koffie, fris, koek/ijs). Binnen de exploitatie gaan we nu even uit van een eigen rekening voor het museumcafé en voegen in de exploitatie alleen de winst toe van 50% op de verkopen. Er is (nog) geen rekening gehouden met beperkte lunch faciliteiten. 26

Wij bewaren hun verhalen

Naast het museumcafé is er ook een museumshop waar diverse kleine stukken en boeken kunnen worden gekocht. We gaan uit van een netto bijdrage van € 1.000/ jaar. We onderzoeken de mogelijkheid van meer bijzondere, wat duurdere, herinneringsgadgets voor verkoop. Tenslotte is rekening gehouden met extra inkomsten tijdens de combi van herdenkingsjaren (2029/2030), waarin extra evenementen gedraaid worden. Ook hiervoor geldt een aanname van resp. een extra netto opbrengst van € 3.000 en € 5.000. Deze kan ook gekoppeld / uitgedrukt worden aan / in extra bezoekers.

UITGAVEN: 9.2.6 Huur gebouw (Rente en aflossing) Stichting Vitality Vastgoed is eigenaar van grond, gebouwen en inventaris. Om deze posten te kunnen bekostigen heeft zij een lening van Stichting Vitality. De kosten van deze lening worden via belaste verhuur voldaan door Stichting Exploitatie Memorial 40-45 Kapelle. Voor de exploitatie gaan we er van uit dat er in de jaren 2026, 2027 en 2028 geen aflossing wordt gedaan. Vanaf 2029 wordt er afgelost. Wat betreft de rentebetaling deze vindt plaats vanaf 2026. 9.2.7 Verzekeringen, nutsbedrijven Onder deze post hebben we alle uitgaven ten laste van nutsbedrijven en overheden benoemd. Wat betreft energie gaan we uit van een energieneutraal gebouw. Toch hebben we nog een bedrag van € 3.000 opgenomen voor extra energie bij bijvoorbeeld evenementen. 9.2.8 Inventaris In de gebruiksfase zal regelmatig klein onderhoud noodzakelijk zijn. Opgesplitst in gebouw en inrichting gebonden. Ook voor de regelmatig aanwezige wisseltentoonstellingen zullen kosten voor ondersteuning en gebruik gemaakt moeten worden. Er is geen rekening gehouden met kosten voor aanschaf of maken van wisseltentoonstellingen. Een museumtentoonstelling moet regelmatig vernieuwd worden. Vanaf 2030 wordt hiervoor rekening gehouden met een (oplopende-) reservering. 9.2.9 Algemene kosten Voor de bedrijfsvoering is onderhoud en schoonmaak een regelmatig terugkerend onderdeel.

Regelmatig zal klein onderhoud aan gebouw en inrichting noodzakelijk zijn. Ook de natte ruimten zullen dagelijks schoon gemaakt moeten worden. In het gehele gebouw zal er regelmatig een schoonmaakronde door vrijwilligers worden gehouden. Diverse kleine kosten voor bank, accountant, beveiliging en contributies vallen onder deze post. Jaarlijks zullen er één of meer evenementen plaats vinden. Uitgangspunt is dat deze evenementen hun eigen begroting hebben. Om een aantal kosten te dekken is er een bijdrage vanuit de stichting opgenomen.

27

Wij bewaren hun verhalen

9.2.10 Marketing en communicatie Marketing en communicatie vinden we zo belangrijk dat we het voornemen hebben hiervoor een betaalde kracht aan te stellen. We gaan daarbij uit van start van de werkzaamheden ca. 1 jaar voorafgaand aan de opening van het museum voor een periode van 40 weken / jaar gedurende 8 uur per week. In het budget is ook een bedrag opgenomen voor drukwerk, advertenties en andere reclame uitingen. 9.2.11 Bedrijfsleiding en vrijwilligers De vrijwilligers zijn van groot belang voor het museum. Aan deze vrijwilligers moet leiding worden gegeven. Verder zijn veel werkzaamheden niet echt tijd gebonden en kunnen op meerdere en afwijkende momenten worden uitgevoerd. Echter er zijn ook werkzaamheden die wel tijdgebonden zijn en die gedaan worden door vrijwilligers die gedurende de openingstijden van het museum aanwezig moeten zijn. Om de continuïteit te waarborgen binnen de bedrijfsleiding hebben we het voornemen om een betaalde kracht aan te stellen, die gedurende het gehele jaar gemiddeld 2 dagdelen per week aanwezig is. Daarnaast is er rekening gehouden met een budget voor een onbelaste vrijwilligersvergoeding. Het museum is sterk afhankelijk van vrijwilligers. Zij zijn niet bezoldigd. Ook een waardering voor deze mensen, vaak op de achtergrond, is van groot belang. Daarom is er ook een bedrag voor een vorm van waardering opgenomen.

9.2.12 Onvoorzien Gezien de fase waarin het project zich bevind en nog veel uitwerkingen moeten plaats vinden is een post onvoorzien opgenomen.

10

Risicoanalyse

In het haalbaarheidsonderzoek is een SWOT analyse uitgevoerd. Kansen en bedreigingen zijn voor een aantal externe factoren benoemd, evenals de sterke en minder sterke punten van de huidige organisatie, de interne factoren. In de volgende paragrafen zijn de ex- en interne factoren benoemd en aangegeven welke acties ondernomen zijn en/of zullen worden om sterke punten vast te houden en zwakke punten te versterken. Daarnaast is ook gekeken naar de risico’s verbonden aan het project op met name financieel gebied.

10.1 Externe factoren (kansen) De kansen bestaan uit:  Het Memorial vertelt unieke verhalen over het aandeel van de Fransen in de Tweede Wereldoorlog.  Het Franse nationale ereveld is als enige Franse locatie uniek in Nederland en geeft de aanleiding om het Franse verhaal te vertellen. 28

Wij bewaren hun verhalen

 

Het project past binnen het provinciale museumbeleid. Het project past binnen de toeristische trends en ontwikkelingen voor het Zeeuwse achterland.

We zullen deze kansen verder uitwerken en er gebruik van maken in onze contacten en profilering / programmering.

10.2 Externe factoren (bedreigingen) De bedreigingen bestaan uit:  Op betrekkelijk korte afstand bevind zich het Bevrijdingsmuseum. Daar waar zij zich specifiek richten op de “Slag om de Schelde” (bevrijding), waar overigens de Franse inbreng ook onderdeel van is, richt Memorial zich met name op de bredere inbreng van de Fransen in de gehele oorlogsperiode (1940 – 1945) en op de belangrijke rol van Fransen in geheel Nederland. Tenslotte wil Memorial ook aandacht besteden aan de naoorlogse samenwerking tussen Frankrijk en Nederland in het kader van Vrede & Veiligheid in de wereld en de inspanningen in het kader van de Rechten van de Mens. Met deze bredere insteek zien wij nu al dat er van een voldoende onderscheidend museum sprake zal zijn.  Zijn er voldoende middelen om het project te realiseren? Op basis van het thans voorliggende plan zijn contacten aangehaald, waar eerder gesprekken mee zijn gevoerd en bestaat er vertrouwen dat er voldoende middelen komen om de stichtingskosten te financieren.  Afnemend museum bezoek. Gesignaleerd wordt dat er na corona sprake is van afnemend museum bezoek. In het haalbaarheidsonderzoek is gekeken naar wie de doelgroepen zijn, dat blijkt een vrij brede groep te zijn.

Door een sterk programma neer te zetten met voldoende belevings- en herdenkingswaarde voor meerdere groepen, met daarbij een stevige marketing vertrouwen wij er op dat het beoogde aantal bezoekers gehaald kan worden.

10.3 Interne factoren (sterke punten) De kracht van de huidige organisatie bestaat uit:  Het Memorial is in het bezit van unieke verhalen van de lokale bevolking en unieke voorwerpen die het verhaal van de Fransen indringend vertellen.  Een betrokken, gemotiveerde en ambitieuze organisatie met een invloedrijk netwerk.  Het museum is erkend en geregistreerd als officieel museum, heeft een culturele ANBI status en is lid van SMH en Ver. Zeeuwse musea.  Er is een brede ervaring met de organisatie van specifieke evenementen rond het Franse thema, als Toujours Kapelle.  Bij herdenkingen in den lande, waar Fransen worden geëerd, is vrijwel altijd een afvaardiging aanwezig en worden kransen gelegd. We zullen de kracht van de organisatie in een grotere organisatie verder uitrollen en gebruik maken van de contacten bij het invullen van de programmering.

29

Wij bewaren hun verhalen

10.4 Interne factoren (minder sterke punten) De minder sterke punten zijn als volgt benoemd:  Het vasthouden aan een museum “oude stijl”, waar veel stukken kunnen worden bewonderd waar het verhaal ondersteunend is. Toekomstbestendige musea hebben een goed verhaal ondersteund door stukken als uniformen, wapens, relikwieën, voertuigen met daarbij een hoge belevingswaarde. In het plan dat uitgewerkt is door PronkStudio is hier op een goede wijze invulling aan gegeven.  De organisatie is (te) klein voor het werk wat verzet moet worden en specifieke expertise ontbreekt, zoals op marketing gebied. In de voorbereidingsfase zullen wij specifieke ondersteuning inhuren of zelf aantrekken. In de exploitatie is daartoe al een budget opgenomen voor marketing.  Helaas is er geen goede verstandhouding met het Bevrijdingsmuseum. Als musea op een beperkt gebied (Zeeland) is het goed om elkaar te kennen en samenwerkingen te overwegen. Eén van die samenwerkingen is de stichting “Slag om de Schelde”. Vele WOII musea en betrokken stichtingen zijn hier lid van en treden zo mogelijk bij de 5-jaarlijkse herdenkingen gezamenlijk op. Het Bevrijdingsmuseum is hier geen lid van. Op verzoeken tot samenwerking / overleg is afwijzend / niet gereageerd. Wat is er mooier als we samen met het Bevrijdingsmuseum bijvoorbeeld arrangementen aan kunnen bieden?  Huidig werkbudget is beperkt.

In de huidige organisatie wordt veel ad-hoc beslist en sponsoring gelden aangetrokken. Zoals voor projecten als Toujours Kapelle, maar ook is er in corona tijd drie keer een bijdrage van het Prins Bernhard Cultuurfonds ontvangen voor structuur versterkende projecten.

10.5 Financiële risico’s De financiële risico’s kunnen benoemd en uitgewerkt worden voor de realisatiefase en de daarop aanvullende exploitatiefase.

10.5.1 Realisatiefase Het project is een succes, wanneer alle onderdelen goed op elkaar aansluiten en binnen budgetten blijven. Dit betekent dat de kosten voor grondverwerving, de bouw- en inrichting, de bijkomende kosten en onvoorzien goed ingeschat zijn (de stichtingskosten). Daarnaast geld het zelfde voor de verwerving van middelen om de investeringen te kunnen voldoen. Deze twee delen, stichtingskosten en inkomsten, zijn beschreven in de bijlage. Zij moeten goed op elkaar afgestemd en sluitend zijn. Hier kan discrepantie optreden als één of meer delen niet in de pas lopen. De vraag rijst dan wat te doen als er zich negatieve ontwikkelingen voordoen. Een aantal van die onderdelen worden onderstaand benoemd met een oplossingsrichting. Het is nu niet mogelijk om hier bedragen aan te koppelen omdat er nog te veel onzeker is, wel geeft deze opsomming aan dat er mogelijkheden zijn om de inkomsten te verhogen en de kosten te verlagen.

30

Wij bewaren hun verhalen

Stichtingskosten Onderdeel met overschrijding

Oplossingsrichting

Grondverwerving

Extra geld, kleiner perceel, andere eigendomsconstructie (erfpacht i.p.v., eigendom) Extra geld, kleiner gebouw, eenvoudiger gebouw, zelfwerkzaamheid, Extra geld, kleinere presentatie, eenvoudigere presentatie, onderdelen inrichting weglaten, minder ICT ondersteuning, Extra geld, geen, kleinere, eenvoudigere filmzaal en museumcafé, beperkte inrichting keuken,

Gebouw Inrichting museum

Inrichting overig

Inkomsten Te weinig inkomsten vanuit overheden, fondsen, sponsoren etc.

Door een hardheidspercentage op te nemen bij de veronderstelde toezeggingen is er al een voorziening. Minder investeren in gebouw, inrichting etc.

10.5.2 Exploitatiefase Exploitatie (inkomsten) Onderdeel met onderschrijding

Oplossingsrichting

Aantal bezoekers / Sponsoring / Opbrengst verhuur

Marketing opvoeren, meer bezoekers trekkende activiteiten, entree verhogen, kosten verlagen, extra incidentele sponsoring, prijzen consumpties verhogen, uitstel rente en aflossing,

Exploitatie (uitgaven) Onderdeel met overschrijding

Oplossingsrichting

Verzekeringen en nutsbedrijven Inventaris

n.v.t. Kosten verlagen, reserveringen beperken, 31

Wij bewaren hun verhalen

Algemene kosten Marketing, bedrijfsleiding Evenementen

11

Zelfwerkzaamheid, reserveringen beperken, Aantal uren beperken Bijdrage uit stichting beperken

Besluitvorming

11.1 Procedures / Vergunningen Nu per 1 januari 2024 de nieuwe omgevingswet is ingegaan zal de procedure om te komen tot het nieuwe museum via deze wet moeten worden doorlopen. Zodra er een substantieel bedrag is toegezegd zal de procedure worden opgestart.

11.2 Opdrachtverlening Op basis van een goedgekeurd plan en vastgestelde omgevingsvergunning en een financieel sluitende begroting kan overgegaan worden tot opdrachtverlening. Voorafgaand aan deze opdrachtverlening zullen er de nodige vooronderzoeken en uitwerkingen van het gebouw en de inrichting plaats gaan vinden.

12

Tenslotte

Met het nieuwe museum is er sprake van een vernieuwde verhaallijn, een aangescherpte focus, een nieuwe inrichting en vernieuwende presentatievormen. Gereed voor de toekomst. Een toekomst van herdenken van hen die gesneuveld zijn en informeren over de inzet van Franse en Nederlandse militairen voor vrede en veiligheid in de wereld voor nu en in de toekomst. Jaarlijks, maar ook 5-jaarlijks en zo willen wij “klaar” staan met ons nieuwe museum voor de komende 25 jaar ten einde bij te dragen aan een duurzame rechtsstaat en een vreedzame samenleving.

“100 jaar vrijheid” dat is onze wens!!

32

Wij bewaren hun verhalen

13

Bijlagen

1

Presentatie concept plan RoosRos architecten

2

Presentatie gebouw door Pronk Studio

3

Financiële gegevens (exploitatie)

Een impressie van het nieuwe museum.

contact: voorzitter: dhr. A. Looijen telefoon: +31 6 1002 8568 email: info@memorial4045kapelle.nl

33