E.23a Brief gemeenteraad Kapelle 2023

Aan Leden van de gemeenteraad Kapelle d.t.v. de raadsgriffier Onderwerp VZG en Gemeenschappelijke Regelingen (GR-en) 1 mei 2023 Geachte leden van de gemeenteraad, Na de uitkomsten van het onderzoek bij Intervence en na ons jaarlijks rondje raadfracties is gebleken dat ook uw raad zorgen heeft over de grip op de vele samenwerkingsverbanden. 1.

Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG) De VZG heeft in juli 2022 het rapport “Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland” uitgebracht. Dit is een herziene druk (actualisatie) van het rapport uit 2018. Dit rapport is niet via de griffie formeel aan u aangeboden. In september 2022 is door alle griffiers van de Bevelanden een GR-markt georganiseerd waar ook een presentatie over de veranderingen op hoofdlijnen van dit rapport heeft plaatsgevonden. In de raadsvergadering van 18 april jl. heeft de heer Van den Berge, uw gemeentesecretaris/directeur, een presentatie verzorgd met betrekking tot de wijzigingen Wet gemeenschappelijke regelingen. Het rapport van de VZG bevat de nodige verwonderpunten en onjuistheden. Enkele daarvan lichten we hierna toe. In de brief van 8 januari 2020 hebben wij, ook richting uw raad, opmerkingen gemaakt m.b.t. het rapport uit 2018 van de VZG. De rekenkamer moet helaas constateren dat met de bevindingen/conclusies uit onze brief van 2020 door de VZG niets is gedaan.

1.1. Doelmatigheidsonderzoek Doelmatigheidsonderzoeken geven aan wat de verhouding is tussen de kosten en de opbrengsten. In onderdeel 2.5 van het VZG-rapport is opgenomen: ‘doelmatigheidsonderzoeken worden uitgevoerd door een aantal controllers van de deelnemers’. Wij hebben vastgesteld dat in de jaren 2020 tot en met 2022 er één onderzoek is afgerond. Dit betreft het onderzoek bij Sabewa Zeeland. Naast de gemeente Kapelle nemen nog zeven andere gemeenten deel aan deze GR. Wij hebben niet kunnen vaststellen dat de uitkomsten van dit onderzoek (formeel) met uw raad zijn gedeeld. Ook hebben wij niet kunnen vaststellen dat u geïnformeerd bent over de lopende onderzoeken. 1.2

Doeltreffendheidsonderzoek Dergelijke onderzoeken geven inzicht in hoeverre de inspanningen en uitgaven bijdragen aan het realiseren van het nagestreefde doel. 1

In onderdeel 2.5 van het VZG-rapport is opgenomen: ‘doeltreffendheidsonderzoeken zijn politieke onderzoeken, die behoren tot de taak van een rekenkamer’. De rekenkamer stelt vast dat kwalificatie van een doeltreffendheidsonderzoek als een politiek onderzoek onjuist is. 1.3

Rechtmatigheidsonderzoek

Dit soort onderzoeken geven aan in hoeverre men zich houdt aan de geldende wetten, regels en besluiten. In het VZG-rapport is niets opgenomen over dergelijke onderzoeken. Onderzoeken naar de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid behoren tot de kerntaken van een rekenkamer. Dit wil echter niet zeggen dat een organisatie (GR) zelf niet de verantwoordelijkheid heeft om dergelijke onderzoeken periodiek uit te voeren. 2.

Rol/taak Rekenkamer De Minister van Binnenlandse zaken heeft de volgende twee documenten uitgegeven: 

Op 28 november 2022 de ”Inwerkingtreding wet versterking decentrale rekenkamers”;



En op 23 januari 2023 ”Actieagenda Sterk Bestuur”.

In beide documenten komt de positie van de griffie en rekenkamer, als hulpmiddel van de raad, ruimschoots aan de orde en de wijze waarop u uw positie als gemeenteraad kan versterken. Door decentralisatie van overheidstaken, zoals in het sociaal domein, de AVG en Omgevingswet, nemen de taken en complexiteit van elke gemeente(raad) toe. Door de nieuwe Wet ‘Versterking decentrale rekenkamers’ zijn ook de bevoegdheden van de rekenkamers uitgebreid. Zo wordt het o.a. ook mogelijk om: 

De (inkoop)contracten met privaatrechtelijke rechtspersonen te onderzoeken;



Onderzoek te doen naar garanties, leningen en (externe) subsidies.

Tijdens de recente presentatie voor uw raad en bij het rondje raadsfracties is gebleken dat ook uw raad zorgen heeft over de grip op de vele GR-en en overige samenwerkingsverbanden. Uw raad heeft in 2020 besloten om vanaf 2021 het jaarlijkse budget voor de Rekenkamer Kapelle te verlagen van € 30.000 naar € 10.000. Zoals ook in ons jaarverslag is opgenomen impliceert dit dat er weinig ruimte voor de rekenkamer is om onderzoek uit te voeren en uw raad te kunnen ondersteunen met de toenemende (complexe) taken. Voor de (verdere) ondersteuning met betrekking tot de GR-en zien wij op dit moment dan ook helaas geen ruimte.

2

3.

Aanbeveling Wij bevelen aan het VZG-rapport en onze bevindingen/constateringen in uw raad (commissie) te bespreken, met als doel om de kaderstellende en controlerende rol van de raad ten opzichte van de GR-en te versterken. Door meer grip op GR-en kan een situatie, zoals die zich recent met Intervence heeft voorgedaan, worden voorkomen.

Hoogachtend,

ir. S.M. Hoven

mr. W.K. Fonteine

Voorzitter rekenkamer Kapelle

Onderzoeker rekenkamer Kapelle

Contactgegevens:  Steven Hoven: hoven@rekenkamerkvm.nl, tel. (06) 81 10 52 08  Wim Fonteine: fonteine@rekenkamerkvm.nl, tel. (06) 11 79 19 70

3