D25.321229 1

Besluit B&W

Zaakkenmerk / Documentkenmerk Onderwerp

Z24.021439 / D25.321229 Consultatie Zeeuwse Energievisie

Afdeling

Leefomgeving

Steller

Draijer, Tim

Portefeuillehouder Besloten in de vergadering van Besluit

S.A. Mackintosh

College d.d. 28 jan 2025 Akkoord (Ongewijzigd besloten)

Toelichting besluit Samenvatting

Besluit

De Energievisie Zeeland is een document wat keuzes maakt over de toekomstige energie-infrastructuur van Zeeland. Keuzes die hard nodig zijn, aangezien de huidige infrastructuur niet gebouwd is om de ambities uit de energietransitie op te vangen met zaken als netcongestie als gevolg. Met dit advies wordt het college gevraagd om kennis te nemen van de Concept Energievisie. En om een schriftelijke reactie in te dienen bij de Provincie Zeeland, die het document als bevoegd gezag uiteindelijk gaat vaststellen. De gemeenteraad van Kapelle wordt in gelegenheid gesteld om vragen te stellen en opmerkingen mee te geven tijdens een beeldvormende presentatie op 4 februari over de Energievisie. Deze opmerkingen worden meegestuurd met de schriftelijke reactie.

Het college besluit: 1. Kennis te nemen van de conceptversie van de Energievisie Zeeland, inclusief de bijlagen A en B en de beslisnota van Gedeputeerde Staten van Zeeland (GS); 2. Een schriftelijke reactie in te dienen op dit concept; 3. De raad schriftelijk te informeren over het indienen van deze reactie; 4. De reacties van raadsleden op deze conceptversie te inventariseren en deze reacties door te sturen naar GS.

Inleiding

Context De Provincie Zeeland heeft aan de Zeeuwse Energievisie gewerkt in samenwerking met gemeenten, netbeheerders en andere belangrijke stakeholders. De Zeeuwse Energievisie bevat een toekomstvisie op het energiesysteem voor de (middel)lange termijn: 2030-2050. De Energievisie schetst de samenhang tussen het toekomstige energiesysteem, sectorale ontwikkelingen en de fysieke leefomgeving. Het document maakt over verschillende energiedragers (zoals elektriciteit en waterstof) en sectoren (zoals de gebouwde omgeving), keuzes die meer richting moeten geven aan de toekomstige Zeeuwse energie-infrastructuur. Dit is hard nodig; steeds vaker bepaalt de aanwezigheid van energieinfrastructuur het tempo en de voortgang van de energietransitie en ontwikkelingen zoals de aanleg van nieuwe wijken en bedrijventerreinen. Te lang is dit onderwerp vooruitgeschoven, met netcongestie als gevolg. Geredeneerd vanuit het energiesysteem geeft de Energievisie inzicht in ontwikkelpaden voor de sectoren gebouwde omgeving, mobiliteit, bedrijventerreinen (excl. CES cluster) en landbouw. Ook zijn energie-infrastructuur, - opslag en conversie onderdeel van de Energievisie. De Energievisie legt in de actieagenda vast welke vervolgstappen de provincie samen met de andere stakeholders nog oppakt. Wanneer er aanleiding voor is kan de Energievisie in de toekomst worden herijkt.

De Concept Energievisie bevat twee bijlages. Bijlage A gaat in op specifieke beleidskeuzes voor sectoren gebouwde omgeving, mobiliteit, bedrijventerreinen en landbouw. Bijlage B gaat in op hoe de keuzes vertaald kunnen worden naar typen gebieden. De visie wordt voorjaar 2025 door de Provinciale Staten van Zeeland vastgesteld. Provinciale Staten is hier dan ook het bevoegd gezag. Zeeuwse gemeenten krijgen formeel de mogelijkheid om een reactie te geven op de Energievisie, gericht aan het college van Gedeputeerde Staten (GS). Na afloop van de reactie periode worden alle reacties aangeboden aan GS. Gedeputeerde Staten biedt de documenten vervolgens ter vaststelling aan de Provinciale Staten aan. De bijgevoegde schriftelijke reactie vat samen hoe het college van Kapelle tegen de Energievisie aankijkt. Deze is afgestemd met de andere Bevelandse gemeenten. Daarnaast wordt de gemeenteraad van Kapelle geïnformeerd en in de gelegenheid gesteld om opmerkingen te plaatsen over de Energievisie, tijdens een beeldvormende presentatie op 4 februari. Opmerkingen van raadsleden worden meegestuurd met de schriftelijke reactie. De uitgangspunten van de concept Energievisie werden op 7 november 2024 al gepresenteerd aan de Raadswerkgroep Duurzaamheid. Daarnaast werd er op dinsdag 7 januari een Webinar georganiseerd voor Zeeuwse raadsleden. Toen konden zij ook vragen stellen over de concept visie.

De webinar is terug te kijken via: https://channel.royalcast.com/webcast/zeeland/20250107_1 Energieraad De Zeeuwse Energieraad is het bestuurlijk platform wat opdracht heeft gegeven tot het opstellen van de Energievisie. In de

Energieraad zijn de volgende organisaties vertegenwoordigd: Provincie Zeeland, Stedin, TenneT, Gasunie, VNO-NCW, North Sea Port/SDR, en ten slotte een bestuurlijke vertegenwoordiging uit vier deelgebieden (WIP Bevelanden, WIP Schouwen-Duiveland en Tholen, WIP Walcheren, WIP Zeeuws-Vlaanderen) en WIP Zeeland. Wethouder Witkam (gemeente Borsele) is bestuurlijk vertegenwoordiger namens de Bevelandse gemeenten die zitting neemt in de Energieraad.

Relatie met Integraal programmeren & pMIEK De Energievisie is deel van het Integraal programmeren-proces. Dit is een proces waarin provincie, gemeenten, netbeheerder en andere betrokken samen maatschappelijk afgewogen keuzes maken over de inrichting van het energiesysteem.

In de Meerjarenprogramma’s Infrastructuur Energie en Klimaat (MIEK) worden keuzes vastgelegd over energie infrastructuurprojecten, zoals hoogspanningsleidingen, transformatorstations of waterstofleidingen. Dat gebeurt zowel op nationaal niveau (nMIEK) als op provinciaal niveau (pMIEK) Het pMIEK bevat een overzicht van Zeeuwse energie infrastructuurprojecten van regionaal belang die het meest bijdragen aan het realiseren van de Zeeuwse Energievisie. Het pMIEK dient als basis voor de vertaling naar (ruimtelijk) beleid van overheden en investeringsbesluiten van netbeheerders, waarna een integrale ruimtelijke afweging kan worden gemaakt t.o.v. andere regionale doelen die ruimte behoeven. Voorbeelden van projecten uit het vorige pMIEK (uit 2023) zijn bijvoorbeeld de uitbreiding van het HS/MS station in de Willem Annapolder, en de regionale waterstof aftakking in Kapelle. In 2025 wordt er als onderdeel van het integraal programmeren een nieuwe pMIEK lijst gemaakt.

Rol Zeeuwse gemeenten Zeeuwse gemeenten zijn medeopsteller van het pMIEK, als partij in de Zeeuwse Energieraad. Het is van belang dat gemeenten bij het opstellen van het pMIEK meedenken en hun input geven. Dat is nodig om projecten tegen elkaar af te wegen op de manier die lokaal het meest passend is. Ook hebben gemeenten een rol bij de ruimtelijke procedures, vergunningverlening en eventuele grondtransacties voor projecten die voortvloeien uit de nationale en provinciale MIEK’s. Verder is voor gemeenten van belang te weten welke projecten in het nMIEK staan, omdat zij hierop mogelijk kunnen aansluiten met hun eigen plannen.

Relatie met strategisch beleid

De Energievisie gaat over de toekomstige infrastructuur van Zeeland. Daarmee bepaalt het hoe de duurzaamheidsambities van onze gemeente uit bijvoorbeeld de bouwstenen Warmte in de Gebouwde Omgeving en Elektriciteit praktisch in te vullen zijn. Daarnaast zal de bouwsteen Elektriciteit in 2025 worden herzien. De Energievisie schept hiervoor een nieuw beleidskader (zoals eventueel provinciaal beleid voor batterijen).

Participatie

De concept Energievisie Zeeland is tot stand gekomen via een breed participatieproces waarin stakeholders, zoals gemeenten, netbeheerders en vertegenwoordigers van relevante sectoren, betrokken zijn geweest. Expertsessies, werkbijeenkomsten en afstemming binnen de Werkgroep Integraal Programmeren (WIP) hebben geleid tot de visie en gedragen keuzes. De input van deze partijen waarborgt dat de visie aansluit bij zowel de regionale als lokale realiteit.

Argumenten

1.1 De Energievisie maakt bestuurlijke keuzes over toekomstige energie-infrastructuur in Zeeland De Energievisie is een belangrijk document om inzichtelijk te maken hoe de toekomstige energie-infrastructuur van Zeeland eruit ziet. 2.1 Het college van B&W heeft formeel de mogelijkheid om een reactie over de Energievisie mee te geven De Bevelandse gemeenten hebben samen een schriftelijke reactie opgesteld, met enkele aandachtspunten voor onze regio. 3.1 & 4.1 & 5.1 De gemeenteraad heeft de mogelijkheid te reageren op de concept Energievisie Raadsleden worden in de gelegenheid gesteld om eventuele opmerkingen over de concept Energievisie te maken tijden de beeldvormende presentatie op 4 februari.

Mogelijke risico's De vaststelling van de concept Energievisie Zeeland brengt op dit moment geen directe risico's met zich mee voor de gemeente Kapelle. Het document dient als beleidskader voor de energie infrastructuur in Zeeland. Dit betekent dat de Energievisie vooral fungeert als strategisch uitgangspunt voor verdere besluitvorming en uitvoering op lokaal en regionaal niveau. Zoals beschreven in de schriftelijke reactie, is er wel een belangrijk onderwerp waar de Energievisie geen uitsluitsel over geeft. Dit gaat over de verduurzamingsstrategie van de industrie in Zeeland. Deze wordt bepaald in de landelijke Cluster Energiestrategie (CES). De consequenties van die strategie kunnen heel belangrijk zijn voor ons als gemeente, voor ons grondgebied en voor onze inwoners. Hoewel de Energievisie dit benoemt, biedt het stuk weinig verdieping in de verschillende scenario’s van de verduurzaming van de industrie. Daardoor ontbreekt er een belangrijk deel van de analyse in het toekomstige provinciale energie verbruik. Met als risico dat dit tot onvoorziene ontwikkelingen in de infrastructuur leidt. In de schriftelijke reactie roepen de Bevelandse gemeenten dan ook op om het gesprek over de consequenties van verduurzaming van de industrie voor de energie-infrastructuur zo integraal mogelijk te voeren.

Financien

Communicatie

De vaststelling van de Energievisie brengt geen financiële verplichtingen met zich mee.

De Provincie Zeeland heeft op 21 januari 2025 een persbericht opgesteld met daarin de boodschap dat de concept Energievisie aan de Zeeuwse gemeenten is gestuurd. De Provincie Zeeland communiceert ook over dit onderwerp na de vaststelling van de Energievisie in de Provinciale Staten in juli 2025.

Vervolg

De Zeeuwse gemeenten hebben tot 21 maart 2025 om een reactie naar de Provincie Zeeland over de Energievisie te sturen. Op 16 mei 2025 wordt de Energievisie besproken in de provinciale Commissievergadering Strategische Opgaven, waarna hij in juli 2025 wordt aangeboden aan de Provinciale Staten ter besluitvorming.