Bijlage 1. Gezondheidsmonitor Gemeente-Kapelle
Tekst van het document
Gemeenteprofiel
Gemeente Kapelle 28-05-2024
Inhoudsopgave Toelichting
1. Gezin
7. Bewegen en sport
13. Slaap
2. School
8. Vrije tijd
14. Mediawijsheid
3. Gezondheid en geluk
9. Voeding
15. Relaties en seksualiteit
4. Psychische klachten en stress
10. Alcohol
16. Leefomgeving
5. Prestatiedruk en eenzaamheid
11. Roken en vapen
17. Veiligheid
6. Beschermende factoren en vertrouwen
12. Drugs
Vervolg
Toelichting
Afname Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 De Gezondheidsmonitor Jeugd is in het najaar van 2023 afgenomen onder jongeren in klas 2 en 4 van het regulier voortgezet onderwijs (RVO). Daarnaast hebben in Zeeland ook scholen van het voortgezet speciaal en praktijk onderwijs (VSO/PRO) deelgenomen. Voor de resultaten van VSO/PRO kunt u de aparte Zeeuwse rapportage raadplegen. Op de volgende pagina’s zijn de belangrijkste resultaten van het RVO in uw gemeente afgezet tegen het regionale gemiddelde van Zeeland. De onderwerpen worden verder uitgelicht aan de hand van uitsplitsingen op achtergrondkenmerken (gender, klas en onderwijstype) op basis van de Zeeuwse cijfers. Vanwege de betrouwbaarheid van de resultaten en de privacy van de respondenten worden er alleen resultaten vermeld bij een minimum van 30 respondenten per vraag en een minimum van 5 respondenten per specifiek antwoord. Indien de aantallen lager liggen, worden de cijfers niet weergegeven.
Aantal ingevulde vragenlijsten
Kapelle
Zeeland
Klas 2
142
3,133
Klas 4
140
2,883
Vmbo
105
2,849
Havo/Vwo
163
2,889
Jongen
159
2,978
Meisje
117
2,899
1. Gezin
De gezinssituatie waarin een jongere opgroeit, heeft invloed op de gezondheid en het welzijn van de jongere. Jongeren die een goede band hebben met hun ouders hebben over het algemeen minder psychosociale problemen. Van eenoudergezinnen en gezinnen die moeite hebben met rondkomen wordt veel veerkracht en improvisatie verwacht. Ook als er een gezinslid is met een lichamelijke, psychische ziekte of een verslaving kan dat invloed hebben op diverse aspecten van de gezondheid en het welzijn van de jongere (minder vaak goed ervaren gezondheid, meer psychische problemen, meer genotmiddelengebruik, spijbelgedrag).
Ervaart thuis enige of grote moeite met rondkomen 25% 20% 15% 10%
78%
woont bij beide ouders
6%
woont afwisselend bij beide ouders (co-ouderschap)
5% 0%
5% 4%
woont bij vader of moeder en zijn/haar partner
8%
woont in een eenoudergezin
4%
2%
2019
2021
Kapelle
7%
5%
4%
2023
Zeeland
1. Gezin achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau
Steun, opvattingen en betrokkenheid van ouders hebben invloed op het gedrag van jongeren. Er is gevraagd in hoeverre jongeren 's avonds van huis zijn en naar de relatie die jongeren met hun ouders/verzorgers hebben.
(Potentiële) mantelzorger
Thuis
50% 40% 30% 20%
25%
27%
18%
84% 18%
Mijn ouders of verzorgers weten waar ik ben als ik niet thuis ben 88%
10% 0%
Jongen
Meisje
Vmbo
Havo/Vwo
In de afgelopen week 1 dag of meer na 22.00 uur niet thuis
83%
Mijn ouders hebben duidelijke regels over wat ik wel en niet mag doen
80%
100% 80%
63%
60% 40%
55%
40%
76% 50%
20% 0%
Mijn ouders brengen veel tijd met mij door 70%
0% Klas 2
Klas 4
Vmbo
Havo/Vwo
10%
Jongen
20% Meisje
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
2. School
Jongeren brengen een groot deel van hun tijd door op school. Op school doen jongeren kennis en vaardigheden op die belangrijk zijn voor hun ontwikkeling. Het leggen van sociale contacten en het maken van vrienden kan positief bijdragen aan de sociaal-emotionele gezondheid. Anderzijds kan gepest worden op school negatieve gevolgen hebben. In het onderzoek is gevraagd naar schoolbeleving, ziekteverzuim, spijbelen en pesten.
Schoolbeleving
In de laatste 3 maanden gepest op school 25%
50% 40%
38%
37%
30%
20% 23%
21%
20%
10%
10% 0%
5% Vindt school (hartstikke) leuk
Kapelle
Vindt naar school gaan zinloos
Zeeland
15%
15%
0%
11%
9%
16%
10%
8%
2019
2021
Kapelle
2023
Zeeland
2. School achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau
Schoolbeleving
Schoolbeleving
50% 40%
50% 36%
39%
40%
30%
17%
10%
40%
34% 23%
20%
Vindt school (hartstikke) leuk
Vindt naar school gaan zinloos
0%
25%
22%
Vindt school (hartstikke) leuk
Klas 2
24%
17%
10%
10%
5%
5%
0%
0%
Meisje
Vmbo
Havo/Vwo
0%
Vindt school (hartstikke) leuk
Klas 4
Vmbo
Vindt naar school gaan zinloos
Havo/Vwo
In de laatste 4 weken gespijbeld 25% 20%
18%
15%
Jongen
Vindt naar school gaan zinloos
25%
17%
16%
15%
17%
20%
In de laatste 3 maanden gepest op school
20%
26%
10%
Meisje
In de laatste 4 weken 3 of meer dagen ziek thuis
40% 33%
30% 19%
10%
Jongen
20%
50% 40%
30%
26%
20%
0%
Schoolbeleving
13%
12%
15%
17% 12%
19%
11%
10% 4%
5% 0% Klas 2
Klas 4
Vmbo
Havo/Vwo
1 of meer lesuren
Klas 2
Klas 4
5%
6% 3%
3 of meer lesuren
Vmbo
Havo/Vwo
3. Gezondheid en geluk
Gezondheid is meer dan de afwezigheid van lichamelijke klachten. Jongeren kunnen zelf het beste aangeven hoe zij hun gezondheid ervaren. Dit is een betrouwbare indicator voor de algehele gezondheidstoestand van jongeren. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat de meerderheid van de jongeren de eigen gezondheid als (zeer) goed ervaart en zich meestal gelukkig voelt. De percentages zijn wel gedaald ten opzichte van 2021. Daarnaast geven dit jaar meer jongeren aan hun gezondheid als (zeer) slecht te ervaren of zich (zeer) ongelukkig te voelen ten opzichte van 2021.
Ervaart een goede gezondheid 100% 80%
88%
Ervaart een slechte gezondheid
81%
81%
80%
79%
25% 20%
85%
60%
15%
40%
10%
20%
5%
0%
2019
2021
Kapelle
2023
0%
80%
83%
75%
20% 15% 10%
20%
5%
0%
0%
2021
Kapelle
Zeeland
Voelt zich meestal ongelukkig
40%
2019
2023
Kapelle
76%
77%
60%
2021
25%
80%
83%
3%
2%
Zeeland
Voelt zich meestal gelukkig 100%
3%
2%
2023
Zeeland
6%
6%
4%
5%
2021
2023
Kapelle
Zeeland
3. Gezondheid en geluk achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau
Ervaren gezondheid en geluk
Ervaren gezondheid en geluk 100%
100% 90% 80%
85%
90%
80%
74%
72%
70%
80% 60%
50%
50%
40%
40%
30%
30%
20%
20%
10%
10% Ervaart een goede gezondheid
Jongen
Voelt zich meestal gelukkig
Meisje
73%
78%
70%
60%
0%
82% 75%
0%
Ervaart een goede gezondheid
Vmbo
Voelt zich meestal gelukkig
Havo/Vwo
4. Psychische klachten en stress
In 2023 geeft 47% van de jongeren in uw gemeente aan zich (zeer) vaak gestrest te voelen door een of meer factoren. Meiden geven vaker aan zich gestrest te voelen dan jongens.
Voelt zich (zeer) vaak gestrest door één of meer factoren 100% 80% 60%
Psychische klachten worden gemeten met de ‘Mental Health Inventory 5’ (MHI-5). Het geeft een indicatie van de psychische gezondheid, waaronder bijvoorbeeld depressieve klachten.
42%
42%
39%
36%
2019
2021
40% 20% 0%
47%
Kapelle
Zeeuwse jongeren hebben vaker suïcidegedachten dan gemiddeld in Nederland. 4% van de jongeren in uw gemeente heeft er in de laatste 12 maanden vaak of heel vaak serieus over gedacht een eind te maken aan zijn/haar leven. (Heel) vaak serieus nadenken over suïcide komt vaker voor bij meiden, in klas 2 en bij vmbo leerlingen.
48%
2023
Zeeland
Bronnen van stress School of huiswerk
35%
Alles wat hij/zij moet doen
32%
Mening anderen
20%
Eigen problemen
16%
Situatie thuis
12%
0%
10%
20%
30%
40%
4. Psychische klachten en stress achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau
Psychische klachten
Psychische klachten
100%
100%
90%
90%
80%
80%
70%
70%
62%
60%
60%
50% 40%
38%
33%
30%
29% 18%
20%
50%
17%
10% 0%
46%
49%
40%
31%
30%
26%
20%
25%
22%
10% Vaak stress
Psychische klachten
Jongen
Meisje
Suïcidegedachten
0%
Vaak stress
Psychische klachten
Vmbo
Havo/Vwo
Suïcidegedachten
5. Prestatiedruk en eenzaamheid Jongeren ervaren steeds meer druk om te presteren. Deze druk kunnen ze zichzelf opleggen, maar kan ook door anderen opgelegd worden. Daarnaast voelen steeds meer jongeren zich eenzaam. Jongeren kunnen zich eenzaam voelen, ondanks een groot sociaal netwerk. Gevoelens van eenzaamheid kunnen onder andere voortkomen uit een negatief zelfbeeld, onbegrepen voelen, weinig sociale vaardigheden of een moeizame thuissituatie.
Heeft zich eenzaam gevoeld in de laatste 4 weken 50% 40% 30%
32%
30% 29%
31%
20%
25% 20% 15%
15% 13%
11%
10%
10% 0%
Ervaart regelmatig tot vaak prestatiedruk vanuit
5% 2021
2023
Kapelle
Zeeland
0%
Ouders
Leraren
Vrienden
5. Prestatiedruk en eenzaamheid achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau
Eenzaamheid en druk
Eenzaamheid en druk 50%
50% 45%
45%
41%
40%
40%
36%
35%
35%
30% 25%
27% 22%
30%
14%
15% 5%
5% Vaak prestatiedruk vanuit zichzelf
Meisje
Vaak prestatiedruk vanuit anderen
19%
23%
15% 10%
Jongen
23%
20%
10%
Eenzaamheid
34%
30%
25%
21%
20%
0%
34%
0%
Eenzaamheid
Vaak prestatiedruk vanuit zichzelf
Vmbo
Havo/Vwo
Vaak prestatiedruk vanuit anderen
6. Beschermende factoren en vertrouwen
Hoe jongeren met uitdagingen als stress, ingrijpende gebeurtenissen en groepsdruk omgaan wordt mede bepaald door hun veerkracht en weerbaarheid. Jongens rapporteren over het algemeen dat zij sneller herstellen, makkelijker stressvolle gebeurtenissen doorstaan en beter voor zichzelf kunnen opkomen dan meiden.
In uw gemeente kan 6% van de jongeren bij niemand terecht. Deze groep is extra kwetsbaar bij problemen. Er is daarbij geen verschil tussen achtergrondkenmerken. Ondanks de uitdagingen die zij in hun leven tegenkomen hebben de meeste jongeren voldoende (rapportcijfer 6 of hoger) vertrouwen in de toekomst. Slechts de helft van de jongeren heeft (heel) veel vertrouwen in de toekomst, jongens geven vaker een score van 8 of hoger dan meiden.
Kan met een probleem terecht bij
65%
herstelt snel na een moeilijke periode
Ouders
77%
Vrienden
66%
Familie
32%
Volwassene op school
19%
Hulpverlener
42%
87%
0%
vindt het niet moeilijk om stressvolle gebeurtenissen te doorstaan
20%
40%
60%
80%
100%
Vertrouwen in de toekomst
Kapelle
10%
Zeeland
13%
34%
56%
is voldoende weerbaar
0%
94%
10%
kan bij iemand terecht als hij/zij ergens mee zit
36%
20%
51%
40%
60%
80%
100%
Weinig tot geen vertrouwen in de eigen toekomst (cijfer 5 of lager) Matig/redelijk vertrouwen in de eigen toekomst (cijfer 6 of 7) (Heel) veel vertrouwen in de eigen toekomst (cijfer 8 of hoger)
6. Beschermende factoren en vertrouwen achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau
Veerkracht 100% 90%
Veerkracht 100%
92% 83%
80%
90%
75%
89%
80%
70%
70% 55%
60%
50%
40%
40%
29%
30%
20%
10%
10% Herstelt snel
Jongen
Meisje
67%
Niet moeilijk om stress te doorstaan
39%
42%
30%
20%
Goed voor zichzelf opkomen
62%
60%
52%
50%
0%
86%
0%
Goed voor zichzelf opkomen
Herstelt snel
Vmbo
Havo/Vwo
Niet moeilijk om stress te doorstaan
7. Bewegen en sport Voldoende beweging draagt positief bij aan gezondheid. Het advies voor jongeren is om elke dag minimaal een uur te bewegen. Niet alleen sporten bij een club, maar ook bewegen buiten clubverband, zoals skaten, kranten bezorgen of naar school fietsen tellen mee. Zeeuwse jongeren scoren slechter dan gemiddeld in Nederland. Jongens bewegen en sporten over het algemeen meer dan meiden. Vmbo leerlingen zijn minder vaak wekelijks actief in hun vrije tijd of bij een sportclub, ook bewegen zij minder vaak 5 of meer dagen per week minstens 1 uur vergeleken met havo-vwo leerlingen.
Gemeente
76%
68%
Zeeland
sport wekelijks bij een club, vereniging of sportschool
Beweegt 5 of meer dagen per week minstens 1 uur 100% 80%
Gemeente
90%
87%
Zeeland
60%
60% 47%
40%
is wekelijks actief in de vrije tijd (zowel binnen als buiten clubverband)
20% 0%
Beweegt 5 of meer dagen per week minstens 1 uur
Kapelle
Gemeente
85%
79%
Zeeland
fietst of loopt elke dag naar school of stage
Zeeland
7. Bewegen en sport achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau
Bewegen 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
Kan in de buurt makkelijk (buiten) sporten 100% 81%
73%
78%
63% 49%
90% 80%
76% 66%
70% 60%
44%
50% 40% 30% 20%
Beweegt 5 of meer dagen per week minstens 1 uur
Sport wekelijks bij club
Jongen
Meisje
Loopt of fiets elke dag naar school
10% 0%
Kan in de buurt makkelijk (buiten) sporten
Jongen
Meisje
8. Vrije tijd
Als het gaat om het aanbod van vrijetijdsbesteding is het van belang dat de georganiseerde activiteiten jongeren aanmoedigen en ondersteunen bij het ontwikkelen van hun talenten en vaardigheden. Dit zijn bijvoorbeeld culturele of creatieve activiteiten, zoals muziek maken, theater of schilderen/tekenen.
Creatieve en culturele activeiten buiten schooltijd
Kapelle
Deze constructieve tijdsbesteding is goed voor sociale betrokkenheid, positieve sociale normen, steun en verantwoordelijkheidsgevoel. Een goede vrijetijdsbesteding is een beschermende factor waardoor jongeren minder kwetsbaar zijn voor psychische ongezondheid en het ontwikkelen van problematisch middelengebruik. Er is geen verschil tussen vmbo en havo-vwo leerlingen. Meiden en leerlingen in klas 2 zijn vaker actief bij creatieve of culturele verenigingen. Jongens en leerlingen in klas 4 doen vaker buiten schooltijd activiteiten bij een vereniging of organisatie (anders dan sport- of creatieve vereniging).
60%
0%
10%
20%
30%
8%
40%
50%
12%
60%
70%
9%
80%
4%
90%
(Bijna) nooit
Minder dan 1 dag per week
1 dag per week
2 of 3 dagen per week
4 tot en met 6 dagen per week
Elke dag
6%
100%
Activiteiten bij andere clubs of verenigingen buiten schooltijd
Kapelle
52%
0%
10%
20%
8%
30%
40%
50%
14%
60%
22%
70%
80%
(Bijna) nooit
Minder dan 1 dag per week
1 dag per week
2 of 3 dagen per week
4 tot en met 6 dagen per week
Elke dag
3%
90%
100%
9. Voeding
Gezonde voeding draagt positief bij aan de gezondheid. Een gezond voedingspatroon is gevarieerd met voldoende inname van groente en fruit. Water drinken heeft de voorkeur boven het drinken van gezoete dranken of energy drink.
Drinkt dagelijks drankjes met suiker 100%
100%
80%
80%
60% 40%
40% 38%
0%
56%
36% 34%
ontbijt elke dag
100%
2019
87% 81%
80%
2023
0%
2023
Zeeland
Kapelle
100% 75% 69%
40%
40%
20%
20% 0% Kapelle
2023
Zeeland
79%
80% 60%
2019
Zeeland
Eet 5 of meer dagen per week
60%
0%
2019
40%
Drinkt (bijna) nooit energiedrankjes
Zeeland
78% 75%
20%
Kapelle
59%
75% 73%
60%
20%
Gemeente
Drinkt dagelijks minimaal één glas water
58%
78%
55%
Fruit
Kapelle
Groente
Zeeland
9. Voeding achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau
Ontbijt
Ontbijt 100%
100% 63%
60%
63% 48%
72%
67%
60%
9%
17%
(Bijna) nooit
20% 5 dagen of meer per week
Jongen
Meisje
Elke dag
0%
76%
80% 59%
52%
40%
40%
0%
100%
80%
77%
80%
20%
Ontbijt
63%
60%
61% 50%
40% 12% 13%
(Bijna) nooit
20% 5 dagen of meer per week
Klas 2
Klas 4
Elke dag
0%
19%
8%
(Bijna) nooit
5 dagen of meer per week
Vmbo
Havo/Vwo
Elke dag
10. Alcohol Alcoholgebruik onder de 18 jaar wordt als ongewenst beschouwd. De hersenen van jongeren zijn nog volop in ontwikkeling en er zijn aanwijzingen dat deze ontwikkeling verstoord kan worden door alcoholgebruik. Daarnaast vertonen drinkende jongeren vaker ongeremd, agressief of asociaal gedrag en hebben zij een verhoogd risico op problematisch drinken op latere leeftijd. Hoewel alcoholgebruik vooral voorkomt in klas 4 zien we ook al alcoholgebruik in klas 2. Er zijn weinig verschillen tussen jongens en meiden, jongens hebben wat vaker ooit alcohol gedronken.
Gemeente
19%
18%
Zeeland
In de afgelopen 4 weken alcohol gedronken 100%
in de afgelopen 4 weken wel eens dronken geweest
80% 60% 40%
32%
34%
20%
31%
30%
2019
2021
0%
Gemeente
23%
21%
Zeeland
in de afgelopen 4 weken wel eens 5 of meer glazen alcohol gedronken bij één gelegenheid (binge drinken)
Kapelle
33%
37%
2023
Zeeland
10. Alcohol Groepsdruk speelt een rol bij het middelengebruik van jongeren. Als er in hun omgeving, door bijvoorbeeld vrienden of vriendinnen, alcohol wordt gedronken, dan is de kans groter dat een jongere zelf ook drinkt. De grafiek linksonder toont hoeveel procent van de jongeren die drinken aangeven dat vrienden of vriendinnen ook alcohol drinken.
Mening ouders alcohol
Kapelle
24%
0%
5%
10%
20%
32%
30%
40%
6%
50%
60%
17%
70%
15%
80%
90%
100%
Ze vinden het goed
Ze vinden dat ik minder alcohol zou moeten drinken
Ze raden het af
Ze verbieden het
Ze zeggen er niets van
Ze weten het niet
Ook de houding van ouders omtrent het alcoholgebruik van de jongere en de beschikbaarheid van alcohol thuis speelt een rol. Een goedkeurende houding van ouders is een risicofactor. Er zijn geen verschillen in de houding van ouders tussen jongens en meiden en vmbo- en havo-vwo leerlingen.
Hoeveel van je vrienden en vriendinnen drinken alcohol? Jongeren komen aan alcohol via Kapelle
31%
38%
21%
Zelf kopen
10%
11%
Anderen kopen
Zeeland
34%
38%
17%
36%
Vrienden
11%
52%
Ouders
0%
10%
20%
30% Geen
40%
50%
60%
Sommige
Meeste
(Bijna) alle
70%
80%
90%
100%
37%
Andere volwassenen
26%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
10. Alcohol achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau
Hoewel alcoholgebruik vooral voorkomt in klas 4 zien we ook al alcoholgebruik in klas 2. Er zijn weinig verschillen tussen jongens en meiden, jongens hebben wat vaker ooit alcohol gedronken. Wel zien we een verschil in onderwijstype, vmbo-leerlingen drinken vaker en zijn vaker dronken.
In de laatste 4 weken 47%
50% 40%
32%
28%
30% 20%
19% 10%
10% 0%
Alcohol gedronken
7%
Binge drinken
Klas 2
Dronkenschap
Klas 4
In de laatste 4 weken 50% 40% 30%
40% 29%
27%
20%
23% 16%
14%
10% 0%
Alcohol gedronken
Binge drinken
Vmbo
Havo/Vwo
Dronkenschap
11. Roken en vapen
Roken is veruit de belangrijkste leefstijlfactor waardoor mensen ziek worden of komen te overlijden. Als je op jonge leeftijd begint met roken, is de verslaving vaak sterker en is de kans op succesvol stoppen kleiner dan wanneer je op latere leeftijd begint met roken. Daarom is het belangrijk om samen te werken aan een rookvrije generatie. Ondanks dat er vaak wordt aangenomen dat vapen minder schadelijk is dan de gewone sigaret, bevat ook de e-sigaret (vape) veel schadelijke en verslavende stoffen. Deze nieuwe vorm van roken is sterk in opkomst: vapen komt onder jongeren inmiddels vaker voor dan het roken van sigaretten.
Rookt (minimaal wekelijks)
Roken
25% 20% 15% 10%
9% 7%
6%
10%
5% 0%
5%
3% 2021
2019
Kapelle
2023
Zeeland
50% 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0%
18% 10%
Ooit gerookt
Vapen (minimaal wekelijks)
20% 11%
10% 5% 0%
2%
11%
2%
2019
2023
Kapelle
Zeeland
Rookt dagelijks
Vapen
25%
15%
Rookt wekelijks
6%
50% 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0%
35%
11%
Ooit gevapet
Vapet wekelijks
7%
Vapet dagelijks
11. Roken en vapen achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau Hoewel roken en vapen voorkomen in klas 4 zien we dit ook al in klas 2. Meiden vapen vaker dan jongens. Vmbo leerlingen roken en vapen vaker vergeleken met havo-vwo leerlingen.
Roken en vapen 100% 80% 60% 41%
40% Vapen
20%
100%
0%
80%
28%
23% 10%
5%
Ooit gerookt
13%
Rookt wekelijks
3%
Rookt dagelijks
Klas 2
60% 40%
31%
Ooit gevapet
13%
Vapet wekelijks
5%
9%
Vapet dagelijks
Klas 4
38%
20% 0%
9%
8%
8% Ooit gevapet
14%
Vapet wekelijks
Jongen
Meisje
Roken en vapen 5%
9%
Vapet dagelijks
100% 80% 60% 40% 20% 0%
45% 26%
25% 11%
Ooit gerookt
15% 5% Rookt wekelijks
9%
6%
2%
Rookt dagelijks
Vmbo
17%
Ooit gevapet
Havo/Vwo
Vapet wekelijks
11%
4%
Vapet dagelijks
12. Drugs
Zeeuwse jongeren gebruiken vaker wiet of hasj in vergelijking met gemiddeld in Nederland. Het aantal Zeeuwse jongeren dat ooit wiet of hasj heeft gebruikt is gestegen ten opzichte van 2021. Het gebruik in de afgelopen 4 weken steeg in Zeeland niet. Het percentage jongeren in uw gemeente dat in de laatste 4 weken wiet of hasj gebruikt heeft is 5%.
Ooit wiet of hasj gebruikt
Gemeente
8%
11%
Zeeland
25% 20% 15%
heeft ooit wiet of hasj gebruikt
10%
11%
10%
11%
9%
8%
5%
Gemeente
2%
3%
Zeeland
0%
4% 2019
2021
Kapelle
heeft ooit andere drugs gebruikt
2023
Zeeland
12. Drugs achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau
Middelengebruik
Middelengebruik
25%
25%
20%
20% 16%
15%
15% 9%
10% 5% 0%
5%
5%
3%
2%
Ooit wiet of hasj gebruikt Laatste 4 weken wiet of hasj gebruikt
Klas 2
10%
Klas 4
Ooit andere drugs gebruikt
14%
8%
8%
4%
5% 0%
Ooit wiet of hasj gebruikt
Laatste 4 weken wiet of hasj gebruikt
Vmbo
Havo/Vwo
5% 2%
Ooit andere drugs gebruikt
13. Slaap
Slaap is belangrijk voor een gezonde ontwikkeling van jongeren. Jongeren zijn echter ook gevoelig voor het ontwikkelen van een slaapprobleem. Hormonale veranderingen in de puberteit zorgen voor een verschuiving van de slaapfase naar een later tijdstip. Dat betekent dat jongeren vaak pas laat in slaap vallen en in de vroege ochtend nog niet voldoende zijn uitgerust. Naast hormonale veranderingen spelen ook het gedrag en de sociale omstandigheden een belangrijke rol in het ontstaan van slaapproblemen.
Gemeente
18%
21%
Zeeland
slaapt niet zo goed of helemaal niet goed
Gemeente
86%
Voelt zich slaperig of moe overdag 100%
Gaat te laat naar bed of moet te vroeg opstaan
51%
Kan moeilijk in slaap komen
31%
Kijkt 's avonds/'s nachts nog tv, gamet of zit op zijn/haar telefoon Ligt 's avonds/'s nachts te piekeren of maakt zich zorgen over dingen
25%
Wordt tijdens slaap vaak wakker of ligt 's nachts vaak/lang wakker
24%
20%
80% 60%
75%
77%
2019
2021
86%
20% 0%
30%
86%
81%
78%
40%
27%
10%
Zeeland
voelt zich een paar keer per maand tot (bijna) dagelijks slaperig of moe
Redenen voor vermoeidheid
0%
86%
40%
50%
Kapelle
2023
Zeeland
13. Slaap achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau
Slaapt niet zo goed of helemaal niet goed
Slaapt niet zo goed of helemaal niet goed
Slaapt niet zo goed of helemaal niet goed
50%
50%
50%
40%
40%
40%
30% 20%
25% 18%
20%
10% 0%
30% 19%
23%
Jongen
Meisje
0%
24%
20%
10% Slaapt niet zo goed of helemaal niet goed
30%
20%
10% Slaapt niet zo goed of helemaal niet goed
Klas 2
Klas 4
0%
Slaapt niet zo goed of helemaal niet goed
Vmbo
Havo/Vwo
14. Mediawijsheid
Als jongeren het gebruik van social media niet meer onder controle hebben, kunnen er problemen ontstaan in het dagelijks functioneren. Er is dan sprake van problematisch gebruik van social media. Ook langdurig gamen en hier niet mee kunnen stoppen, kan problematisch worden. Dit kan negatieve effecten hebben op verschillende aspecten van gezondheid, zoals mentaal welbevinden, eenzaamheid en slaap.
In de laatste 3 maanden online gepest 25% 20% 15% 10% 5% 0%
Gemeente
14%
13%
2019
2021
Kapelle
loopt risico op problematisch social media gebruik
8%
5%
4%
Zeeland
9%
8%
6%
2023
Zeeland
Risico op problematisch gebruik van social media
Sexting kan nare gevolgen hebben die jongeren niet altijd kunnen overzien. Het is belangrijk jongeren te leren hoe ze op veilige wijze online relaties aangaan.
Gemeente
4%
2%
Zeeland
25% 20%
Gemeente
3%
4%
13%
15%
Zeeland
10%
10%
7%
5%
loopt risico op problematisch game gedrag
0%
14%
7%
5% 2019
2021
Kapelle
2023
Zeeland
heeft meegemaakt dat iemand tegen de zin een naaktfoto of seksfilmpje heeft verspreid
14. Mediawijsheid achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau
In de laatste 3 maanden online gepest
In de laatste 3 maanden online gepest
Risico op problematisch gedrag
25%
25%
25%
20%
20%
20%
15%
15%
12%
10%
7%
5% 0%
10%
15%
10% 8%
5% In de laatste 3 maanden online gepest
Klas 2
Klas 4
0%
17%
10%
9% 6%
5% In de laatste 3 maanden online gepest
Vmbo
Havo/Vwo
0%
1% Social media
Jongen
Gamen
Meisje
15. Relaties en seksualiteit
Jongeren ervaren veranderingen aan hun lichaam in de puberteit. Ze ontwikkelen hun eigen genderidentiteit en seksuele voorkeur, gaan vaak eerste intieme relaties aan en sommigen beginnen te experimenteren met seks. Seksuele diversiteit verwijst naar de variatie die er is in seksuele geaardheid en sekse identiteit. Hier vallen lesbische vrouwen, homomannen, biseksuele en transgender mannen en vrouwen onder (LHBTI+). Jongeren met homoseksuele gevoelens durven hier niet altijd open over te zijn op school.
Seksuele gemeenschap en condoomgebruik
Ooit seksuele gemeenschap gehad
10%
Kan iemand die homoseksueel is het eerlijk op school vertellen? 2019
0%
5%
10% 15% 20% 25%
2021 2023
6%
6%
Zeeland
heeft wel eens een seksuele ervaring tegen de wil gehad
2019
34%
2021
54%
46%
2023
21%
0%
14%
50%
20%
Normaal
40%
28%
60%
80%
Een beetje raar of erg raar
19% 33%
8%
39%
20%
16% 21%
40%
60%
35% 30% 31%
80%
Ja, tegen iedereen op school
11%
41%
34%
21%
0%
Vindt meisjes die zich een jongen voelen of jongens die zich een meisje voelen
Gemeente
12%
100%
Verkeerd
Ja, alleen tegen zijn of haar vrienden Nee Weet het niet
100%
15. Relaties en seksualiteit achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau
Vindt meisjes die zich een jongen voelen of jongens die zich een meisje voelen
Jongen
12%
51%
Kan iemand die homoseksueel is het eerlijk op school vertellen? Jongen
9%
Meisje
9%
38%
0% Normaal
20%
49%
40%
27%
33%
Vmbo
7%
30%
Havo/Vwo
10%
31%
30%
32%
38%
0% Meisje
30%
Kan iemand die homoseksueel is het eerlijk op school vertellen?
60%
Een beetje raar of erg raar
13%
80%
100%
Verkeerd
41%
20%
20%
40%
60%
80%
100%
0%
40%
20%
18%
40%
60%
32%
80%
Ja, tegen iedereen op school
Ja, tegen iedereen op school
Ja, alleen tegen zijn of haar vrienden
Ja, alleen tegen zijn of haar vrienden
Nee
Nee
Weet het niet
Weet het niet
100%
16. Leefomgeving
Een gezonde leefomgeving is een leefomgeving die jongeren als prettig ervaren, waar gezonde keuzes gemakkelijk en logisch zijn, en waar negatieve invloed op gezondheid zo klein mogelijk is. De buurt waar jongeren opgroeien moet zo ingericht zijn dat deze uitnodigt tot bewegen, ontspannen en elkaar ontmoeten. Jongeren zouden zich thuis moeten voelen in de buurt waar ze wonen. Door de leefomgeving gezonder in te richten kan veel gezondheidswinst worden geboekt.
Leefomgeving
Kan in de buurt makkelijk andere jongeren ontmoeten/samen chillen
58%
Voelt zich thuis in de buurt
84%
Kan in de buurt makkelijk (buiten) sporten
79%
Heeft voldoende openbaar groen in de buurt
81%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90% 100%
17. Veiligheid
Jongeren hebben een veilige omgeving nodig om gezond en gelukkig op te groeien. Je veilig voelen betekent geborgenheid: ergens bij horen, je thuis voelen, kunnen zijn zoals je bent, je prettig en op je gemak voelen. In een veilige omgeving kun je je uiten, ontplooien en met vallen en opstaan ontwikkelen. Het gaat om veilig voelen in de klas, de school, thuis, de buurt of de digitale omgeving van jongeren.
22%
22%
Gemeente
Zeeland
voelt zich soms tot vaak onveilig
Voelt zich soms tot vaak onveilig Thuis
2%
Op school
10%
In publieke ruimten
34%
In het openbaar vervoer
18%
Tijdens het uitgaan
9%
Online
5%
Ergens anders
15%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
40%
17. Veiligheid achtergrondkenmerken op Zeeuws niveau
Voelt zich soms tot vaak onveilig
Voelt zich soms tot vaak onveilig
50% 40%
33%
2%
Thuis
4%
30% 20%
7%
Op school
11%
12%
10% 0%
16%
In publieke ruimten
40%
Voelt zich soms tot vaak onveilig
Jongen
Meisje
7%
In het openbaar vervoer
30%
Voelt zich soms tot vaak onveilig op school 50%
4%
Tijdens het uitgaan
14%
40% 4%
Online
30%
8%
20% 10% 0%
11%
7%
Voelt zich soms tot vaak onveilig op school
Vmbo
Havo/Vwo
14%
Ergens anders
19%
0%
5%
10%
15%
20%
Jongen
Meisje
25%
30%
35%
40%
45%
Vervolg
De hierboven besproken resultaten geven inzicht in de gezondheid, leefstijl en het welzijn van de jongeren in uw gemeente. We hopen dat de resultaten bijdragen aan de ontwikkeling en invulling van het gezondheidsbeleid binnen uw gemeente. Wij denken graag met jullie mee in te nemen vervolgstappen. Zo kunnen we samen bouwen aan een gezonde toekomst en leefomgeving voor onze jongeren. Als aanvulling op dit gemeenteprofiel vindt u op onze website een uitwerking van de Zeeuwse resultaten. In het tabellenboek kunt u alle resultaten van uw gemeente, afgezet tegen de cijfers uit Zeeland en Nederland terugvinden. Mocht u vragen hebben, dan kunt u contact opnemen met Kim van Bambost via onderzoek@ggdzeeland.nl of Marissa Schoenmaker via AdviesPubliekeGezondheid@ggdzeeland.nl.