B.28a 20250715 Bestuursrapportage 2025

Bestuursrapportage 2025 GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland INLEIDING Voor u ligt de bestuursrapportage 2025 van Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (hierna GR GGD Zeeland). Binnen GR GGD Zeeland wordt onderscheid gemaakt tussen organisatieonderdelen GGD Zeeland en Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ). Beide komen samen in deze bestuursrapportage, maar zijn wel duidelijk van elkaar te onderscheiden organisatieonderdelen. De bestuursrapportage is een tussentijdse rapportage over de voortgang van gemaakte afspraken uit de programmabegroting 2025 en de belangrijkste (financiële) ontwikkelingen van GR GGD Zeeland. Conform het VZG-rapport ‘Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland’ heeft deze rapportage betrekking op de eerste vier maanden van 2025. Een bestuursrapportage gebaseerd op de situatie t/m april is te vroeg in het jaar om een onderbouwde prognose te geven over jaarresultaat 2025. Vanaf april t/m december kunnen nog onvoorziene zaken voorkomen die effect hebben op dit jaarresultaat. Daarmee is de prognose van het jaarresultaat indicatief. Het voordeel van vroeg rapporteren is dat nog kan worden bijgestuurd indien nodig. In deze rapportage wordt dan ook op een aantal punten aangegeven dat de realisatie en de begroting uiteenlopen.

In de meeste gevallen zijn nog mogelijkheden voor (interne) bijsturing; hieraan worden nog geen gevolgen verbonden.

Opbouw Voor de opbouw van de bestuursrapportage zijn de programma's uit onze begroting 2025 als leidraad gehanteerd. We rapporteren op de drie inhoudelijk programma’s, te weten: Publieke gezondheid (jeugd- en algemene gezondheidszorg), Veilig Thuis en Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland. Daarnaast wordt gerapporteerd op de bedrijfsvoering/overhead van de GR GGD Zeeland.

MEERJAREN VISIE 2035 Landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen voor publieke gezondheid en gezonde leefomgeving volgen elkaar snel op en hebben impact op onze GGD. Dit vraagt hier samen met gemeenten op te anticiperen. Met name de snelheid en dynamiek van de ontwikkelingen creëren een nieuw speelveld en vragen om een koers voor de komende jaren. Deze koers wordt in 2025 voor, door en met gemeenten (ambtelijk, bestuurlijk en raden) opgesteld en samen met medewerkers netwerkpartners en inwoners ontwikkeld in een meerjaren visie 2035 en wordt in 2026 ter besluitvorming voorgelegd aan het Algemeen Bestuur. Deze meerjaren visie biedt tevens de inhoudelijke basis voor de bestuursperiode 2026-2030.

JEUGDGEZONDHEIDSZORG In de begroting 2025 is vastgelegd dat de JGZ haar dienstverlening uitvoert conform de wettelijke taken uit het BasisTakenPakket (BTP). De benodigde formatie en middelen zijn daar op gebaseerd. In de begroting 2025 is gebleken dat de omvang van de flexpool, met name van belang om langdurig uitgevallen medewerkers te vervangen, te gering is om in de dienstverlening te voorzien. De dienstverlening staat daarmee onder druk in 2025. De problemen zijn concreet te zien bij het Periodieke GezondheidsOnderzoek onder vijfjarigen (PGO5). Wij hebben helaas in 2025 in enkele gemeenten al moeten besluiten tot het afschalen van zorg door het PGO5 in te korten en niet de volledig screening uit te voeren. Bestuursrapportage 2025 | periode januari – april 2025

1

Dit betekent dat het onderzoek in verkorte vorm wordt uitgevoerd en dat de motoriektest voorlopig niet meer wordt afgenomen tijdens dit contactmoment. Bij specifieke vragen over de motoriek van een kind (door ouders of school) nemen we op een ander moment de motoriektest af. In 2025 wordt verdere afschaling van dienstverlening voorkomen door keuzes en benutting van andere incidentele overschotten binnen het programma. In de begroting van 2026 is overigens deze post verhoogd, waardoor vanaf 2026 geen problemen worden verwacht. Deze verhoging was mogelijk door gebleken is dat structureel meer rentebaten te ramen zijn.

ALGEMENE GEZONDHEIDSZORG Zoals bekend bestaan er (landelijk) al langere tijd capaciteitsproblemen binnen de Forensische Geneeskunde, vanwege arbeidsmarktkrapte. De Forensische Geneeskunde bestaat uit drie onderdelen: lijkschouw, arrestantenzorg en overige forensische medische expertise. In maart heeft de politie de landelijke aanbesteding van de arrestantenzorg afgerond, waarbij gunning niet aan GGD-en (of onze samenwerkpartners) heeft plaatsgevonden. We brengen in kaart of en tegen welke voorwaarden de resterende onderdelen lijkschouw en expertise kunnen worden uitgevoerd nu de arrestantenzorg in de loop van dit jaar wegvalt. Omdat de 24/7 beschikbaarheid van medewerkers mede is gebaseerd en gefinancierd uit de opbrengsten van de arrestantenzorg, is het aannemelijk dat dan de kostprijs van lijkschouw en expertise daardoor zal toenemen. De hoogte van de toename wordt nog in beeld gebracht. In AB van september/oktober wordt een voorstel ter besluitvorming voorgelegd. Bij dit voorstel zal tevens de inwerkingtreding per 1 januari 2026 van het wetsvoorstel voor de modernisering van de Wet op de lijkbezorging worden betrokken. Met dit wetsvoorstel worden de taken van de gemeentelijk lijkschouwer uitgebreid, waarvoor overigens extra middelen via de algemene uitkering ter beschikking worden gesteld.

In de afgelopen periode zijn binnen het team Preventie Maatregelen Risicogroepen (vaccinaties op maat en reisadvies) meer personele en materiele kosten gerealiseerd dan begroot. Dit komt voort uit boven formatieve personeelsbezetting in het kader van inwerken van nieuwe medewerkers (ter vervanging van twee zwangerschapsverloven en naderende pensionering). Daarnaast is er in het eerste kwartaal een grote voorraad vaccinaties ingekocht welke ook nog in de komende maanden zal worden benut. Per saldo is de prognose dat de totale kosten binnen dit team aan het einde van het jaar in de pas met de begroting lopen en voor zover er overschrijdingen plaatsvinden deze gedekt worden met aanverwante hogere opbrengsten.

VEILIG THUIS Binnen Veilig Thuis is de beoogde situatie dat we wachtlijstvrij werken nog niet gerealiseerd. Over het eerste kwartaal van 2025 is het aantal meldingen dat binnenkomt gestegen, desondanks is er wel een stabilisatie van de wachtlijst waargenomen. Dit betekent, dat wij in staat zijn om meer meldingen te verwerken dan voorgaande maanden. In april 2025 is sprake van een lichte afname van de wachtlijst. Er is nog wel steeds sprake van een substantiële wachtlijst en het is nog te vroeg om te spreken van een structurele afname. Daarbij zien wij richting de zomervakantie vaak een stijging in het aantal meldingen. We blijven ons daarom nadrukkelijk inzetten om de wachtlijsten te beheersen en toe te werken naar een wachtlijstvrije situatie. Het doel is om eind 2025 wachtlijstvrij te zijn. Om dit te bereiken sturen we intern op de caseload, werken we aan uniforme overdracht aan gemeenten en zetten we tijdelijk externe inhuur in vanuit detacheringsbureaus. Doordat er met deze inzet een hoger uurtarief gemoeid is, dan in het geval van inzet van medewerkers in dienst van de GGD, zijn er netto minder uren inzetbaar. Vanzelfsprekend werven we doorlopend nieuwe medewerkers. Vanwege arbeidsmarktkrapte in onze regio is het tot op heden nog niet gelukt om alle openstaande vacatures in te vullen. Bestuursrapportage 2025 | periode januari – april 2025

2

INKOOPORGANSATIE JEUGDHULP ZEELAND Voor de uitvoeringsorganisatie IJZ zijn twee (financiële) afwijkingen t.o.v. de primaire begroting 2025 te melden. Een incidenteel nadeel van € 110.000 voor de aanbesteding 2026-2027 voor jeugdhulp. Op 17 maart 2025 heeft de Bestuurscommissie Inkoop Jeugdhulp Zeeland besloten om het inkooptraject voor scenario 2 niet door te zetten. Inherent volgt hieruit het besluit om scenario 4 (het opnieuw aanbesteden van de afspraken van de periode 2020-2025) uit te voeren. Op 27 maart 2025 heeft de Bestuurscommissie besloten het plan van aanpak inkoop jeugdhulp aanbesteding 2026-2027 vast te stellen en voor de uitvoeringskosten een begrotingswijziging voor te leggen. De niet voorziene kosten voor externe ondersteuning bij deze ongeplande aanbesteding bedraagt € 110.000. Een incidenteel nadeel van € 37.000 voor evaluatie van de niet doorgezette aanbesteding jeugdhulp. De gebeurtenissen rond de aanbesteding jeugdhulp Zeeland zijn voor de Bestuurscommissie aanleiding geweest om te besluiten tot een evaluatie. Deze evaluatie heeft twee doelen, namelijk het ontwikkelen van een gedeeld beeld van de huidige situatie en van hieruit komen tot oplossingen voor het aanbestedingstraject 2028-2031.

Hierover heeft de Bestuurscommissie op 24 april 2025 besloten een gedegen evaluatie te laten uitvoeren en voor de hiermee gemoeide kosten een begrotingswijziging voor te leggen.

BEDRIJFSVOERING Basis op Orde De basis op orde, gestart eind 2022, loopt door t/m 2025. In de eerste fase t/m 2024 is geïnvesteerd in personeelsuitbreiding en sturingsprocessen. De overgang naar een lijnorganisatie met sturing door managers en teamleiders is ingezet om de organisatie te versterken en effectiever te laten functioneren. In het Algemeen Bestuur van april 2025 is een plan van aanpak voor de verder aanpak in 2025 vastgesteld. Hierbij is verder gegaan op de eindresultaten van de door Lysias uitgevoerde externe tussenevaluatie ‘Basis op Orde’ eind 2024. Dit heeft tot verschuivingen geleid binnen de bestedingsdoelen van de bestemmingsreserve basis op orde om uiteindelijk hetzelfde doel te realiseren. De tweede fase (vanaf 2025) richt zich op het verder verbeteren van de bedrijfsvoering en het voldoen aan wettelijke vereisten. Daarvoor is in 2024 een bestemmingsreserve basis op orde vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Vanaf kwartaal 1 is externe expertise ingezet om verschillende thema's te realiseren zodat kwartaal 4 de organisatie voldoet aan wetgeving WOO en Archiefwet. Voor het borgen van zowel procesverbetering als kwaliteit (eisen)is een pakket van eisen opgesteld op basis waarvan een informatiesysteem in kwartaal 4 kan worden ingezet.

Het voldoende in control komen op P&C-cyclus met als resultaat voorspelbare financiële resultaten is voor 2025 en verder een belangrijk speerpunt. Afgelopen periode is o.a. geïnvesteerd in het verbeteren van informatievoorziening maar ook op de inzet van (tijdelijke) coördinatiecapaciteit voor financiën. In kwartaal 3 en kwartaal 4 wordt verder geïnvesteerd in de verbetering van management informatievoorziening en de ondersteuning van de P&C cyclus. Er is geïnvesteerd in het op de inzet van (tijdelijke) capaciteit voor financiën voor zowel de ondersteuning op de P&C cyclus maar ook op verbeteren van informatievoorziening. Deze inzet zal de aankomende periode gecontinueerd moeten worden. Financiering daarvan komt voort uit basis op orde.

Bestuursrapportage 2025 | periode januari – april 2025

3

De uitputting van de bestemmingsreserve Basis op Orde ziet er o.b.v. de gerealiseerde kosten en de per die datum aangegane verplichtingen op 30 april 2025 als volgt uit: Saldo bestemmingsreserve Basis op Orde per 1 januari 2025

€ 747.000

Kosten inhuur t.b.v. verbetering financiële informatievoorziening Kosten verbetering fiscale inrichting financiële administratie Kosten t.b.v. het voldoen aan wet- en regelgeving (wet WOO en archiefwet) Kosten management development traject Kosten kwaliteits- en leermanagementsysteem Kosten verbetering (management)informatievoorziening Totaal realisatie en verplichtingen per 30 april 2025

€ 200.000 € 25.000 € 19.000 € 48.000 € 15.000 € 77.000 € 384.000

Restant bestemmingsreserve Basis op Orde

€ 363.000

Samenwerking GGD/VRZ Op 11 april 2025 heeft het algemeen bestuur een besluit genomen over de samenwerking en huisvesting GGD/VRZ. Het algemeen bestuur heeft een voorgenomen besluit genomen voor het samenvoegen van de bedrijfsvoeringstaken van GGD en VRZ, het oprichten van één Gemeenschappelijke Regeling voor GGD en VRZ en het realiseren van gezamenlijke huisvesting in Goes-West. De gemeenteraden zijn gevraagd een zienswijze te geven op dit voorgenomen besluit. Daarnaast zijn ze gevraagd een zienswijze te geven op de vijfde begrotingswijziging 2025. In juli komen de algemeen besturen weer bijeen. Dan worden de opmerkingen van de raden meegewogen en meegenomen. De uiteindelijke besluitvorming over samenwerken (en de vorm waarin) en samenwonen wordt in februari 2026 verwacht.

Financiële afwijkingen t.o.v. begroting 2025 (incl. begrotingswijzigingen) Het totale geprognotiseerde resultaat voor GR GGD Zeeland 2025 komt uit op een bedrag van € 806.000 positief. Dit bedrag bestaat uit een incidenteel (volledig) overschot voor de GGD van € 927.000 en een incidenteel tekort voor IJZ van € 121.000. De grootste afwijkingen van de gewijzigde begroting 2025 betreffen: De uitkomsten van de CAO-onderhandelingen 2025-2027 (voordeel € 715.000) Van deze lagere salariskosten is € 689.000 toe te rekenen aan de GGD en € 26.000 aan IJZ. Hierbij opgemerkt dat op de ledenvergaderingen van de VNG en de WSGO, de werkgevers het CAO-akkoord nog moeten bekrachtigen. De ledenvergaderingen staan gepland op 6 juni 2025. Het genoemde voordeel betreft de procentuele en nominale salarisverhoging voor de medewerkers. De financiële gevolgen van de wijzigingen in de secundaire arbeidsvoorwaarden, zoals IKB, reiskostenvergoedingen etc. worden nader uitgezocht en doorgerekend. Tevens wordt het financiële gevolg voor de begroting 2026 nog in beeld gebracht. Rentebaten SPUK-gelden GGD (voordeel € 175.000) Vanwege een hoge mate van onzekerheid over het moment van terugbetalen en renteontwikkelingen waren de rentebaten niet begroot. Gezien de afgelopen jaren is in de begroting 2026 rekening gehouden met een structurele rentebaten.

Voor 2025 zijn de rentebaten om die reden als incidenteel te benoemen.

Bestuursrapportage 2025 | periode januari – april 2025

4

In bijlage 1 is het totaaloverzicht van de financiële prognose 2025 voor de GR Zeeland per programma weergegeven. In bijlage 2 staan per programma de afwijkingen (> € 25.000) toegelicht. Alle geprognotiseerde afwijkingen van de (gewijzigde) begroting 2025 zijn incidenteel.

Bestuursrapportage 2025 | periode januari – april 2025

5

Bijlage 1: Financiële prognose 2025 (per stand van 30 april 2025) Begroting 2025 (incl begrotings wijzigingen)

Prognose bestedingen 2025

Prognose Exploitatieresultaat 2025 (volledig incidenteel)

Crisisbeheersing Personele lasten Materiele lasten Baten AGZ Personele lasten

199.597 172.945 66.652 -40.000 2.665.885 5.719.610

198.990 199.245 40.152 -40.407 2.453.726 5.851.229

607 -26.300 26.500 407 212.158 -131.619

Materiele lasten Afschrijvingen Baten JGZ Personele lasten Materiele lasten

880.470 12.362 -3.946.557 11.077.508 10.416.549 1.621.582

1.154.443 2.611 -4.554.557 10.771.624 10.590.265 1.606.987

-273.973 9.751 608.000 305.883 -173.716 14.595

Afschrijvingen Baten Mutaties reserves Veilig Thuis Personele lasten Materiele lasten

57.313 -754.031 -263.905 2.243.226 3.803.953

59.384 -1.221.107 -263.905 2.154.595 3.715.985 161.717

-2.071 467.076 88.631 87.968 -444

161 -1.723.267

-161 1.267

1.472.200 1.306.700 665.500 -500.000 8.714.929 6.476.798 2.998.426 179.799 -556.094 -384.000 6.668

-121.000 26.000 -147.000 319.296 99.932 -374.117 6.448 203.033 384.000 -

6.668 15.155 15.155 -26.593.464 -24.651.764 -1.941.700 -805.576

805.575

Afschrijvingen Baten Inkooporganisatie Personele lasten Materiele lasten Baten Overhead en kostentoerekening Personele lasten Materiele lasten Afschrijvingen Baten Mutaties reserves Vennootschapsbelasting Materiele lasten Onvoorzien Materiele lasten Dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen GGD Algemene dekkingsmiddelen IJZ Eindtotaal (overschot)

161.273 -1.722.000 1.351.200 1.332.700 518.500 -500.000 9.034.225 6.576.730 2.624.309 186.247 -353.061 6.668 6.668 15.155 15.155 -26.593.464 -24.651.764 -1.941.700 0

Bestuursrapportage 2025 | periode januari – april 2025

6

Bijlage 2: Financiële afwijkingen per programma (> € 25.000)

Crisisbeheersing Personele lasten Lagere salariskosten i.v.m. nieuwe CAO per 1 april 2025 Overschrijding door niet begrote detacheringskosten Materiële lasten Lagere opleidingskosten

AGZ Personele lasten Lagere salariskosten i.v.m. nieuwe CAO per 1 april 2025 Hogere salariskosten waar een gelijk bedrag aan opbrengsten uitgeleend personeel tegenover staat

Afwijkingen incidenteel -26.000 3.000 -29.000 27.000 27.000 Afwijkingen incidenteel -132.000 138.000 -81.000

Hogere salariskosten PMR, hier staan ook hogere opbrengsten tegenover Hogere salariskosten MAB, hier staan ook hogere opbrengsten tegenover Saldo diverse overige posten Materiële lasten Hogere kosten inkoop vaccins PMR, hier staan ook hogere opbrengsten tegenover Saldo diverse overige posten

-55.000 -214.000 80.000 -274.000 -227.000 -47.000

Baten Hogere opbrengsten uitgeleend personeel, hier staan voor een gelijk bedrag hogere salariskosten tegenover Hogere opbrengsten PMR, hier staan grotendeels aanverwante hogere salaris- en inkoopkosten tegenover

608.000

Hogere opbrengsten MAB, hier staan voor een gelijk bedrag hogere salarislasten tegenover Saldo diverse overige posten

214.000 13.000

JGZ Personele lasten Lagere salariskosten i.v.m. nieuwe CAO per 1 april 2025 Extra salarislasten RVP + PGA /nieuwkomers

81.000 300.000

Afwijkingen incidenteel -174.000 282.000 -262.000

Salaris- en inhuurkosten opleiders AIOS, hier staan ook hogere opbrengsten tegenover Tekort op de Flexpool JGZ Saldo diverse overige posten Baten

-126.000 -106.000 38.000 467.000

Extra opbrengsten Rijksvaccinatieprogramma nieuwe vaccins, RVS vaccinatie 65K Implementatievergoeding RVS 20K, Rota Vaccinatie 96K Extra opbrengsten PGA Aanvullende diensten, opbrengst AVD

181.000 132.000 15.000

Opbrengsten AIOS Saldo diverse overige posten

137.000 2.000

Veilig Thuis Personele lasten Lagere salariskosten i.v.m. nieuwe CAO per 1 april 2025 Saldo diverse overige posten

Afwijkingen incidenteel 89.000 106.000 -17.000

Bestuursrapportage 2025 | periode januari – april 2025

7

IJZ Personele lasten Lagere salariskosten i.v.m. nieuwe CAO per 1 april 2025 Materiele lasten Incidenteel nadeel van de aanbesteding 2026-2027 voor jeugdhulp Incidenteel nadeel voor evaluatie van de niet doorgezette aanbesteding jeugdhulp

Overhead en kostentoerekening Personele lasten Lagere salariskosten i.v.m. nieuwe CAO per 1 april 2025 Voor de Basis op orde zijn een tweetal projectleiders begroot. Deze zijn in de begroting verwerkt voor een te lange periode. Dit levert een incidenteel voordeel op. Hogere salariskosten uitgeleend personeel, hier staan voor hetzelfde bedrag hogere opbrengsten tegenover Kosten inhuur t.b.v. verbetering financiele informatievoorziening. (hier staat een onttrekking uit de bestemmingsreserve Basis op Orde ter dekking tegenover) Materiele lasten Hogere kosten externe adviseurs door samenwerkingsdossier VRZ. Om de samenwerking verder vorm te geven is er gebruik gemaakt van diverse adviesbureaus en een externe projectleider. Deze kosten waren vooraf niet voorzien en niet begroot. Dit levert een incidenteel nadeel op. Hogere kosten arbozorg. Complexe verzuimdossiers hebben tot gevolg dat, vanwege o.a. wet- en regelgeving verschillende expertises ingezet moet worden. Arbo zorg is, vanwege de incidentele toename van complexe dossiers, een van deze expertises. In 2025 zal met de arbozorg verlener aanvullende afspraken worden gemaakt om kosten voorspelbaar te maken. Overschrijding centraal opleidingsbudget. Uit dit budget worden in 2025 o.a. de post-HBO opleidingen betaald voor JGZ verpleegkundigen en opleidingen GAGS (Gezondheidskundig adviseurs Gevaarlijke stoffen) Hogere Kosten t.b.v.

het gebruik van AFAS-software. AFAS wordt gebruikt om bedrijfsprocessen, zoals personeelsadministratie, salarisverwerking, boekhouding en facturatie, één systeem te ondersteunen. Vanwege een andere licentiestructuur en een toename van het aantal (tijdelijke) medewerkers zijn de lasten met 50K structureel toegenomen. De structurele lasten zijn reeds verwerkt in de begroting 2026, waardoor voor 2025 de toename als incidenteel is te benoemen.

Afwijkingen incidenteel 26.000 26.000 -147.000 -110.000 -37.000 Afwijkingen incidenteel 100.000 160.000 168.000 -28.000 -200.000 -374.000

-74.000

-40.000

-34.000

-50.000

Kosten verbetering fiscale inrichting financiële administratie (hier staat een onttrekking uit de bestemmingsreserve Basis op Orde ter dekking tegenover)

-25.000

Kosten t.b.v. het voldoen aan wet- en regelgeving (wet WOO en archiefwet) (hier staat een onttrekking uit de bestemmingsreserve Basis op Orde ter dekking tegenover)

-19.000

Kosten managementdevelopment traject (hier staat een onttrekking uit de bestemmingsreserve Basis op Orde ter dekking tegenover)

-48.000

Kosten kwaliteits- en leermangementsysteem (hier staat een onttrekking uit de bestemmingsreserve Basis op Orde ter dekking tegenover)

-15.000

Kosten verbetering (mangement)informatievoorziening (hier staat een onttrekking uit de bestemmingsreserve Basis op Orde ter dekking tegenover) Saldo diverse overige posten Baten

-77.000 8.000 203.000

Rentebaten SPUK-gelden. Vanwege een hoge mate van onzekerheid over het moment van terugbetalen en renteontwikkelingen waren de rentebaten niet begroot. Gezien de afgelopen jaren is in de begroting 2026 rekening gehouden met een structurele rentebate. Voor 2025 is de rentebate om die reden als incidenteel te benoemen.

175.000

Opbrengsten uitgeleend personeel, hier staan voor hetzelfde bedrag aan hogere salariskosten tegenover Mutaties reserves Onttrekking bestemmingsreserve Basis Op Orde

28.000 384.000 384.000

Bestuursrapportage 2025 | periode januari – april 2025

8