B.25 Memo aanvullende maatregelen voorkomen financiele problemen

Memo aanvullende maatregelen voorkomen financiële problemen

Inleiding De prijzen voor basisbehoeften zoals energie, wonen en boodschappen lopen de laatste tijd hoog op, terwijl stijgingen van lonen en uitkeringen achterblijven. Het Centraal Planbureau verwacht in 2022 een gemiddeld koopkrachtverlies van 6,8 procent. Dit betekent dat inwoners minder kunnen uitgeven. Hierdoor neemt het risico op geldproblemen toe. Niet alleen lage inkomens, maar ook huishoudens met een inkomen bovenmodaal kunnen maandelijks geld tekortkomen. Het Nibud verwacht dat één op de drie huishoudens worstelt met het rondkrijgen van het huishoudboekje. Sinds de zomerperiode signaleren we lokaal dat het aantal betalingsachterstanden bij de aanpak vroegsignalering van schulden stijgt. Vanuit de gemeenteraden van de Bevelandse gemeenten is aandacht gevraagd voor inwoners die door de inflatie in de financiële problemen komen. In deze memo brengen we de maatregelen in beeld die achtereenvolgens landelijk en lokaal zijn genomen om de bestaanszekerheid van onze inwoners te vergroten. Tevens adviseren wij u over aanvullende mogelijkheden om burgers financieel te steunen. Landelijke regelingen Op Prinsjesdag zijn een aantal landelijke maatregelen bekendgemaakt om de koopkracht van huishoudens te verbeteren. De verwachte gevolgen zijn dat het jaar 2023 daardoor financieel ‘makkelijker’ wordt dan het jaar 2022.

Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) waarschuwt dat met name inkomens rond en bovenmodaal op hun uitgaven moeten letten. Het advies van het Nibud is dat deze mensen voorzichtig moeten zijn met het uitgeven van geld en niet te lang moeten wachten met het vragen van hulp. Hieronder hebben we een aantal landelijke maatregelen1 opgesomd: 1. Korting op de energierekening: In november en december 2022 krijgen alle huishoudens met een energieaansluiting €190,- korting op de energierekening. 2. Prijsplafond energie: Vanaf 1 januari 2023 komt er een prijsplafond om de stijging van de energierekening te compenseren. 3. Stijging uitkeringen en toeslagen: Vanaf 1 januari 2023 stijgen het minimumloon en de uitkeringen met 10%. Daarnaast worden diverse landelijke toeslagen verhoogd. Het gaat om de zorgtoeslag, huurtoeslag, het kindgebondenbudget en de kinderbijslag. 4. Verlaging van de inkomstenbelasting van werkenden. De arbeidskorting wordt verhoogd en het tarief in de 1e belastingschijf wordt verlaagd.

1

Voor meer informatie verwijzen we u naar de kamerbrief van 4 oktober 2022. Hierin wordt de stand van zaken over geldzorgen, armoede en schulden uitgebreid verwoord: https://open.overheid.nl/repository/ronlf1012d8245dd831cc00530bddcd3b0d2f1d1946f/1/pdf/kamerbrief-aanpak-geldzorgen-armoede-enschulden.pdf

Aanvullende lokale maatregelen Als Bevelandse gemeenten vervullen we onze rol als vangnet voor inwoners met een laag inkomen, die niet of moeilijk kunnen rondkomen. We hebben ons minimabeleid ingericht om mensen, ondanks een laag inkomen, mee te laten doen en een toekomst te bieden. In 2022 en 2023 hebben we de taak om een energietoeslag van € 1.300,- uit te keren aan huishoudens met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm. In samenwerking met GR de Bevelanden treffen we ook aanvullende maatregelen om de bestaanszekerheid van inwoners te vergroten. Hieronder benoemen we de eerste aanvullende maatregelen die worden genomen: 1.

Verruiming van de energietoeslag:

Half oktober is de energietoeslag voor 2022 opgehoogd van € 800,- naar € 1.300,-. De inkomensgrens is verruimd van 120% naar 130% van de bijstandsnorm, waardoor meer huishoudens ondersteuning krijgen. Tevens is er geen sprake van een vermogenstoets. Ook is de energietoeslag beschikbaar gesteld aan meer doelgroepen, waaronder inwoners met een schuldtraject en studenten. Advisering over de verstrekking van de energietoeslag 2023 zal plaatsvinden in het eerste kwartaal 2023. Zodoende is er ruimte om de ervaringen - die de uitvoering heeft opgedaan met de aanvullende verstrekkingen in november 2022 – te verwerken in de advisering. Tevens is er najaar 2022 nog geen gezamenlijk standpunt over het hanteren van de inkomensgrens van 130% in 2023. Ook is het najaar 2022 nog onduidelijk of studenten in 2023 in aanmerking kunnen komen voor de energietoeslag. 2.

Extra inzet op vroegsignalering schulden:

Sinds de zomer zien we een stijging van het aantal betalingsachterstanden van vaste lasten. We krijgen deze signalen van onze vroegsignalering-partners zoals energieleveranciers, zorgverzekeraars, waterbedrijven en woningcorporaties. We hebben afgesproken om het traject voor de aanpak van vroegsignalering over de afgelopen 1,5 jaar te evalueren. Het voorstel over (het vervolg op) de evaluatie zit in het begin van het besluitvormingstraject. Samengevat luidt het voorstel om de huidige aanpak van de vroegsignalering van schulden structureel te maken. Daarbij is extra capaciteit nodig om de mensen met betalingsachterstanden te helpen, op een manier die recht doet aan de uitgangspunten van vroegsignalering. 3.

Extra inzet op communicatie:

We ondernemen diverse acties op het bekend en toegankelijk maken van onze bestaande minimaregelingen, bij de inwoners van de Bevelandse gemeenten. We zetten in op extra communicatie om de minimaregelingen extra onder de aandacht te brengen. Zo willen we bewustwording creëren, schaamte wegnemen, drempels verlagen en grotere problemen voorkomen. We gaan met onze samenwerkingspartners van het Bevelandse Platform Armoede in gesprek om te kijken hoe we inwoners kunnen bereiken die verder van de gemeenten afstaan, omdat we juist voor hen veel kunnen betekenen. Door mensen vroegtijdig onze hulp aan te bieden proberen we te

voorkomen dat inwoners dieper in de schulden terechtkomen en de bestaanszekerheid zoveel mogelijk te waarborgen. 4.

Samenwerken met onze lokale welzijnsorganisaties:

We gaan op korte termijn in gesprek met onze lokale welzijnsorganisaties (SMWO, VrijwilligersHuis, sociaal loket Noord-Beveland, Kapels Netwerk) om te bespreken wat nodig is en wat zij in samenwerking met de gemeente en GR de Bevelanden kunnen doen om zoveel mogelijk inwoners te bereiken en waar we als gemeenten aanvullend een rol in kunnen vervullen. Daarbij is ons uitgangspunt om de inwoners op te zoeken, bijvoorbeeld in dorpshuizen en wijkcentra. 5.

We sluiten aan bij de Bevelandse werkgroep energiearmoede:

Vanuit het armoedebeleid zijn we aangesloten bij de werkgroep energiearmoede vanuit duurzaamheid om ervoor te zorgen dat duurzaamheidsmaatregelen en financiële hulp op elkaar aansluiten. 6.

We voeren een minima-effect onderzoek uit:

In oktober 2022 zijn we gestart met een minimaeffectonderzoek. We onderzoeken het effect van onze minimaregelingen. Het doel is om inzicht te krijgen in het bereik van onze minimaregelingen. Zijn er eventuele dubbelingen of hiaten? En hoe zorgen we dat het beleid goed aansluit bij de behoeften van de doelgroep en de beschikbare financiële middelen? De resultaten van het onderzoek worden eind december 2022 verwacht, waardoor we in het voorjaar 2023 verbetervoorstellen kunnen doorvoeren. Samengevat: Op dit moment zijn er diverse maatregelen genomen om te voorkomen dat inwoners in de financiële problemen komen door de inflatie. Voor nu is onze korte termijn aanpak vooral gericht op bewustwording, een beter bereik van onze minimaregelingen en een proactieve inzet op het moment dat we betalingsachterstanden signaleren. We monitoren de effecten van de maatregelen. Op korte termijn onderzoeken we samen met onze lokale samenwerkingspartners ‘armoede en schulden’ hoe we de huidige maatregelen kunnen versterken. Wij zullen de gemeenteraden daar zo spoedig mogelijk over informeren.