B.14a 1. Jaarstukken 2023 VRZ

Jaarstukken 2023 14 mei 2024

Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening 2023 van Veiligheidsregio Zeeland. Het jaarverslag is gebaseerd op het meerjarenbeleidsplan 2022-2025. Hiermee is tot 2025 de koers van Veiligheidsregio Zeeland bepaald. “Samen zorgen voor een veilig Zeeland”; vanuit die visie verkleinen we met samenwerkingspartners risico’s in de regio. Daarnaast zijn we zeven dagen per week, dag en nacht, alert en operationeel om de effecten van een ramp, incident of crisis te beperken. Vroeg in het jaar leek de eerste opschaling van het jaar al een feit te zijn. Bij de stranding van een vrachtschip op de Westerschelde bleek gelukkig de inzet op monitoring genoeg. Tijdens een storing van Vodafone in april werd crisiscommunicatie opgestart en was er landelijke afstemming over berichtgeving. Snel daarop volgde een storing bij de meldkamer. In de zomer kregen we te maken met de vogelgriep. Samen met partners hebben we ingezet op berichtgeving richting inwoners en toeristen. Diep in het najaar raasde storm Ciarán over onze provincie. Uiteindelijk kregen we in 2023 te maken met zes GRIP-incidenten waaronder een gaslekkage in Cadzand, brand in het ADRZ Goes en brand in een woning in Bruinisse. Onder meer naar aanleiding van de covid-19 crisis en de opvang van vluchtelingen is besloten crisisbeheersing en informatievoorziening regionaal en landelijk te versterken.

Daarvoor is onze brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR) verhoogd. Om invulling te geven aan de landelijke doelstellingen en onze eigen ambities hebben we een ‘realisatieplan voorbereide crisisorganisatie’ opgesteld. Alweer 10 jaar maakt de regionale brandweer onderdeel uit van de Veiligheidsregio. Onze vrijwilligers vormen hiervan het kloppend hart. We onderschrijven daarom natuurlijk ook de landelijke aandacht voor werving en behoud van vrijwilligers in onderzoek en planvorming. In samenspraak met onze vrijwilligers is tevens de Uitvoeringsagenda Vrijwilligheid opgesteld. Passend hierbij is het nieuwe dekkingsplan opgesteld, deze signaleert kwetsbaarheden in onze brandweerzorg. Het plan kijkt naar opkomsttijden, maar ook factoren als slagkracht bij opschaling, werkdruk en paraatheid. Zo kunnen we beter besluiten nemen over de inrichting van de brandweerzorg. Op aanvraag van gemeenten voeren we controles uit op brandveiligheid en brandveilig gebruik. Met de komst van de Omgevingswet komt de verantwoordelijkheid voor een veilige en gezonde leefomgeving meer bij burger en bedrijven te liggen. Daarom hebben we geïnvesteerd in extra voorlichting in het kader van brandveiligheid. Daarnaast hebben we op dit gebied een nieuwe risicogerichte systematiek van meerjarencontroleplanning voorbereid. Deze implementeren we vanaf 1 januari 2024.

Technologische ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo op. Goede informatievoorziening is voor zowel preventie als repressie essentieel. Onze regio wordt steeds afhankelijker van informatie. We moeten onze organisatie meenemen in nieuwe processen en werkwijzen. Om de samenhang en ontwikkeling goed te borgen is het programma informatievoorziening opgestart, een doorvertaling uit ons meerjarenbeleidsplan. Waar mogelijk doen we dit samen met andere veiligheidsregio's en organisaties. In opdracht van ons dagelijks bestuur zijn de samenwerkingsplannen met GGD en RUD geïntensiveerd. De jaarrekening 2023 laat een negatief resultaat zien van € 475.894. Dit wordt veroorzaakt door een aantal financiële voor- en nadelen en de vorming van een voorziening voor mogelijke kosten van een schadeclaim voor gebruik van PFAS-houdend blusschuim. We zijn trots op de kennis, ervaring en veerkracht van onze collega's. Alleen met elkaar zijn we succesvol. We bedanken dan ook iedereen die een bijdrage geleverd heeft aan onze organisatie in 2023. Laten we van 2024 weer een mooi jaar maken! Joke Gaemers - Waarnemend Directeur Veiligheidsregio Zeeland

1

Inhoud

Hoofdstuk 1:Jaarverslag.......................................................................................................................... 4 1. Programma’s ....................................................................................................................5 1.1 Toekomstbestendige brandweerzorg ...................................................................................5 1.2 Voorbereide crisisorganisatie .............................................................................................13 1.3 Overhead en kostentoerekening ........................................................................................20 2.

Paragrafen ......................................................................................................................21 2.1 Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................................21 2.2 Bedrijfsvoering ....................................................................................................................23 2.3 Financiering .........................................................................................................................29 2.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................31 2.5 Verbonden partijen .............................................................................................................37 2.6 Wet open overheid .............................................................................................................37 3. Specifieke verantwoordingsinstructies ..........................................................................38 3.1 Opvang ontheemden Oekraïne ..........................................................................................38 Hoofdstuk 2:Jaarrekening ..................................................................................................................... 39 4.

Overzicht van baten en lasten ........................................................................................40 5. Toelichting per programma ............................................................................................43 5.1 Toekomstbestendige brandweerzorg .................................................................................43 5.2 Voorbereide crisisorganisatie .............................................................................................48 5.3 Overhead / bedrijfsvoering .................................................................................................50 6. Incidentele en structurele lasten en baten ....................................................................53 7. Balans per 31 december.................................................................................................55 8. Grondslagen van resultaatbepaling en waardering .......................................................56 9.

Toelichting balans...........................................................................................................58 9.1 Activa...................................................................................................................................58 9.2 Passiva .................................................................................................................................60 9.3 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ........................................................................65 10. Wet Normering Topinkomens 2023 .............................................................................66 11. Rechtmatigheidsverantwoording.................................................................................68 2

12. Vaststelling jaarrekening 2023 .....................................................................................69 13. Bijlagen .........................................................................................................................70 Bijlage 1 Realisatie begrote investeringen 2023.......................................................................70 Bijlage 2 Recapitulatie onttrekkingen reserves 2023 ...............................................................71 Bijlage 3 Overzicht van baten en lasten per taakveld...............................................................73 Bijlage 4 SiSa 2023 ....................................................................................................................74

3

Hoofdstuk 1: Jaarverslag

4

1. Programma’s 1.1 Toekomstbestendige brandweerzorg Wat wilden we bereiken?

a. Zorgen voor een (brand)veilige leefomgeving in Zeeland door middel van preventie en een robuuste en toekomstbestendige brandweerzorg waarbij vakmanschap, verbinding met de vrijwilligers en vertrouwen centraal staan. b. Doorontwikkelen van de toekomstbestendige brandweerzorg c. Versterken informatiegestuurde veiligheid (paragraaf 2.2)

Wat hebben we daarvoor gedaan? Ontwikkelingen

Wetgeving De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) werden uitgesteld en zijn sinds 1 januari 2024 van kracht. We werkten samen met de Zeeuwse overheden en ketenpartners binnen het Samenwerkingsplatform Omgevingswet Zeeland aan de verdere implementatie van de nieuwe wetten. In samenwerking met bevoegd gezag en ketenpartners is geoefend in het pre Digitaal Stelsel Omgevingswet en zijn werkafspraken gemaakt. Het oefenen, de harmonisatie van de werkprocessen en de verdere inrichting van het zaaksysteem (Rx.Mission) vervolgen we in 2024. Bluswater De Interregionale adviesleidraad Bluswater en Bereikbaarheid is in Zeeland geïmplementeerd en vanaf 1 juli in gebruik genomen. Daarna zijn we, in samenwerking met gemeenten, gestart met het opstellen van bluswaterbeleid. Dit beleid gaat ervoor zorgen dat het voor gemeenten duidelijk is welke mogelijkheden zij hebben voor de uitvoer van bluswatervoorzieningen, en formuleert een gezamenlijke visie voor gemeenten en VRZ. Veilige energietransitie De energietransitie brengt nieuwe veiligheidsrisico's voor inwoners en hulpverleners met zich mee. We sloten daarom aan bij regionale en landelijke organisaties en overlegstructuren, we hebben ontwikkelingen gemonitord erover geadviseerd. Hoge prioriteit hierbij was de ontwikkeling van de best beschikbare techniek voor opslag van koude ammoniak.

Verlenging risicoprofiel en grensoverschrijdend risicoprofiel Ons regionaal risicoprofiel liep tot eind 2023. Normaliter zou het regionaal risicoprofiel herzien zijn. Omdat we landelijk in ontwikkeling zijn naar een nieuwe methodiek voor een meer dynamisch risicoprofiel kozen we in afwachting hiervan voor een actualisatie. Eerst is samen met de drie aangrenzende Belgische provincies een grensoverschrijdend risicoprofiel opgesteld. Daarna is een beknopte actualisatie van het huidige regionaal risicoprofiel Zeeland uitgevoerd door een extern bureau (Antea). Het bestaande, verlengde, regionaal risicoprofiel wordt samen met de actualisatierapportage en het grensoverschrijdend risicoprofiel als één document beschouwd onder de naam ‘regionaal risicoprofiel 2023-2026’.

5

Brandveiligheid Adviezen en controles op brandveiligheid Op aanvraag van de gemeenten adviseerden we op brandveiligheid en brandveilig gebruik. Het aantal adviesaanvragen op Programma’s van Eisen en Uitgangspuntendocumenten is lager dan voorgaande jaren, we kunnen daar (nog) geen duidelijke oorzaak voor aanduiden. Het aantal adviesaanvragen rondom evenementenveiligheid is juist toegenomen. We zien na de covid-19 crisis een toename van het aantal georganiseerde evenementen.

Aantal adviezen brandveiligheid en brandveilig gebruik Aantal adviezen Programma van Eisen (PvE) en Uitgangspuntendocument Aantal adviezen evenementen Aantal adviezen vuurwerk

Realisatie 2023 1012 158

Streefwaarde 2023

326 7

123 24

*In het aantal adviezen evenementen zijn de mondelinge adviezen in het APV-overleg niet meegenomen.

900 195

We voerden afgelopen jaar in totaal 1020 controles op brandveiligheid uit. Een nieuwe risicogerichte systematiek van meerjarencontroleplanning (Risico Afwegingsmodel Toezicht) is gedurende 2023 voorbereid, en implementeren we vanaf 1 januari 2024. Pilot risicogericht controleren Vlissingen Naast de hierboven genoemde (reguliere) geplande controles verrichtten we controles binnen het project ‘woongebouwen’, een categorie die niet valt binnen het vergunningenstelsel van brandveiligheid, en het project ‘quickscan Vlissingen’. Dit omdat eerder bleek dat bij (bestaande) woongebouwen nog veel veiligheidswinst valt te behalen. Brandweer in de wijk We zijn in Vlissingen gestart met de pilot ‘brandweer in de wijk’, met het doel de (brand)veiligheid en zelfredzaamheid bij risicogroepen te vergroten. Een wijkbrandweerman/-vrouw is laagdrempelig benaderbaar en zorgt voor herkenning en zichtbaarheid. De wijkbrandweerman is het laatste kwartaal met de werkzaamheden begonnen. In de beginfase is vooral geïnvesteerd in het opbouwen van een netwerk en het verkrijgen van algemene bekendheid. In 2024 verwachten wij meer concrete resultaten te kunnen boeken. Extra voorlichting in het kader van de Omgevingswet Met de komst van de Omgevingswet komt de verantwoordelijkheid voor een veilige en gezonde leefomgeving meer bij burger en bedrijven te liggen.

Daarom hebben we geïnvesteerd in extra voorlichting in het kader van brandveiligheid. Zo informeerden we de gemeenten over de lessen met betrekking tot de brand in containerwoningen in Amsterdam. Ook hielden we een voorlichtingsbijeenkomst voor ‘Bouwend Zeeland’ over het proactief adviseren in de ontwerpfase van een bouwproject op bovenwettelijke veiligheidsaspecten. Brandonderzoek We voerden bij 32 incidenten brandonderzoek uit. De resultaten van een brandonderzoek helpen ons in het verbeteren van onze preventie en repressie. Brandonderzoeken vonden plaats bij: • alle branden met slachtoffers; • bij branden in bijzondere gebouwen als woon-zorginstellingen, penitentiaire inrichtingen, kinderdagverblijven, hotels en parkeergarages; • en bij branden in elektrische voertuigen en zonnepanelen en accu’s (in relatie tot de energietransitie).

6

Omgevingsveiligheid Advisering op omgevingsvisies en -plannen We gaven 148 adviezen over omgevingsveiligheid. Het aantal adviesaanvragen is toegenomen onder meer door de energietransitie en de extra aandacht voor klimaat en vitale infrastructuur. We adviseerden nog niet op omgevingsplannen van de gemeenten. Wel gaven we een reactie op omgevingsvisies van de gemeente Borsele, Tholen, Vlissingen en Middelburg. We vinden het belangrijk dat er voldoende aandacht is voor fysieke veiligheid in de omgeving visies, daarom hanteren we de kernwaarden die zijn opgesteld door Brandweer Nederland. Daarnaast zorgden we dat het brede spectrum van onderwerpen met betrekking tot fysieke veiligheid een plaats krijgt in de omgevingsvisies van Zeeuwse gemeenten, bijvoorbeeld bluswatervoorziening, de risico's van klimaatverandering, een veilige Energietransitie en externe veiligheid. Oefenen met omgevingstafels in relatie tot Omgevingswet Onder de Omgevingswet worden ‘omgevingstafels’ georganiseerd, om alle aspecten die nodig zijn om een ontwikkeling te realiseren integraal en vroegtijdig in het proces te betrekken. Afgelopen jaar zijn door de gemeenten en de provincie elf oefensessies van omgevingstafels georganiseerd, waarbij we samen met andere ketenpartners aansloten. Industriële veiligheid Bedrijfsbrandweren In 2019 is het regionaal aanwijsbeleid bedrijfsbrandweren vastgesteld.

De Omgevingswet is van invloed op dit aanwijsbeleid en de daarbij behorende modelvoorschriften. Met andere veiligheidsregio’s en het Landelijk Expertisecentrum Industriële Veiligheid is hiertoe een addendum opgesteld. Dit is passend gemaakt voor de Zeeuwse situatie en is door het Algemeen Bestuur vastgesteld. In de trajecten van de bedrijfsbrandweeraanwijzingen en de brandweerinspecties gaven we meer aandacht aan de nieuwe bestrijdingswijze van toxische wolken. Addendum handhavingsbeleid industriële veiligheid Op 5 juni 2023 heeft het Algemeen Bestuur het addendum bij het handhavingsbeleid industriële veiligheid vastgesteld. Dit is noodzakelijk vanwege de invoering van de Omgevingswet. De grootste aanpassing betreft de juridische doorwerking van het vervallen van het begrip ‘inrichting’ en het in de plaats komende begrip ‘milieubelastende activiteit’. Advisering industriële veiligheid in relatie tot de energietransitie We waren nauw betrokken bij de ontwikkelingen op het gebied van grootschalige energietransitie. Met name de ontwikkeling van de best beschikbare techniek voor opslag van koude ammoniak, als drager voor waterstofproductie, had hoge prioriteit. We adviseerden bij projecten voor het terugdringen van uitstoot van koolstofdioxide bij enkele productiebedrijven.

Ook adviseerden we omtrent de ontwikkelingen van groot energietransport (onder andere buisleidingen), scheepsbunkering liquefied natural gas, scheepsbunkering alternatieve brandstoffen, ontgassing van schepen, grootschalige energieopslag (EOS) en de voorgenomen keuze van de nieuwe kerncentrales in Borsele.

Grondslag Wet veiligheidsregio’s Aantal aanwijzingen bedrijfsbrandweer Aantal inspecties bedrijfsbrandweer Grondslag overige wetgeving Aantal beoordelingen veiligheidsrapport Aantal inspecties Brzo, routinematig Aantal inspecties Brzo, niet routinematige

Realisatie 2023

Streefwaarde 2023

3* 8**

4 5

3 23*** 23

25 22

7

Aantal onderzoeken Brzo-incident Aantal adviezen Brzo-inrichtingen Aantal adviezen niet-Brzo-inrichtingen (waaronder Bevi-inrichtingen)

* ** *** ****

8 130 32****

6 125 75

1x aanwijzing ingetrokken, 2x aanwijzing geactualiseerd, 1x aanwijstraject o.v.v. bedrijf gestopt. Extra praktijkinspecties i.v.m. nieuwe bestrijdingswijzen toxische wolken. Eerder voorziene nieuwe Brzo inrichtingen nog niet operationeel in 2023. Als gevolg van Corona-crisis zijn er minder adviesaanvragen binnengekomen voor (revisie)vergunningen.

Risicocommunicatie en Brandveilig Leven Zeeuwse week van de veiligheid Van 9 tot en met 15 oktober hebben we voor de zevende keer de Zeeuwse week van de veiligheid gehouden. Diverse (veiligheids)organisaties hebben deelgenomen. Het was een succesvolle week. De multidisciplinaire demonstratie op de Grote Markt in Goes heeft een groot aantal bezoekers getrokken, net als de open dag van de brandweerkazerne in Goes. Met elkaar hebben we duizenden mensen attent gemaakt op veiligheid in hun omgeving. Zeeland Veilig Zone In november vond op het Veiligheidspark van ZLM in Goes de Zeeland Veilig Zone plaats. We ontvingen daar op elf ochtenden zo’n 200 scholieren om hen brandgevaar en brandveiligheid in en om het huis te laten ervaren. Het enthousiasme (van kinderen, leerkrachten én collega’s) rond de huidige pilot in het Veiligheidspark is een stimulans om het project door te ontwikkelen. De media-aandacht tijdens de persdag op 21 november maakt wellicht ook andere partners of partijen warm voor deelname volgend jaar. Vuurwerkvoorlichting Na de Zeeland Veilig Zone gaven we in december gedurende acht dagen voorlichting aan ca. 750 scholieren over de gevaren van vuurwerk. Dit vond plaats op diverse locaties in Zeeland.

Onderzoek Inspectie Brandveilig Leven De Inspectie Justitie en Veiligheid heeft bij 8 van de 25 veiligheidsregio's een onderzoek uitgevoerd met betrekking tot de landelijke werkwijze Brandveilig Leven. Wij waren één van de geselecteerde regio’s. Met onze deelname droegen we bij aan een gezamenlijk beeld van de landelijke werkwijze voor Brandveilig Leven. Het rapport wordt begin 2024 opgeleverd. Dekkingsplan gebiedsgerichte opkomsttijden In juli is, als onderdeel van het programma Brandweerzorg 2030, het nieuwe dekkingsplan vastgesteld door het algemeen bestuur. Het dekkingsplan is opgesteld op basis van de nieuwe landelijke systematiek van gebiedsgerichte opkomsttijden. Het plan kijkt niet alleen naar opkomsttijden, maar ook naar factoren als slagkracht bij opschaling, werkdruk (alarmeringsfrequentie) en paraatheid. Het biedt een nulmeting van de basisbrandweerzorg in Zeeland. We gebruiken het plan als instrument om bestuur en management beter in staat te stellen beleid te maken en besluiten te nemen over de inrichting van de brandweerzorg. Uit het dekkingsplan volgen zes beleidsthema’s die voor de toekomstige brandweerzorg verdere uitwerking vragen. Dit om de huidige kwaliteit van brandweerzorg te behouden, waar nodig te verbeteren of flankerend beleid te ontwikkelen. Operationele gegevens De brandweer is in totaal 3129 keer uitgerukt met een basisbrandweereenheid.

8

Daarnaast zijn tijdens storm Ciarán op 2 november 2023 middels Decentrale Uitgifte (DCU) 160 stormmeldingen P2 verwerkt op de sectie brandweer. DCU wordt gebruikt met name bij zware stromen of andere omstandigheden waarbij de meldkamer het aantal meldingen niet zelf kan verwerken. Paraatheid specifieke risico’s • Tunnelbrand: De bluspompen zijn vervangen waardoor we een grotere bluscapaciteit hebben in de tunnels. Begin april heeft de brandweer een tunneltraining gehad in Zwitserland, waarbij de tunnelprocedures zijn geoefend. • Scheepsbrandbestrijding: In onze werkgroep Maritieme Veiligheid zijn alle afdelingen van VRZ en partners zoals Landelijke eenheid dienst infra waterpolitie, Rijkswaterstaat en North Sea Ports vertegenwoordigd. De werkgroep heeft geïnvesteerd in het onderhouden van het netwerk. Voor de betrokken (piket)functies van VRZ en de betrokken partners zijn meerdere trainingen en bijeenkomsten georganiseerd. Hieraan is ook door de meldkamer Zeeland-West Brabant deelgenomen. Het MIRG-team van de Brandweer Zeeland heeft deelgenomen aan een internationale oefening in Noorwegen. Deze oefening is van belang voor de internationale accreditatie van het MIRG-team. In 2023 is ook gewerkt aan de overdracht van de resultaten van het programma Maritieme Veiligheid naar de teams in de VRZ zodat de continuïteit is geborgd.

• Waterongevallen: In navolging op een succesvolle wervingscampagne voor de waterongevallen bestrijdingsteams van Zeeland in 2022, zijn in 2023 twaalf nieuwe duikers opgeleid. Elf van hen zijn inmiddels gecertificeerd. Hiermee zijn de operationele uitdagingen ten aanzien van beschikbare duikers voor de posten Tholen en Terneuzen voor nu grotendeels opgelost. Alle duikers zijn naar Den Helder geweest voor de jaarlijkse zelfredzaamheidstraining. Tijdens deze trainingen werden verschillende noodsituaties gesimuleerd, waarbij de duikers leerden zelfredzaam op te treden. Tevens werd hier getraind op de procedure van een collega-duiker in nood. In kader van het werken met het Oppervlakte Lucht Voorziening (OLV) als aanvulling op het huidige SCUBA duiktoestel heeft een breed opwerkprogramma plaatsgevonden. De meeste certificaathouders zijn inmiddels gecertificeerd om met dit systeem te mogen werken. Een belangrijke stap naar de veiligheid en efficiëntie bij het inzetten van duikers bij de brandweer, omdat hiermee de luchtvoorziening voor de duiker onbeperkt is. Ook zijn hiermee de uitrukprocedures afgestemd op die van buurregio Midden- en West-Brabant. • Natuurbrandbestrijding: Sinds 1 april 2023 is de Handcrew Zuid Nederland operationeel, waarin we participeren. De aanschaf van nieuwe natuurbrandbestrijdingsvoertuigen heeft vertraging opgelopen.

Ter overbrugging van de komst van de voertuigen uit de aanbesteding zijn twee gebruikte voertuigen aangeschaft en twee andere verplaatst. Dit is nog niet de optimale situatie, maar hierdoor is de slagkracht voor natuurbrandbestrijding verbeterd. Vrijwilligers In 2023 zijn 85 mensen in dienst gekomen en 65 mensen uit dienst getreden. Als prognose voor het totaal aan vrijwilligers wordt gerekend op 1165 voor de beleidsplanperiode 2022-2025. Uitvoeringsagenda vrijwilligheid In Zeeland is geen brandweerzorg denkbaar zonder onze ruim 1100 vrijwilligers. Maatschappelijke ontwikkelingen zorgen voor druk op het stelsel van vrijwilligheid. Tegenwoordig wordt steeds vaker een beroep gedaan op de vrijwilligheid van mensen, zoals bijdragen in school- of sportverband en (mantel)zorgtaken. Daar komt bij dat ook steeds meer wordt gevraagd van mensen op het gebied van kennis en kunde (vakbekwaam worden) en geoefendheid (vakbekwaam blijven). Om het stelsel met vrijwillige brandweer ‘nu en in de toekomst de hoeksteen van de brandweerorganisatie te laten vormen’ zijn verschillende landelijke onderzoeken uitgevoerd en plannen gemaakt. Een belangrijk element is de betrokkenheid van de vrijwilligers zelf. Daarom is op basis van de Visie op Vrijwilligheid en in samenspraak met onze vrijwilligers, een Uitvoeringsagenda Vrijwilligheid opgesteld.

Hiermee willen we de werving en het behouden van vrijwilligers bij de brandweer in Zeeland stimuleren. De uitvoeringsagenda is eind 2023 ter informatie aangeboden

9

aan het algemeen bestuur. Bij de uitvoering van de uitvoeringsagenda betrekken wij naast onze vrijwilligers ook de gemeenten en de hoofdwerkgevers van onze vrijwilligers. Semfire onderzoek Het SemFire-onderzoek, uitgevoerd door de Universiteit van Maastricht, heeft tot doel om de werkbelasting in kaart te brengen en de gevolgen daarvan in de tijd (2022-2024) te onderzoeken onder verschillende groepen brandweermedewerkers (met uitsluitend repressieve functie incl. vrijwilligers, die zowel warme als koude functie hebben of uitsluitend een koude (beheersmatige/ambtelijke) functie hebben). De focus van dit onderzoek ligt op de repressieve functies en de zwaarheid daarvan, maar om deze goed te kunnen beoordelen is inzicht in de werkbelasting van alle functies binnen de brandweerorganisatie noodzakelijk. De werkbelasting kan onderverdeeld worden in fysieke, mentale, emotionele belasting of een combinatie van werk en privé. De bevindingen die tot op heden uit het onderzoek zijn gekomen: er is goed inzicht verkregen in alle vormen van werkbelasting onder brandweermedewerkers. Dit onderzoek is het eerste in Nederland dat ook de emotionele belasting in kaart brengt. Een groot deel geeft aan het werk zowel fysiek als mentaal inspannend te vinden; een kleiner deel geeft aan het emotioneel belastend te vinden.

In 2024 wordt nog onderzocht of en in welke mate de werkbelasting de inzetbaarheid van de brandweermedewerkers beïnvloedt. Materieel, techniek en logistiek • De Europese aanbesteding voor nieuwe waterwagens is afgerond en de bestelling is geplaatst; • De Europese aanbesteding Gasmeetapparatuur is afgerond en de bestelling is geplaatst; • Aanbesteding logistieke voertuigen MTL wordt in Q1 2024 gestart; • Het projectteam is gestart met de aanbestedingen voor nieuw materieel en materiaal, waaronder: o Europese aanbesteding voor nieuwe tankautospuiten en natuurbrand bestrijdingsvoertuigen; o Meervoudig onderhandse aanbesteding (MVO) WO-voertuigen/Gevaarlijke Stoffen eenheden (GSE)voertuigen; • Het nieuwe operationeel uniform (bedrijfskleding) is uitgereikt aan de beroepsorganisatie. Het aanmeten van het nieuwe operationeel uniform voor de brandweervrijwilligers start in Q1 2024 voor alle posten in Zeeuws-Vlaanderen en de helft van de posten in Bevelanden en Tholen. Levering van het uniform voor deze posten is in 2024. De overige posten Bevelanden, Tholen en Walcheren – Schouwen-Duiveland vindt in 2025 plaats. Vakbekwaamheid De vraag naar opleidingen was net als in 2022 onverminderd groot. Doordat de vraag groter is dan het aanbod van ons eigen opleidingsinstituut, zijn in 2023 opleidingen bij andere opleidingsinstituten ingekocht.

Daarvoor hebben we een structurele ophoging van het budget ontvangen. We zijn gestart met het landelijk project aanbesteding ELO. Hier zat echter vertraging in zodat we in Zeeland nog niet met de implementatie van de aanbesteding konden beginnen. De consequenties hiervan hopen wij in 2024 beter in beeld te hebben.

Manschap Bevelvoerder Chauffeur Pompbediener Verkenner Duiker Instructeur Oefenleider

Intern

Extern

48 10 42 16 8

28 3

10 38

8 10 4

10

Naast de opleidingen hebben we ook weer bijscholingen van de posten verzorgd. In het eerste helft van het jaar betrof het de bijscholing trein-incidentbestrijding voor de posten die als eerste en tweede TS op een spoorincident staan. In de tweede helft hebben de posten een opfris-scholing IBGS gehad. Oefeningen Volgens plan hebben de brandweerposten hun basisoefeningen in circa 40 oefenmomenten voltooid, waarbij maatwerk is toegepast op basis van de specifieke behoeften. Naast deze basisoefeningen zijn er tevens aanvullende oefeningen uitgevoerd: Specialisme/activiteit

Oefening

Bijscholingen

• • • •

Vervolg theorie manschap Opfrissing van Ongeval met Gevaarlijke Stoffen. Praktijkdagen treinincidenten (PIOG). Omgang grote dieren.

Realistische team trainingen (RTT)

•

Realistische teamtrainingen op 3 oefencentra.

Waterongevallenbestrijdingsteams (WO)

• • • •

Reguliere oefeningen volgens de geldende branchestandaarden Opwerkprogramma Oppervlakte Luchtvoorzieningen (OLV) Duiktorentrainingen Regionale duikdagen

Verkenningseenheden brandweer (VEB)

•

Reguliere elementaire oefeningen

Gevaarlijke stoffen eenheid (GSE) en de Basis Ontsmettingseenheid (BOE) Natuurbrandbestrijding (NBB)

•

Reguliere elementaire oefeningen en oefeningen op bedrijven

• • •

4x4 trainingen chauffeurs Reguliere postoefeningen 2 pelotonsoefeningen (Oostkapelle en Westenschouwen) . Doel flankaanval in pelotonsverband.

Bevelvoerderstraining

•

Procedure op inzet gebruik schuim als blusmiddel en inzet TS4.

Helicopter Landings Officers

•

2 jaarlijkse scholing voor functionarissen

Rope Rescue Team

•

Reguliere elementaire oefeningen inclusief her-certificeringen . Oefeningen met brandweerposten, ambulancedienst en bij diverse bedrijven.

Grens- en provincie overschrijdende oefeningen (GROS en PROS)

• •

GROS: 6 oefeningen met de posten Sluis, Hulst, Koewact, Sas van Gent en Westdorpe PROS: 7 oefeningen met de posten St. Philipsland, Tholen, Rilland en WO Tholen.

Maritime Incident Response Group (MIRG)

• •

Reguliere oefeningen met betrekking tot scheepsbranden. Deelname internationale oefening Noorwegen.

Industriele bluscapaciteit (IBC Noord en Zuid)

• •

Samenwerkingsoefening in Zeeuws-Vlaanderen met IBC Noord. Opbouw van het systeem Zuid, deze oefeningen zijn tweemaal gehouden. Reguliere basisoefeningen op de post Olympiaweg met IBC Systeem.

Technische hulpverlening

• •

Nieuwe bevrijdingstechnieken. Elektrische voertuigen.

Enscenering

•

Enscheneringstrainingen oefenleiders na uitrol nieuwe ensceneringsmiddelen.

Vaardigheidstoetsen

• •

Er zijn 5 provinciale- en 2 gewestelijke vaardigheidstoetsen georganiseerd. Deelname door 48 Zeeuwse posten.

11

De Officieren van Dienst (OvD) en adviseurs gevaarlijke stoffen (AGS) zijn in september/oktober naar het trainingscentrum Troned in Eschede geweest voor praktijktrainingen. Daarnaast hebben de (H)OvD-en en AGS-en deelgenomen aan een aantal oefeningen bij Dow. We organiseerden vakmanschapsdagen voor bevelvoerders. Het thema dit jaar was repressieve veiligheid. In drie dagen heeft een 200-tal bevelvoerders vier verschillende workshops gevolgd. Tot slot is ook een bijdrage geleverd aan multi-oefeningen voor het Commando Plaats Incident (CoPI) en Regionaal Operationeel Team (ROT). Operationele leiding en expertise We moeten zowel voor brandweer als crisisbeheersing voorzien in operationele leiding en expertise. Binnen de brandweer waren er 48 piketfunctionarissen in dienst voor de functies van Adviseur Gevaarlijke Stoffen, Officier van Dienst en Hoofd Officier van Dienst. Daarvan zijn er in 2023 zes in opleiding: • • •

Drie medewerkers zijn gestart met de leergang Officier van Dienst brandweer; Twee medewerkers die de voltijdsopleiding tot brandweerofficier volgen zijn gestart met de afrondende fase van hun opleiding. Eén medewerker is gestart met de leergang Adviseur Gevaarlijke Stoffen.

Er stonden negen vacatures voor piketfuncties bij de brandweer open, hiervan zijn er drie ingevuld. Meldkamer In samenwerking met onze collega's van de Landelijk Meldkamer Samenwerking (LMS) beheer en Veiligheidsregio Midden- en West- Brabant hebben we verder gewerkt aan de standaardisering van de meldkamer. Daarnaast zijn we gestart met het dynamisch alarmeren van onze basis brandweereenheden. Uitfaseren waarschuwings - en alarmeringssysteem (WAS) Sinds 2014 speelt het voornemen het WAS (sirenes) uit te faseren. Eind 2022 kwam dit opnieuw op de agenda en is onderzoek gedaan door NIPV, waarbij de conclusie was dat NL-alert een volwaardig alternatief biedt en het WAS daarom (ook vanwege kosten-baten) kan worden uitgefaseerd. Afgelopen jaar heeft de minister van JenV per brief laten weten per eind 2025 het WAS uit te willen faseren. Een eenduidig (unaniem) standpunt kon hierover met de veiligheidsregio’s niet worden bereikt. Daarnaast moet de kabinetsformatie worden afgewacht, want het is mogelijk dat een nieuw kabinet een andere mening is toegedaan ten aanzien van uitfasering van het WAS. Wij zijn één van de drie regio’s (naast Rotterdam-Rijnmond en Limburg-Zuid) die niet ‘zonder meer’ akkoord gaan met uitfasering van het WAS. In Zeeland is het standpunt behandeld in het AB van 14 september.

In 2023 zijn er in de uitvoering nog geen inhoudelijk stappen gezet voor wat betreft de uitfasering. Het WAS-stelsel wordt structureel getest, onderhouden en waar mogelijk vervangen. Er zijn in Zeeland twee casussen waarbij het bijplaatsen van een WAS-paal in gebieden met slechte dekking in overweging is genomen. Deze casussen staan onhold met de gedachte van de uitfasering in ons achterhoofd. Verkenningseenheden brandweer De verkenningseenheden voeren vanaf juli extra taken uit. Naast incidenten met gevaarlijke stoffen en branden, worden ze nu ook ingezet voor het waarnemen bij natuurrampen en bij grootschalige uitval van nutsvoorzieningen. Voorts waren er in de voorbereiding op de bronbestrijding en de ontsmetting van gevaarlijke stoffen geen grote ontwikkelingen. We werkten aan het continueren hiervan.

12

Wat heeft het gekost? Primitieve Begroting Begroting na wijziging Rekening 2023 2023 2023 Programma toekomstbestendige brandweerzorg Gerealiseerd totaal van baten en lasten Lasten Baten Mutaties reserves Baten Gerealiseerd resultaat

Saldo

V/N

25.770.623 28.490.843 29.033.835 -542.992 -545.700 -524.355 -536.616 -12.261

N V

-390.400 -1.099.403 -536.616 506.033 24.834.523 26.867.085 27.903.849 1.036.764

N N

1.2 Voorbereide crisisorganisatie Wat wilden we bereiken? Een veerkrachtige en wendbare crisisorganisatie die is voorbereid op de risico’s in onze regio, door te werken aan: • Risicoanalyse en preparatie: aan de hand van een met onze partners opgesteld actueel risicobeeld hebben we 24/7 inzicht in de ontwikkeling van risico’s en zijn we in staat hierop te acteren; • Informatiegestuurde veiligheid: onafhankelijk van het type, omvang en aard van een crisis zijn we in staat als crisisorganisatie adequaat te handelen; • Flexibele crisisorganisatie: de samenwerkende crisispartners zijn voorbereid en geoefend in geval van optredende crises; • Kwaliteit van de crisisorganisatie: kwaliteit van ons optreden verbeteren we continu door stelselmatige evaluatie en bijstelling; • In stand houden van GHOR en Bevolkingszorg.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Inzet crisisorganisatie

De crisisorganisatie is dit jaar ingezet voor een 12-tal gebeurtenissen. In zes gevallen is opgeschaald naar het coördinatieniveau GRIP 1 (coördinatie op de plaats van het incident).

Januari 25 januari – stranding vrachtschip Westerschelde April 14 april – landelijke uitval telefonie Vodafone 18 april – stroomstoring meldkamer Bergen op Zoom

Februari 22 februari – GRIP 1 voor gaslekkage Cadzand Mei 22 mei – GRIP 1 voor lekkage biogas bedrijf Kruiningen

Maart Vogelgriep in wilde fauna

Juli Oktober

Augustus November

September December

Juni 22 juni 2023 – GRIP 1 voor brand in woning Westdorpe

13

23 oktober 2023 – GRIP 1 voor brand ADRZ Goes

2 november 2023 – Storm Ciarán 24 november 2023 – GRIP 1 voor grote brand café Hulst

3 december 2023 – GRIP 1 voor brand in woning Bruinisse Jaarwisseling 2023-2024

Ontwikkelingen Wetgevingstraject nieuwe Wet veiligheidsregio’s In uitwerking sluiten wij aan op het landelijke traject van herziening van de Wet veiligheidsregio’s. Door het ministerie van Justitie en Veiligheid en de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s (RCDV) is afgelopen jaar met het oog op de herziening van de Wet veiligheidsregio’s gewerkt aan de eerste drie zogenoemde two-pagers. Dit betreft de onderwerpen: versterking crisisbeheersing, bovenregionale en landelijke brandweersamenwerking, en informatiemanagement en Knooppunt Coördinatie Regio-Rijk (KCR2). Begin 2024 wordt de tweede tranche uitgewerkt. Landelijke en regionale versterking crisisbeheersing en informatievoorziening Tijdens het opstellen van de programmabegroting 2023 bevonden we ons nog in de coronacrisis. In 2022 is onder meer naar aanleiding van de lessen uit de covid-19 crisis en de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne besloten tot het zowel landelijk als regionaal versterken van crisisbeheersing en informatievoorziening. Hiervoor is een financiële impuls gegeven door vanuit het Rijk €83 miljoen structureel beschikbaar te stellen. De brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR) is verhoogd, wat voor onze regio een ophoging betekent van 1,6 miljoen euro in 2023 groeiend naar 2,5 miljoen euro in 2026.

Hierbij moet worden aangetekend dat voor de jaren 2025-2026 de verdeling van de totale rijksbijdrage naar de regio’s nog definitief moet worden bepaald. Om zowel invulling te geven aan deze landelijke doelstellingen als het realiseren van onze eigen ambities uit ons meerjarenbeleidsplan, hebben we in 2023 het ‘realisatieplan voorbereide crisisorganisatie’ opgesteld. We werken binnen dit plan langs zes thema's (de prioritaire risico’s uit het regionaal risicoprofiel) en ontwikkelen crisisbeheersing langs vier ontwikkelsporen.

Dit jaarverslag voor het programma ‘voorbereide crisisorganisatie’ is opgebouwd op basis van deze nieuwe systematiek met thema’s en ontwikkelsporen. Dit zowel om als basis te gebruiken op het monitoren van de ontwikkeling in de komende jaren, als om voortgang te rapporteren over de besteding van de versterkingsgelden en onze bijdrage in het behalen van de landelijke doestellingen. We rapporteren hierna op basis van de nieuwe indeling in thema’s en ontwikkelsporen. Dit wijkt enigszins af van de indeling uit de programmabegroting.

14

Activiteiten op de thema’s Thema Natuur Waterveiligheid Na een langdurig traject is de aanvraag voor het project Flooding, Infrastructure, Evacuation & Resilience (FIER) door de Europese commissie goedgekeurd. Provincie Zeeland is hierin de leadpartner en VRZ partner. Samen met partners in Frankrijk, België, Duitsland, Zweden en Nederland werkten we aan een aantal producten die ons gaan helpen bij een (dreigende) overstroming: analysesoftware voor het berekenen van de benodigde evacuatietijd, het verbeteren van de besluitvorming, en e-learning voor crisisfunctionarissen over het beheersen van een watercrisis. Natuurbrand Landelijk en regionaal is veel aandacht geweest voor het thema natuurbrandbeheersing, waarbij de nadruk lag op de relatie tussen natuurbrandpreventie en natuurbeheer. In de driehoek natuurbeheerder-provincie-Veiligheidsregio is afgelopen jaar ingezet op het versterken van de samenwerking. Daarom vond op initiatief van de commissaris van de Koning bestuurlijk overleg over natuurbrandbeheersing plaats met de burgemeesters van Veere en SchouwenDuiveland, waarbij VRZ was aangesloten. Hiermee versterkten we de samenwerking aan een structureel natuurbrandbeheersingsprogramma voor Zeeland.

Thema Nucleair Emergency Preparedness & Response De nieuwe landelijke beschermingsstrategie voor stralingsincidenten is al geruime tijd in ontwikkeling. Dit heeft gevolgen voor de uitvoering van beschermingsmaatregelen zoals schuilen, evacueren en inname van jodiumprofylaxe. Verwacht werd dat deze landelijke strategie dit jaar gereed zou zijn, maar dit heeft vertraging opgelopen. Vooruitlopend op definitieve uitkomsten zijn we dit jaar begonnen de mogelijke consequenties van de uitvoering van de maatregelen in kaart te brengen. Komend jaar zal dit tot aanpassing van de huidige planvorming leiden. Nieuwbouw kerncentrales We participeerden dit jaar in het project rond de (mogelijke) komst van nieuwe kerncentrales in Borsele, zowel op directie als uitvoerend niveau.

Thema Transport Maritieme veiligheid Het Incident Bestrijdingsplan Deltawateren is herzien, waarbij onder meer de evaluatiepunten uit 2021 zijn doorgevoerd en de rol van het Openbaar Ministerie is toegevoegd. Mobiliteit Vanwege groot onderhoud waren de Haringvlietbrug en de Heinenoordtunnel afgelopen jaar tot en met de zomerperiode regelmatig afgesloten. Dat had gevolgen voor met name de zorg, zowel acuut als opgeschaald. De voorbereiding hierop vond zorgvuldig plaats in goede samenwerking tussen de verschillende partijen binnen alle betrokken regio’s. Vanuit omgevings- en evenementenveiligheid hebben we geadviseerd over de consequenties van de afsluitingen. Samen met veiligheidsregio's Zuid-Holland Zuid, Rotterdam Rijnmond, Midden- en West-Brabant en de direct betrokken gemeenten en Rijkswaterstaat is een overeenkomst gesloten waarin de financiering en de te nemen maatregelen voor de werkzaamheden aan de Haringvlietbrug en de Heinenoordtunnel waren vastgelegd.

15

Thema bedrijvigheid en industrie Actualiseren rampbestrijdingsplankaarten Brzo-inrichtingen In een aantal werksessies is met crisisfunctionarissen vanuit alle kolommen gewerkt aan het actualiseren van de rampbestrijdingsplankaarten (RBPK-en). Deze kaarten bestaan voor de operationele diensten in geval van een incident, ramp of crisis bij een Brzo-inrichting. Voor de workshops is uitleg gegeven over het gebruik van de RPBK-en. Vervolgens zijn de kaarten samen met de genodigden getoetst op de leesbaarheid om het gebruik van de kaarten te verbeteren. Hierdoor creëerden we draagvlak en peilden we tevens de behoeften van de operationele diensten. Aan de hand van een casus bij een Brzo-inrichting en de voorgestelde nieuwe versie van de RBPK-en bekeken we de praktische bruikbaarheid voor alle partners.

Thema Gezondheid Zorgcontinuïteit Het is belangrijk dat zorginstellingen zich goed voorbereiden op basis van de risico’s in de regio. Onze GHOR werkte dit jaar daarom samen met de zorginstellingen in Zeeland aan de ontwikkeling van een zorgrisicoprofiel. Aan de hand van het regionaal risicoprofiel, wordt vastgesteld welke gebeurtenissen de continuïteit van zorg in gevaar kunnen brengen. Door personele omstandigheden heeft dit project vertraging opgelopen. We verwachten het begin 2024 af te ronden. Piket Officier van Dienst Geneeskundig (OVDG) Na een lange periode waarin er te weinig functionarissen waren om een piket in noord- en zuid-Zeeland te kunnen bemensen zijn afgelopen jaar nieuwe functionarissen opgeleid. Helaas is ook een nieuwe vacature ontstaan door vertrek van één van de officieren. Hierdoor was het ook afgelopen jaar nog niet mogelijk om terug te gaan naar twee piketgebieden.

Thema Ontwrichting Advisering evenementenveiligheid (B/C evenementen) We hebben in totaal zes interdisciplinaire adviezen aangeboden aan de gemeenten voor zogenaamde Cevenementen. Het gaat om de evenementen Bevrijdingsfestival Zeeland, HRIEPS, Roze Zaterdag, Concert at SEA, Rescue Zeeland en de Kustmarathon. Naast deze grote evenementen adviseerden we de gemeenten over de (brand)veiligheid en gezondheid voor ongeveer 260 kleinere evenementen.

Activiteiten op de ontwikkelsporen Risicoanalyse en preparatie Divers aanbod aan multidisciplinaire vakbekwaamheidsactiviteiten We organiseerden een gevarieerd aanbod aan activiteiten om de crisisorganisatie vakbekwaam te houden. Zo verzorgden we basisopleidingen voor nieuwe (crisis)functionarissen en bestuurders. Daarnaast organiseerden we trainingen en workshops, zoals een rondleiding bij Evides en workshops waarbij we onze rampbestrijdingsplankaarten actualiseerden. Voor de crisisteams werden 18 oefeningen georganiseerd. Dertien hiervan waren multidisciplinaire operationele oefeningen, voor het CoPI (GRIP 1) en ROT (GRIP 2) (of gecombineerd CoPI-ROT), onder meer de wettelijk verplichte tunneloefening die dit jaar plaatsvond in de Sluiskiltunnel. Voor vijf gemeenten vond een activiteit plaats voor het gemeentelijk beleidsteam: Veere, Middelburg, Terneuzen, Kapelle en Reimerswaal.

16

Activiteit Basisopleiding Training / bijscholing Operationele oefening Bestuurlijke oefening

Doelgroep Nieuwe (crisis)functionarissen en bestuurders Nieuwe en ervaren crisisfunctionarissen Multidisciplinaire operationele crisisteams: CoPI en ROT Gemeentelijk beleidsteam

Aantal in 2023 8 9 13 5

Monodisciplinaire vakbekwaamheidsactiviteiten Naast de multidisciplinaire vakbekwaamheidsactiviteiten organiseerden we diverse trainingen voor specifieke doelgroepen binnen onze crisisorganisatie. Voor de calamiteiten coördinatoren (CaCo’s) gaven we verdiepende bijeenkomsten over specifieke risico’s in onze regio, waaronder maritieme en nucleaire veiligheid. Onze informatiemanagers kwamen eens per 8 weken bij elkaar voor het doornemen van casuïstiek en evaluatie van inzetten. Hetzelfde deden we voor de operationeel leiders en Leiders Commando Plaats Incident (LCoPI). Ook werden de informatiemanagers samen met de LCoPI als ‘tandem’ getraind door het NIPV, voor het verstevigen van de samenwerking binnen het CoPI. Voor de crisisfunctionarissen van de GHOR organiseerden we diverse bijscholingen, zoals een bijscholing op het gebied van Chemisch, biologisch, radiologisch of nucleair voor de Officier van Dienst Geneeskundig (OvDG). Voor de sectie GHOR in het ROT vonden tien sectietrainingen plaats, waarvan één met het thema Slachtoffer Informatie Systematiek (SIS) en een alarmeringsoefening voor Zeeuwse zorginstellingen. De SIS-training was voor het eerst sinds lange tijd en was in samenwerking met bevolkingszorg en crisiscommunicatie. Voor bevolkingszorg organiseerden we 25 vakbekwaamheidsactiviteiten.

Bij de trainingen en oefeningen is aandacht besteed aan zowel functie- als proces specifieke kennis. In totaal hebben 302 bevolkingszorg crisisfunctionarissen deelgenomen aan de mono-activiteiten in 2023. Ook zijn 5 nieuwe Algemeen Commandanten en 10 nieuwe Officieren van Dienst Bevolkingszorg opgeleid. MOTO medewerkers In 2023 zijn bij Multidisciplinair Opleiden Trainen en Oefenen (MOTO) de vacatures die waren ontstaan door vertrek van functionarissen ingevuld. Gedurende het jaar is externe inhuur voor oefeningen en trainingen nodig geweest om de kwaliteit van de crisisorganisatie te blijven behouden. Vernieuwde basisopleidingen crisisbeheersing We hebben een nieuwe Algemene Basiscursus Crisisorganisatie (ABC) ontwikkeld, die vanaf dit jaar verplicht is gesteld voor onze nieuwe medewerkers. Ook staat deze cursus open voor (nieuwe) functionarissen van externe partijen die willen weten hoe de crisisorganisatie in Zeeland is ingericht en functioneert. Met de komst van deze ABC is de bestaande Opleiding Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (OCR) aangepast en gericht op (aanstaand) crisisfunctionarissen. Geen systeemtest Onder meer als gevolg van personele krapte heeft het algemeen bestuur op 13 april besloten afgelopen jaar geen systeemtest uit te voeren.

Wel zijn alle incidenten en oefeningen geëvalueerd aan de hand van de toetsingscriteria van de Inspectie van JenV, waardoor een volledig en integraal beeld kan worden gevormd van de operationele prestaties van de crisisorganisatie. In 2024 zal weer een systeemtest plaatsvinden.

17

Versterken informatiegestuurde veiligheid Doorontwikkelen functie calamiteitencoördinator Samen met Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant werkten wij aan het versterken van de functie van calamiteitencoördinator (CaCo) op de meldkamer en het inbedden van de functie binnen de crisisorganisatie (informatiemanagement). Een formatie-uitbreiding met 2 fte was onderdeel van deze versterking. Risicomonitoring en analyse In de covid-19 crisis zijn eerste stappen gezet voor het monitoren van risico's, zodat we daar eerder op kunnen inspelen. We stellen daarbij de vragen ‘wat kan ons in Zeeland 'bedreigen' en 'hoe erg is dat'. Het monitoren op het aanspoelen van dode vogels als gevolg van vogelgriep in wilde fauna was hier een goed voorbeeld van. In 2022 hebben we hiervoor een netwerk van betrokken partijen bij elkaar gebracht. In 2023 heeft dit netwerk ook gefunctioneerd, hoewel de dreiging voor de gezondheid en gevolgen voor strandtoerisme dit jaar veel minder waren. Onze rol was de partijen vroegtijdig bij elkaar te brengen die gezamenlijk maatregelen bepalen om de dreiging zo klein mogelijk te laten zijn. Maar ook gingen we bij stormwaarschuwingen van het KNMI na wat er in onze regio op dat moment aan activiteiten waren die hierdoor gevaar konden lopen. We waren zo beter voorbereid op incidenten en konden de bevolking tijdig informeren via Zeeland Veilig.

Komend jaar gaan we risicomonitoring een meer structureel karakter geven en verder doorontwikkelen. Digitwin Dit jaar hebben we Digitwin in gebruik genomen als analysetool voor (de voorbereiding van) incidenten. Met deze software kunnen we tijdens een incident snel inzicht krijgen in de mogelijke impact op de omgeving. Hierbij wordt gebruik gemaakt van data die afkomstig is van gevalideerde bronnen zoals BAG/BGT, Handelsregister, GEO4OOV, verkeersdata etc. De komende jaren zal het gebruik van data binnen de Digitwin nog worden vergroot en het gebruik gericht worden op de informatiebehoefte van functionarissen in de crisisorganisatie. Veiligheidsinformatieknooppunt We hebben een verkenning uitgevoerd bij andere regio’s naar koers en best practices bij het opzetten van een organisatiestructuur voor monitoring, signalering en analyse op (dreigende) ongewenste gebeurtenissen. Fieldlab Zuid-6 We hebben deelgenomen aan technische experimenten vanuit FieldlabZuid6 met techniek zoals dreigingsbeeld, gripatlas, etc. De resultaten worden meegenomen in de verdere ontwikkelingen op het gebied van informatiegestuurde veiligheid. Knooppunt Coördinatie Regio-Rijk (KCR) We namen deel aan experimenten die het Knooppunt Coördinatie Regio’s – Rijk (KCR2) uitvoert. Een voorbeeld hiervan was de bijdrage aan het realiseren van een landelijk beeld van incidenten tijdens de jaarwisseling.

Flexibele crisisorganisatie Communicatieadviseur CoPI Deze zomer eindigde de politiedeelname als communicatieadviseur CoPI en voeren wij dit piket volledig zelf uit. Hiervoor zijn dit jaar drie nieuwe piketfunctionarissen geworven en opgeleid.

18

Uniform kwaliteitsniveau bevolkingszorg vastgesteld Uit de evaluatie Wet veiligheidsregio’s kwam naar voren dat de invulling van bevolkingszorg per veiligheidsregio te divers is en kwalitatieve verbetering verdient. Daarom is gewerkt aan een landelijk uniform kwaliteitsniveau voor bevolkingszorg (inclusief crisiscommunicatie). In juli is de implementatie hiervan gestart na consultatie en aanpassingen door het algemeen bestuur en voorlegging aan het Veiligheidsberaad. Deelname politie aan ROT verbeterd Bij diverse recente opschalingen kwam de algemeen commandant politiezorg (AC-P) later in het Regionaal Operationeel Team (ROT) dan de wettelijke 45 minuten. De oorzaak hiervan ligt in de grote omvang van de politieregio Zeeland-West-Brabant, waardoor de dienstdoende AC-P een langere reistijd kan hebben om in Middelburg te komen. De politie heeft daarom vier teamchefs aangewezen die binnen 45 minuten aanwezig kunnen zijn en de politie vertegenwoordigen in het ROT, tot de dienstdoende AC-P aanwezig is. Intensivering samenwerking andere regio’s We hebben de samenwerking met andere veiligheidsregio’s afgelopen jaar geïntensiveerd. In ‘zuid6-verband (de zes zuidelijke veiligheidsregio’s) deelden we periodiek ontwikkelingen en plannen, zoals rondom de besteding van de extra gelden.

Op landelijk niveau vond de afstemming op deze en andere thema’s plaats binnen de vakraad risico- en crisisbeheersing en hebben we werkbezoeken gebracht aan andere veiligheidsregio’s. Themadag maritieme veiligheid Op 30 november organiseerden we de jaarlijkse Netwerkdag Maritieme Veiligheid. Ruim tachtig deelnemers waren hierbij aanwezig. Naast tal van bestuursleden en collega’s waren vrijwel alle maritieme netwerkpartners hierbij vertegenwoordigd. Zowel Nederlandse als Belgische partners namen deel aan de interactieve sessies. Niet alleen functionarissen van de overheidsdiensten, maar ook (bergings-)bedrijven bergers, KNRM en het loodswezen namen deel aan deze dag. Vervanging CoPI vergadercontainers Het operationeel crisisteam in het brongebied van een incident, het CoPI, maakt gebruik van een mobiele vergadercontainer. Deze naderen het einde van hun levensduur en daarom zijn we een project gestart voor de vervanging. Er is onderzoek gedaan naar de functionele behoeftestelling. Nieuwe middelen crisisorganisatie Het kledingpakket voor onze informatiemanagers en crisiscommunicatie adviseurs in het CoPI is dit jaar vernieuwd. Op deze manier zijn zij beter beschermd tijdens een operationele inzet en herkenbaar voor zowel crisispartners als pers. Daarnaast is het Incident Notificatie Systeem (INS) is afgelopen jaar vervangen.

Het INS wordt gebruikt als backup voor het alarmeren van piketfuncties bij uitval van P2000, voor het alarmeren van functionarissen zonder pager (zoals binnen bevolkingszorg) en als informatiesysteem om de beschikbaarheid van crisisfunctionarissen te monitoren. Sinds 1 november maken we gebruik van iTel Alert.

Kwaliteit van de crisisorganisatie Evaluaties van incidenten Van alle incidenten waarbij werd opgeschaald naar GRIP voerden we een evaluatie uit. We hebben de evaluatiesystematiek dit jaar aangepast, zodat we voortaan rapporteren aan de hand van het Toetsingskader van de Inspectie van Justitie en Veiligheid. Begin 2023 is door de intern onderzoekers samen met de vertegenwoordigers van de disciplines een analyse gemaakt over alle gehouden evaluaties van 2022. De trends die hieruit naar voren kwamen zijn verwerkt in een rode

19

dradenanalyse over onze operationele prestaties, die we aanleverden aan de Inspectie. De actiepunten uit deze hieruit pakten we op voor het verbeteren van de crisisorganisatie.

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

Saldo

V/N

Programma Voorbereide crisisorganisatie Saldo van baten en lasten

3.962.563

5.466.588 5.154.139

-312.449

V

Lasten

3.980.263

5.679.988 4.132.826

-1.547.162

V

Baten

-17.700

-213.400 1.021.313

1.234.713

N

3.962.563

5.466.588 5.154.139

-312.449

V

Eindtotaal

1.3 Overhead en kostentoerekening In de programma’s worden alleen de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Wij werken niet met kostendekkende heffingen of tarieven en opereren niet in concurrentie met de markt. Om deze redenen wordt doorberekening van overhead aan de programma’s zoveel mogelijk achterwege gelaten. Primitieve Begroting begroting na wijziging 2023 2023

Rekening 2023

Saldo

V/N

Saldo van baten en lasten

9.139.991

9.815.324

9.265.242

-550.082 V

Lasten

9.139.991

9.822.924

9.578.784

-244.140 V

Baten

0

-7.600

-313.543

-305.943 V

Mutaties Reserves

-135.000

0

0

0

Baten

-135.000

0

0

0

Eindtotaal

9.004.991

9.815.324

9.559.929

Overhead / bedrijfsvoering

-550.082 V

Voor een toelichting verwijzen wij naar paragraaf 5.3. 1.3.1 Algemene dekkingsmiddelen Primitieve begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

Saldo

V/N

N

Algemene dekkingsmiddelen Gerealiseerd totaal van baten en lasten Lasten

-190.000

-20.000

0

20.000

Baten

-37.662.077

-41.777.500

-41.777.500

0

Lasten

0

137.800

137.800

0

Baten

0

-207.635

-207.635

0

-37.852.077

-41.867.335

-41.847.335

20.000

Mutaties reserves

Gerealiseerd resultaat

N

Voor een toelichting verwijzen wij naar paragraaf 5.4.

20

1.3.2 Onvoorzien Primitieve Begroting begroting na wijziging 2023 2023

Rekening 2023

Saldo

V/N

Onvoorzien Saldo van baten en lasten

50.000

0

0

0

Lasten

50.000

0

0

0

Eindtotaal

50.000

0

0

0

Voor een toelichting verwijzen wij naar paragraaf 5.5.

2. Paragrafen 2.1 Onderhoud kapitaalgoederen Oplopende kapitaallasten voor vervangingsinvesteringen De komende jaren komt een piek aan te vervangen (brandweer)voertuigen en -materiaal aan. Vervanging van een groot aantal tankautospuiten staat gepland vanaf 2026. Het investeringsplan is gebaseerd op het huidige beleid. Binnen dit beleid is 1 op 1 vervanging voorzien, gebaseerd op de vastgestelde maximale afschrijvingstermijnen om zo de operationele sterkte op peil te houden. Het niet doen van deze vervangingen leidt tot vermindering van de operationaliteit en de slagkracht van de brandweer. De verwachting is dat de kapitaallasten zich in de toekomst zullen stabiliseren rond de € 7 mln. (prijsniveau 2025 en een rekenrente van 3,5% voor de financieringsbehoefte).

Onderhoud (brandweer)materieel en - materiaal Voor onderhoud werken we met drie servicecentra: Terneuzen (kazerne Koegors), Middelburg (kazerne Stromenweg) en Borssele (kazerne Quistenburg). De servicecentra voeren beheertaken uit op het gebied van grote en kleine voertuigen, bepakkingen, ademlucht en bluskleding. Daarnaast wordt een aantal beheertaken centraal uitgevoerd, zoals niet-repressieve kleding, verbindingsmiddelen. Deze zijn binnen één van de servicecentra gepositioneerd. We hebben een nieuw materieel-beheersysteem geïmplementeerd: McMain. Onderhoudsmedewerkers, coördinatoren en medewerkers zijn opgeleid voor de registratie in het nieuwe systeem.

21

Onderhoudskosten voertuigen en materiaal (exclusief kosten eigen onderhoudspersoneel) Realisatie 2022 1.381.063

Begroting 2023

Werkplaatsinrichting servicecentra

42.555

0

35.000

35.000

Totaal

1.423.618

1.186.741

1.518.441

1.705.564

Onderhoud materieel en -materiaal

1.186.741

Begroting 2023 na Realisatie 2023 wijziging 1.483.441 1.670.564

Investeringsplan

In 2023 is het onderhoudsbudget incidenteel verhoogd. Ondanks deze maatregel is het budget in 2023 overschreden met € 187.123. In dit jaar is er o.a. groot onderhoud uitgevoerd aan de watertransport-systemen. Het onderhoudsbudget staat onder druk. Dit hangt samen met de ouderdom van de activa. Het investeringsplan voorziet in de vervanging van veel activa, waardoor de onderhoudskosten mogelijk zouden kunnen gaan dalen. Vervanging van een groot aantal tankautospuiten staat gepland vanaf 2026. De vraag is echter of een daling ook daadwerkelijk gaat plaatsvinden. Naast de ouderdom zijn de complexiteit van materieel (complexe voertuigelektronica) en de prijsontwikkeling van onderdelen/arbeid van invloed op de onderhoudskosten. Ook in 2024 en 2025 worden lagere afschrijvingslasten verwacht dan begroot. Het verschil wordt, net als in 2023 (gedeeltelijk) incidenteel ingezet om het onderhoudsbudget voor brandweermaterieel en -materiaal te verhogen. Onderhoud kantoren (Middelburg, Goes, Borssele, Terneuzen) Wij zijn sinds januari 2017 eigenaar van het kantoorgebouw Segeerssingel 10 te Middelburg. Het gebouw plus de verbouwingskosten worden in 25 jaar afgeschreven zonder rekening te houden met een restwaarde. Uiteindelijk resteert de aanschafwaarde van de grond op de balans. Medio 2020 is de Meldkamer Zeeland-Brabant gehuisvest in Bergen op Zoom.

Een vleugel van de Segeerssingel staat sindsdien leeg. Een duurzame waardevermindering op grond van Notitie waardering en afschrijving van materiële vaste activa (Commissie BBV) is niet van toepassing. De vleugel wordt nog gebruikt voor het geven van trainingen aan derden en is daarnaast ook opgenomen in de huisvestingsvisie en de mogelijke herinrichting van het pand. In de reserve Meldkamer is een bedrag van € 135.000 gereserveerd om deze vleugel te verbouwen. Hiervoor zijn middelen ontvangen van het Rijk. Deze verbouwing is gestart in 2024. De ontwikkelingen met betrekking tot het pand in Middelburg vragen om heroverweging van in het verleden gemaakte keuzes. Het vertrek van de politie uit het naastgelegen pand, de verhuizing van de meldkamer naar Bergen op Zoom, de heroriëntatie van crisisbeheersing en het verminderd gebruik van kantoorwerkplekken maken dat de situatie opnieuw bekeken moet worden. Een bestuurlijke verkenner heeft een onderzoek ingesteld naar mogelijke gezamenlijke huisvesting met GGD en RUD. Vooralsnog heeft dit niet geleid tot nieuwe inzichten. Onderhoudskosten kantoren (exclusief kosten eigen onderhoudspersoneel)

Gebruikers- en eigenaarsonderhoud Segeerssingel 10 Middelburg Kantoormeubilair