A.35 a. D22.275036 Memo septembercirculaire 2022

*Z019616323E* Zaaknummer Documentnummer

Z22.014664 D22.275036

MEMO Aan

:

Raad

Van

:

J.I.A. Boer

Afdeling

:

KAP Middelen

Onderwerp

:

Septembercirculaire 2022

Behoort bij:

:

LIS Septembercirculaire 2022

Datum

:

13 oktober 2022

Besproken met:

:

J. Herselman

Inleiding: Met dit stuk willen wij u informeren over belangrijke wijzigingen en de stand van zaken in de septembercirculaire 2022. Op 21 september 2022 is de eerste versie van de septembercirculaire gepubliceerd. Sinds de publicatie van de septembercirculaire zijn een aantal zaken aan het licht gekomen die in de eerste versie van de septembercirculaire niet correct waren verwerkt. Daarom is op 23 september de geactualiseerde versie gepubliceerd. De fondsbeheerders hebben op 7 oktober nog een correctie aangebracht in de septembercirculaire 2022. Dit was nodig doordat eerder gebruik werd gemaakt van verkeerde WOZ-waarden. De septembercirculaire 2022 geeft de financiële vertaling aan gemeenten gebaseerd op de Miljoenennota 2022 van het Rijk.

Deze circulaire is voornamelijk een actualisering van de financiële kaders en daarom verwerken wij deze in de begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026. Belangrijk punt in deze circulaire is dat het Rijk eenmalig € 1 miljard extra in 2026 beschikbaar stelt. Daarvan wordt een bedrag van € 76 miljoen toegevoegd aan het BTWcompensatiefonds en komt € 924 miljoen beschikbaar via de algemene uitkering van het gemeentefonds. Verwerking: Om te zorgen voor een actuele financieel kader is deze circulaire in de begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 verwerkt. Daarnaast geeft de circulaire zicht in de ruimte onder het plafond van het BTW-compensatiefonds (BCF). Ten opzichte van de septembercirculaire 2021 is de ruimte onder het plafond van gemeenten voor het jaar 2022 gestegen met € 20,52 miljoen. De totale ruimte onder het plafond voor gemeenten in 2022 bedraagt € 320,917 miljoen wat bij deze circulaire aan de algemene uitkering van het gemeentefonds is toegevoegd. Ten opzichte van de septembercirculaire 2021 is ook voor 2023 tot en met 2027 de verwachte ruimte onder het plafond gestegen met name door het hoger totaal plafond als gevolg van de intensiveringen uit het Coalitieakkoord die doorwerken op een hoger accres. De toezichthouder heeft aangegeven dat 11,4 punten van de uitkeringsfactor als richtlijn gebruikt kan worden. Voor Kapelle is dit € 187.000.

Uit voorzichtigheidsafwegingen wordt € 100.000 verwerkt in de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026.

-1-

Mutaties t.o.v. de meicirculaire: Voor Kapelle komen de volgende mutaties uit de septembercirculaire (bedragen x € 1.000,-). Uitkering Asiel (inburgering) Bijdrage centrale financiering GDI BRP en BSN Energietoelage lage inkomens Invoeringskosten Omgevingswet Landelijke Vreemdelingen Voorzieningen Leerlingenvervoer Oekraïne Maatschappelijke begeleiding Participatie Participatie: IPS regeling PGB trekkingsrechten Voorschoolse voorziening peuters Wet kwaliteitsborging bouw Wijziging uitkeringsfactor Totaal

2022 14

2023 31 -6

2024 25 -6

2025

2026

-6

-6

-3 -18

-19

-20

-19

12 265 281

12 255 267

12 236 222

12 836 823

-1 215 174 -3 9 38 2

0 29 119 596

Toelichting per onderdeel: • Asiel (inburgering): Als gevolg van een hogere instroom van inburgeraars wordt het budget voor 2022, 2023 en 2024 opgehoogd met respectievelijk € 20, 40 en 30 mln. De extra kosten voor inburgering zijn opgenomen in de begroting 2023, uitvoering door afdeling Werk, Inkomen en Zorg GR de Bevelanden. • Bijdrage centrale financiering GDI: De financiering van de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI) wordt vanaf 2023 centraal onder gebracht bij het ministerie van BZK. De in het gemeentefonds beschikbare middelen voor deze voorziening worden daarom overgeheveld. • BRP en BSN: Gemeenten maken gebruik van de Basisregistratie Personen (BRP) en het Burger Service Nummer (BSN). De meerkosten in 2021 en 2022 leiden tot een naheffing van in totaal € 1,5 mln. • Energietoelage lage inkomens: De eenmalige energietoeslag voor mensen die leven van 120% van het sociaal minimum is voor het jaar 2022 verhoogd van € 800 naar € 1300. De nu toegekende extra middelen betreffen de ophoging en de extra uitvoeringskosten van gemeenten. In 2023 wordt nogmaals € 1300 aan deze doelgroep uitgekeerd. Over de verdeling van die middelen volgt later meer informatie. De middelen 2022 worden budgettair neutraal opgenomen in de 2e bestuursrapportage.

• Invoeringskosten Omgevingswet: Dit betreft een bijdrage aan de kosten die gemeenten maken in aanloop naar de invoering van de Omgevingswet. Over de middelen voor de jaren 2023 t/m 2025 volgt later meer informatie. De middelen voor 2022 worden verwerkt in de 2e bestuursrapportage en geadviseerd om deze mee te nemen als budgetoverheveling naar 2023. • Landelijke Vreemdelingen Voorzieningen: De pilot voor de Landelijke Vreemdelingen Voorziening is verlengd tot 31 december 2022. De pilot wordt bekostigd door Rijk en gemeenten. Het aandeel van gemeenten wordt daarom gekort op de algemene uitkering. • Leerlingenvervoer Oekraïne: Gemeenten hebben de regie en verantwoordelijkheid voor het leerlingenvervoer aan Oekraïense leerlingen. Deze uitkering is een tegemoetkoming voor de gemaakte kosten in de periode maart - juli 2022. De bedragen die worden toegekend aan een gemeente zijn gebaseerd op het aantal

-2-

•

•

• •

•

•

•

•

geregistreerde kinderen uit de Oekraïne, met peildatum 6 mei 2022. In de uitkering wordt onderscheid gemaakt tussen leerlingen in het Voortgezet Onderwijs (VO) en leerlingen in het Primair Onderwijs (PO). Wij krijgen € 9.433. Maatschappelijke begeleiding: Deze middelen zijn bestemd voor de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden in totaal € 3,5 miljoen (14.763 personen * € 2.370). Voor ons € 37.920. Participatie: Sociale werkbedrijven zijn als gevolg van de coronacrisis geheel of gedeeltelijk gesloten, waardoor bedrijfsopbrengsten wegvallen. Gemeenten vangen deze tekorten in de exploitatie op. Deze uitkering is bedoeld als compensatie van deze gemeentelijke meerkosten over de periode januari t/m maart 2022. Participatie IPS regeling: Mensen met psychische aandoeningen worden al een aantal jaren met succes naar werk begeleid via de methode Individuele Plaatsing en Steun (IPS). Voor mensen die vallen onder de re-integratie verantwoordelijkheid van gemeenten is afgesproken dat in 2023 eenmalig bijna € 11 mln. wordt vrijgemaakt voor de subsidieregeling. PGB trekkingsrechten: De Sociale Verzekeringsbank (SVB) maakt uitvoeringskosten voor het Persoonsgebonden budget (PGB) voor de Jeugdwet en de Wmo. Het ministerie van VWS heeft met de VNG afspraken gemaakt om de begrote kosten van € 27 mln.

structureel uit te nemen uit het gemeentefonds. De afspraak wordt na 4 jaar geëvalueerd. Voorschoolse voorziening peuters: Met deze middelen kunnen gemeenten de eigen bijdrage vergoeden die ouders met een gemeentelijke regeling hebben betaald tijdens de sluiting van de kinderopvang tussen 21 december 2021 en 10 januari 2022. De verdeling van het toegevoegde bedrag vindt plaats naar rato van het aandeel van iedere gemeente in de decentralisatie-uitkering Voorschoolse voorziening peuters voor het jaar 2022. Voor ons € 135. Wet kwaliteitsborging bouw: Dit betreft een vergoeding van in totaal € 25 mln. voor de voorbereidingen die gemeenten moeten treffen voor de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging bouw. De wet treedt naar verwachting vanaf 1 januari 2023 gefaseerd in werking. In 2021 is hier reeds € 10 mln. voor verstrekt. Na inwerkingtreding ontvangen gemeenten tot en met 2026 ook jaarlijks € 10 mln. voor de uitvoering van de taken. Wijziging uitkeringsfactor: Omdat gemeenten de BTW-compensatie in 2022 niet volledig benutten, worden de beschikbare middelen toegevoegd aan het gemeentefonds en stijgt de uitkering. In de jaren daarna stijgt de uitkering mee met de nu voorziene rijksuitgaven en door loon- en prijsontwikkelingen. Vanaf 2026 vervalt de koppeling met de rijksuitgaven.

Het Rijk werkt met gemeenten en provincies aan een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. In aanloop daarnaartoe is eenmalig € 1 mrd extra in 2026 beschikbaar gesteld.

In de septembercirculaire is geen melding gedaan over het beschikbaar stellen van extra middelen voor Jeugd. In de meicirculaire is alleen voor 2023 € 1,445 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd.

Totaal algemene uitkering: Algemene uitkering Decentralisatie uitkering Integratie uitkering Overige uitkering Totaal Btw-compensatiefonds Totaal

2023 22.650 195 435 -1.269 22.011 100 22.111

2024 23.010 195 438 -1.076 22.567 100 22.667

-3-

2025 24.051 191 419 -882 23.779 100 23.879

2026 23.307 191 426 -883 23.041 100 23.141

Risico’s: 1. Financiële onzekerheden voor 2026 en latere jaren. In 2026 wordt een incidentele landelijke bijdrage van € 1,0 miljard toegezegd. Om het ravijn jaar 2026 te dichten is geschat 3,9 miljard nodig. 2. Om te voldoen aan repressief toezicht van de toezichthouder is noodzakelijk om te zorgen dat structurele uitgaven worden gedekt met structurele inkomsten en in de meerjarenbegroting staat dat dit begrotingsevenwicht de komende jaren wordt voortgezet. Het risico richt zich op het jaar 2026 gezien de onduidelijkheid van structurele bijdrage uit het Rijk en de aankondiging van een nieuw financieringssysteem in het regeerakkoord. 3. De invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe objectieve verdeelmodel beschermd wonen (BW), eerder voorzien voor 1 januari 2023, is uitgesteld. Meer informatie over de invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe objectieve verdeelmodel beschermd wonen volgt in de meicirculaire 2023. 4. De inflatie is sterker gestegen dan verwacht, onduidelijk is welk invloed dit gaat hebben op het accres in de komende jaren.

-4-