A.34a Uitvoeringsagenda Addendum en Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026-2030

Uitvoeringsagenda Addendum Regiovisie Beschermd Wonen en Opvang en Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026 - 2030

1

Uitvoeringsagenda Addendum Regiovisie Beschermd Wonen en Opvang en Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026 - 2030

Inhoud 1. Inleiding en ambitie .................................................................................................................................................................................................................... 3 2. Totstandkoming van de uitvoeringsagenda ................................................................................................................................................................................ 3 3. Leeswijzer .................................................................................................................................................................................................................................. 4 4. De ontwikkellijnen ...................................................................................................................................................................................................................... 5 4.1. Cliënt- en naastenperspectief .............................................................................................................................................................................................. 5 4.2.

Preventie en vroegsignalering ............................................................................................................................................................................................. 6 4.3. Ontwikkellijn toegang ........................................................................................................................................................................................................... 8 4.4. Ontwikkellijn wonen, voorzieningen en ondersteuningsbehoeften ...................................................................................................................................... 9 4.5. Ontwikkellijn inkoop, bekostiging en partnerschap ............................................................................................................................................................ 10 4.6. Ontwikkellijn monitoring ..................................................................................................................................................................................................... 11 Bijlage 1. Begrippenlijst ............................................................................................................................................................................................................ 12

2

Uitvoeringsagenda Addendum Regiovisie Beschermd Wonen en Opvang en Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026 - 2030

1. Inleiding en ambitie Met deze uitvoeringsagenda geven de 13 Zeeuwse gemeenten uitvoering aan het Zeeuws actieplan dakloosheid 2026-2030 en het Addendum op de Regiovisie beschermd wonen en opvang (BW/MO). De bestaande regiovisie blijft inhoudelijk van kracht en wordt met deze agenda verder geconcretiseerd voor de periode 2026-2030. De Zeeuwse gemeenten kiezen hiermee voor een gezamenlijke, regionale aanpak van dakloosheid én voor de verdere doorontwikkeling van de visie op beschermd wonen en opvang, zoals vastgelegd in het addendum op de regiovisie. Daarbij geldt het uitgangspunt dat iedere inwoner een Zeeuwse inwoner is en dat gemeenten gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen voor het realiseren van passende ondersteuning en huisvesting, ongeacht de woon- of herkomstgemeente. Deze gezamenlijke verantwoordelijkheid vormt de basis voor de regionale samenwerking en voor de keuzes die in deze uitvoeringsagenda worden gemaakt. De gezamenlijke ambitie sluit aan bij de Rijksopdracht Nationaal Actieplan Dakloosheid Eerst een Thuis: in 2030 is dakloosheid in Zeeland beëindigd. Om deze ambitie te realiseren, verschuift de focus van het bieden van opvang naar het voorkomen van dakloosheid, het realiseren van duurzame woonoplossingen en het bieden van passende ondersteuning op alle leefgebieden. Daarbij staan het versterken van bestaanszekerheid, eigen regie en herstel centraal.

Deze uitvoeringsagenda vormt daarmee het verbindende kader tussen beleid en uitvoering. De agenda biedt richting aan de inzet van gemeenten, zorg- en welzijnspartners en woningcorporaties en maakt inzichtelijk welke acties gezamenlijk worden opgepakt, hoe deze bijdragen aan de gestelde ambities en hoe voortgang en samenhang regionaal worden geborgd.

2. Totstandkoming van de uitvoeringsagenda Deze uitvoeringsagenda is primair gericht op de inhoudelijke transformatie van beschermd wonen en opvang. Binnen deze uitvoeringsagenda wordt uitvoering gegeven aan het Zeeuws actieplan dakloosheid en het addendum op de regiovisie beschermd wonen en opvang. De agenda bevat geen afzonderlijke financiële paragraaf. De financiële vertaling van de uitvoering vindt jaarlijks plaats via de werkbegroting beschermd wonen en opvang. Voorstellen met (incidentele) financiële gevolgen die voortkomen uit deze uitvoeringsagenda worden besproken in het ambtelijk afstemmingsoverleg. Indien voorstellen niet binnen de vastgestelde werkbegroting passen of aanvullende bestuurlijke besluitvorming vereisen, worden deze via de OZO-lijn voorgelegd.

De voorliggende uitvoeringsagenda geeft een overzicht van de operationele uitwerking van de regiovisie beschermd wonen en opvang, inclusief het addendum en het Zeeuws actieplan dakloosheid. De uitvoeringsagenda is uitgewerkt langs de volgende ontwikkellijnen uit het Addendum: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Cliënt- en naastenperspectief Preventie en vroegsignalering Toegang Wonen, voorzieningen en ondersteuningsbehoefte Bekostiging en partnerschap Monitoring

3

Uitvoeringsagenda Addendum Regiovisie Beschermd Wonen en Opvang en Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026 - 2030

Deze operationele uitwerking sluit aan bij de bovenliggende tactiek en strategie zoals vastgesteld in de regiovisie beschermd wonen en opvang en andere geldende wettelijke en beleidsmatige kaders. Daarmee raakt deze uitvoeringsagenda aan de strategische uitvoeringsagenda van de Zeeuwse Samenwerking Sociaal Domein, waarin de regionale samenwerking op de pijlers jeugd, beschermd wonen en opvang, sociale veiligheid en gezondheid is geborgd. Het OZO Sociaal Domein stemt af over de strategische koers binnen het sociaal domein. Het Provinciaal Managementoverleg (PMO) stuurt op een zorgvuldig proces, stelt prioriteiten en draagt zorg voor het beschikbaar stellen van capaciteit en – waar nodig – middelen. Besluitvorming keuzes met bestuurlijke impact vindt plaats via het PMO en het OZO Sociaal Domein en wordt vervolgens in routing gebracht naar de colleges en, waar van toepassing, de raden van de 13 Zeeuwse gemeenten. In de communicatie- en publicatiecyclus van deze uitvoeringsagenda wordt aangesloten bij de strategische uitvoeringsagenda van de Zeeuwse Samenwerking Sociaal Domein (beleidsmonitor). Daarbij wordt expliciet inzichtelijk gemaakt hoe deze uitvoeringsagenda zich verhoudt tot andere regionale opgaven en beleidsontwikkelingen.

3. Leeswijzer In de voorliggende uitvoeringsagenda maken we gebruik van een stoplichtenmodel, waarin de kleuren in grote lijnen aangeven wat de stand van zaken is op een bepaalde actielijn. De uitvoeringsagenda wordt per half jaar met regie vanuit het kernteam BW/MO geactualiseerd. Het is dus mogelijk dat er op een actielijn al interventies zijn genomen om de voortgang te beïnvloeden. Deze interventies kunnen ofwel door het PMO zijn besloten ofwel door OZO Sociaal Domein bestuurlijk zijn afgestemd – voor taken en verantwoordelijkheden: zie bovenstaande beschrijving.

4

Uitvoeringsagenda Addendum Regiovisie Beschermd Wonen en Opvang en Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026 - 2030

4. De ontwikkellijnen 4.1. Cliënt- en naastenperspectief Betrekken van het cliënt- en naastenperspectief helpt bij het definiëren van de inwoners om wie het gaat, het maken van passender beleid en het verbeteren van de kwaliteit van het beleid. De komende periode staat in het teken van verder ontwikkelen van zowel ervaringsdeskundigheid als ervaringskennis op het gebied van beschermd wonen en opvang. Wat gaan we doen

Beoogd resultaat

Wie

Planning

We ontwikkelen een Zeeuws kader voor de inbreng van cliënt- en naastenperspectief. Hierin verwerken we ook het gebruik van de participatiematrix.

Eenduidige visie op de inzet van cliënt- en naastenperspectief

Werkgroep cliënt- en naastenperspectief

2026

De eerste fase hiervan is geborgd d.m.v. samenwerkingsovereenkomst met HerstelTalent. Belangrijk dat hierin de wederkerige relatie tussen naastenperspectief en beleidsvorming in wordt meegenomen.

We zetten in op ervaringsdeskundigen binnen alle vormen van opvang (Beschermd Wonen (BW), Maatschappelijke Opvang (MO) en Vrouwenopvang (VO)

Betere aansluiting tussen leefwereld en systeemwereld

CZW bureau, gemeenten, aanbieders

2026–2030

Is opgenomen in de samenwerkingsovereenkomst en is onderdeel van het programma van eisen van contractering beschermd wonen

We verbinden, naast het cliëntperspectief, ook steeds meer het naastenperspectief aan de laagdrempelige steunpunten

Samenwerkingsafspraken met HerstelTalent

Werkgroep cliënt- en naastenperspectief i.s.m. HerstelTalent

2026-2030

Is opgenomen in de samenwerkingsovereenkomst met HerstelTalent

We zetten een lerend netwerk op van ervaringen van cliënten en naasten.

Duurzaam verbeteren van de kwaliteit van zorg en ondersteuning door opgedane ervaringen (positief en negatief)

HerstelTalent met CZW bureau en gemeenten

2026-2030

5

Status

Opmerkingen

Uitvoeringsagenda Addendum Regiovisie Beschermd Wonen en Opvang en Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026 - 2030

actief te delen, te analyseren en om te zetten in actie We organiseren jaarlijks 2 spiegelgesprekken met ervaringskenners en ervaringsdeskundigen

Ophalen van ervaringen en knelpunten voor maken van passender beleid

HerstelTalent met CZW bureau en gemeenten

2026-2030

Is opgenomen in de samenwerkingsovereenkomst met HerstelTalent. De voorbereiding voor 2 spiegelgesprekken in 2026 is gestart.

We verkleinen de afstand tussen toegangen en ervaringsdeskundigen

Borgen ervaringskennisen deskundigheid binnen de toegangen beschermd wonen

Themabijeenkomsten toegang en HerstelTalent

2026-2030

In 2026 worden twee spiegelgesprekken georganiseerd waaraan zowel ervaringsdeskundigen, als beleids- en toegangsmedewerkers deelnemen.

4.2. Preventie en vroegsignalering Het sociaal domein ervaart een toename van mensen met complexe problematiek die niet of niet tijdig in behandeling kunnen komen. Dit is niet bevorderlijk voor de hulpvrager, niet voor de kwaliteit van de zorg en het werkplezier en de werkdruk van professionals. In het regiobudget hebben de gemeenten een budget opgenomen voor regionale preventiedoelen en een budget lokale preventiedoelen. Door dit budget zetten we actief in op preventie van beschermd wonen en opvang en om terugval in beschermd wonen of opvang te voorkomen. Wat gaan we doen

Beoogd resultaat

Wie

Planning

We voeren de acties uit die opgenomen zijn in de Zeeuws Actieplan Dakloosheid. Tegelijkertijd ontwikkelen we het beleid door en stellen we bij indien nodig.

Eenduidige regionale werkwijze in het uitvoeren van de acties in het Actieplan.

Werkgroep Strategie en ontwikkeling/maatschappelijke opvang (hierna: S&O-MO)

2026–2030

6

Status

Opmerkingen Dit doen we door middel van: - het oppakken van het vraagstuk ongedocumenteerden - uitvoeren bouwdepot jongeren en koppeling Doorbraak methode - focus op LVB en verslaving / 1818+ doelgroep - creatief uitvoeren van de P-wet - inzetten van ervaringsdeskundigheid

Uitvoeringsagenda Addendum Regiovisie Beschermd Wonen en Opvang en Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026 - 2030

- uitvoering geven aan de woonzorgconferentie met Emergis - realiseren van bestuurlijke afspraken tussen gemeenten en woningbouw.

De Ethos-telling wordt in Zeeland uitgevoerd op 12 mei 2026. De resultaten van de Ethostelling zijn in december 2026 bekend en worden vanaf 2027 opgepakt.

We voeren een ETHOS telling uit

Inzicht in de omvang van thuis- en dakloosheid in Zeeland

Gemeenten/CZW bureau

2026

We pakken uitkomsten ETHOS-telling op

Vormen van een integrale aanpak die bijdraagt aan het terugdringen van thuis- en dakloosheid en het realiseren van duurzame woonoplossingen.

Gemeenten/CZW bureau

2027-2030

We versterken preventie en vroegsignalering met de inzet van de beschikbaar gestelde preventiemiddelen

Minder instroom in de opvangvoorzieningen, versterken van de sociale basis.

Gemeenten/aanbieders

2026–2030

Het inzetten op preventie en vroegsignalering is een lokale verantwoordelijkheid van gemeenten.

We voeren de Doorbraakmethode van IPW in.

Een duurzame systeemverbetering waarbij publieke waarde wordt vergroot: betere uitkomsten voor inwoners tegen verantwoorde maatschappelijke kosten.

Gemeenten

Doorlopend proces

Een groot deel van de Zeeuwse gemeenten werkt al met de Doorbraakmethode.

We versterken de informatievoorziening met als doel de dienstverlening aan kwetsbare inwoners te optimaliseren.

De zelfredzaamheid van kwetsbare inwoners is versterkt.

Gemeenten

Doorlopend

Als voorbeeld hiervoor kijken we naar het Utrechts Straatkompas (wegwijzer voor hulp aan dak- en thuisloze inwoners).

7

Uitvoeringsagenda Addendum Regiovisie Beschermd Wonen en Opvang en Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026 - 2030

Streven naar het borgen van zoveel mogelijk uniformiteit tussen de integrale toegangen (Wmo en Jeugd) van 0 – 100 jaar

Eenduidige indicatiestelling, werkwijze in de toegang

Gemeenten/CZW Bureau

Doorlopend

Dit doen we door het organiseren van themabijeenkomsten voor de toegangsconsulenten beschermd wonen.

Het toepassen van de IPS-methode wordt door gemeenten gestimuleerd

Inwoners met een ernstige psychiatrische kwetsbaarheid begeleiden zodat ze weer aan het werk kunnen

Gemeenten, professionals van werkleerbedrijven

2026-2027

Dit doen we door: De verbinding te leggen met arbeidsmarktregio om op regionaal niveau afspraken te maken over de verbinding tussen IPS trajecten en de doelgroep welke onderdeel is van het ZAD.

Realiseren van een regeling voor structurele winteropvang

Structurele afspraken over de opvang in de winter

Werkgroep S&O-MO

Q2 – Q3 2026

Op dit moment worden jaarlijks incidentele afspraken gemaakt over de winteropvang.

4.3. Ontwikkellijn toegang De toegang tot beschermd wonen is belegd bij de 13 Zeeuwse gemeenten. De toegang tot maatschappelijke opvang en vrouwen opvang ligt bij de zorgaanbieders zelf. Onderzoeksbureau AEF heeft op verzoek van de Zeeuwse gemeenten onderzoek verricht naar de toegang tot maatschappelijke opvang en vrouwen opvang. Er zijn verschillende scenario’s afgewogen en aan de hand van criteria beoordeeld. De komende tijd staat in het teken van het implementeren van de resultaten van het onderzoek van AEF. Wat gaan we doen

Beoogd resultaat

Wie

Planning

Opstellen van een implementatieplan voor de uitrol van het aanbieders plus scenario (onderzoek toegang MO).

De implementatie van het scenario Aanbieders Plus voor de toegang tot maatschappelijke opvang.

Projectleider i.s.m. werkgroep S&O-MO

Q3 2026

8

Status

Opmerkingen

Uitvoeringsagenda Addendum Regiovisie Beschermd Wonen en Opvang en Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026 - 2030

4.4. Ontwikkellijn wonen, voorzieningen en ondersteuningsbehoeften Voor steeds meer mensen is het moeilijk om een passende woonruimte te vinden. Sommige mensen hebben minder kansen, omdat zij zich in een kwetsbare situatie bevinden, zo ook de doelgroep van beschermd wonen en opvang. Gemeenten hebben een woonzorgvisie of zijn deze aan het opstellen. Door samen te werken met woningcorporaties kunnen we doorstroom bevorderen en een passend woonaanbod realiseren. Om te komen tot een evenwichtige spreiding van voorzieningen hebben de Zeeuwse gemeenten een onderzoek uit laten voeren naar het gewenste zorglandschap voor beschermd wonen en opvang. Het vervolg op dit onderzoek is het realisatieplan. Dit plan geeft inzicht in de spreiding, ombouw, opbouw of afbouw van voorzieningen. Wat gaan we doen

Beoogd resultaat

Wie

Planning

Verbinden woonzorgvisies

Samenhang wonen en zorg

Gemeenten, provincie, corporaties, zorgaanbieders

2026

Toepassen wonen eerst

Snellere uitstroom opvang

Gemeenten. Corporaties, aanbieders

2026–2030

Uitvoering realisatieplan beschermd wonen en opvang

Het realiseren van een goede spreiding van de beschermd wonen en opvangvoorzieningen over Zeeland

Gemeenten, corporaties, aanbieders

2026-2030

De resultaten van het onderzoek naar het ideale zorglandschap beschermd wonen worden op 9 april aan het OZO sociaal domein gepresenteerd.

We werken de conceptgedachte van wooncirkels verder uit en vertalen deze naar de Zeeuwse situatie.

Het hebben van een integrale kijk op de wijk en zorgen voor een zachte landing voor inwoners die uitstromen uit een voorziening en weer in de wijk gaan wonen.

Gemeenten, woningcorporaties, zorgaanbieders

2027-2030

Alle gemeenten hebben via het programma Weer Thuis ook aandacht voor een zachte landing in de wijk. De komende jaren willen we dit nog meer versterken.

9

Status

Opmerkingen De lokale gemeenten hebben allemaal een woonzorgvisie of zijn bezig met het opstellen van deze visie.

Uitvoeringsagenda Addendum Regiovisie Beschermd Wonen en Opvang en Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026 - 2030

4.5. Ontwikkellijn inkoop, bekostiging en partnerschap In 2023 hebben de Zeeuwse gemeenten voorgesorteerd op de doordecentralisatie en invoering van het woonplaatsbeginsel door partnerschapsafspraken op te stellen. In deze afspraken staat beschreven hoe we omgaan met de middelen die centrumgemeente Vlissingen ontvangt van de diverse uitkeringen van het Rijk (het Regiobudget). Het Regiobudget wordt door een ambtelijke werkgroep gemonitord. Jaarlijks wordt hiervoor een werkbegroting opgesteld. Wat gaan we doen

Beoogd resultaat

Wie

Planning

Aanbesteding beschermd wonen voor 2026 en 2027

Nieuw contract per 2026

Werkgroep inkoop

2025–2026

Evaluatie aanbesteding beschermd wonen 2026

Opnieuw aanbesteden of verlengen huidige aanbesteding

Werkgroep inkoop

Q2 2027

Doorontwikkeling van de producten beschermd wonen (zoals het perceel jongvolwassenen, time out voorziening)

Evaluatie en eventueel aangepaste producten passend bij de behoefte van de cliënt

CZW bureau, gemeenten, aanbieders

2026–2027

Organiseren overlegtafels met gecontracteerde zorgaanbieders voor de doorontwikkeling beschermd wonen

Periodieke afstemming tussen gemeenten en zorgaanbieders gericht op evaluatie en bijstelling van het contract

CZW bureau, gemeenten, aanbieders

Start: 2026, daarna doorlopend (3x per jaar)

CZW Bureau

2026-2027

Subsidies MO-VO koppelen aan uitkomsten onderzoek toegang MO (montoringsgegevens) We dragen bij aan continuïteit van de zorg, met name tijdens de overgang 18-/18+

Meer aansluiting bij jeugdzorg aanbieders

Werkgroep inkoop

2026-2027

We stellen het PGBuitvoeringskader vast

Uniform uitvoeringskader PGB voor alle gemeenten t.b.v. de verordening

Kernteam BW/MO

Q2 2026

10

Status

Opmerkingen

Gegevens die voortkomen uit de subsidie MO-VO meenemen aan het onderzoek hoe er uitvoering wordt gegeven.

Een voorbeeld van het uitvoeringskader is opgesteld door de werkgroep. Het is nu aan de lokale gemeenten om dit door de

Uitvoeringsagenda Addendum Regiovisie Beschermd Wonen en Opvang en Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026 - 2030

gemeenteraden vast te laten stellen. Team toezicht installeren voor beschermd wonen, opvang en PGB

We zetten team zorgfraude in om de gecontracteerde afspraken te borgen.

Werkgroep zorgfraude

2026

Opstellen werkbegroting Beschermd wonen en Opvang

Transparante inzet middelen

Werkgroep partnerschap

Jaarlijks, afstemming in laatste OZO vergadering voor de zomer

4.6. Ontwikkellijn monitoring De Zeeuwse gemeenten zien de ontwikkelingen op het gebied van beschermd wonen en opvang als een lerende omgeving. Om de ontwikkelingen in kaart te brengen en om te kijken wat werkt en waar we bij moeten sturen, is een monitor ontwikkeld. Aan de hand van deze monitor wordt gekeken of beleidsmatige aanpassingen doorgevoerd moeten worden. Wat gaan we doen

Beoogd resultaat

Wie

Planning

Periodieke monitoring

Opzetten basis monitoring ten behoeve van bestuurders en gemeenten

CZW Bureau

Periodiek vanaf 2026

Aanleveren monitoringsgegevens voor de monitor

Monitor BW up to date houden

Gemeenten

Doorlopend

Aansluiten bij landelijke monitors

We houden het dashboard up to date met informatie die beschikbaar is vanuit landelijke monitors

CZW Bureau

Doorlopend

11

Status De monitor is operationeel. Gemeenten hebben inzicht in data via het dashboard.

Uitvoeringsagenda Addendum Regiovisie Beschermd Wonen en Opvang en Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026 - 2030

Bijlage 1. Begrippenlijst Bouwdepot voor jongeren

Het Bouwdepot is een organisatie die jongeren in een kwetsbare positie een jaar lang maandelijkse financiële steun biedt om aan hun toekomst te werken (Het Bouwdepot - Het Bouwdepot).

CZW Bureau

CZW bureau is een uitvoeringsorganisatie die in opdracht van de dertien Zeeuwse gemeenten vorm geeft aan de beleidsvoorbereiding- en uitvoering op verschillende beleidsterreinen binnen het sociaal domein.

Doorbraakmethode

De Doorbraakmethode is een aanpak ontwikkeld door het Instituut voor Publieke Waarden om vastgelopen huishoudens met problemen op meerdere leefgebieden te helpen door bureaucratische regels te omzeilen door middel van maatwerk.

Ethos-telling

De ethos-telling is een instrument om zicht te krijgen op het werkelijk aantal dak- en thuisloze inwoners in een gebied, inclusief ‘verborgen’ daklozen die bij vrienden slapen of in ongeschikte ruimtes verblijven.

IPS-methode

De IPS-methode (Individuele Plaatsing en Steun) is een bewezen effectieve begeleidingsmethode om mensen met een psychische kwetsbaarheid te helpen bij het vinden en behouden van betaald werk.

Laagdrempelig steunpunt

Een toegankelijk, vaak wijk-gebonden plek waar mensen zonder afspraak, indicatie of kosten terechtkunnen voor ontmoeting, steun en (psychische) herstelondersteuning).

LVB

Licht verstandelijke beperking

Ongedocumenteerden

Mensen van buiten de Europese Unie die in Nederland verblijven zonder geldige verblijfsvergunning.

OZO

Overleg Zeeuwse Overheden

P-wet

Participatiewet: Nederlandse wet die ervoor zorgt dat zoveel mogelijk mensen met of zonder arbeidsbeperking werk vinden.

Weer Thuis

Een landelijk initiatief dat zich richt op het bevorderen van de uitstroom van mensen uit maatschappelijke opvang en beschermd wonen naar een zelfstandige woning in de wijk.

Wonen eerst

Een aanpak voor daklozen, vaak met complexe psychische of verslavingsproblemen, waarbij zij direct een zelfstandige woning krijgen, in plaats van eerst een traject in de opvang te doorlopen.

Wooncirkels

Een buurtgerichte woonvorm waar wonen, zorg, welzijn en buurtactiviteiten samenkomen om een hechte gemeenschap te vormen. Het doel is dat bewoners, vaak kwetsbare mensen of ouderen, zelfstandig kunnen blijven wonen met laagdrempelige ondersteuning in de nabijheid.

12