A.30a Jaarverslag RBL Oosterschelderegio 2024-2025

Jaarverslag 2024-2025

Je toekomst begint met een goede start

www.lereninzeeland.nl

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

3 / 24

Bijlagen

Voorwoord Het Regionaal Bureau Leerlingzaken Oosterschelderegio kijkt

jongeren die verzuimen en dreigden uit te vallen, op koers

terug op een schooljaar waarin we ons met volle overtuiging

konden blijven. De acties die we hebben ondernomen,

hebben ingezet voor het recht op onderwijs van alle

werpen hun vruchten af en geven ons het vertrouwen dat

jongeren in onze regio. Onze missie blijft helder: we

dat we deze aanpak in de toekomst verder kunnen

ondersteunen kinderen en jongeren in hun ontwikkeling en

versterken en uitbreiden.

recht op onderwijs. We stimuleren ze toekomstgericht bezig te zijn en een startkwalificatie te halen. Als het nodig is

Samen met onze ketenpartners werken we aan het

zoeken we naar het best passende maatwerktraject.

versterken van de samenwerking binnen het onderwijs, de jeugdhulp en arbeidsmarkt. Het streven is om een

In het afgelopen schooljaar hebben we intensief

toekomstbestendige organisatie te blijven die klaarstaat

samengewerkt met scholen, zorg- en andere ketenpartners

voor de continu veranderende behoeften van kinderen en

om jongeren de ondersteuning te bieden die zij nodig

jongeren. Het is onze gedeelde verantwoordelijkheid om

hebben. De toenemende complexiteit van de casuïstiek

samen te werken aan duurzame oplossingen die

vraagt steeds vaker om maatwerk en nauwgezette

aansluiten bij de uitdagingen van vandaag.

samenwerking. Dit vereist flexibiliteit en creativiteit in een tijd

die zij verdienen, zodat zij een solide basis krijgen voor hun

Missie: toekomst. Wij danken al onze medewerkers, partners en betrokkenen voor hun waardevolle bijdragen. We blijven ons samen inzetten om jongeren in de Oosterschelderegio de ondersteuning te bieden die zij verdienen, en kijken vol vertrouwen naar de toekomst.

waarin de uitdagingen, zoals personeelsverloop en

In dit jaarverslag presenteren we de belangrijkste cijfers en

Jet Clarijs

wachtlijsten in de zorg, toenemen.

resultaten van het schooljaar 2024-2025. Deze inzichten

Teammanager RBL Oosterschelderegio

vormen de basis voor verdere ontwikkeling en bieden Dit jaar hebben we ons wederom ingespannen om verzuim

aanknopingspunten voor verdieping van onze aanpak. We

en voortijdig schoolverlaten aan te pakken. Met gerichte

blijven gericht op verbetering en werken samen aan een

interventies en maatwerk hebben we ervoor gezorgd dat

toekomst waarin iedere jongere de ondersteuning krijgt

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

RBL algemeen

Leerplicht

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

Doorstroompunt

4 / 24

Bijlagen

Het RBL heeft een belangrijke signalerende rol. In de praktijk zien we dat verzuim vaak een eerste teken kan zijn van

Het RBL Oosterschelderegio bestaat sinds 2010 en is een gemeenschappelijke regeling van de 7 Oosterschelderegio gemeenten.

diepere problemen bij jongeren en gezinnen. In gevallen van complexe gezinsproblematiek of ziekteverzuim stemmen we af met school, Centra voor Jeugd & Gezin (CJG), Gemeenschappelijke Gezondheid Dienst (GGD) en

In opdracht van deze gemeenten en het ministerie van OC&W voert het RBL de Leerplichtwet, de Kwalificatieplicht en de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten uit. Dagelijks zetten de RBL-consulenten zich in om perspectief te bieden aan kinderen, jongeren en ouders. Zij doen dit onder meer door het voeren van

betrokken hulpverleners om te bepalen waar de prioriteit ligt bij het aanpakken van het verzuim en wie voor welke acties verantwoordelijk is. Het team van het RBL Oosterschelderegio bestaat uit 18 medewerkers, onderverdeeld in verschillende functies:

•

gesprekken met leerling en ouders en door overleg met scholen, ketenpartners en netwerkpartners.

RBL-consulenten met specialisatie in Leer- en kwalificatieplicht

•

We bieden vanuit onze taak ondersteuning om het verzuim

Doorstroomcoaches met specialisatie in begeleiding van 18+ jongeren

van jongeren terug te dringen en hervatting van onderwijs

•

Senior Adviseur

te realiseren. We denken daarbij actief mee bij de tot stand

•

(Senior) officemanagers

brengen van maatwerktrajecten.

•

Teammanager

5 jr.

Start leerplicht

12jr.

Kind ook verantwoordelijk voor schoolbezoek

16jr.

Einde leerplicht, wel kwalificatieplicht

18jr.

Einde kwalificatieplicht, start RMC

22jr.

Einde RMCleeftijd

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Resultaten In dit hoofdstuk worden de cijfermatige resultaten gepresenteerd, doorgaans op een globale manier, met de nodige onderbouwing om de bredere context te waarborgen. Om de gemeenten in staat te stellen om dieper in te gaan op hun eigen cijfers en deze te vergelijken, zal er uitgebreide data aan elke gemeente worden verstrekt.

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

5 / 24

Bijlagen

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

Doorstroompunt

6 / 24

Bijlagen

Begeleid

Aantal jongeren

Meldingen

In de Oosterschelderegio wonen momenteel circa 33.000

Het frontoffice (ADM) van het RBL Oosterschelderegio

Het RBL Oosterschelderegio heeft in schooljaar 2024-2025

jongeren van 5 tot en met 22 jaar. Figuur 1.1 geeft een

heeft in schooljaar 2024-2025 ruim 5.000 meldingen

in totaal 2.536 jongeren begeleid. Dit is een stijging van

overzicht van de verdeling van deze groep naar

ontvangen, geregistreerd en verwerkt.

ruim 7% ten opzichte van schooljaar 2023-2024.

onderwijstype en overige bestemmingen over de afgelopen

In figuur 1.2 een overzicht van het aantal meldingen dat

In figuur 1.3 wordt het historische verloop van het aantal

vijf schooljaren.

het RBL Oosterschelderegio de afgelopen vijf schooljaren

begeleide jongeren over de afgelopen vijf schooljaren

per jaar heeft verwerkt. Vanaf schooljaar 2021-2022 zien

geïllustreerd.

we een toename van het aantal meldingen dat onze frontoffice medewerkers ontvangen, registreren, beoordelen, afsluiten en doorzetten. Ook dit schooljaar zien we weer een stijging van 9% ten opzichte van schooljaar 2023-2024.

1.1 Onder de categorie ‘overig’ vallen onder andere ruim 5.000 jongeren met een startkwalificatie en circa 1.400 jongeren

In schooljaar 2021-2022 zien we een flinke stijging in het

(18–22 jaar) die momenteel geen onderwijs volgen, maar

aantal jongeren dat door het RBL is begeleid. De jaren

bijvoorbeeld werken of een uitkering ontvangen. Deze

daarna zien we dat het aantal jongeren, dat wordt

laatste groep zijn de zogenoemde voortijdig schoolverlaters; hierover leest u meer in hoofdstuk "Doorstroompunt".

1.2

begeleid, jaarlijks geleidelijk toenemen.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

Doorstroompunt

Op de vorige pagina heeft u kunnen zien dat het totale

In figuur 1.5 een overzicht van relatief aandeel

aantal begeleide jongeren de afgelopen vijf jaar

begeleide jongeren per gemeente in de

jaarlijks toeneemt. Opvallend is dat de totale doelgroep

Oosterschelderegio de afgelopen vijf schooljaren.

7 / 24

Bijlagen

nagenoeg gelijk is gebleven (zie figuur 1.1).

De stijging van het aantal meldingen en begeleide jongeren wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren. Enerzijds door een toename van het werkelijke verzuim, door diverse sociaal-emotionele en medische

1.6

problemen, en door een verbeterde registratie en

In de afgelopen jaren waren Leerplicht (LP) en DSP

meldingsbereidheid van scholen.

1.5

In figuur 1.4 een overzicht van het relatief aandeel begeleide jongeren de afgelopen vijf schooljaren.

ongeveer gelijk qua aantal begeleide jongeren. Afgelopen schooljaar begeleidde het DSP echter voor

Het aandeel begeleide jongeren neemt in alle

het eerst aanzienlijk meer jongeren, waaronder

gemeenten jaarlijks toe, behalve in Tholen. Dit is

kwalificatieplichtige mbo-leerlingen. Per 1 januari 2026

opmerkelijk. Onze gegevens laten zien dat ook het aantal

kan het Doorstroompunt (DSP) deze groep niet langer

meldingen door scholen in Tholen is afgenomen.

begeleiden vanwege een verplichte koerswijziging in

Nadere analyse wijst uit dat een VO-school met veel

het nieuwe VSV-programma en de wet "Van school

leerlingen uit Tholen al geruime tijd een onderbezette

naar duurzaam werk".

leerlingenadministratie heeft, waardoor de verzuimregistratie onvolledig wordt bijgehouden.

Team Leerplicht zal vanaf januari 2026 deze groep jongeren bedienen. Dit komt neer op een werklast

1.4

In figuur 1.6 de verdeling van het aantal begeleide

verhoging van circa 30%. Om goed in te spelen op deze

jongeren schooljaar 2024-2025 tussen team Leerplicht

taakuitbreiding is een uitbreiding van de formatie

en team Doorstroompunt.

Leerplicht per kalenderjaar 2026 noodzakelijk.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

Doorstroompunt

8 / 24

Bijlagen

Verzuim Het RBL heeft in schooljaar 2024-2025 in totaal 2365

Uit figuur 1.8 blijkt dat de stijging vooral wordt

verzuimmeldingen verwerkt. Dit is een stijging van bijna 15%

veroorzaakt door een toename van het aantal jongeren

ten opzichte van schooljaar 2023-2024.

dat meer dan drie keer verzuimt. Een relatief kleine groep leerlingen (209) veroorzaakt circa 1000

In figuur 1.7 een historisch overzicht van de verdeling van

verzuimmeldingen. De stijging van het totaal aantal

het aantal verzuimmeldingen per onderwijstype.

verzuimmeldingen ten opzichte van vorig schooljaar komt voor ruim 80% op rekening van deze groep.

1.9 In figuur 1.9 een overzicht van de verzuimmelding per soort van de afgelopen schooljaren. Opvallend is de flinke stijging van het ‘overig verzuim’. Ten opzichte van schooljaar 20202021 is er sprake van een verdubbeling. Deze cijfers duiden mogelijk op een toename van ‘kortdurend ongeoorloofd

1.7

verzuim’ (<16 uur per 4 weken) en ‘zorgelijk verzuim’ dat niet

1.8

We zien dat de stijging met name wordt veroorzaakt door een toename van het aantal verzuimmeldingen uit het VO.

Deze ontwikkeling is zorgelijk en vraagt een verbeterde

Het gaat daarbij om 275 meer verzuimmeldingen ten

ketensamenwerking op het gebied van onderwijs,

opzichte van vorig jaar.

jeugdzorg en leerplicht. Het RBL gaat dit punt van zorg vanuit de signaleringstaak agenderen op de Regionale Educatieve Agenda om met de ketenpartners een plan van aanpak te vormen.

goed is te duiden. Aangezien het om bijna 40% van het totaal aantal verzuimmeldingen gaat, zal team LP hier de komende schooljaren over in gesprek gaan met de scholen.

Verder valt op dat sinds schooljaar 2020-2021 ‘ongeoorloofd verzuim 16 uur per 4 weken’ bijna is verdrievoudigd.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

9 / 24

Bijlagen

Ontwikkelingen binnen verzuim Naast het feit dat we een stijging constateren van het

De stijgende trend in zowel het totale aantal

Druk op het onderwijssysteem. Lerarentekorten en hoge

totaal aantal verzuimmeldingen dat wij verwerken, valt

verzuimmeldingen als het gemiddelde aantal meldingen

werkdruk beïnvloeden de onderwijskwaliteit en

op dat het aantal leerlingen en studenten waarvoor wij

per leerling wijst op twee zaken: een toename van

verminderen het vermogen om maatwerk te bieden. Dat

meerdere verzuimmeldingen ontvangen steeds verder

daadwerkelijk schoolverzuim én een betere registratie

vergroot het risico op verzuim.

toeneemt.

daarvan. Deze ontwikkeling kent meerdere oorzaken. Druk op de jeugdzorg en de vicieuze cirkel. Toenemend

In figuur 1.10 een historische weergave van het

Toename van daadwerkelijk verzuim. De stijging

verzuim legt extra druk op jeugdzorg. Door

gemiddeld aantal verzuimmeldingen per leerling die

weerspiegelt groeiende maatschappelijke uitdagingen.

personeelstekorten en wachtlijsten krijgen leerlingen niet

verzuimd.

Meer leerlingen zitten langdurig thuis door (psychische)

altijd tijdig hulp, wat verzuim kan versterken en de

klachten. Daarnaast nemen sociaal-emotionele

hulpvraag zwaarder maakt. Hierdoor nemen de werkdruk

problemen toe en is er onvoldoende passend onderwijs,

en het verzuim wederzijds toe.

wat bijdraagt aan langer en vaker verzuim. Conclusie

1.10

Betere signalering en registratie. Een deel van de groei

Schoolverzuim neemt toe vanwege verschillende

komt door verbeterde samenwerking en registratie.

maatschappelijke oorzaken en wordt door verbeterde

Scholen, samenwerkingsverbanden, RBL en CJG signaleren

registratie beter zichtbaar. Beide aspecten vragen

en registreren verzuim sneller en nauwkeuriger. Wat

gerichte aandacht: preventieve en zorgvuldige

vroeger mogelijk als ‘onbekend’ werd aangemerkt, wordt

ondersteuning voor leerlingen én verdere verbetering van

nu correct gemeld.

samenwerking en capaciteit in onderwijs en jeugdzorg.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

Doorstroompunt

10 / 24

Bijlagen

Methodische Aanpak Schoolverzuim

In figuur 2.1 een overzicht van het totaal aantal begeleide

Vanaf 2026 zal bovendien het aantal verzuimmeldingen

Ons werk binnen het RBL volgt de landelijke Methodische

jongeren door LP de afgelopen vijf schooljaren.

voor Team LP naar schatting 30% toenemen vanwege de

Aanpak Schoolverzuim (MAS). Het principe van de MAS

wettelijke koerswijziging voor DSP met betrekking tot

is om schoolverzuim binnen het kader van vrijwillige

voortijdig schoolverlaters en door de nieuwe wet ‘Van

medewerking en anders via het civielrecht op te lossen.

school naar duurzaam werk’. Dit betekent dat het DSP de

Voor nadere informatie verwijzen wij naar de bijlage.

verzuimmeldingen van kwalificatieplichtige jongeren (<18) op het MBO niet meer voor haar rekening kan nemen.

Begeleiding leerplicht De RBL-consulent helpt de school en anderen om de

Om de toename van de verzuimmeldingen en de

redenen voor het verzuim te vinden. Op basis daarvan

uitbreiding van het werkveld op het MBO het hoofd te

worden afspraken gemaakt om het verzuim te stoppen.

bieden, zal team LP in 2026 de formatie naar verwachting

De consulent kan leerlingen, ouders en de school

2.1

doorverwijzen naar de juiste hulp en volgt de voortgang, zodat de leerling snel weer naar school kan. De consulent helpt ook bij het vroegtijdig herkennen van verzuim en het voorkomen van schooluitval.

In schooljaar 2024-2025 heeft LP 13% meer jongeren begeleid ten opzichte van schooljaar 2023-2024. We zien zelfs dat het aantal begeleide jongeren in vijf jaar tijd bijna is verdubbeld. Het team LP is sindsdien niet meer uitgebreid en dat legt een zware druk op de kwaliteit en uitvoerbaarheid van de (wettelijke) taken.

uitbreiden.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Binnen het RBL hanteren we verschillende interventies om

Het aantal meldingen van schoolverzuim is de laatste jaren

schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten te voorkomen.

flink gestegen. Toch worden er nauwelijks meer boetes

In figuur 2.3 een overzicht van de soorten interventies van

uitgedeeld of leerlingen naar Halt gestuurd. Dit komt

de afgelopen schooljaren.

doordat de schoolverzuim aanpak (MAS) goed wordt gebruikt. De precieze cijfers staan in de bijlage.

verzuimgesprekken is sterk gestegen: van ongeveer 350 in 2020-2021 naar bijna 900 in 2024-2025. Ook maatwerkoplossingen, registratie, het opmaken van processen-verbaal (PV) en verwijzingen naar HALT zijn geleidelijk vaker toegepast. Registratie nam hierbij het meest toe. Echter, deze interventies blijven in aantal achter bij de verzuimgesprekken. Over het algemeen laat de trend zien dat er steeds meer en intensiever wordt gewerkt vanuit de Methodische Aanpak Schoolverzuim.

De bovenstaande figuur geeft een overzicht van de resultaten van onze interventies bij schoolverzuim over de afgelopen schooljaren. We zien dat bijna 70% van de interventies direct leidt tot een einde van het verzuim en voortzetting van de schoolloopbaan. Bij circa 20% van het verzuim is een vorm van maatwerk nodig om de schoolloopbaan (deels) te hervatten. Helaas wordt bij een toenemend aantal jongeren opnieuw verzuim gemeld. het

gebruik

van

de

Methodische

Bijlagen

Vrijstellingen In enkele gevallen vragen ouders een vrijstelling van de leerplicht aan voor hun kind. Dit kan resulteren in vrijstelling gedurende (een deel van) het schooljaar. Zie figuur 2.5 voor een overzicht van het aantal vrijstellingen de afgelopen vijf

2.4

Ondanks

11 / 24

schooljaren.

2.3

afgelopen jaren toegenomen. Vooral het aantal

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

Doorstroompunt

Interventies

Het gebruik van interventies bij schoolverzuim is de

|

Aanpak

Schoolverzuim (MAS) zien we ook een lichte stijging in het aantal processen-verbaal (PV) en HALT-verwijzingen.

2.5 In schooljaar 2024-2025 waren in totaal 195 leerlingen vrijgesteld voor Leerplicht. Het aantal vrijstellingen is de afgelopen jaren toegenomen. De meeste vrijstellingen worden verleend of verlengd vanwege de lichamelijke of psychische belastbaarheid van de leerling, waardoor ze niet in staat zijn om onderwijs te volgen. Deze jongeren zijn volledig afhankelijk van (jeugd)zorg. Indien mogelijk volgt de jongere een alternatief onderwijsprogramma, vaak met ondersteuning van de instelling waar hij/zij in behandeling is of dagbesteding krijgt.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

12 / 24

Bijlagen

Thuiszitters In de Oosterschelderegio zetten we zowel curatieve als

Het aantal geregistreerde thuiszitters stijgt de afgelopen

De regionale aanpak in PO en VO is dit schooljaar

preventieve methoden in om thuiszitten aan te pakken. Door

jaren. De stijging wordt enerzijds veroorzaakt doordat

voortgezet en wordt in samenwerking met scholen, SWV

een nauwe samenwerking met diverse partners kunnen we

steeds meer leerlingen langer dan 4 weken thuiszitten. Dit

en CJG’s verder doorontwikkeld.

potentiële thuiszitters vroegtijdig identificeren en

ten gevolge van eerder genoemde oorzaken van de

interveniëren.

toename van schoolverzuim in het algemeen. Anderzijds

Doordat thuiszitters vrijwel altijd geoorloofd verzuimen

hangt het samen met de investering van het RBL en de

vanwege lichamelijke en/of psychische problemen, is

In figuur 2.6 een overzicht van het aantal thuiszitters in

samenwerkingsverbanden (SWV) om scholen consequent

goede afstemming met school, GGD en CJG’s van groot

Oosterschelderegio de afgelopen schooljaren en de

thuiszitters te laten melden.

belang. We blijven daarom met deze partijen in gesprek

gemiddelde doorlooptijden van de thuiszitperiode. In het

om de afstemming te verbeteren, waardoor tijdswinst

schooljaar 2024-2025 registreerden we in totaal 77

Route

wordt geboekt en de doorlooptijden van het thuiszitten

thuiszitters, waarvan 22 nieuw.

Bij elke (gemelde) thuiszitcasus vindt overleg plaats tussen

kunnen worden verkort.

school, ouders, GGD, leerplichtambtenaar en eventueel betrokken CJG en hulpverleners. Het SWV heeft samen met

Een thuiszitperiode begint zelden precies aan het begin

de school regie op over deze periodieke thuiszit-overleggen

van een schooljaar. Veel thuiszitters volgen tijdens die

en informeert per kwartaal de Inspectie van het Onderwijs

periode vaak gedeeltelijk afstands- of thuisonderwijs

over de thuiszitters van hun scholen.

naast de behandeling of hulpverlening die zij ontvangen.

De afstemming rond thuiszitters in het basisonderwijs is verbeterd; we stemmen elk kwartaal met het SWV de voortgang af.

2.6

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

13 / 24

Bijlagen

Doorstroompunt Sinds 1 januari 2024 vervangt Doorstroompunt de term RMC.

In schooljaar 2024–2025 heeft het Doorstroompunt 1.361

Figuur 3.2 toont een overzicht van de gemiddelde

Een team doorstroomcoaches werkt samen met het mbo

jongeren begeleid. We zien een lichte afname van de

doorlooptijd van de trajectbegeleiding van het DSP.

om schoolverzuim en uitval onder studenten van 16 tot en

ondersteuning aan schoolgaande studenten en een

We zien dat bij ruim meer dan de helft van de jongeren de

stijging van de begeleiding van VSV’ers.

begeleiding binnen eerste jaar met succes wordt

met 23 jaar te voorkomen. Het behalen van een

beëindigd.

startkwalificatie is hierbij het uitgangspunt. Voortijdig schoolverlaters (VSV) worden begeleid, geregistreerd en actief benaderd om hen te ondersteunen bij terugkeer naar het mbo of bij plaatsing in een ander passend traject dat aansluit op hun kansen en mogelijkheden.

Per 1 januari 2026 verandert dit beeld door het nieuwe VSV-programma 2026–2029 en de wet “Van school naar duurzaam werk”. Vanaf die datum pakt het Doorstroompunt (DSP) geen verzuimmeldingen meer op van kwalificatieplichtige mbo-studenten. Deze verantwoordelijkheid valt onder de Leerplichtwet en wordt

Figuur 3.1 toont de verhouding tussen ondersteuning van

overgenomen door Team Leerplicht (LP).

schoolgaande mbo-studenten en van voortijdig schoolverlaters (VSV).

Daarnaast stopt de intensieve verzuimondersteuning voor mbo-studenten van 18 jaar en ouder. De uitvoerende verzuimbegeleiding van deze groep is een wettelijke taak van het MBO. Het ministerie van OCW heeft het MBO en de DSP opdracht gegeven om de samenwerking rond schoolverzuim vanuit wettelijke kaders te organiseren. Preventie is vooral een taak van het MBO waarbij het DSP een adviserende rol krijgt.

3.1

3.2

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

Doorstroompunt

14 / 24

Bijlagen

Figuur 3.4 toont een overzicht van de resultaten van de

Door het nieuwe VSV-programma en de wet 'Van school

inspanningen van het DSP bij schoolverzuim.

naar duurzaam werk' verschuift vanaf januari 2026 de focus van het Doorstroompunt (DSP) vooral naar de begeleiding van definitieve voortijdig schoolverlaters (VSV'ers). Er komt daardoor veel aandacht voor de meest kwetsbare VSV’ers, veelal jongeren "Not in Education, Employment or Training“ (NEET), en voor VSV'ers die (gedeeltelijk) werken. Bovendien wordt de

3.3

leeftijd van doelgroep uitgebreid tot 27 jaar. De jongeren

Figuur 3.3 toont een overzicht van de interventies die

in de leeftijd van 23 tot 27 jaar zijn grotendeels werkende

het Doorstroompunt (DSP) de afgelopen vijf

VSV-ers.

schooljaren inzette bij schoolverzuim. Het aantal

3.4

interventies is in die periode met bijna 60% gestegen. Opvallend is de sterke daling van het aantal verzuimgesprekken in combinatie met een bijna evenredige stijging van maatwerk in het afgelopen schooljaar.

Daarnaast zien we dat steeds meer verzuimmeldingen administratief (registratie) worden afgehandeld. Deze verschuiving is mede het gevolg van de ingezette koers, waarbij het mbo zelf de regie voert en de meeste inspanningen levert bij de aanpak van schoolverzuim.

Het doel van deze koerswijziging is het versterken van de

De grafiek laat zien dat interventies in toenemende mate

sociaal-maatschappelijke positie en de

leiden tot structurele oplossingen (maatwerk, verzuim

arbeidsmarktkansen van de doelgroep, zodat duurzame

gestopt) en schooluitschrijvingen beperkt blijven. Een

deelname aan onderwijs of arbeid wordt geborgd.

groot deel van de interventies is effectief in het

Het behalen van een startkwalificatie blijft daarbij

daadwerkelijk stoppen van verzuim. Steeds meer

belangrijk, maar ook andere trajecten en voorzieningen

casussen vragen echter om maatwerkoplossingen, wat

die bijdragen aan duurzame participatie worden

duidt op zwaardere of meervoudige problematiek.

ingezet. Een sterke ketensamenwerking met andere overheden is hierbij cruciaal.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Ontwikkelingen en perspectief In dit hoofdstuk worden de relevante ontwikkelingen en toekomstverwachtingen van het RBL besproken, gericht op de inhoud van het jaarverslag.

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

15 / 24

Bijlagen

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

16 / 24

Bijlagen

Ontwikkelingen en perspectief Het schooljaar 2024–2025 onderstreept dat het Regionaal

Daarnaast neemt team Leerplicht de verantwoordelijkheid

Tegelijkertijd is er blijvende aandacht nodig voor het

Bureau Leerlingzaken (RBL) Oosterschelderegio opereert

voor 16- en 17-jarige mbo-studenten op zich, wat een

versterken van de uitvoeringskracht en het verder

binnen

herijking van capaciteit, expertise en werkwijze noodzakelijk

ontwikkelen van werkwijzen die aansluiten bij de praktijk.

maakt.

Met een toekomstgerichte visie blijft het RBL

een

dynamisch

en

veeleisend

werkveld.

Maatschappelijke ontwikkelingen, veranderingen in wet- en

Oosterschelderegio zich inzetten voor tijdige en passende

regelgeving en organisatorische verschuivingen vragen om voortdurende bijstelling van werkwijzen en prioriteiten.

De kern van de opgave ligt niet alleen in de omvang en

ondersteuning van jongeren, zodat zij duurzaam verbonden

Het RBL ziet een duidelijke toename van jongeren met

diversiteit van de doelgroep, maar vooral in de vraag hoe

blijven aan onderwijs of worden toegeleid naar een

schoolverzuim

we jongeren, samen met onze partners, op het juiste

passend alternatief. Flexibiliteit, professionaliteit en

moment en op de juiste manier kunnen begeleiden. Het

samenwerking vormen daarbij de basis.

en

sociaal-emotionele,

een

bredere

medische

problematiek,

en

waarin

gezinsfactoren

vaak

samenkomen. Dit vraagt om een integrale benadering en

tijdig herkennen van het kritische moment waarop

nauwe

interventie nog effectief is, en jongeren gericht kunnen

samenwerking

hulpverleningsinstanties

met en

scholen, andere

zorg-

en

ketenpartners.

worden bijgestuurd, is daarbij cruciaal. Dit vraagt om

Verbeterde signalering en registratie zorgen voor beter

duidelijke afspraken over rollen en verantwoordelijkheden

inzicht,

binnen de keten: wie doet wat, wanneer en met welk doel.

maar

leggen

tegelijkertijd

extra

druk

op

de

uitvoering.

Alleen met heldere taakafbakening en gezamenlijke regie kan de begeleiding effectief en samenhangend

Vanaf 1 januari 2026 veranderen de taken binnen het RBL

plaatsvinden. Om dit te realiseren blijft het RBL investeren in

door de invoering van de wet Van school naar duurzaam

samenwerking, afstemming en het optimaliseren van

werk en de aanpassing van het VSV-programma. De

processen, onder andere door gebruik te maken van

uitbreiding van de doelgroep van het Doorstroompunt tot

technologische ontwikkelingen in signalering en registratie.

jongeren tot 27 jaar zonder startkwalificatie vraagt om een meer langdurige en toekomstgerichte begeleiding.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Bijlagen

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

17 / 24

Bijlagen

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Begrippenlijst Absoluut verzuim Als een leer- of kwalificatieplichtige jongere niet op een

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

praktijkonderwijs, het voortgezet speciaal onderwijs, het

Startkwalificatie:

vmbo (basisberoepsgerichte leerweg) en de

een havo, vwo of mbo 2-diploma.

18 / 24

Bijlagen

entreeopleiding naar het (vervolg) mbo of de arbeidsmarkt.

Thuiszitter Leerrecht:

De officiële definitie van een thuiszitter is: een leerplichtige

in de landelijke adviezen wordt steeds vaker de term

of kwalificatie plichtige leerling die ingeschreven staat op

leerrecht gebruikt i.p.v de term leerplicht.

een school en de school langer dan 4 weken zonder geldige

school staat ingeschreven.

reden niet bezoekt.

Luxe verzuim Doorstroompunt

De leerling is zonder toegekend verlof buiten de

Voortijdig schoolverlater (VSV’er) is een jongere die:

Voorheen RMC. Hier werken de doorstroomcoaches met

schoolvakanties om op vakantie gegaan.

• tussen de 12 en de 23 jaar oud is; niet

school en de jongeren (18-23 jaar) aan het behalen van

• staat ingeschreven op een school;

een startkwalificatie. De aanpak VSV is onderdeel van het

Relatief verzuim

Doorstroompunt.

Een leerling staat wel ingeschreven op een school, maar is zonder geldige reden afwezig tijdens les- of praktijktijd.

Jongeren in kwetsbare posities (JIKP) Jongeren tot 23 jaar die de overstap maken vanuit het

• geen startkwalificatie heeft (een diploma op minimaal mbo 2, havo- of vwo-niveau); • niet uit het praktijkonderwijs of het voortgezet speciaal onderwijs komt.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Vrijstellingscriteria Per vrijstellingsgrond volgt hieronder de definitie van de

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

19 / 24

Bijlagen

psycholoog of pedagoog. Deze kinderen volgen helemaal

Vrijstelling 11 g: betreft gewichtige omstandigheden, dit zijn

geen onderwijs.

omstandigheden buiten de wil van het kind of de ouders om. De duur van deze afgegeven vrijstellingen varieert,

Vrijstelling 5 onder b: bezwaar tegen de richting van het

soms is dit maar voor de duur van een maand of enkele

onderwijs. Het aantal vrijstellingen dat hiervoor wordt

dagen.

aangevraagd is fors toegenomen.

Vrijstelling 15: betreft het volgen van ander onderwijs. Dit

vrijstellingsgrond.

aantal is al jaren stabiel. Vrijstelling 5 onder c: dit betreft leerlingen die ingeschreven

Vrijstelling 5 onder a: betreft jongeren die op lichamelijke

staan op een school in het buitenland. Deze leerlingen gaan

of psychische gronden niet geschikt zijn om onderwijs te

dus gewoon naar school. In onze regio betreft het veelal

volgen. Deze vrijstelling kan alleen worden verleend als

leerlingen die in België op school zitten, veelal vanuit de

er een verklaring is van een onafhankelijk arts, specialist,

gemeente Reimerswaal.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) Sinds 2017 is de MAS in gebruik als vervolg op de Strafrechtelijke Aanpak Schoolverzuim. Gezamenlijke visie van ketenpartners: Ingrado, Halt, het Openbaar Ministerie (OM) en de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) hebben – in samenspraak met het ministerie van J&V– deze Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) ontwikkeld vanuit de volgende gedeelde visie: • Het doel van de aanpak is terug-/toeleiding naar een passend onderwijsprogramma • Vroegtijdige inzet van (jeugd)hulp bij verzuim staat voorop • Ketensamenwerking draagt bij aan een effectieve aanpak van schoolverzuim • De aanpak is licht waar het kan en zwaar(der) waar het nodig is, maatwerk dus.

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

20 / 24

Bijlagen

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Aanpak Voortijdig schoolverlaten (VSV)

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

jongeren namelijk minder kans op de arbeidsmarkt.

21 / 24

Bijlagen

door middel van het Doorstroompunt met behulp van doorstroomcoaches. Wanneer jongeren te vroeg de

Jongeren gaan om verschillende redenen te vroeg van

school verlaten of herhaaldelijk spijbelen, benadert de

school. Vaak is het een combinatie van oorzaken die

doorstroomcoach hen. Het hoofddoel is om voortijdige

bijdragen aan de schooluitval, zoals:

schoolverlaters weer terug naar school te begeleiden of

• een verkeerde studiekeuze; • liever geld willen verdienen dan op school zitten; • persoonlijke en geestelijke problemen; • niet dezelfde

naar werk te helpen. Bovendien ondersteunen we jongeren in kwetsbare positie (JIKP) bij de overgang naar vervolgonderwijs of bij het vinden van een baan.

verwachtingen over de opleiding tussen school en de leerling of student.

Het RBL werkt in het kader van de VSV-aanpak nauw samen met scholen, gemeenten en zorgorganisaties. Als

Met de aanpak VSV willen we voorkomen dat jongeren

Het Regionaal Bureau Leerlingzaken (RBL), in opdracht van

terugkeer naar school geen haalbare optie is, begeleiden

tussen de 12 en 23 zonder startkwalificatie van school gaan

de gemeenten, draagt de wettelijke verantwoordelijkheid

de doorstroom- coaches jongeren naar werk of andere

(voortijdig schoolverlaten). Zonder startkwalificatie hebben

voor het aanpakken van VSV. Dit wordt gerealiseerd

dagelijkse activiteiten, zoals deelname aan zorgtrajecten of vrijwilligerswerk.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

22 / 24

Bijlagen

Sinds 2019 stijgt het aantal jongeren dat zonder diploma

zij uiteindelijk economisch zelfstandig kunnen zijn. De

hun school verlaat. In studiejaar 2021-2022 waren er 30.242

huidige Doorstroomfunctie. wordt uitgebreid naar

nieuwe voortijdige schoolverlaters. Om jongeren een goede

jongeren van 23 tot 27 jaar zonder startkwalificatie.

ondersteuning te bieden van school naar werk, is het wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’ in voorbereiding van de ministeries van OCW en SZW.

Daarnaast krijgen scholen met name voor mbo niveau 1

Halverwege 2025 zou de nieuwe wet in werking moeten

en niveau 2 BOL een taak voor extra loopbaanbegeleiding

treden.

tijdens de opleiding en tot een jaar na diplomering. Als laatste wordt de samenwerking versterkt tussen

Doel is om jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt

onderwijsinstellingen, RMC-functie (vanaf 2024

de juiste begeleiding en ondersteuning te geven, zodat

doorstroomfunctie) en de dienst Werk en Inkomen van de gemeente (uitvoering van de Participatiewet).

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2024-2025

Ontwikkelingen en Perspectief

23 / 24

Bijlagen