55a. Memo Van Afval Naar Grondstof cijfers 2020, 4 maart 2021

MEMO Aan: Datum: Onderwerp:

Gemeenteraden van de deelnemende gemeenten van O.L.A.Z. 4 maart 2021 VANG cijfers Zeeuwse gemeenten 2020

_________________________________________________________________________________ Bijgevoegd vindt u de cijfers over 2020 van de Zeeuwse gemeenten m.b.t. de stand van zaken op weg naar het behalen van de VANG (Van Afval Naar Grondstof) doelstelling: 75% recycling ofwel nog maximaal 100 kg restafval/inwoner per jaar. Zoals u kunt zien heeft nog geen enkele Zeeuwse gemeente het gestelde doel bereikt. Ook is zichtbaar dat de cijfers bij de meeste gemeenten in 2020 iets verslechterd zijn ten opzichte van 2019. Meest waarschijnlijke reden hiervoor is dat mensen vanwege corona meer thuis zijn en zodoende meer huishoudelijk afval produceren. Deze trend is landelijk zichtbaar. De meeste Zeeuwse gemeenten zijn wel op weg om de doelstelling te halen. Het gemiddelde in Nederland ligt op ca. 160 kg restafval/inwoner/jaar. De cijfers behoeven enige toelichting: 1. Het totaal is opgebouwd uit de hoeveelheid brandbaar restafval wat door of namens de gemeenten huis-aan-huis of via verzamelcontainers is ingezameld aangevuld met de hoeveelheid grof huishoudelijk afval die is aangeboden op de milieustraten van de ZRD. De hoeveelheid die is aangeboden op de milieustraten is verdeeld per inwoner, omdat de milieustraten regionaal beschikbaar zijn en inwoners van de ene gemeente soms gebruik maken van de milieustraat in een andere gemeente. 2.

Met name de meer toeristische gemeenten (Sluis, Veere, Noord-Beveland en SchouwenDuiveland) geven aan dat de cijfers voor hun gemeenten negatief worden beïnvloed door het toeristisch huishoudelijk afval. De gemeente Veere geeft bijvoorbeeld aan dat 28,5% van het aantal woonhuisaansluitingen bestaat uit recreatiewoningen en –appartementen, waar in opdracht van de gemeente wel afval wordt opgehaald en waarvoor ook afvalstoffenheffing wordt betaald. De gebruikers van die woningen tellen echter niet mee als inwoners. Ook in de gemeente Sluis is dat meer dan 20%. 3. Een aantal gemeenten heeft recent besluiten genomen om te starten met maatregelen. De gemeenten Sluis en Middelburg zijn bijvoorbeeld begonnen met een nieuwe wijze van afvalinzameling per 1 januari 2021 (Laag frequent inzamelen en Diftar) en de gemeente Veere zal met Diftar starten in 2022. Verwachting is dat de effecten van deze maatregelen zichtbaar zullen zijn in de jaarcijfers van 2021/2022. 4. De milieustraten in Zeeland zijn allemaal vrij toegankelijk, maar uitsluitend bedoeld voor huishoudelijk afval van inwoners uit Zeeland. We weten inmiddels dat er ook redelijk wat bedrijfsafval wordt aangeleverd op de Zeeuwse milieustraten, bijvoorbeeld afkomstig van recreatiebedrijven (campings, bungalowparken). Sommige recreatiebedrijven verwijzen naar de dichtstbijzijnde milieustraat, terwijl dat niet de bedoeling is.

Ook veel ZZP-ers, klusbedrijven, hoveniers en aannemers komen afval brengen met particuliere voertuigen en ontduiken daarmee feitelijk de toegangsregels. De regels en scheidslijnen tussen huishoudelijk en bedrijfsafval zijn ook heel lastig uit te leggen en te hanteren op een milieustraat. Auto’s met buitenlandse kentekens moeten middels hun belastingaanslag en ID aantoonbaar maken dat ze afvalstoffenheffing voor hun (recreatie)woning betalen alvorens ze mogen storten.

5. Ingenieursbureau Royal Haskoning/DHV heeft in opdracht van het OLAZ onderzoek gedaan naar de toekomst van de Zeeuwse milieustraten. Op basis van dit onderzoek is geconstateerd dat er in Zeeland gemiddeld twee keer zoveel afval per inwoner wordt gebracht dan in de rest van Nederland. Het bestuur van OLAZ heeft daarom besloten een nader onderzoek te doen naar het beperken van de toegang tot de milieustraten (bijvoorbeeld middels een pasje o.i.d.). Onderzoek naar verdere mogelijkheden Gezien de gepresenteerde afvalresultaten in relatie tot de VANG- doelstellingen, is begin 2021 door het O.L.A.Z. een onderzoek opgestart om inzicht te krijgen in de mogelijkheden voor de Zeeuwse gemeenten om deze doelstellingen te halen. Het onderzoek richt zich op de verschillende inzamelsystemen die in Zeeland worden ingezet. Bekeken wordt hoe deze systemen scoren op het gebied van milieueffect, kosten en service. Daarnaast wordt per gemeente het toekomstig perspectief van de verschillende methoden belicht. Overige reden voor het onderzoek is dat de Zeeuwse gemeenten voor 1 januari 2022 in O.L.A.Z.verband moeten besluiten over de verlenging van het huidige contract voor de verwerking van het restafval.

Daarnaast dient besloten te worden over het wel of niet doorzetten van de pilot nascheiding van PMD afval in de jaren 2023 t/m 2027 en het eventueel uitbreiden van deze verwerkingsmethode met andere gemeenten. Volledigheidshalve kan vermeld worden dat er naast voornoemd onderzoek tevens een afzonderlijk en meer specifiek onderzoek is uitgezet door de 4 gemeenten die deelgenomen hebben aan de pilot voor nascheiding. Deze gemeenten willen inzichtelijk krijgen op welke wijze zij met nascheiding van het PMD-afval de VANG- doelstellingen meer kunnen benaderen in relatie tot de huidige resultaten. De uitkomsten van de onderzoeken worden in april 2021 verwacht en zullen in iedere gemeente afzonderlijk worden gebruikt om een standpunt in te nemen ten aanzien van de te maken contractkeuzes.