37c. Notitie begroting Veilig Thuis 2021 28 januari 2021

Begroting 2021 Veilig Thuis November 2020 Januari 2021: aangepast aan beschikking CZW Bureau en aangevuld met actuele cijfers

Samenvatting In 2019 is de instroom van Veilig Thuis met 70% gestegen ten opzichte van 2017. In het Algemeen Bestuur van december 2019 is besloten om voor 2020 incidenteel € 300.000, - extra ter beschikking te stellen. In het voorjaar 2020 heeft het onderzoeksbureau Significant in opdracht van het ministerie van VWS en de VNG een onderzoek gedaan naar de ontwikkelingen omtrent de instroom. In juli 2020 hebben de gemeenten vervolgens akkoord gegeven op het plan van aanpak van Veilig Thuis over hoe dit budget in 2020 zou worden ingezet. De uitkomsten van het onderzoek van Significant en de actieve lobby vanuit gemeenten naar het rijk hebben vervolgens geresulteerd in een structurele verhoging vanaf 2020 van de landelijke middelen (jaarlijks € 38,6 miljoen) voor de versterking van Veilig Thuis. Deze structurele verhoging is in de septembercirculaire van BZK verwerkt en in oktober bekend geworden. In november 2020 heeft de GGD de extra gelden voor 2020 en 2021 (€ 705.954, - per jaar) aangevraagd bij het CZW Bureau / centrumgemeente Vlissingen. Zie bijlage 1. Op 23 december heeft het CZW Bureau een beschikking afgegeven waarin staat dat zij voor 2021 subsidie verlenen € 1.115.937,— voor Veilig Thuis in de vorm van een structurele budgetsubsidie (reguliere subsidie en subsidie voor de radarfunctie).

Daarnaast hebben zij onder voorbehoud van goedkeuring door de Artikel 12- inspecteur en de provincie Zeeland als toezichthouder, een incidentele budgetsubsidie voor 2021 van € 571.600,— verleend. Dit bedrag is toegekend op de aanvraag van € 705.954 vanaf 2020. Dit betekent een totale subsidie vanuit het CZW Bureau voor 2021 van € 1.687.537,-. Op 11 januari 2021 heeft het CZW Bureau doorgegeven dat er akkoord is gegeven door de Artikel 12 – inspecteur en de provincie op de incidentele budgetsubsidie. Zie bijlagen 2 en 3. Aangezien incidenteel extra middelen zijn toegekend voor Veilig Thuis in 2021, kan er geen structurele uitbreiding van personeel voor de uitvoering van deze taken worden geworven. Veilig Thuis kan pas na de bestuurlijke besluitvorming door het AB van de GGD Zeeland in april of juli 2021, vacatures invullen. Dit betekent dat wij slechts voor 6 - 8 maanden personeel kunnen werven. Dit kan de bereidheid van potentiële medewerkers om hierop te solliciteren beperken en lopen we het risico dat er geen (kwalitatief) geschikte mensen reageren. Hierdoor kunnen o.a. de verbindingstaken, zoals afstemming met het lokale veld en met zorg- en justitiepartners inzake hoog complexe zaken, niet worden uitgevoerd.

Daarnaast bestaat het risico, doordat wij niet tijdig personeel kunnen aanstellen, dat de wachtlijsten van het Advies en Meldingenteam en/of het Onderzoek en Ondersteuningsteam op kunnen lopen. Bij oplopende wachtlijsten moeten medewerkers meer tijd investeren om het zicht op de veiligheid te behouden, daarnaast duurt het langer

1 van 9

voordat meldingen van burgers en professionals kunnen worden opgepakt. Het blijft onvoorspelbaar wat er in deze periode met een gezin kan gebeuren. Het risico voor het gezin wordt kleiner als de wachtlijst afneemt en de veiligheidsbeoordelingen op tijd kunnen worden gedaan. Voorstel aan het AB vanaf 2021: 1. Akkoord te gaan met een voor gemeenten budgettair neutrale begrotingswijzing door toevoeging van de incidenteel verkregen middelen van DUVO-uitkering. Zie de bijgevoegde begrotingswijziging 2021 (bijlage 4) van Veilig Thuis . 2. Akkoord te gaan met de inzet van deze extra middelen om tijdelijk voor 2021 vacatures open te stellen om (structurele) Veilig Thuis taken in te vullen.

Veilig Thuis Zeeland

2 van 9

Achtergrondinformatie Veilig Thuis Zeeland is het advies en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Vanuit deze rol levert Veilig Thuis een bijdrage aan het doorbreken van onveilige situaties en het stoppen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Veilig Thuis geeft daarbij advies, biedt ondersteuning en doet onderzoek. De organisatie kent daarbij twee teams, te weten het advies en meldingenteam (AMT) en het onderzoek en ondersteuning team (OOT). De uitvoering van taken van Veilig Thuis zijn vastgelegd in de WMO. In 2014 hebben de Zeeuwse gemeenten besloten de uitvoering van de taken van Veilig Thuis in Zeeland neer te leggen bij de Gemeenschappelijke Regeling GGD Zeeland. De verantwoordelijkheid voor adequate financiering is daardoor een gedeelde verantwoordelijkheid van de gemeenten en de centrumgemeente. Een deel van de middelen wordt beschikbaar gesteld vanuit de Decentralisatie Uitkering Vrouwenopvang (DuVo) die gemeente Vlissingen ontvangt voor de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Daarnaast wordt Veilig Thuis gefinancierd vanuit alle Zeeuwse gemeenten middels het Macrobudget Jeugd op basis van het aantal jongeren. Met ingang van 1 januari 2019 is de Wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling verbeterd.

Door deze verbetering heeft Veilig Thuis een radarfunctie verkregen waardoor Veilig Thuis in staat is gesteld signalen uit verschillende sectoren te combineren. De instroom van Veilig Thuis Zeeland kende vervolgens als gevolg van de invoering van de verbeterde wet meldcode in 2019 en de bijbehorende campagnes (opgestart in 2018), een verhoging van 70% in 2019 ten opzichte van 2017. Het Rijk had echter een stijging van 7% beraamd. Op grond hiervan waren de gemeenten in Zeeland genoodzaakt om het tekort van Veilig Thuis aan te vullen met een incidentele financiering. De gemeenten hebben besloten voor 2020 incidenteel € 300.000, - extra ter beschikking te stellen aan Veilig Thuis. In juli 2020 hebben de gemeenten akkoord gegeven op het plan van aanpak van Veilig Thuis hoe dit budget in 2020 wordt ingezet. Door ophoging van de formatie kon Veilig Thuis de huidige instroom hanteren en middels de tijdelijke inhuur van een satelietteam is het resultaat dat de wachtlijst bij het AMT is weggewerkt. Tegelijkertijd heeft onderzoeksbureau Significant in opdracht van het ministerie van VWS en de VNG in het voorjaar van 2020 een onderzoek gedaan naar de ontwikkelingen omtrent deze instroom. Hieruit is gebleken dat door de verbeterde meldcode een hogere stijging van meldingen en adviezen plaatsvindt dan van tevoren was ingeschat.

Het onderzoek en de actieve lobby vanuit gemeenten naar het rijk heeft geresulteerd in een structurele verhoging van de landelijke middelen (jaarlijks € 38,6 miljoen) voor de versterking van Veilig Thuis. Dit is op 15 september 2020 bekend gemaakt in de septembercirculaire, waarna deze verhoging in november 2020 door de GGD is aangevraagd via het CZW Bureau. Het CZW Bureau voert de uitvoering van de DUVO uit namens de centrumgemeente Vlissingen en heeft in oktober een berekening gemaakt welk budget voor Veilig Thuis Zeeland structureel beschikbaar komt.

Veilig Thuis Zeeland

3 van 9

1. Ontwikkelingen in de instroom1 In 2019 is door de verbeterde meldcode en door het inzetten van publiekscampagnes het aantal meldingen en adviezen in 2019 fors toegenomen. Het aantal meldingen in 2019 is ten opzichte van 2017 gestegen met 70%. Vanaf het derde kwartaal in 2019 leek de instroom van meldingen en van adviesaanvragen af te vlakken. In Q2 en Q3 van 2020 is er weer een stijging te zien van de instroom van de meldingen en adviezen. In Q4 zien wij een lichte daling t.o.v. Q3. Daarbij is het belangrijk om op te merken dat de aantallen in 2020 nog steeds hoger zijn dan in 2017 en 2018, maar tot op heden lager zijn dan in 2019.

TREND MELDINGEN VEILIG THUIS 531 536 516

489

459 386

447

445 364

308 298 309 307 298 284 290

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 2017 2017 2017 2017 2018 2018 2018 2018 2019 2019 2019 2019 2020 2020 2020 2020

TREND ADVIEZEN VEILIG THUIS 678 579

379 365

424 409

611

599

629

678

642

568 546

470 405

316

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 2017 2017 2017 2017 2018 2018 2018 2018 2019 2019 2019 2019 2020 2020 2020 2020

De stijging van de instroom in Q2 en Q3 wordt veroorzaakt door de landelijk ingezette campagnes i.v.m. de coronamaatregelen, de implementatie van de chatfunctie en de toename van de (hoog risico) stalkingszaken. Veilig Thuis heeft sinds de coronamaatregelen een ander ‘soort’ adviesvragen ontvangen,

1

De exacte aantallen in de grafiek kunnen licht afwijken van andere rapportages door registratie-updates.

Veilig Thuis Zeeland

4 van 9

hierin zien we een toename in adviesvragen vanuit de omgeving en vragen betreffende omgangsregelingen omtrent scheidingen. Daarnaast zien we een toenemende complexiteit van problematiek in zaken bij zowel het AMT als het OOT. 2.2. Wachtlijsten Eind september 2020 is de wachtlijst van het AMT weggewerkt. De wachtlijst van het OOT heeft Veilig Thuis nog niet geheel kunnen oplossen, deze wordt veroorzaakt door een toename van complexiteit in zaken (bij stalkingzaken en acute crisissituaties) en de extra inzet die is gepleegd voor de voorbereiding van de pilots van Vaart in Veiligheid. Met een wachtlijst moeten de medewerkers meer tijd investeren om het zicht op veiligheid te behouden. Het blijft onvoorspelbaar wat er in deze periode met een gezin kan gebeuren. Het risico voor het gezin wordt kleiner als de wachtlijst afneemt en de veiligheidsbeoordelingen op tijd kunnen worden gedaan. Acute situaties worden altijd direct opgepakt.

Wachtlijst OOT

Wachtlijst AMT 200

50 40 30 20 10 0

150 100

50 0 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 2019 2019 2019 2019 2020 2020 2020 2020

Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 2019 2019 2019 2019 2020 2020 2020 2020

3. Begroting 2021 3.1.

Begrotingswijziging

Onderbouwing begrotingswijziging De begroting van Veilig Thuis bestaat enerzijds uit een basisbegroting die verband houdt met de uitvoering van de wettelijke taken en bevoegdheden. Anderzijds wil Veilig Thuis komende jaren opvolging geven aan de acties die behoren bij de uitvoering van zowel de landelijke programma’s alsmede de Zeeuwse regiovisie ‘Voor een toekomst zonder geweld’. Uitgangspunten basisbegroting • Veilig Thuis draagt vanuit de basisbegroting zorg voor de uitvoering van de wettelijke taken en verantwoordelijkheden. Dit doet Veilig Thuis middels de uitvoering van zowel het Handelingsprotocol alsmede de radar- en monitoringsfunctie. • Tevens wil Veilig Thuis komende jaren in een vroegtijdig stadium direct kunnen investeren in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit met als doel dat er een actief vangnet wordt gecreëerd, escalaties kunnen worden voorkomen en via deze weg wordt bijgedragen aan de organisatie van zowel de acute als de structurele veiligheid. Bij voorkeur gebeurt dit samen met de ander, maar daar waar nodig handelen we eigenhandig inzake de realisatie van het uiteindelijke veiligheidsdoel.

Veilig Thuis Zeeland

5 van 9

•

Het bieden van ondersteuning aan ketenpartners in de uitvoering van hun reguliere taak is hierbij van essentieel belang. Denk hierbij aan de ondersteuning inzake het formuleren van veiligheidsvoorwaarden, het bijwonen van familienetwerkberaden en de ondersteuning in gesprekken met ouders, kinderen en/of direct betrokkenen. Het doel is hulpverleners op weg te helpen om de veiligheid in gezinnen te vergroten. Op deze manier kan men adequaat handelen wanneer escalaties zich voordoen en kunnen verdere escalaties en meldingen mogelijk voorkomen worden.

Bij dit alles worden de wachtlijsten voor zowel AMT als het OOT komende jaren gestabiliseerd tot een gemiddeld aantal van 10 zaken. Veilig Thuis gaat ervan uit dat hiermee de huidige instroom van adviezen en meldingen met deze basis kan worden gehanteerd. Hierdoor kunnen de medewerkers van Veilig Thuis voldoende tijd investeren om het zicht op veiligheid van de gezinnen te behouden.

Uitgangspunten verbinding keten en uitvoering landelijke programma’s Daarnaast wil Veilig Thuis komende jaren uitvoering geven aan acties die behoren bij de uitvoering van landelijke programma’s zoals ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’ (vanuit het Ministerie van VWS en JenV) en de Ontwikkelagenda ‘Veiligheid Voorop’ (vanuit het Landelijk Netwerk Zorg en Straf), alsmede de regiovisie ‘Voor een Toekomst Zonder Geweld’ (vanuit de 13 Zeeuwse Gemeenten). Veilig Thuis wil vanuit haar expertise investeren in de (door-) ontwikkeling, implementatie en kwaliteitsborging en vanuit die rol zowel richting straf- als zorgpartners preventief bijdragen aan het eerder in beeld brengen en duurzaam doorbreken van huiselijk geweld en kindermishandeling. Hieromtrent zijn onderstaande uitgangspunten geformuleerd; •

Acties

Veilig Thuis investeert komende jaren in het regionale werken met o.a. de lokale toegangen bij de gemeenten, regioteams en/of jeugdbeschermingstafels. Zij zoekt daarbij actief de verbinding met de lokale zorg, zodat deze professionals (ook preventief) beter in staat zijn te handelen in situaties waarin sprake is van kindermishandeling of huiselijk geweld. Uren Veilig Thuis investeert in het regionale werken met o.a. lokale toegangen 900 bij gemeenten, regioteams en/of jeugdbeschermingstafels. Veilig Thuis draagt bij aan de doorontwikkeling van de 250 samenwerkingsafspraken met de lokale teams en investeert hierbij in de samenwerking en verbinding. Veilig Thuis monitort de ketensamenwerking via een nulmeting die eind 100 2020 is uitgezet. Een tweede meting zal eind 2021 worden uitgevoerd.

Fte

0,95 •

Inzake het duurzaam stoppen en oplossen van huiselijk geweld en kindermishandeling en de huidig toenemende complexe problematiek investeert Veilig Thuis in een multidisciplinaire en systeemgerichte samenwerking. Hierin staan de visie gefaseerde ketenzorg (risicogestuurde en herstelgerichte zorg) alsmede de verbinding tussen zorg en straf centraal.

Veilig Thuis Zeeland

6 van 9

Verbinding in de keten met onder andere de Politie, het Openbaar Ministerie, de Reclassering, de Raad voor de Kinderbescherming, GI’s en het Zorg- en Veiligheidshuis is hierbij van groot belang. Door het vastleggen van afspraken met ketenpartners voldoet Veilig Thuis aan het criterium dat de inspectie heeft vastgelegd. Hierbij stelt Veilig Thuis haar professionals in staat om samen te werken met ketenpartners en de kwaliteit daarmee te borgen. Acties

Uren Veilig Thuis monitort de huidige toename van zaken met een complexe 100 problematiek. De complexiteit van de maatschappelijke zaken waar straf en zorg elkaar raken is toegenomen. Er is daarbij meer casuïstiek waarbij sprake is van een hoog dreigingsniveau. Veilig Thuis investeert in de samenwerking (alsmede 100 samenwerkingsafspraken) met de politie en justitiepartners, zoals het Openbaar ministerie, de Raad voor de Kinderbescherming, de Reclassering en het Zorg- en Veiligheidshuis. Veilig Thuis is samen met de landelijk projectleider kartrekker inzake de 100 opzet, inrichting en uitvoering van het actieoverleg. Hierbij wordt eveneens zorggedragen voor de verbinding tussen diverse (justitiële-) ketenpartners. Veilig Thuis investeert regionaal in de verbinding en samenwerking met 50 ZSM (afdoeningtafel O.M). Veilig Thuis draagt bij en heeft een rol in de uitvoering en monitoring en 1960 van de tijdelijke huisverboden.

Fte

1,76 •

Voor de realisatie van een kwalitatief hoogwaardige dienstverlening alsmede korte samenwerkingslijnen investeert Veilig Thuis vanuit haar kennis en kunde in de doorontwikkeling van specifieke groepen zoals; seksueel geweld, ouderenmishandeling, complexe echtscheidingen, trauma, mensenhandel en stalking. Hierbij wordt ook geïnvesteerd in de samenwerking met het onderwijs alsmede leerplicht. Acties Uren Fte Veilig Thuis versterkt de samenwerking (en samenwerkingsafspraken) op 400 specifieke thema’s zoals seksueel geweld, mensenhandel en stalking. Dit doen we o.a. politie, justitie, reclassering, het Zorg- en Veiligheidshuis (coördinator mensenhandel), gemeenten en het Centrum Seksueel Geweld. Veilig Thuis investeert in de samenwerking met ketenpartners, zoals, 500 zorg- en verpleeghuizen, maatschappelijk werk en kind in scheiding. Dit doen we rondom thema’s als ouderenmishandeling, complexe echtscheidingen en trauma. Hierin investeren we eveneens in het bereiken van groepen die nu nog niet geheel in beeld zijn. Veilig Thuis versterkt de samenwerking met het onderwijs en leerplicht 200 in bijvoorbeeld het project Handle With Care. 0,83 •

Vanuit expertisedeling en als ambassadeur draagt Veilig Thuis bij aan het bespreekbaar maken van huiselijk geweld en kindermishandeling. Hierbij draagt zij tevens bij aan het verbeteren van de kenbaarheid omtrent de meldcode alsmede de bereikbaarheid en werkwijze van Veilig Thuis. Door

Veilig Thuis Zeeland

7 van 9

hierbij te investeren in trainingen waarin aandacht wordt besteed aan het lerende aspect (‘het leren van elkaar’) wordt bijgedragen aan de borging van de Zeeuwse kwaliteit. Acties Uren Fte Veilig Thuis draagt bij aan de opstelling en uitvoering van het 280 meerjarige communicatieplan van de kerngroep Huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit plan is zowel gericht op burgers als professionals. Vanuit de rol als ambassadeur en kennisexpert verzorgt Veilig Thuis 1000 zowel intern als extern diverse voorlichtingen en trainingen. 0,97 Totalen

Uren 5940

Fte 4,5

Ontwikkelagenda Daarnaast participeert Veilig Thuis in 2021 in twee projecten te weten: MDA++ en Vaart in Veiligheid. Beide projecten worden apart gefinancierd. In het project MDA++ wordt de aanpak momenteel verder doorontwikkeld. Veilig Thuis is hierin een van de basispartners. Belangrijke uitgangspunten voor de MDA++-aanpak zijn: • Het gezin/huishouden staat centraal. • Er wordt samengewerkt op basis van de visie gefaseerde ketenzorg: Eerst samenwerken aan acute veiligheid, dan samenwerken aan structurele veiligheid en herstel. • Professionals werken systeemgericht, integraal en multidisciplinair samen op basis van feiten om zo te komen tot een gezamenlijk plan van aanpak. Deze aanpak moet leiden tot: Stoppen van het geweld; Realiseren van duurzame veiligheid; Herstel van ontwikkelkansen; Kwaliteit van leven. Acties Veilig Thuis investeert samen met het CZW bureau en Emergis alsmede de landelijk projectleider in de doorontwikkelingen omtrent MDA++. Het doel van het project Vaart in Veiligheid is “Eén klantroute, opgezet vanuit de werkwijze 1 Gezin, 1 Plan, van eerste vraag tot en met de maatregel en het afschalen daarvan, één vloeiende lijn, waarbinnen de veiligheid van het kind centraal staat en het perspectief van het kind, de ouder en de professional als belangrijke uitgangspunten worden meegenomen”.

Toelichting begroting Voor de totstandkoming van de begrotingswijziging 2021 hebben we net als 2019 en 2020 gebruik gemaakt van het model van Q- consult. De berekening is gebaseerd op de instroom van meldingen en

Veilig Thuis Zeeland

8 van 9

adviesaanvragen, alsmede de inzet omtrent de vervolgdiensten vanuit Veilig Thuis. Voor 2021 gaan wij uit van 1800 meldingen en 2500 adviezen, 320 vervolgdiensten en 136 ondersteuningen per jaar. Dit komt overeen met het aantal meldingen en adviezen in 2020. Het aantal ondersteuningen is gebaseerd op het aantal van 2019. Daarnaast heeft Veilig Thuis structureel te maken met een wisselende instroom van adviezen en meldingen. Hierbij is het momenteel onbekend of de wachtlijst nog op gaat lopen door de afgekondigde maatregelen omtrent COVID-19. Om de bedrijfsvoering alsmede het strategische HRM beleid goed op orde te houden hebben we in de notitie verzocht een bedrag te reserveren voor de inzet van een flexibele schil, waardoor (via tijdelijke krachten) geïnvesteerd kan worden in een mogelijk oplopende wachtlijst. Met een flexibele schil bedoelen we dat we medewerkers tijdelijk (extra) inzetten op het moment dat ze nodig zijn. Hierbij doelen we op incidentele aanstellingen. Daarbij is de aanstelling van tijdelijke krachten goedkoper dan het aannemen van vaste medewerkers. Deze inzet willen we benutten op het moment dat de wachtlijst van het AMT en OOT hoger is dan 10 zaken. De flexibele schil wordt ingericht met incidenteel geld. Na twee jaar wordt de flexibele schil geëvalueerd of zoveel eerder als de incidentele subsidie stopt.

Een budget van € 50.000,- per jaar zou hierbij volstaan. In totaal (inclusief de extra structurele rijksbijdrage) vragen wij hiervoor € 3.180.914, -, waarvan € 2.791.231 voor de directe uitgaven van Veilig Thuis en € 389.683,- voor de overhead voor Veilig Thuis. Dit komt neer op 29,84 fte vanuit de basisbegroting en 4,5 fte (5890 uur) voor de verbindingstaken vs. uitvoering van de landelijke programma’s in onze regio. Voorstel aan het AB vanaf 2021: 1. Akkoord te gaan met een voor gemeenten budgettair neutrale begrotingswijzing door toevoeging van de incidenteel verkregen middelen van DUVO-uitkering. Zie de bijgevoegde begrotingswijziging 2021 (bijlage 4) van Veilig Thuis . 2. Akkoord te gaan met de inzet van deze extra middelen om tijdelijk voor 2021 vacatures open te stellen om (structurele) Veilig Thuis taken in te vullen.

Bijlagen: 1. Aanvraag extra structurele gelden voor versterking van Veilig Thuis 2. Voorlopige beschikking 2021 CZW Bureau 3. Bevestiging akkoord door artikel 12 inspecteur 4. Financiele begroting 2021

Veilig Thuis Zeeland

9 van 9