2026-29b D26.360224 Bijlage 5.1 Onderlegger begrotingswijziging t.b.v. AB 5 maart 2026

Onderlegger Begrotingswijziging 2026 t.b.v. AB RBL 5 maart 2026 Geachte leden van het bestuur, In de begrotingsronde van 2024 is een verhoging van de gemeentelijke bijdrage aan het RBL Oosterschelderegio toegekend, onder de voorwaarde dat een verdiepend onderzoek zou plaatsvinden naar de uitvoering van de leerplichttaak. Dit verdiepend onderzoek met bijbehorende drie scenario’s is op 12 juni 2025 in het AB aan u voorgelegd. Op uw verzoek is Scenario 2 Plus doorgerekend. In deze onderlegger treft u de onderbouwing van dit Scenario 2 Plus die ten grondslag ligt aan de bijgevoegde begrotingswijziging 2026.

1. Achtergrond en context van de begrotingswijziging De huidige begrotingswijziging wordt ingegeven door een aantal structurele en juridische correcties en ontwikkelingen binnen de uitvoering van de leerplicht- en kwalificatieplichten: 1.1 Oneigenlijk gebruik van middelen kwalificatieplicht •

•

•

In de afgelopen jaren zijn de middelen kwalificatieplichtigen ingezet op een wijze die, bezien vanuit de huidige en aangescherpte richtlijnen, als onjuist moet worden aangemerkt. De middelen zijn feitelijk ten goede gekomen aan de uitvoering van de Leerplicht, terwijl zij conform de geldende kaders behoren te worden ingezet binnen het Doorstroompunt. Deze inzet heeft geleid tot een gedoogde financiële en organisatorische situatie, die niet in lijn is met de huidige beleidsmatige en inhoudelijke afbakening van taken en middelen. Deze constatering maakt het noodzakelijk om de inzet van middelen te corrigeren en volledig in overeenstemming te brengen met de aangescherpte richtlijnen.

1.2 Taakuitvoering doelgroep 16-17 jaar / kwalificatieplicht • • •

•

Wettelijk behoort de doelgroep van 16- en 17-jarigen die kwalificatieplichtig zijn tot de leerplichttaak. Praktisch is deze taak de afgelopen jaren uitgevoerd door doorstroomcoaches, wat niet conform de wettelijke taakverdeling/ richtlijnen is. Deze praktische keuze heeft de werkdruk bij doorstroomcoaches verhoogd, waardoor zij minder tijd konden besteden aan het begeleiden van voortijdig schoolverlaters (VSV’ers). Met de uitbreiding van de doelgroep door de nieuwe wet ‘Van school naar duurzaam werk’ is er geen capaciteit meer binnen het Doorstroompunt om deze taken te blijven uitvoeren. Het Doorstroompunt moet zich volledig richten op haar eigen kerntaken.

1.3 Wijzigingen in regelgeving en sancties vanuit het ministerie •

•

Het Ministerie heeft duidelijk gemaakt dat middelen uitsluitend mogen worden besteed aan het doel waarvoor ze bestemd zijn. In de nieuwe wetgeving, met bijbehorend VSV-programma, is de verdeling, toekenning en evaluatie van deze middelen helder vastgelegd. Er bestaat het risico dat middelen teruggevorderd worden als ze oneigenlijk worden toegepast. Dit maakt een correcte en rechtmatige taaktoedeling noodzakelijk.

Onderlegger Begrotingswijziging 2026 t.b.v. AB RBL 5 maart 2026

1.4 Achterstanden en mismatch formatie versus werkdruk • • • •

Het RBL heeft jarenlang onder de oude Ingrado formatienorm gewerkt, zonder mee te groeien met de stijgende aantallen leerlingen en meldingen. Hierdoor is er een grote achterstand opgebouwd in capaciteit en uitvoering. Daarnaast is er onvoldoende geïnvesteerd in toekomstbestendige werkprocessen en digitalisering. De verhouding tussen formatie en werkdruk is niet meer evenredig, wat leidt tot verhoogde werkdruk en ziekteverzuim.

1.5 Noodzaak van formatieverhoging en structurele financiering • •

Om de wettelijke taken goed uit te voeren en de werkdruk te verlagen, is een aanzienlijke uitbreiding van de formatie noodzakelijk. Dit betekent een inhaalslag waarbij in één keer de achterstanden worden aangepakt en het RBL toekomstbestendig wordt ingericht.

1.6 Overheadtoename vanwege gewijzigde taakverdeling en begrotingsverdeling •

• •

Door de uitbreiding van de leerplichttaak en de daarmee gepaard gaande hogere formatie en begrotingsomvang van Leerplicht, stijgt ook het aandeel overheadkosten dat aan de Leerplicht wordt toegerekend. De overhead wordt namelijk naar rato van de omvang van de begroting verdeeld. Hierdoor betaalt de Leerplicht voortaan een groter deel van de overheadkosten, wat een extra financiële impact betekent naast de directe personeelskosten.

2. Samenvatting van belangrijke bevindingen uit het onderzoek •

• •

• •

Stijging van het aantal meldingen en complexiteit: Het aantal verzuimmeldingen is de afgelopen jaren flink gestegen (bijna verdubbeld). Daarnaast is de problematiek complexer geworden, met een toename van langdurige en meervoudige dossiers. Capaciteitstekort: De huidige formatie (7,09 FTE) voldoet niet aan de nieuwe norm van Ingrado (1 FTE per 2.700 leerlingen), wat leidt tot een structureel tekort. Werkdruk en gevolgen: Hoge werkdruk leidt tot vertragingen, verhoogd ziekteverzuim (11,56% afgelopen jaar), afname van werkplezier en risico’s op onvoldoende uitvoering van wettelijke taken. Financiële situatie: Het tekort in de begroting wordt incidenteel aangevuld uit reserves, wat geen structurele oplossing biedt. Preventieve taken en samenwerking: Er is groeiende behoefte aan preventieve inzet en samenwerking met ketenpartners (GGD, Veilig Thuis, onderwijs, jeugdzorg), wat extra capaciteit vraagt.

3. Conclusie en advies vanuit het onderzoek •

Herinrichting van taakverdeling en budget: Correcte toedeling van middelen aan

Onderlegger Begrotingswijziging 2026 t.b.v. AB RBL 5 maart 2026

• • • • • •

de juiste taakuitvoering (kwalificatieplicht bij leerplicht). Wenselijke formatieverhoging: Uitbreiding van 2,67 FTE. Structurele financiering: Aanpassing van de gemeentelijke bijdragen om het tekort structureel te dekken. Efficiëntieverbetering: Investeren in digitalisering en werkprocesoptimalisatie om werkdruk te verminderen. Scholing en professionalisering: Ruimte creëren voor ontwikkeling van medewerkers om kwaliteit te waarborgen. Beperking extra taken: Innovatie, netwerkbeheer en branding worden in het huidige besluit buiten beschouwing gelaten zoals door het bestuur gewenst. Verrekening overhead: Rekening houden met de toename van overheadkosten die proportioneel meegroeien met de begroting van Leerplicht.

3. Scenario’s in het rapport die zijn voorgelegd in het AB van 12 juni 2025 Op basis van het onderzoek zijn drie scenario’s geschetst die zijn voorgelegd aan het AB op 12 juni 2025: • Scenario 1: handhaven huidige bijdragen, bezuinigen op taken → onvoldoende om wettelijke taken volledig uit te voeren. • Scenario 2: uitbreiding formatie tot Ingrado-norm (+1,78 fte), maar zonder extra uren voor verzwarende taken → nog steeds knelpunten. • Scenario 3: uitbreiding formatie tot Ingrado-norm + extra 0,89 fte voor verzwarende taken (functioneel beheer, datagestuurd werken, werkprocessen, kwaliteit en beleid) → toekomstbestendig, ruimte voor preventie en ontwikkeling

5. Voorgesteld scenario door het AB op 12 juni 2025 Tijdens het AB van 12 juni 2025 heeft het bestuur de voorkeur uitgesproken om Scenario 2 Plus (+ 2,39 fte) verder uit te werken met 3 bullits uit Scenario 3 en een financiële vertaling van Scenario 2 Plus): • Scenario 2 (uitbreiding formatie tot Ingrado-norm) • Plus: structurele toevoeging van capaciteit voor o Functioneel applicatiebeheer o Datagestuurd werken en optimalisatie werkprocessen o Kwaliteit en beleid Met deze keuze wordt beoogd de wettelijke taken volledig en kwalitatief goed uit te voeren, de werkdruk te verlagen, en het RBL toekomstbestendig te positioneren. Het bestuur was kritisch over extra inzet op innovatie, ontwikkeling, netwerkbeheer en branding. Deze onderdelen zijn niet meegenomen in scenario 2 Plus en worden derhalve buiten beschouwing van deze begrotingswijziging gelaten.

Onderlegger Begrotingswijziging 2026 t.b.v. AB RBL 5 maart 2026

6. Begrotingswijziging Op basis van het door het bestuur in juni 2025 gekozen Scenario 2 Plus is een begrotingswijziging opgesteld. Zie de bijlage. Deze wijziging verwerkt de uitbreiding van de formatie tot de Ingradonorm, aangevuld met de structurele inzet voor: • Functioneel applicatiebeheer • Datagestuurd werken en optimalisatie van werkprocessen • Kwaliteit en beleid

7. Voorstel aan het bestuur • •

Het bestuur wordt gevraagd in te stemmen met de begrotingswijziging die de formatie en financiering in lijn brengt met de wettelijke taken en actuele werkdruk. Na instemming van het bestuur, gaat het voorstel voor bestuurlijke besluitvorming door college -en raad naar de deelnemende gemeenten.