2026-26a D26.357669 Aanvraagformulier vangnetuitkering 2025 aanlevering WIZ (GRdB)

Aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet over 2025 Versie: uitgebreid verzoek

Wat is een vangnetuitkering? Gemeenten ontvangen op grond van de Participatiewet budget voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies. Dit budget wordt ook wel het BUIG-budget genoemd. Gemeenten die een tekort hebben kunnen in aanmerking komen voor een vangnetuitkering. De voorwaarden op hoofdlijnen zijn: -

het tekort is groter dan een bepaalde toegangsdrempel; het college verklaart maatregelen te hebben getroffen om te komen tot tekortreductie; het college geeft een toelichting op deze verklaring; de gemeenteraad stemt in met de verklaring van het college.

Hoe verloopt de aanvraagprocedure? Het college dient het aanvraagformulier in bij de onafhankelijke Toetsingscommissie vangnet Participatiewet. De commissie moet de aanvraag uiterlijk op 15 augustus 2026 hebben ontvangen. Het ingevulde aanvraagformulier dient voor instemming aan de raad te worden voorgelegd en wordt na ondertekening aangeboden aan de commissie via de website.

Uitgebreid formulier Dit betreft het uitgebreide formulier. Een gemeente maakt gebruik van dit formulier wanneer één van de volgende situaties van toepassing is: -

-

Voor een aanvraag voor het uitgebreide vangnet, waarbij een eigenrisicodrempel van 5% geldt. Hiervoor dient een gemeente over 2022, 2023 en 2024 voor minimaal twee van die jaren een tekort te hebben gehad van minstens 5%. Voor een aanvraag voor het reguliere vangnet (eigenrisicodrempel van 7,5%). Hiervoor dient een gemeente over 2023 en/of 2024 een vangnetuitkering te hebben ontvangen.

Uitzondering hierop betreft gemeenten tot 5.000 inwoners. Deze mogen te allen tijde gebruik maken van het basisformulier, ook als in 2023 en/of in 2024 een vangnetuitkering is toegekend of wanneer een aanvraag wordt gedaan voor het uitgebreide vangnet.

Aanpassingen in het format van de pagina’s met vragen en ondertekening niet toegestaan Voor de juistheid en de beoordeling van de aanvraag is het niet toegestaan dat u het format van de pagina’s met de vragen en ondertekening aanpast.

Meer informatie Op de website van de Toetsingscommissie staat een verdere toelichting op dit formulier: https://www.toetsingscommissievp.nl/vangnetuitkering-2025

1

De toetsingscommissie heeft een checklist gemaakt voor gemeenteraadsleden. Het is een handzaam lijstje vragen en aandachtspunten. Raadsleden kunnen dit lijstje gebruiken bij het beoordelen van de vangnetaanvraag van het college. Deze checklist is opgesteld in samenwerking met raadsleden uit verschillende gemeenten en de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. De checklist staat samen met andere informatie op de website van de VNG: https://vng.nl/artikelen/vangnetuitkering-participatiewet-informatie-voor-raadsleden

2

1. Verklaring college bij een uitgebreid verzoek Dit gedeelte bestaat de volgende onderdelen: -

Samenvatting van de verklaring De beschrijving van de wijze waarop de gemeenteraad is geïnformeerd door het college A. Analyse van de oorzaken van het tekort B. Getroffen interne en externe maatregelen om het tekort verder te reduceren C. Beoogde effect van de genoemde maatregelen D. Ondertekening door het college

3

Samenvatting van de verklaring van het college De verklaring van het college bestaat uit vier subonderdelen: A) analyse van de oorzaken van het tekort, B) getroffen interne en externe maatregelen om het tekort verder te reduceren, C) beoogd effect van de genoemde maatregelen & D) ondertekening door het college. Het college geeft hieronder een samenvatting van onderdeel A, B en C. Die geeft de gemeenteraad een kernachtig overzicht, op basis waarvan het raadslid kan vaststellen waarmee hij of zij instemt. Voor het gemeenteraadslid dat zich wil verdiepen in de verklaring van het college, wordt verwezen naar onderdelen A, B, C en D van het aanvraagformulier. Richtlijn voor de omvang van de samenvatting van de drie onderdelen is in totaal maximaal 300 à 400 woorden. A. Samenvatting onderdeel analyse van de oorzaken van het tekort Het college maakt in dit onderdeel duidelijk wat het probleem is. Verloop tekort Na het vaststellen van de definitieve realisatie (lasten en baten) over het jaar 2025 is gebleken dat de gemeente Kapelle een tekort heeft op het definitieve budget voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidie. De gemeente Kapelle is een gemeente met minder dan 15.000 inwoners. De verdeling van het macrobudget wordt dan ook vastgesteld op basis van historische uitkeringslasten. (T1). Deze verdeelsystematiek komt de laatste jaren nadelig uit voor de gemeente Kapelle.

Het Buig-budget voor het jaar 2025 is gebaseerd op de twee voorgaande jaren. Echter, over de jaren 2023 en 2024 had de gemeente Kapelle ook een tekort van meer dan 7,5% ten opzichte van het definitieve Buig-budget. Over het jaar 2023 bedroeg het tekort 9,6% en was daarmee hoger dan de norm van het eigen risico van 7,5%. Voor het jaar 2023 is een beroep gedaan op de vangnetregeling, welke werd toegekend. Over het jaar 2024 bedroeg het tekort 9,2% en was deze wederom hoger dan de norm van het eigen risico van 7,5%. Ook voor het jaar 2024 is een beroep op de vangnetregeling gedaan en werd deze toegekend. De gemeente Kapelle heeft over het jaar 2025 opnieuw een tekort. Het tekort is gestegen naar 10,5%. Er wordt een beroep gedaan op de vangnetregeling, omdat het tekort hoger is dan de norm van het eigen risico van 5%. Oorzaken De gemeente Kapelle krijgt jaarlijks een taakstelling voor het huisvesten van statushouders. Een deel van de statushouders heeft (tijdelijk) na de huisvesting een bijstandsuitkering. In 2021 heeft de gemeente Kapelle bijna twee keer zoveel statushouders gehuisvest dan zij op grond van de taakstelling moest huisvesten. Ook in 2022, 2023 en 2024 zijn meer statushouders gehuisvest dan de taakstelling was. Daarnaast is in 2023 de taakstelling nog eens fors verhoogd.

Verhoudingsgewijs heeft gemeente Kapelle dan ook een hoog aantal statushouders met een bijstandsuitkering, wat zwaar weegt op de 4

uitkeringslasten. Hoewel de taakstelling in 2025 voor het eerst sinds 2021 nét niet is behaald, wegen de uitkeringslasten van de in eerdere jaren gehuisveste statushouders, nog door op de Buig-gelden. Hiernaast is het instrument ‘Loonkostensubsidie’ nog meer ingezet dan in voorgaande jaren, mede om de instroom en het beroep op bijstandsuitkeringen te beperken of te verminderen. Over 2025 zijn de lasten van de inzet van het instrument Loonkostensubsidie gestegen naar € 318.445. Dit is aanzienlijk hoger dan het budget van € 259.331 dat hiervoor door het Rijk is vastgesteld. De inzet van overige instrumenten zoals jobcoaching en loonwaarde deskundigen neemt ook jaarlijks toe. Deze instrumenten leiden echter niet altijd naar (langdurige) uitstroom van klanten. Het wordt daarnaast steeds lastiger om de groeiende groep moeilijk bemiddelbare klanten, al dan niet met behulp van de inzet van een instrument, uit te laten stromen. Dit vraagt langere inzet van instrumenten en, meer intensievere begeleiding/trajecten zonder gegarandeerd succes van uitstroom. Parallel hieraan kunnen werkgevers vaak ook niet de benodigde intensievere begeleiding op de werkvloer bieden aan deze klantgroep. De begeleiding is echter wel nodig om het werk te kunnen uitvoeren en behouden. De opties om uit te stromen voor deze klantgroep wordt dan ook steeds kleiner.

Het gevolg is dat de kosten voor de gemeenten hierdoor steeds hoger worden. Er is dus een groeiende klantgroep waarneembaar waarin ook andere complexe problematieken spelen. Deze klanten kunnen niet makkelijk geplaatst worden bij werkgevers. Ze hebben eerst andere psychiatrische/psychische/mentale/gezondheidszorg nodig. We zien in de praktijk dat er bij dit soort noodzakelijke zorg vaak wachtlijsten zijn wel oplopend naar een jaar. Voor een gemeente betekent dit langdurige kosten, onduidelijk hoelang het niet kunnen bemiddelen zal duren en weinig zicht op uitstroom. B. Samenvatting onderdeel getroffen interne en externe maatregelen om het tekort verder te reduceren. Het college maakt in dit onderdeel duidelijk dat dit pakket van maatregelen afdoende is om de geschetste problemen aan te pakken. Om de instroom te beperken wordt nog altijd aan de voorkant breed gekeken naar voorliggende voorzieningen die ingezet kunnen worden. Met inzet van de instrumenten Loonkostensubsidie, jobcoaching en loonwaarde deskundigen, wordt geprobeerd om mogelijk klanten te bemiddelen naar een passende reguliere baan. Hiernaast wordt ingezet op deskundigheidsvergroting door middel van trainingen, actualiteiten-dagen en samenwerkingen met externe collega`s in het werkveld. Er wordt steeds meer gevergd van onze medewerkers.

Het samenwerken met ketenpartners en aanpakken van problematieken op andere levensdomeinen, lijkt steeds meer onderdeel te worden van het werk om klanten te kunnen bemiddelen. We zoeken altijd naar samenwerkingen ten bate van onze klanten. Zo spelen we onder andere een rol binnen de Arbeidsmarktregio Zeeland om arbeidsmarktbeleid zo goed mogelijk regionaal te organiseren. Voorvloeiend hieruit stappen we in op projecten en investeren we in bijscholing van medewerkers, 5

functiewijzigingen/aanvullingen passend bij de doelgroep en de vraag om succesvol te kunnen bemiddelen. Ook op het gebied van huisvesting van Statushouders is de gemeente Kapelle innovatief ingesteld. Met het huizentekort van deze tijd, is in samenwerking met de woningbouwvereniging in 2025 (tot heden) goed gekeken naar mogelijkheden. C. Samenvatting onderdeel beoogd effect van de genoemde maatregelen Het college maakt in dit onderdeel duidelijk dat dit pakket van maatregelen tezamen leidt tot tekortreductie, waarbij het effect van deze maatregelen kwantitatief dan wel kwalitatief is beschreven en inzichtelijk is gemaakt. We bieden uiteenlopende re-integratie- en participatievoorzieningen gericht op meedoen, het leren van vaardigheden of het opdoen van werkervaring aan onze verschillende klantgroepen. Daarnaast zetten wij loonkostensubsidie, jobcoaches, IPS-trajecten (Individuele Plaatsing en Steun voor mensen met psychiatrische/psychische kwetsbaarheid) en beschut werk in als re-integratievoorziening om inwoners met een arbeidsbeperking naar een passende reguliere baan te begeleiden. Wij beogen hiermee zoveel mogelijk klanten te kunnen bedienen met als doel om de uitstroom te vergroten.

Op welke wijze heeft het college de gemeenteraad geïnformeerd? In dit onderdeel beschrijft het college op hoofdlijnen hoe het de raad betrokken heeft bij het proces vanaf de signalering van het tekort. Daarbij gaat het om het proces van het bepalen en treffen van maatregelen tot aan het moment van het voorleggen van de verklaring van het college aan de raad. Het college geeft aan op welke momenten het de gemeenteraad heeft geïnformeerd. Het college dient hiervoor een X te plaatsen bij de betreffende onderdelen. In de onderste regels is ruimte voor aanvullingen. Op welke momenten werd de raad geïnformeerd over beleid, uitvoering en sturing van de Participatiewet en meer specifiek over het tekort op de BUIG, de maatregelen en de beoogde effecten daarvan? X

Moment in het proces De kadernota, de begroting.

X

Voorjaars- en najaarsbericht en jaarrekening.

X

Maand-, kwartaal- of halfjaarrapportage. (ook wel genoemd Turap, Marap etc) Beleidsplannen, strategie- of koersdocumenten, plannen van aanpak of evaluaties. Informatie over bestandsontwikkelingen of over de voortgang van maatregelen. Nieuwsbrieven, bijeenkomsten en/of presentaties.

6

Samenvatting van de opvattingen van de gemeenteraad In de samenvatting van de opvattingen van de gemeenteraad staat op hoofdlijnen op welke onderwerpen de raad heeft gereageerd op de verklaring van het college. De onderdelen van de verklaring zijn vaak al eerder in de raad besproken. Het gaat dus om het gehele proces vanaf de signalering van het tekort. Verder betreft het hier alleen onderwerpen die in de raadsbesluiten zijn opgenomen, die afwijkend zijn van het raadsvoorstel. Om de beschrijving zo eenvoudig mogelijk te houden wordt gebruik gemaakt van een checklist die kan worden aangevuld. Het verzoek is om aan te kruisen welke onderwerpen in de raadsbesluiten zijn opgenomen. Nadat de behandeling in de gemeenteraad heeft plaatsgevonden plaatst het college een X voor de betreffende onderdelen. In de onderste regels is ruimte voor aanvullingen. X

Typering van de reacties die in de raadsbesluiten zijn opgenomen gedurende het gehele proces Expliciet goedkeurend, waardering over analyse en maatregelen uitgesproken Impliciet goedkeurend, is behandeld als hamerstuk Afkeurend en gevraagd het plan te herzien Verzoek om onderdelen van de globale analyse te herzien of aan te vullen Verzoek om bepaalde maatregelen te schrappen of aanvullend maatregelen te treffen. Verzoek om het tempo van invoering en/of uitvoering van maatregelen te versnellen. Verzoek om extra informatie over maatregelen Verzoek om meer informatie t.a.v. de beoogde effecten van maatregelen Verzoek om gerealiseerde effecten te monitoren en terug te koppelen Motie om een andere beleidsmaatregel te treffen

NB: bovenstaande tabel dient pas te worden ingevuld nadat de behandeling in de gemeenteraad heeft plaatsgevonden.

7

A. Analyse van de oorzaken van het tekort In dit onderdeel dient het college een analyse op te nemen van de oorzaken van het tekort (A1). Deze analyse dient specifiek in te gaan op de situatie in de eigen gemeente of de eigen arbeidsmarktregio. Ook dient het college een analyse op te nemen van de effecten van de getroffen maatregelen in voorgaande jaren (A2). A1.

Analyse van de oorzaken van het tekort van de gemeente

Buig-uitgaven versus beschikbaar gesteld budget. De gerealiseerde uitgaven Buig over het jaar 2025 bedroegen € 2.284.067. Het definitieve budget Buig over het jaar 2025 is vastgesteld op € 2.005.134, een tekort van € 278.933. In het jaar 2025 heeft de gemeente Kapelle een bedrag van € 67.865 aan bijstand verhaald waardoor het tekort is teruggedrongen naar € 211.068, per saldo een tekort van 10,5%. Verloop Uitkering / Uitkeringskosten De gemeente Kapelle ondersteunt uitkeringsgerechtigden in het krijgen of behouden van een baan of in hun participatie in de samenleving. Het merendeel van de uitkeringsgerechtigden ontving in 2025 meestal één voorziening, soms twee voorzieningen en een klein aantal drie. Voor de meeste inwoners die ondersteund worden met één of meer voorzieningen is dit gericht op re-integratie. Daarnaast wordt er gefocust op participatie (bijvoorbeeld sociale activering). Deze verhouding tussen het primaire doel van de inzet van een voorziening varieert naar leeftijd: voor jongeren onder 27 jaar ligt de nadruk op reintegratie, waar het voor 55-plussers in bijna de helft van de gevallen vooral om het stimuleren van participatie gaat. In 2025 had de gemeente Kapelle een klantenbestand van 112 huishoudens met een uitkering.

Dit is op peildatum 31-12-2025 een daling van 16 uitkeringen, van het aantal huishoudens met een uitkering ten opzichte van de peildatum 31-12-2024 toen het aantal nog 128 huishoudens was. Het geeft echter een vertekend beeld om de cijfers op deze wijze weer te geven. Immers, het verloop in de duur van een bijstandsuitkering is niet van tevoren te voorspellen en gaan we dus uit van een peildatum=momentopname. De duur van een bijstandsuitkering zal langer geweest zijn gezien het tekort. Het verloop aan huishoudens kan (lees: zal), gezien het tekort, dan ook lager geweest zijn dan de 16 huishoudens op de peildatum. Gemiddeld genomen kostte één uitkering in 2025 jaarlijks € 18.712, daar waar de jaarlijkse kosten in 2024 nog € 17.400 per uitkering was. Dit is (voor een volledig jaar) een stijging van €1.312 per uitkering.

8

Analyse instroom en uitstroom (PW/IOAW/IOAZ/BBZ) gemeente Kapelle Uitkeringen

waarvan statushouder totaal aantal klanten per 31-12

2021 Instroom Uitstroom

32 30

14 6

111

2022 Instroom Uitstroom

26 (-18,8%) 23 (-23,3%)

5 7

109 (-1,8%)

2023 Instroom Uitstroom

35 (+34,6%) 28 (+21,7%)

11 8

123 (+12,8%)

2024 Instroom Uitstroom

37 (+5,7) 35 (+25%)

11 7

128 (+4,1%)

2025 Instroom 48 (+29.7%) 9 112 (-12,5%) Uitstroom 42 (+20%) 2 - In 2025 een afname van het aantal uitkeringsgerechtigden 12,5% ten opzichte van 2024 - In 2025 een instroom van 29,7%. Daar tegenover staat een uitstroom van 20% maar deze klanten hebben een deel van 2025 ook een uitkering ontvangen. - Het verdeelmodel voor de budgetten is historisch bepaald. Dit kan een oorzaak zijn dat het budget te laag is voor de gestegen instroom (in 2021 en 2022 was een te kort aan budget maar door het eigen risico percentage, geen recht op de vangnetregeling) Taakstelling Statushouders In 2025 is de taakstelling voor het huisvesten van statushouders voor het eerst sinds 2021 net niet gehaald. Oorzaak hiervan was dat er niet genoeg beschikbare woningen zijn vrij gekomen binnen de gemeente Kapelle. Hiernaast was ook een factor dat de groep statushouders veelal grote gezinnen zijn, niet elke woning voorziet in een groot aantal gezinsleden. Voorgaande jaren waarin meer statushouders zijn gehuisvest dan de taakstelling was, weegt ook nog steeds mee op de (uitkerings)lasten van de gemeente Kapelle. Huisvesting Statushouders Jaarlijks krijgt de gemeente een taakstelling voor het huisvesten van statushouders. Een deel van de statushouders heeft (tijdelijk) een bijstandsuitkering.

In 2021 heeft de gemeente Kapelle bijna twee keer zoveel statushouders gehuisvest dan zij op grond van de taakstelling moest huisvesten. Ook in 2022, 2023 en in 2024 zijn er meer statushouders gehuisvest dan de taakstelling was. Daarnaast is in 2023 de 9

taakstelling ook nog eens fors verhoogd. Verhoudingsgewijs heeft gemeente Kapelle dan ook een hoog aantal statushouders wat zwaar weegt op de uitkeringslasten. Huisvesting gemeente Kapelle Restant voorgaand jaar

Taakstelling

gehuisvest

verschil

2020 2021 2022 2023 2024 2025

9–3=6 18 + 2 = 20 18 – 16 = 2 29 – 7 =22 27 – 4 = 23 20 – 5 = 15

4 36 9 26 28 9

-2 +16 +7 +4 +5 -6

+3* -2 +16 +7 +4 +5

*in 2019 zijn er 3 statushouders te veel gehuisvest.

A2.

Analyse van het effect van getroffen maatregelen in voorgaande jaren

Ondanks alle inzet, samenwerkingen en scholing is het tekort op de Buig-gelden ten opzichte van 2024, in 2025 gestegen met 0,9%. Ook zijn de instroom van klanten, de kosten van de uitkeringen en de kosten van de totale inzet van instrumenten gestegen. Daarentegen is de uitstroom van klanten op de peildatum van 31 december ten opzichte van 2024 gedaald. Dit toont onder andere aan dat de inzet van instrumenten niet altijd leidt naar (langdurige) uitstroom. Ook toont de dalende uitstroom onder andere aan dat we steeds meer te maken hebben met een groeiende klantgroep die moeilijk(er) bemiddelbaar naar werk is. Tot slot dient er rekening gehouden te worden met het feit dat de gemeente Kapelle, over de jaren heen méér statushouders heeft gehuisvest dan de vastgestelde taakstelling was. Hoewel de taakstelling in 2025 voor het eerst niet is gehaald, wegen de jaren voor 2025 nog door in de lasten van verschillende aard binnen de Buig-gelden. Met deze doorweging in kosten en de historische vaststelling van uitkeringslasten, wordt bij het vaststellen van het Buig-budget geen rekening gehouden.

B. Getroffen interne en externe maatregelen om het tekort verder te reduceren In dit onderdeel van de verklaring van het college wordt beschreven welke interne (B1) en externe maatregelen (B2) zijn getroffen om een bijdrage te leveren aan de verdere tekortreductie. Onder een externe maatregel wordt verstaan: een maatregel die tot stand is gekomen met een duidelijk herkenbare inbreng van externen (dus personen of organisaties buiten de eigen gemeente). Bij B2 wordt aan de hand van drie vragen beschreven hoe de consultatie van de externe partij of externe bron heeft geleid tot de getroffen externe maatregelen. Indien maatregelen tot stand komen zonder inbreng van externen worden deze als intern aangemerkt. Bij B1 (beschrijving getroffen interne maatregelen) en B2 (Beschrijving getroffen externe maatregelen) mag het college ingaan op eerder getroffen maatregelen die in 2025 zijn voortgezet. Ook kan het college

10

ingaan op maatregelen die na evaluatie zijn stopgezet en op maatregelen die vanaf 2025 nieuw zijn getroffen. Het college dient bij B1 minimaal één interne maatregel en bij B2 minimaal één externe maatregel te benoemen. Vereiste hierbij is dat deze maatregelen vóór 15 augustus 2026 zijn getroffen. B1.

Beschrijving getroffen interne maatregelen

Scherp aan de voorkant Om de instroom te beperken wordt er nog altijd aan de voorkant breed gekeken naar voorliggende voorzieningen die ingezet kunnen worden. Met inzet van loonkostensubsidie, jobcoaching en loonwaarde deskundigen, proberen we zoveel mogelijk klanten te bemiddelen naar een passende reguliere baan. Deskundigheidsbevordering medewerkers Er wordt steeds meer gevergd en een steeds grotere deskundigheid van onze medewerkers gevraagd. Niet alleen op het gebied van werk of sociale activering. Onze medewerkers bevinden zich ook steeds meer op het gebied van belemmeringen op andere levensdomeinen en het zoeken naar samenwerkingen met ketenpartners hierin. We zetten dan ook in op Trainingen, Actualiteitendagen, Webinars, Kennissessies, nieuwsbrieven, kennisbanken en samenwerkingen met ketenpartners in het werkveld. Ook schenken we veel aandacht aan de Participatiewet in Balans en het effect hiervan in de uitvoering. Samenwerking Scalda Ook de samenwerking met Scalda waarin we de combinatie van werken en leren onder statushouders zoveel mogelijk proberen te stimuleren, loopt nog steeds goed. Zie hieronder waaruit de samenwerking onder andere bestaat. Inburgeringstrajecten Inburgeringstrajecten gingen ook in 2025 snel van start.

Naast inburgering stimuleren we klanten ook een Nederlands schooldiploma te halen, zodat ze bij uitstroom weerbaarder zijn en grotere kans hebben op de arbeidsmarkt en duurzaam kunnen uitstromen. Gezien het inburgeren voornamelijk is gericht op taal, stimuleren we klanten dan ook minimaal een MBO-1 diploma te behalen. Deze is meer gericht op vaardigheden en kennis(niveau). Het inburgeringsproces is aangescherpt en het contract met de taalaanbieder is aangepast. Indien nodig worden er maatregelen opgelegd en boetes uitgedeeld. Hiernaast werken we nog steeds zoveel mogelijk aan beleidsmatige samenwerking en afstemming binnen de arbeidsmarktregio om de mogelijkheden van uitstroom van klanten zo groot mogelijk te maken. Inzet HAR-regeling De gemeente Kapelle heeft zich eind 2024 ingezet om in 2025 vier samenstellingen te creëren die voldoen aan de HAR-regeling (Hotel- en Accommodatieregeling). Deze regeling is gericht op het tijdelijk 11

huisvesten van statushouders. De gemeente Kapelle stelt zich hiermee innovatief en anticiperend op de toekomst op. Samenwerkingen / rol Arbeidsmarktregio Zeeland Hiernaast zoeken we altijd naar samenwerkingen ten bate van onze klanten. Zo spelen we een rol binnen de Arbeidsmarktregio Zeeland om arbeidsmarktbeleid zo goed mogelijk regionaal te organiseren. We staan in Zeeland voor grote uitdagingen welke veel effect hebben op zowel de in- als de uitstroom van klanten. Denk bijvoorbeeld aan structurele arbeidsschaarste, vergrijzing en de toenemende mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Er is door de Arbeidsmarktregio een Meerjaren-agenda en een Uitvoeringsagenda gemaakt op onderwerpen zoals het voorgaande. Zeeuws breed is eind 2024/begin 2025 uit de Arbeidsmarktregio het project IPS tot stand gekomen. IPS staat voor Individuele Plaatsing en Steun voor mensen met psychiatrische/psychische kwetsbaarheid. Het is een brede samenwerking tussen GGZ-instellingen, gemeenten/GR de Bevelanden/Orionis en Aan de Slag in Zeeland. Voor de Bevelanden houdt dit concreet in dat er twee medewerkers zijn opgeleid om deze klantgroep intensief en fysiek te begeleiden op de werkplek van de klant. Deze begeleiding kan twee tot drie jaar worden ingezet. Bij deze re-integratiemethode is de insteek dat werken naast behandeling, het herstel bevordert.

We investeren in dit soort projecten om de kans tot uitstroom voor kwetsbare doelgroepen te vergroten. Samenwerking Taxi de Vlieger In 2025 is ook een samenwerking van start gegaan met Zeeuws Taxibedrijf De Vlieger als werkgever. Hier kunnen klanten naar bemiddeld worden die tegelijkertijd ook een opleiding volgen. Met het team zijn er ook in 2025 mooie resultaten geboekt in een uitdagend werkveld. Zoals hierboven aantoont proberen we waar mogelijk mee te bewegen met actuele ontwikkelingen. Er vindt continu intern en extern overleg plaats hoe de dienstverlening beter kan aansluiten aan de behoefte van de klantgroepen. Hiermee willen we de kansen op duurzame uitstroom naar de arbeidsmarkt steeds verder versterken. Wij staan voor onze inwoners en doen er alles aan om iedere inwoner daar te plaatsen waar diegene tot zijn recht komt. We zien dan ook grote meerwaarde om actief aan samenwerkingen binnen onze regio deel te nemen. Hieronder ziet u een overzicht van de ingezette instrumenten over het jaar 2025.

12

Aant al ingezet t e re-int egrat ie en part icipat ievoorziening naar t ype peildatum:

31-dec-2025 Kapelle

Werkplekken

Voorziening naar w erk of part icipat ie

Onderst euning op de w erkplek Financiële compensat ie Facilit erende voorzieningen

B2.

Beschut w erk

4

Overige w erkplekken

22

Part icipat ieplaat s

8

Tot aal

34

Coaching naar w erk of naar part icipat ie

35

Overige sociale act ivering

7

Training/ cursus/ opleiding

14

Vrijw illigersw erk

7

Tot aal

63

Jobcoach/ begeleiding op de w erkplek

19

Tot aal

19

Loonkost ensubsidie (Part icipat iew et )

36

Tot aal

36

Overige f acilit erende voorziening

52

Vervoersvoorziening

31

Tot aal

83

Beschrijving getroffen externe maatregelen

Elke getroffen maatregel wordt beschreven met de naam van de maatregel, een omschrijving van de maatregel en gevolgd door de antwoorden op elk van de volgende drie vragen over die maatregel: a) Wat is (zijn) de externe bron(nen) (partij of ‘schriftelijke’ informatie) voor deze maatregel geweest? b) Welk inzicht bij de gemeente is gekregen door die externe partij of externe ‘schriftelijke’ informatie? c) Welke externe maatregel is getroffen naar aanleiding van de conclusie(s) uit deze consultatie? Dit wordt reeds omschreven in de toelichting.

13

C. Beoogd effect van de genoemde maatregelen op de tekortreductie In dit onderdeel van de verklaring van het college wordt het beoogde effect beschreven van de genoemde (aanvullende) interne en externe maatregelen die een bijdrage leveren aan de verdere tekortreductie (C1). Het gaat hierbij om een inschatting van het beoogde effect. Ook wordt aangegeven hoe het effect van de maatregelen wordt gemonitord (C2). Het effect van de maatregel wordt zoveel mogelijk gekwantificeerd (C1). Indien het kwantificeren van het effect van maatregelen slecht of niet mogelijk is, kan het college volstaan met een kwalitatieve toelichting. C1. Beoogd effect van de getroffen maatregelen op de verdere tekortreductie. Jaarlijks stijgen de uitgaven nog altijd terwijl de bijstelling van het budget, op basis van de uitgaven, altijd pas een jaar later plaatsvindt. De gemeente Kapelle heeft sinds 2021 altijd een tekort gehad op het budget. De eerste jaren lager dan de norm voor het eigen risico, maar sinds 2023 hoger dan de norm voor het eigen risico. Hoewel we meer instrumenten zoals loonkostensubsidie, jobcoaching, loonwaarde deskundigen inzetten, is de realiteit dat het aantal moeilijk bemiddelbare klanten steeds groter wordt en de inzet niet altijd leidt naar een evenredige uitstroom. We vermoeden dat dit in de nabije toekomst niet zal veranderen.

Een groot deel van een maatschappelijk probleem, namelijk het ontstaan van wachtlijsten bij complexe problematieken binnen de geestelijke gezondheidszorg, ligt deels buiten onze invloed. We beogen dat nog meer samenwerkingen op dit gebied baat kan hebben, dit vergt echter van veel gemeenten en haar medewerkers qua inzet/capaciteit/scholing. Binnen de Bevelanden is hier echter aandacht voor middels de inzet van projecten en het aangaan van samenwerkingen. Buiten deze moeilijk bemiddelbare klantgroep, verwachten we dat we meer klanten met behulp van instrumenten kunnen laten participeren. Het tekort is licht gestegen ten opzichte van 2024, echter vinden we dit een vertekend beeld. We zien wel degelijk positieve effecten op eerder ingezette maatregelen, echter wegen de stijgende kosten daar -vooralsnog- niet tegenop. Bij een berekening op basis van het huidige aantal inwoners, het meewegen van de ontwikkelingen van de afgelopen jaren en een bijbehorend budget hiervan, zou waarschijnlijk een ander (lees: positiever) beeld geven van het tekort.

14

C2. De wijze waarop het effect van de maatregelen wordt gemonitord. We houden jaarlijks cijfermatig bij hoe het participatietraject van klanten verloopt en welke instrumenten er voor de klant wordt ingezet. Hiernaast volgen onze klantmanagers onze klanten nauw op en is regelmatig contact met onze externe samenwerkingspartners met wie wij goede afspraken hebben.

15

D. Ondertekening Een verzoek tot vangnetuitkering dient door het college van burgemeester en wethouders te worden ingediend, ook indien de uitvoering van de Participatiewet aan een samenwerkingsverband is overgedragen. Omdat de financiering van de bijstand via de gemeenten verloopt, is het aan de colleges en raden van gemeenten om de aanvraag op te stellen en in te dienen. De ondertekening geschiedt door burgemeester en secretaris. De ondertekening is volledig indien de naam van de gemeente en de naam van de ondertekenaar zijn ingevuld, de datum is ingevuld en de handtekeningen zijn gezet. De verklaring is slechts geldig indien het college deze met het door de minister van SZW ter beschikking gestelde aanvraagformulier heeft aangeboden aan de raad. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente [zet hier de naam van uw gemeente] verklaart dat het vóór 15 augustus 2026 de genoemde interne en externe maatregelen heeft getroffen om te komen tot verdere tekortreductie. Datum: ___________ De secretaris,

Naam van de ondertekenaar: ___________ De burgemeester,

Naam van de ondertekenaar: ___________

16

2. Instemming gemeenteraad In artikel 10, eerste lid, onderdeel d, Besluit Participatiewet staat dat de verklaring van het college de instemming van de gemeenteraad moet hebben. De instemming is pas geldig indien de verklaring aan de raad is aangeboden in de vorm van het door de minister vastgestelde aanvraagformulier.

De gemeenteraad stemt in met de verklaring van het college. Daarmee bevestigt de gemeenteraad dat het college: 1. 2. 3.

voldoende duidelijk heeft gemaakt wat de oorzaken zijn van het tekort; voldoende duidelijk heeft gemaakt dat het pakket van maatregelen effectief is om de geschetste problemen aan te pakken, binnen de mogelijkheden die de gemeente heeft; voldoende duidelijk heeft gemaakt dat dit pakket van maatregelen, voor zo ver door de gemeente beïnvloedbaar is, leidt tot een beoogde tekortreductie. Daarbij wordt het effect van deze maatregelen kwantitatief dan wel kwalitatief inzichtelijk gemaakt.

Ondertekening De ondertekening geschiedt door voorzitter en griffier. De gemeenteraad dient voor het moment van indiening van het verzoek zijn instemming te hebben gegeven. De aanvraag dient uiterlijk 15 augustus 2026 door de Toetsingscommissie te zijn ontvangen. De gemeenteraad van de gemeente [zet hier de naam van uw gemeente] stemt in met de onder 1 door het college van deze gemeente afgegeven verklaring. Met de ondertekening gaat de gemeenteraad akkoord met de beschrijving van de wijze waarop hij is geïnformeerd door het college en met de weergave van de samenvatting van de opvattingen van de gemeenteraad. De voorzitter,

Naam van de ondertekenaar: ___________ De griffier,

Naam van de ondertekenaar: ___________ 17