2026-26 RV D26.358684 Vangnetuitkering Participatiewet over 2025

*Z02F839F5CC* Zaaknummer Documentnummer

Z26.028479 D26.358684

Raadsadvies Onderwerp

Vangnetuitkering Participatiewet over 2025

Advies

In te stemmen met de aanvraag vangnetuitkering Participatiewet over 2025.

Beeldvormende behandeling

-

Oordeelsvormende behandeling

23 juni 2026

Besluitvormende behandeling

7 juli 2026

Portefeuillehouder

M.J.P. Kleppe

Datum collegevergadering

2 juni 2026

Aantal bijlagen

1

Documentnummers v/d bijlagen

D26.357669

Samenvatting De gemeente Kapelle ontvangt op grond van de Participatiewet budget voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies. Dit budget wordt ook wel het BUIG-budget genoemd. Gemeenten die een tekort hebben kunnen in aanmerking komen voor een vangnetuitkering. Voorgesteld wordt om de vangnetuitkering aan te vragen.

Advies In te stemmen met de aanvraag vangnetuitkering Participatiewet over 2025. Inleiding: waar gaat het over? De gemeente Kapelle ontvangt op grond van de Participatiewet budget voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies. Dit budget wordt ook wel het BUIG-budget genoemd. Kapelle is een gemeente met minder dan 15.000 inwoners. Het BUIG-budget wordt daarom historisch vastgesteld. Het BUIG-budget voor het jaar 2025 is gebaseerd op de twee voorgaande jaren. Echter, over de jaren 2023 en 2024 had de gemeente Kapelle ook een tekort van meer dan 7,5% ten opzichte van het definitieve BUIG-budget. Over het jaar 2023 bedroeg het tekort 9,6% en was daarmee hoger dan de norm van het eigen risico van 7,5%. Voor het jaar 2023 is een beroep gedaan op de vangnetregeling, welke werd toegekend. Over het jaar 2024 bedroeg het tekort 9,2% en was deze wederom hoger dan de norm van het eigen risico van 7,5%. Ook voor het jaar 2024 is een beroep gedaan op de vangnetregeling en werd deze toegekend. De gemeente Kapelle heeft over het jaar 2025 opnieuw een tekort. Het tekort is gestegen naar 10,5%. Er wordt een beroep gedaan op de vangnetregeling, omdat het tekort hoger is dan de norm van het eigen risico van 5%. Voorgaande jaren heeft gemeente Kapelle meer statushouders gehuisvest dan op grond van de taakstelling moest. Daarnaast is de taakstelling in 2023 ook nog eens fors verhoogd.

Verhoudingsgewijs heeft gemeente Kapelle dan ook een hoog aantal statushouders met een bijstandsuitkering, wat zwaar weegt op de uitkeringslasten. Hoewel de taakstelling in 2025 nét niet is behaald, wegen de uitkeringslasten van de in eerdere jaren gehuisveste statushouders nog door op de BUIG-budgetten. Hiernaast is het instrument 'Loonkostensubsidie' nog meer ingezet dan voorgaande jaren, mede om de instroom en het beroep op bijstandsuitkeringen te beperken of te verminderen. Er is een groeiende klantgroep waarneembaar waarin ook andere complexe problematieken spelen. Deze klanten kunnen niet makkelijk geplaatst worden bij werkgevers. Ze hebben eerst andere psychiatrische, psychische of mentale gezondheidszorg nodig. We zien in de praktijk dat er bij dit soort noodzakelijke zorg vaak wachtlijsten zijn, die kunnen oplopend naar een jaar. Voor een gemeente betekent dit langdurige kosten, onduidelijk hoelang het niet kunnen bemiddelen zal duren en weinig zicht op uitstroom. Gemeenten die een tekort hebben kunnen in aanmerking komen voor een vangnetuitkering. Vanaf 2025 is het vangnet Participatiewet uitgebreid. Gemeenten die meerjarig (middel)grote tekorten realiseren, kunnen aanspraak maken op het uitgebreide vangnet. Hiervoor wordt een verklaring door het college afgegeven.

Met deze verklaring verantwoordt het college zich niet alleen naar de raad, maar ook naar andere gemeenten. Gemeenten dragen financieel bij aan de vangnetuitkering waar wij een beroep op kunnen doen. We moeten daarom inzicht geven in de maatregelen die we hebben getroffen om het tekort te reduceren. Sinds 2022 is de procedure voor de vangnetregeling gewijzigd. Het college vraagt nu de raad om in te stemmen met de verklaring van het college. Met deze instemming bevestigt de raad dat het college inzicht heeft gegeven in de maatregelen die zijn getroffen om het tekort te reduceren. De Toetsingscommissie beoordeelt de aanvraag niet meer inhoudelijk, maar enkel op de procedure.

2

Relatie met strategisch beleid Geen bijzonderheden. Participatie Geen bijzonderheden. Argumenten: waarom geven we als college dit advies? 1.1 Het tekort op het BUIG-budget wordt deels gecompenseerd Met de vangnetuitkering wordt het tekort op het BUIG-budget gecompenseerd. 2.1 De raad heeft een controlerende rol De raad dient tijdig op de hoogte te worden gebracht van een tekort en welke maatregelen getroffen worden om het tekort te minimaliseren. Kanttekeningen en risico’s: Geen bijzonderheden. Financiën: wat gaat het kosten en hoe gaan we dit financieren? Gerealiseerde uitgaven 2025: Definitieve BUIG budget 2025: Tekort: Verhaalde bijstand 2025: Tekort BUIG totaal 2025:

€ € € € €

2.284.067 2.005.134 278.933 67.865 211.068

-/-/-

De vangnetnuitkering wordt € 60.683,-. Er is sprake van een uitgebreide vangnetuitkering als gevolg van een tekort over meerdere jaren. De vangnetuitkering kan alleen worden uitgekeerd als deze aanvraag wordt goedgekeurd door de raad en de uitkering komt ten gunste van 2026. Wat communiceren we? Geen bijzonderheden. Uitvoering/ aanpak Nadat u heeft ingestemd, dient het college het aanvraagformulier in bij de onafhankelijke Toetsingscommissie vangnet Participatiewet. Dat moet voor 16 augustus 2026. Deze commissie beoordeelt de aanvraag procedureel. Zij geven vervolgens een advies aan de Minister. Bijlagen - Aanvraag vangnetuitkering Participatiewet 2025 (D26.357669)

3