2026-13b D26.354031 Offerte Kapelle - Onderzoek kosten jeugd Offerte Kapelle - Onderzoek kosten jeugdhulp

OFFERTE

Onderzoek naar de oorzaken van de stijgende kosten van jeugdhulp

Impact in het Evaluatie Buitenkwartier sociaal domein. Gemeente Kapelle T.a.v. mevrouw C. de Jonge Kerkplein 1 4421 AA Kapelle 20-03-2026 Onderzoek naar de oorzaken van de stijgende kosten van jeugdhulp

Geachte mevrouw De Jonge, Hartelijk dank voor uw offerteaanvraag voor een onderzoek naar de oorzaken van de gestegen uitgaven voor jeugdhulp. Wij doen u hierbij graag een voorstel om de oorzaken in beeld te brengen en aanbevelingen te doen voor concrete verbetermogelijkheden. Uw situatieschets is voor ons herkenbaar. De gemeente Kapelle staat voor een stevige uitdaging: de kosten van de jeugdhulp zijn de afgelopen aanzienlijk gestegen en de stijging is sterker dan bij andere vergelijkbare gemeenten buiten Zeeland. Deze ontwikkeling legt druk op de gemeentelijke begroting en roept vragen op over de oorzaken van deze stijging. Op dit moment is nog onduidelijk welke factoren hieraan ten grondslag liggen, waardoor gericht beleid en beheersmaatregelen moeilijk zijn te formuleren. Wij helpen gemeenten met onder meer onderzoek, dataoplossingen, het ontwikkelen van plannen om grip te krijgen op jeugdhulpuitgaven en met het managen van veranderopgaven. In deze offerte beschrijven wij hoe wij onze expertise en ervaring inzetten om voor u het best mogelijke resultaat te leveren.

Uw vraag De aanleiding heeft u in uw offerteaanvraag helder verwoord. Deze heeft u vertaald in een concept onderzoeksvraag en een beoogd resultaat. Voor ons plan van aanpak zijn deze leidend.

ONDERZOEKSVRAAG

Welke factoren zijn specifiek in onze gemeente van invloed op de stijgende kosten van jeugdhulpvoorzieningen van 2020 tot heden, los van tariefstijgingen. En hoe verhoudt zich dat ten opzichte van gemeenten die (bijvoorbeeld qua grootte, ses (sociaal economische status) en opleidingsniveau) vergelijkbaar zijn? Betrek hierin minimaal: De (lokale) maatschappelijke ontwikkelingen (zoals aantal echtscheidingen, schoolverzuim, prestatiedruk, mentale welzijn van jongeren) De demografische factoren Analyseer daarnaast het gemeentelijke beleid en lokale inrichting van: Het jeugdhulpstelsel (inkoop, samenwerking met huisartsen en scholen); De lokale toegang (capaciteit/werkdruk/verloop); Preventieve en voorliggende voorzieningen.

OP TE LEVEREN RESULTAAT

Als resultaat van het onderzoek verwacht u een rapport met verklarende factoren van de stijgende jeugdhulpkosten en of er significante verschillen zijn tussen de kernen. Het rapport moet bovendien concrete aanbevelingen bevatten die binnen de invloedsfeer van de gemeente Kapelle vallen en die bijdragen aan het beheersen van de kosten.

ONZE AANPAK

Om te komen tot een goed onderbouwd resultaat hanteren wij een aanpak met twee sporen: een kwantitatief spoor en een kwalitatief spoor. De sporen starten gelijktijdig, hebben wisselwerking met elkaar en versterken elkaar. Daarmee komen we tot een compleet en diepgaand inzicht dat we integreren tot het totaalbeeld in het onderzoeksrapport. Hier verbinden we concrete verbetermogelijkheden aan.

Spoor 1 Kwantitatieve analyse De kwantitatieve analyse bestaat uit de volgende onderdelen.

Dataverzameling In dit spoor starten wij met het verzamelen, valideren en verrijken van de beschikbare dataset over de onderzoeksperiode. Hiervoor benutten wij data vanuit het berichtenverkeer. Indien van toepassing vullen we deze data aan met lokale of regionale data over jeugdhulp die niet via het berichtenverkeer verloopt. We controleren de data op betrouwbaarheid, consistentie en interpretatie. Tevens stemmen wij af met de gemeente en jeugdhulpregio over definities en interpretatiekaders. Waar nodig vullen wij de de lokale en regionale data aan met externe bronnen zoals gegevens van het CBS. Indien beschikbaar voegen wij ook gegevens over het gebruik van preventieve en voorliggende gemeentelijke voorzieningen toe.

We gaan veilig om met data Wij gaan vanzelfsprekend zorgvuldig en in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving (AVG) om met data. Wij werken volgens geldende standaarden voor informatiebeveiliging en bevinden ons momenteel in het traject richting ISO 27001 certificering. In de zomer wordt dit afgerond. Onze voorkeur heeft het om te werken met geanonimiseerde data, dus zonder persoonsgegevens in de zin van de AVG. Wij bieden u de mogelijkheid om burgerservicenummers (BSN) vooraf te versleutelen met behulp van een door ons aangeleverde tool. Deze tool zet het BSN om in een unieke code die voor ons niet te herleiden is naar het oorspronkelijke nummer, waardoor privacy maximaal wordt geborgd. Indien het toch noodzakelijk is om persoonsgegevens te verwerken, maken wij gebruik van beveiligde gegevensuitwisseling (via beveiligde e-mail) en treffen wij passende technische en organisatorische maatregelen om de vertrouwelijkheid en integriteit van de data te waarborgen. Toegang tot de data is daarbij strikt beperkt tot de direct betrokken onderzoekers. Wij vernietigen de data na afronding van de opdracht.

Eerste analyse ontwikkeling jeugdhulpgebruik en -kosten Op de ontvangen data voeren wij een eerste kwantitatieve analyse uit van de ontwikkeling van het jeugdhulpgebruik en de jeugdhulpkosten vanaf 2020. Denk hierbij onder meer aan de ontwikkeling van: het aantal jeugdigen in jeugdhulp gebruik en kosten van onderscheiden producten kosten per jeugdige duur in hulp het verband tussen enerzijds gebruik en kosten en anderzijds verwijzers het gebruik en de spreiding binnen de gemeente het effect op de kosten van volume-ontwikkeling en prijsontwikkeling

Zorgpadenanalyse voor extra inzicht Voor de analyse van jeugdhulp gaat het niet alleen om aantallen. Onze ervaring is dat het zinvol is om ook een analyse te maken van zorgpaden. Daarmee bedoelen wij hoe hoe een inwoner zich door het zorglandschap beweegt. Bij meerdere gemeenten en regio’s voeren wij dergelijke analyses uit. Dat geeft interessant vergelijkingsmateriaal. TransitiePartners heeft hiervoor een unieke tool ontwikkeld: ‘Zorgpaden’. Binnen dit onderzoek vormt de inzet van Zorgpaden een waardevolle aanvulling op de kwantitatieve analyse. Door zorgtrajecten in samenhang te analyseren, ontstaat inzicht in patronen zoals doorverwijzingen tussen voorzieningen en combinaties van jeugdzorgproducten. Hierdoor wordt zichtbaar welke trajecten leiden tot vervolggebruik en waar mogelijk sprake is van stapeling van zorg. Dit helpt om onderliggende mechanismen achter de kostenontwikkeling beter te begrijpen en biedt aanknopingspunten voor gerichte sturing binnen de invloedssfeer van de gemeente.

Cijfers voor Kapelle in context: benchmark Om opvallende aspecten op te sporen en om de resultaten van de analyse beter te kunnen duiden, vergelijken wij de analyse voor Kapelle met cijfers over andere gemeenten. Niet alleen met een algemene categorie zoals ‘kleine gemeenten’, maar ook met een aantal specifieke gemeenten. Deze gemeenten selecteren we op basis van criteria als inwoneraantal, bevolkingsbouw, sociaal-economische factoren en mate van stedelijkheid. Van deze gemeenten gebruiken we vervolgens openbare data over jeugdhulpgebruik en – uitgaven. Om het beeld compleet te maken relateren wij de bevindingen voor Kapelle ook met wat uit landelijk (kwantitatief) onderzoek bekend is.

Analyse en visualisatie van de gemeentelijke invloed Verder laten wij in dit spoor zien wat de invloed van de gemeente is. Zo zijn bijvoorbeeld de uitgaven voor kinderen die landelijke specialistische jeugdhulp (LTA) krijgen in de regel voor de gemeente minder beïnvloedbaar dan uitgaven voor lokale zorgvormen die via de lokale, gemeentelijke toegang wordt ingezet en waar lokaal of regionaal contractmanagement van toepassing is. Zo kunnen we verschillende categorieën van invloed onderscheiden en de totale uitgaven verdelen over deze categorieën en dat met één afbeelding inzichtelijk maken. Onze ervaring is dat dit inzicht helpend is voor het bepalen van maatregelen en voor het gesprek met de raad.

Resultaat van spoor 1 Spoor 1 levert kwantitatief onderbouwd inzicht op in de ontwikkeling van gebruik en kosten van jeugdhulp, inclusief identificatie van belangrijke kostendrijvers, verschillen binnen de gemeente, verschillen met andere gemeenten en een beeld van de beïnvloedbaarheid van de uitgaven.

Spoor 2 Kwalitatieve verrijking In dit spoor voeren wij kwalitatief onderzoek uit om de uitkomsten van de kwantitatieve analyse te kunnen verdiepen en te duiden. Maar ook om gerichter in de data te zoeken. Een gesprekspartner kan bijvoorbeeld een vermoeden hebben dat we vervolgens met behulp van de data kunnen staven of weerleggen. Er is dus een wisselwerking tussen beide sporen.

Interviews met stakeholders Wij spreken met relevante stakeholders, waaronder verwijzers (zoals huisartsen en wijkteams), jeugdzorgaanbieders, beleidsadviseurs en welzijnswerkers. Daarnaast voeren wij gesprekken met een contractmanager of andere vertegenwoordiger(s) van de jeugdhulpregio. Ook betrekken wij het perspectief van cliënten via een interview met een vertrouwenspersoon van Jeugdstem. Deze opsomming is niet uitputtend. Graag stemmen we met u af wie we kunnen benaderen voor een gesprek. We voorzien nu in ieder geval 17 interviews met de volgende stakeholders: Beleidsadviseurs: 3x Verwijzers: 5x Controller: 1x Jeugdhulpaanbieders: 3x Welzijnswerkers: 3x Regio: 1x Jeugdstem: 1x

De gesprekken helpen om een goed beeld te krijgen van het gemeentelijk beleid en de lokale inrichting, het functioneren daarvan, de lokale samenleving, hypothesen van stakeholders over oorzaken van de kostenstijging en hun ideeën voor mogelijke verbetervoorstellen. In de gesprekken vragen wij niet alleen naar de inzichten van de betreffende stakeholders, maar ook of zij relevante documentatie of andere informatie hebben die het onderzoek kan verrijken.

Documentanalyse en literatuuronderzoek In voorbereiding op en ter aanvulling op de gesprekken (en data-analyse) analyseren wij de nodige documenten. In de eerste plaats documenten van de gemeente en de regio, zoals beleidsplannen, inkoopdocumenten en financiële documenten. In de tweede plaats analyseren wij trends en ontwikkelingen vanuit wetenschap en praktijk (bijvoorbeeld inzichten van experts). Ook bekijken wij best practices van andere gemeenten, zeker als die gemeenten in de benchmark positief naar voren zijn gekomen.

Analyse van het gemeentelijk beleid en de lokale inrichting Mede op basis van de gesprekken en de documentanalyse analyseren we het gemeentelijk beleid en de keuzes die lokaal en regionaal zijn gemaakt en de mogelijke invloed van deze keuzes op het gebruik en de kosten van jeugdhulp. Daarbij richten wij ons in het bijzonder op de volgende drie aspecten.

Inrichting van het jeugdhulpstelsel Wij analyseren hoe het jeugdhulpstelsel is georganiseerd en functioneert in de praktijk. Daarbij kijken wij naar de toegang tot jeugdhulp, de rolverdeling tussen betrokken partijen en de wijze waarop samenwerking en afstemming plaatsvinden. Op basis van gesprekken en documentanalyse brengen wij in beeld welke keuzes lokaal en regionaal zijn gemaakt, bijvoorbeeld over inkoop en contractmanagement, en hoe deze doorwerken in het gebruik en de kosten van jeugdhulp. Ook richten wij onze blik op de huisartsen. Een groot deel van de verwijzingen is afkomstig van huisartsen. Daarom is het interessant om te onderzoeken of er afspraken zijn, hoe de samenwerking is met huisartsen, maar ook wat met zorgaanbieders is afgesproken over huisartsenverwijzingen. Hetzelfde geldt voor de gecertificeerde instellingen die doorgaans qua aantallen weliswaar minder verwijzen, maar qua kosten wel een groot deel van de uitgaven ‘veroorzaken’. Daarnaast is het onderwijs interessant. De scheidslijn tussen jeugdhulp en passend onderwijs is in de praktijk belangrijk, maar blijkt vaak lastig te trekken. Daarom willen we ons in het onderzoek ook richten op dit samenspel.

Hoe gaat dat in de praktijk? Is er een goede samenwerking? Zijn er verbetermogelijkheden gericht op preventie in school of op gecombineerde inzet van onderwijs- en jeugdhulpmiddelen? Gesprekken met stakeholders kunnen licht werpen op deze vragen. De analyse van van het jeugdhulpstelsel maakt inzichtelijk waar in het stelsel knelpunten ontstaan en waar mogelijkheden liggen om de inrichting en samenwerking te verbeteren.

Lokale toegang De lokale toegang is één van ‘knoppen’ voor de gemeente om mee te sturen op het gebruik en de kosten van jeugdhulp. Daarom is het belangrijk om een goed beeld te hebben van de lokale toegang en waar mogelijk aanknopingspunten liggen voor verbetering. Het verwijsgedrag van de lokale toegang en daarmee samenhangende kosten brengen we in beeld met de data-analyse. Dit verrijken we met informatie over de inrichting en het functioneren van de lokale toegang. Denk hierbij aan zaken als capaciteit, werkdruk en personeelsverloop. Ook kunnen hierbij vragen aan de orde komen zoals: vanuit welke opdracht werken de medewerkers in de toegang, hebben zij duidelijke kaders en zijn zij voldoende toegerust om zich bijvoorbeeld te positioneren ten opzichte van ouders? Waar mogelijk kijken wij naar verschillen tussen kernen en eventueel wijken. Ons doel is om met de analyse inzichtelijk te maken in hoeverre de lokale toegang van invloed is op de ontwikkeling van de jeugdhulpkosten en waar verbetermogelijkheden liggen.

Preventieve en voorliggende voorzieningen Een veronderstelling is dat preventieve en voorliggende voorzieningen een deel van de vraag naar hulp kunnen ondervangen en kunnen voorkomen dat problematiek zodanig verergert dat specialistische hulp nodig is. Het gaat niet alleen om voorzieningen die zich richten op jeugdigen, maar ook om voorzieningen die zich richten op het gezin en het netwerk van jeugdigen en gezinnen. Bijvoorbeeld ter voorkoming van armoedeproblematiek. We brengen op basis van o.a. door de gemeente en stakeholders aangeleverde informatie op hoofdlijn in beeld welke voorzieningen beschikbaar zijn, de samenhang in het aanbod, hoe de voorzieningen worden benut en welke rol zij spelen in het vroegtijdig ondersteunen van jeugdigen en gezinnen. Ook onderzoeken wij mogelijke knel- en verbeterpunten. Onze analyse baseren wij op gesprekken met stakeholders, eventueel beschikbare data en documentanalyse. Zo onderzoeken wij in hoeverre deze voorzieningen bijdragen aan het beperken van instroom in specialistische jeugdhulp. Daarbij betrekken wij praktijkervaringen en voorbeelden uit andere gemeenten om inzicht te krijgen in werkzame elementen en kansen voor versterking.

Resultaat van spoor 2 Het resultaat van spoor 2 is een verdiepend inzicht in de oorzaken en mechanismen achter de kostenontwikkeling, onderbouwd vanuit praktijkervaringen, beleidscontext en landelijke trends, inclusief een duidelijke duiding van beïnvloedbare factoren en verbetermogelijkheden.

Totaalbeeld Inzicht en aanbevelingen Tenslotte brengen wij de kwantitatieve en kwalitatieve inzichten uit spoor 1 en 2 samen in een samenhangend beeld en verklaringsmodel. Op basis hiervan formuleren wij concrete aanbevelingen die aansluiten op de beïnvloedbare factoren en daarmee binnen de sturingsmogelijkheden van de gemeente vallen. Waar mogelijk benutten wij best practices uit vergelijkbare gemeenten. We leveren een conceptrapportage die we toelichten en met u bespreken voor feedback. Na het verwerken van de reacties stellen we ons eindrapport op. Omdat de opdracht voortkomt uit een motie van de raad, verzorgen wij desgevraagd voor de raad een presentatie van de belangrijkste inzichten en handelingsperspectieven.

Eindresultaat: rapport en presentatie Als eindresultaat ontvangt u een integraal en toepasbaar eindproduct: een helder rapport en presentatie met een onderbouwde verklaring van de kostenontwikkeling en concrete, beïnvloedbare maatregelen voor kostenbeheersing. We presenteren de bevindingen graag aan de gemeenteraad als u daar prijs op stelt.

Ons team Projectleider / onderzoeker: Marcel van Lochem Marcel is directeur van TransitiePartners en heeft in deze opdracht de rol van eindverantwoordelijke vanuit TransitiePartners. Hij is voor u het aanspreekpunt. Marcel heeft jarenlange ervaring in het sociaal domein en specifiek met jeugdhulp. Marcel heeft bij meerdere gemeenten complexe dossiers (be)geleid. Zo heeft hij verschillende gemeenten geholpen zicht te krijgen op het gebruik en de kosten van jeugdhulp, waaronder in Lansingerland, Dijk en Waard en Lelystad. In de rol van programmaleider heeft hij succesvol gewerkt aan het opzetten en uitvoeren van verbetermaatregelen. Zijn insteek hierbij is om via inhoudelijke verbetering van beleid, inrichting en uitvoering besparingen te realiseren. Marcel combineert bestuurlijke sensitiviteit met een beleidsmatige en datagedreven blik en ruime ervaring in het sociaal domein. Data-analist / onderzoeker: Gabriëlla van Heeswijk-Kuling. Zij beschikt over ruime ervaring met datagedreven analyse en onderzoek binnen het sociaal domein (Wmo, Jeugdwet en Participatiewet). Zij heeft voor meerdere gemeenten gewerkt aan beleidsmonitoring, het analyseren van gemeentelijke data en het opstellen van rapportages ter ondersteuning van beleidsvorming en sturing.

Zij combineert kwantitatieve analyses met kwalitatieve inzichten en weet complexe data te vertalen naar concrete, verklarende factoren en handelingsperspectieven. Door haar ervaring binnen gemeentelijke organisaties en regionale samenwerkingen begrijpt zij de dynamiek van het jeugdhulpstelsel en de factoren die van invloed zijn op kostenontwikkeling.

Een stevig team van bevlogen experts TransitiePartners is een ervaren adviesbureau dat gemeenten en regio’s ondersteunt bij het realiseren van een toekomstbestendige en betaalbare uitvoering van het sociaal domein. Onze 40 gedreven adviseurs combineren inhoudelijke kennis van zorg en jeugdhulp met strategisch en datagedreven inzicht, waardoor wij vraagstukken niet alleen analyseren, maar ook praktische oplossingen aandragen én realiseren. Door gedetailleerde analyses, onderzoek en managementopdrachten bij regio’s, gemeenten en zorgaanbieders kennen wij hoe zorg daadwerkelijk wordt geleverd en welke factoren de kosten en effectiviteit beïnvloeden. We hebben diverse eigen tools en diensten ontwikkeld om gemeenten te ondersteunen, zoals Zorgpaden, Waarstaatjezorgaanbieder.nl en ons tarievenmodel. Deze praktijkkennis nemen wij mee in onze advisering, waardoor wij concrete, toepasbare aanbevelingen kunnen doen. Onze adviseurs werken transparant, betrokken en resultaatgericht, zodat opdrachtgevers altijd weten waar ze staan en direct kunnen handelen om de kosten en kwaliteit van jeugdhulp beheersbaar te maken.

Planning De opdracht start na opdrachtverlening en heeft een doorlooptijd van drie maanden. Om zo snel, goed en efficiënt mogelijk te kunnen werken, is het goed als een aantal zaken geregeld is, zoals de beschikbaarheid van de medewerkers van de gemeente en andere stakeholders voor overleg en dat data en andere informatie tijdig en compleet wordt aangeleverd. Ook gaan we er vanuit dat een goede dataset beschikbaar is.

INZET VANUIT DE GEMEENTE EN AFSTEMMING

Tijdens de opdracht houden wij u op de hoogte over de voortgang en stemmen wij hierover met u af. Wij stellen een frequentie voor van één keer per twee weken. Wij verzoeken u om een vast contactpersoon voor deze afstemming aan te wijzen. We veronderstellen dat het uw voorkeur heeft om de gemeentelijke inzet zo beperkt mogelijk te houden. Dit is onze inschatting van de minimaal benodigde inzet: Data-analist: aanleveren dataset en beschikbaar zijn voor vragen over de data (4 uur) Beleidsadviseurs: interviews (3x 1 uur) Toegangsmedewerkers: interviews (3x 1 uur) Controller/financial: interview (1 uur), beschikbaar zijn voor vragen (1 uur) Contactpersoon voor voortgangsoverleg: kick-off (2 uur), aanleveren informatie (1 uur), beschikbaar zijn voor vragen (2uur), voortgangsbesprekingen (4 uur totaal), lezen en bespreken conceptrapport (3 uur), optioneel: voorbereiding presentatie voor de raad (1 uur)

INVESTERING

Uw investering voor het realiseren van de genoemde resultaten bedraagt € 38.930,exclusief btw. Het bedrag is als volgt opgebouwd: ONDERDEEL

PROJECTLEIDER

ANALIST

TOTAAL

Kick-off met gemeente

Uren Kosten

2 € 350

2 € 220

4 € 570

Spoor 1

Uren Kosten

21 € 3.675

98 € 10.780

119 € 14.455

Spoor 2

Uren Kosten

23 € 4.025

44 € 4.840

67 € 8.865

Rapportage

Uren Kosten

48 € 8.400

50 € 5.500

98 € 13.900

Optioneel: presentatie

Uren Kosten

4 € 700

4 € 440

48 € 1.140

Totaal

Uren Kosten

98 € 17.150

198 € 21.780

296 € 38.930

De tarieven excl. btw die wij hanteren zijn als volgt: Projectleider: € 175,- per uur Analist: € 110,- per uur Dit bedrag wordt in twee gelijke delen gefactureerd: 50% na opdrachtverlening en 50% na afronding van de opdracht.

Afsluitend We vertrouwen erop u hiermee een passende aanbieding te hebben gedaan. Voor vragen en/of aanvullingen kunt u contact opnemen met Marcel van Lochem via 0651308826 of M.vanLochem@TransitiePartners.nl.

Met hartelijke groet, TransitiePartners

Akkoord, Gemeente Kapelle

Marcel van Lochem Directeur

Als u akkoord bent met deze offerte verzoeken wij u vriendelijk om onderstaande gegevens in te vullen. E-mail adres voor facturatie: Contactpersoon: Referentienummer: Overige:

We typeren onze samenwerking als een overeenkomst van opdracht.