2025-37a D25.342159 Begraafbeleid gemeente Kapelle 2026-2035 Begraafbeleid 2026-2035.docx

6.2 Tarieven Vanaf 2026 willen we de volgende beleidsuitgangspunten invoeren: • Particuliere graven worden uitgegeven voor 20 of 40 jaar, met verlengingsoptie van 5 of 10 jaar. • Algemene graven hebben een looptijd van 20 jaar, zonder verlenging. • Het gebruik van een columbarium wordt 20 jaar, met verlengingsopties van 5 of 10 jaar. De beleidsuitgangspunten hebben invloed op de tarieven. Hieronder worden de financiële veranderingen en uitgangspunten toegelicht.

6.2.1 Particuliere en algemene graven De huidige kostenstructuur voor particuliere en algemene graven wordt herzien: • Begraafkosten De kosten voor begraven worden aangepast en meer in lijn gebracht met de omliggende gemeenten, waar de tarieven lager liggen. • Uitsluitend recht De tarieven voor het uitsluitend recht worden aangepast omdat deze momenteel niet in verhouding staan tot de mogelijkheden van een particulier graf. Deze mogelijkheden omvatten onder andere verlenging van grafrechten, reservering, bijzetting van een asbus in het graf en te bepalen wie in graf wordt begraven. Het bedrag wordt hierop afgestemd. • Transparantie bij algemene graven De kosten voor het gebruik van algemene graven, die nu in de begraafkosten zijn inbegrepen, worden apart weergegeven. • Onderhoudskosten De onderhoudskosten worden aangepast zodat deze beter aansluiten bij de werkelijke kosten en de looptijd waarvoor ze worden afgekocht.

6.2.2 Columbarium Ook de kosten voor het gebruik van een columbarium worden herzien: • Bijzetkosten Deze kosten worden aangepast om beter aan te sluiten bij de werkelijke kosten voor het bijzetten van een asbus in een columbarium. Begraafbeleid gemeente Kapelle 2026-2035

29

•

Uitsluitend recht en onderhoud De tarieven voor het uitsluitend recht en onderhoud worden aangepast, zodat deze beter aansluiten bij de werkelijke kosten en de periode waarvoor ze gelden.

6.2.3 Aangepaste tarieven Bij het vaststellen van de tarieven voor de beleidsuitgangspunten 5.1 (graven) en 5.2 (columbarium) is gekozen voor een logische en evenredige verdeling van de kosten, afhankelijk van de looptijd van 20 of 40 jaar. Dit betekent dat de kosten voor het uitsluitend recht, gebruiksrecht en onderhoud voor een periode van 20 jaar zijn vastgesteld op 60% van de kosten voor een periode van 40 jaar. Deze verdeling laat zien dat de kosten passen bij de kortere gebruiksduur en lagere onderhoudsbehoefte bij een looptijd van 20 jaar. De begraafkosten, kosten voor het bijzetten van een asbus of urn, administratiekosten en vergunningskosten blijven echter gelijk, ongeacht de looptijd van 20 of 40 jaar. Dit komt doordat deze kosten eenmalige handelingen betreffen, zoals het graven van een graf of het verwerken van een vergunning, en daarom niet afhankelijk zijn van de duur van het grafrecht. De kostenstructuur voor 2026 is aangepast op basis van de wijzigingen in de bedragen zoals beschreven in paragraaf 6.2.1 (particuliere en algemene graven) en paragraaf 6.2.2 (columbarium). Deze aanpassingen zijn weergegeven in tabel 3, waarin een vergelijking wordt gemaakt tussen de huidige kostenstructuur van 2025 en de nieuwe kostenstructuur voor 2026. Situatie 2025 Particulier Algemeen Columbarium graf graf

Situatie na wijziging kostenstructuur Particulier Particulier Algemeen Columbarium graf graf graf

40 jaar € 846

40 jaar

40 jaar € 2.951

20 jaar € 1.771

€ 3.594

€ 3.594

€ 995

€ 995

€ 1.161 € 995

€ 806 € 169 € 32

€ 806 € 169 € 32

€ 2.376 € 199 € 169 € 32

€ 1.300 € 169 € 32

€ 780 € 169 € 32

€ 780 € 169 € 32

€ 500 € 180 € 169 € 32

€ 5.447

€ 4.601

€ 3.622

€ 5.447

€ 3.747

€ 3.137

€ 2.254

Uitsluitend recht Gebruiksrecht Begraafkosten Bijzetting asbus/urn Afkoop onderhoud Vergunning Administratiekosten

40 jaar € 846

20 jaar

20 jaar € 1.373

Tabel 3: Huidige structuur tarieven (2025) en nieuwe structuur tarieven (2026).

Door deze herziening wordt een eerlijke en transparante tariefstructuur gehanteerd, die aansluit bij de gebruiksduur en de werkelijke kosten die voor een graf of columbariumplaats worden gemaakt.

6.2.3 Verlenging De huidige kosten voor het verlengen van grafrechten met 10 jaar zijn relatief laag. Dit bedrag omvat zowel het gebruiksrecht, als het onderhoud. Door de tarieven transparanter te maken en aan te passen, zullen de kosten voor verlenging automatisch mee veranderen.

Begraafbeleid gemeente Kapelle 2026-2035

30

Het verlengen van graf- en gebruiksrechten wordt pas vanaf 2045 relevant. Dit is het moment waarop de eerste 40-jarige grafrechten voor particuliere graven en columbaria aflopen. Hetzelfde geldt wanneer er vanaf 2026 grafrechten met een looptijd van 20 jaar worden aangeboden; in dat geval start de verlenging pas in 2046.

Grafiek 6: Kosten voor verlenging particulier graf en columbarium in 2025 (huidig) en vanaf 2026.

Tarieven omliggende gemeenten Er is ook gekeken naar de tarieven voor lijkbezorging in de omliggende gemeenten. Dit is terug te vinden in bijlage 3.

6.3 Kostendekking De belangrijkste inkomstenbronnen zijn de grafrechten, waarvoor eenmalig wordt betaald bij uitgifte van een graf voor een periode van 40 jaar, en het uitvoeren van begravingen en bijzettingen van asbussen of urnen. Het verlengen van grafrechten zal ook een inkomstenbron worden, maar dit wordt pas relevant vanaf 2045, wanneer de eerste 40-jarige grafrechten voor particuliere graven aflopen. De uitgaven bestaan uit kosten voor bedrijfsvoering, beheer en onderhoud, en kapitaallasten. De inkomsten kunnen jaarlijks variëren, afhankelijk van het aantal begrafenissen en asbestemmingen dat in een bepaald jaar plaatsvindt. In 2024 is de kostendekking voor de begraafplaatsen verhoogd van 46% naar 75%. Vanaf 2026 zal de kostendekking van de begraafplaatsen 80% worden. Om inzicht te krijgen in de mogelijke gevolgen voor de kostendekkendheid, zijn verschillende scenario’s uitgewerkt. Deze scenario’s zijn gebaseerd op een theoretisch model, waarbij het gemiddelde aantal uitvaartmogelijkheden over de afgelopen vijf jaar (2020-2024) als uitgangspunt is genomen. Een voorbeeld van een scenario: Uitgangspunt Particuliere graven 40 jaar Algemene graven 40 jaar Kindergraf Bijzetting 1ste urn in graf 40 jaar 1ste bijzettingen in columbarium 40 jaar 2de bijzetting in columbarium 40 jaar

Aantal 48 11 1 1 4 2 67

2026 scenario 1 Particuliere graven 40 jaar Particuliere graven 20 jaar Algemene graven 20 jaar Kindergraf onbepaalde tijd Bijzetting 1ste urn in graf 40 jaar Bijzetting 1ste urn in graf 20 jaar Bijzetting 1ste urn columbarium 20 jaar Bijzetting 2de urn columbarium 20 jaar Totaal

Aantal 36 12 11 0 0 0 4 4 67

Bedrag € 5.447 € 3.747 € 3.012 € 3.247 € 3.793 € 2.624 € 2.254 € 532

Begraafplaatsen Kosten (incl. overhead) Inkomsten Verschil

Begroting 2026 Scenario 2026 € 378.385 € 378.385 € 283.789 € 285.332 € 94.596 € 93.053

Kostendekking

75%

Totaal inkomsten € 196.092 € 44.964 € 33.132 €0 €0 €0 € 9.016 € 2.128 € 285.332

75%

Tabel 4: Eén uitgewerkte scenario.

Begraafbeleid gemeente Kapelle 2026-2035

31

Verschillende scenario’s over de financiële impact worden verder uitgewerkt in bijlage 6.

Het is echter moeilijk te voorspellen hoeveel begrafenissen er zullen plaatsvinden, welke keuzes mensen daarbij maken, en hoeveel asbussen of urnen er zullen worden bijgezet. Het aanbieden van meer keuzemogelijkheden, samen met de bijbehorende tarieven voor grafuitgifte of bijzettermijnen, beïnvloedt de kostendekkendheid. Pas eind 2026 wordt duidelijk in hoeverre het scenario klopt, wanneer de definitieve inkomsten bekend zijn. Daarnaast geldt dat ook de kosten, inclusief overhead, variabel zijn. Het nemen van verschillende noodzakelijke maatregelen brengt bovendien extra kosten met zich mee. Dit wordt verder toegelicht in paragraaf 6.5. Dit samen beïnvloed de uiteindelijke kostendekkendheid van de exploitatie voor de begraafplaatsen.

6.4 Maatregelen en kosten

Om de kwaliteit van de gemeentelijke begraafplaatsen te verbeteren en het beleid zoals vastgelegd in het beleidsplan te realiseren, zijn in de komende jaren diverse maatregelen noodzakelijk. Deze maatregelen brengen extra kosten met zich mee. In tabel 1 is een overzicht opgenomen van de geplande maatregelen, waaronder het actualiseren van de begraafplaatsadministratie, het ruimen van graven en het verbeteren van columbariumplekken en strooivelden. De tabel toont tevens de bijbehorende jaarlijkse kosten tot en met 2035, de looptijd van het beleidsplan.

Tabel 5: Meerjarenplanning maatregelen met de bijbehorende kosten. Bedragen zijn incl. btw.

6.4.1 Toelichting maatregelen a. Begraafplaatsadministratie op orde brengen Een actuele administratie is essentieel voor de communicatie met rechthebbenden, het voldoen aan wettelijke verplichtingen en het beheren van de capaciteit. Bij de overgang naar een digitale begraafplaatsadministratie in 2015 was het de bedoeling de administratie binnen de bestaande capaciteit te actualiseren. De werkdruk bleek echter te hoog om dit op te pakken, en dit probleem bestaat nog steeds. Daarom is extra inzet noodzakelijk. Het actualiseren van de administratie brengt kosten voor inhuur met zich voor de komende jaren. De financiële reserve van de begraafplaatsen is € 60.000. Voor 2026 willen we dit bedrag inzetten voor extra inhuur, waarna wordt beoordeeld of aanvullende inzet nodig blijft. Begraafbeleid gemeente Kapelle 2026-2035

32

b. Ruimen van algemene graven Om de begraafcapaciteit te behouden, is het noodzakelijk om graven te ruimen. Dit proces vindt plaats op verschillende begraafplaatsen en in meerdere fasen: Om de begraafcapaciteit te behouden, is het noodzakelijk om graven te ruimen. Dit proces vindt plaats op verschillende begraafplaatsen en in meerdere fasen: 1. Kapelle, Biezelinge en Schore (2028) In 2028 worden 408 graven geruimd op de begraafplaatsen Kapelle, Biezelinge en Schore. De kosten voor de voorbereiding en het ruimen van deze graven bedragen € 251.450 (inclusief BTW). Deze kosten worden over een periode van 40 jaar afgeschreven, met een jaarlijkse afschrijvingslast van € 6.286 vanaf 2029. 2. Wemeldinge (2033) In 2033 worden 295 graven geruimd op de begraafplaats Wemeldinge. De kosten voor het voorbereiden en het ruimen van de graven bedragen € 179.375 (inclusief BTW) en worden eveneens over 40 jaar afgeschreven, met een jaarlijkse afschrijvingslast van € 4.484 vanaf 2034. Alle kosten worden ten laste gebracht van de exploitatiebegroting Algemene begraafplaatsen. c. Omvormen grindpaden In 2024 zijn de grindpaden op de begraafplaatsen in Kapelle en Wemeldinge vervangen door asfaltpaden. Voor de begraafplaatsen in Schore en Biezelinge staat deze aanpassing gepland voor 2028.

Door de nieuwe asfaltpaden worden de begraafplaatsen beter toegankelijk, vooral voor mensen die minder goed ter been zijn of gebruik maken van een rollator of rolstoel. Ook maakt de verharding het eenvoudiger om een baar over de paden te verplaatsen. De kosten voor het vervangen van de paden bedragen eenmalig € 234.125 (inclusief BTW). Deze investering wordt over 25 jaar verdeeld, met jaarlijkse kosten van € 9.365 vanaf 2029. Deze uitgaven komen ten laste van de exploitatiebegroting Algemene begraafplaatsen. d. Verbeteren kwaliteit van de columbariumplekken en strooivelden Uit een vragenlijst over het begraafbeleid, die in oktober 2024 op het participatieplatform stond, bleek dat deelnemers niet allemaal tevreden waren over de sfeer bij het columbariumplekken en strooivelden. We willen deze plekken kwalitatief verbeteren, om ze beter te laten aansluiten bij de sfeer van de begraafplaats. Per begraafplaats maken we hiervoor een plan. Het doel is om een prettiger en waardiger omgeving te creëren voor het bijzetten of uitstrooien van een urn of asbus en voor het herdenken van dierbaren. De kosten voor deze verbeteringen bedragen eenmalig € 181.500 (inclusief BTW) voor de vier begraafplaatsen. Deze investering wordt over een periode van 25 jaar afgeschreven, met jaarlijkse lasten van € 7.260 vanaf 2027.

De kosten komen ten laste van de exploitatiebegroting Algemene begraafplaatsen. e. Verwijderen grafmonument en -bedekking De gemeente onderhoudt nog steeds algemene graven die ouder zijn dan 40 jaar. Om rechtsongelijkheid en risico van schade te voorkomen, wordt voorgesteld om de grafmonumenten van deze graven te verwijderen. Dit proces begint in 2028 op de Begraafbeleid gemeente Kapelle 2026-2035

33

begraafplaats in Wemeldinge, waar 238 grafmonumenten zullen worden verwijderd. Vervolgens worden jaarlijks gemiddeld 30 grafmonumenten verwijderd, verspreid over de vier begraafplaatsen. De kosten, € 79.300 (incl. BTW), voor deze werkzaamheden worden over een periode van 40 jaar afgeschreven, met jaarlijkse lasten van € 1.983 vanaf 2029. Deze investering komen ten laste van de exploitatiebegroting Algemene begraafplaatsen. f.

Gereedmaken inbreidingslocaties Op begraafplaats Schore en Biezelinge is inbreiding mogelijk om de begraafcapaciteit op korte termijn te vergroten. Hierdoor kunnen ca. 11 graven worden gerealiseerd. De kosten voor het gereedmaken van deze locatie bedragen eenmalig € 2000 euro. Ook bij begraafplaats Biezelinge is inbreiding mogelijk met ca. 20 graven. Het strooiveld wordt verkleind, waardoor het er ca. 20 graven worden gerealiseerd. De kosten voor het gereedmaken van deze locatie bedragen eenmalig in 2028 € 17.500. Deze kosten (€ 19.750) komen ten laste van de exploitatiebegroting Algemene begraafplaatsen.

g. Ruimen graven voor onbepaalde tijd Om de toekomstige begraafcapaciteit te waarborgen, is het noodzakelijk om ook graven voor onbepaalde tijd te ruimen. Van een aanzienlijk aantal graven zijn de rechthebbenden echter onbekend. Voordat tot ruiming kan worden overgegaan, moet we een protocol volgen om deze rechthebbenden op te sporen, wat een intensief en tijdrovend proces is. Als er uiteindelijk geen rechthebbende is gevonden, vervalt het graf aan de gemeente. Aangezien het aantal te ruimen graven momenteel niet vaststaat, is dit punt voorlopig opgenomen op de PM-post. Zodra meer duidelijkheid ontstaat, zal een afzonderlijk financieel voorstel worden ingediend.

6.4.2 Begroting Om een overzicht te bieden van de begroting voor de algemene begraafplaatsen gedurende de looptijd van het beleidsplan 2024–2035, geven we inzicht in de financiële gevolgen over deze gehele periode. Vanaf 2027 worden de kosten, inclusief overhead, jaarlijks met 2,6% geïndexeerd. De inkomsten zijn afhankelijk van het aantal begrafenissen en bijzettingen per jaar. Omdat deze aantallen vooraf niet precies te voorspellen zijn, is gekozen voor een scenario gebaseerd op het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar. Daarnaast zijn de maatregelen uit tabel 5 in de exploitatiebegroting verwerkt. Begraafplaatsen Kosten (incl. overhead) Maatregelen Totale kosten

Werkelijk 2024 € 409.049 €0 € 409.049

Begroting 2025 € 418.234 €0 € 418.234

Begroting 2026 € 378.385 €0 € 378.385

Begroting 2027 € 387.346 € 7.260 € 394.606

Begroting 2028 € 376.853 € 27.010 € 403.863

Begroting 2029 € 409.913 € 24.894 € 434.807

Begroting 2030 € 420.571 € 24.894 € 445.465

Begroting 2031 € 431.506 € 24.894 € 456.400

Begroting 2032 € 442.725 € 24.894 € 467.619

Begroting 2033 € 454.236 € 24.894 € 479.130

Begroting 2034 € 466.046 € 29.378 € 495.424

Begroting 2035 € 478.163 € 29.378 € 507.541

Inkomsten op basis van scenario

€ 352.217

€ 313.676

€ 285.332

€ 292.751

€ 300.362

€ 308.172

€ 316.184

€ 324.405

€ 332.839

€ 341.493

€ 350.372

€ 359.482

Verschil

€ 56.832

€ 104.558

€ 93.053

€ 101.855

€ 103.501

€ 126.635

€ 129.281

€ 131.995

€ 134.780

€ 137.637

€ 145.052

€ 148.059

Kostendekking

86%

75%

75%

74%

74%

71%

71%

71%

71%

71%

71%

71%

Tabel 6: Exploitatiebegroting Algemene begraafplaatsen 2024-2035.

In de begroting voor 2026 is voorlopig een kostendekking van 80% opgenomen, wat inhoudt dat 80% van de kosten gedekt moet worden door de inkomsten. Deze dekkingsgraad wordt ook als richtlijn gehanteerd voor de komende jaren. Om in 2026 een kostendekking van 80% te bereiken, worden de tarieven voor lijkbezorging dat jaar met 6% verhoogd. Begraafbeleid gemeente Kapelle 2026-2035

34

Begraafplaatsen Kosten (incl. overhead) Maatregelen Totale kosten

Werkelijk 2024 € 409.049 €0 € 409.049

Begroting 2025 € 418.234 €0 € 418.234

Begroting 2026 € 378.385 €0 € 378.385

Inkomsten

€ 352.217

€ 313.676

€ 302.452

Verschil

€ 56.832

€ 104.558

€ 75.933

Kostendekking

86%

75%

80%

Na 2026 worden de inkomsten nauwlettend gevolgd. Indien nodig kunnen de tarieven, naast de jaarlijkse indexering, met een nader vast te stellen percentage worden aangepast om ook in de komende jaren de kostendekking rond dit niveau te behouden.

6.6 Uitvaart voor een gemeentelijke uitvaart of voor onvermogende 6.6.1 Gemeentelijke uitvaart Wanneer een overledene geen familie of vrienden heeft, of als nabestaanden de kosten van een uitvaart niet kunnen dragen of willen betalen, is de gemeente wettelijk verplicht om de uitvaart te verzorgen. Dit staat bekend als een gemeentelijke uitvaart. De gemeente werkt samen met een uitvaartondernemer om de uitvaart binnen een vastgesteld budget te organiseren, wat meestal resulteert in een sobere uitvaart. De kosten voor gemeentelijke uitvaart worden, indien mogelijk, gedekt door de nalatenschap van de overledene. Als deze nalatenschap niet toereikend is, probeert de gemeente de kosten te verhalen op wettelijk bepaalde bloed- en aanverwanten. Als dit niet mogelijk is, neemt de gemeente de kosten voor haar rekening. Ondanks dat gemeentelijke uitvaarten in de gemeente Kapelle zeer sporadisch voorkomen, gaan we beleidsregels opstellen waarin verschillende situaties worden beschreven, waarbij de gemeente betrokken is bij uitvaart van een overledene. De verwachting is dat deze situaties in de toekomst vaker zullen voorkomen. Het opstellen van de beleidsregels zorgt voor een duidelijke en gestructureerde aanpak, wanneer de gemeente betrokken is bij het regelen van een uitvaart. Ook geeft dit duidelijkheid over de rol van de gemeente.

De beleidsregels bieden richtlijnen en procedures, zodat medewerkers weten hoe ze moeten handelen in verschillende situaties. Dit vermindert onzekerheid en zorgt ervoor dat de gemeente consistent en efficiënt kan optreden, ongeacht de specifieke omstandigheden van elke situatie. Het draagt bij aan een ordelijke en respectvolle afhandeling van de uitvaart.

6.6.2 Uitvaart voor onvermogende De motie (M2019-20) vroeg om te onderzoeken of het mogelijk was om beleid te ontwikkelen voor de kwijtschelding van uitvaartkosten. Dit houdt in dat sommige kosten van een begrafenis of Begraafbeleid gemeente Kapelle 2026-2035

35

crematie volledig of gedeeltelijk kunnen worden kwijtgescholden voor mensen die deze niet kunnen betalen, zodat iedereen een waardige uitvaart kan krijgen, ongeacht hun financiële situatie. Inwoners met een minimuminkomen die zelf een begrafenis of crematie willen regelen, kunnen bij de gemeente bijzondere bijstand aanvragen voor de uitvaartkosten. Deze bijstand kan worden verleend aan erfgenamen en familieleden die wettelijk verplicht zijn voor de overledene te zorgen, als de nalatenschap onvoldoende is en de nabestaanden niet genoeg middelen hebben. De voorwaarden voor deze bijstand zijn vastgelegd in artikel 35 van de Participatiewet en de beleidsregels voor bijzondere bijstand.

Begraafbeleid gemeente Kapelle 2026-2035

36

7. Vervolg Implementatie Het implementeren van dit beleid vraagt om een zorgvuldige planning en communicatie met alle betrokkenen. We maken een tijdsplanning voor de uitvoering van de verschillende beleidsmaatregelen en zorgen voor een duidelijke communicatie naar nabestaanden, bewoners en andere belanghebbende. Door deze stappen te volgen, kunnen we ervoor zorgen dat de begraafplaatsen in de gemeente Kapelle toekomstbestendig en respectvol beheerd worden. Evaluatie In 2029 zal een evaluatie plaatsvinden om de voortgang en uitvoering van de beleidsuitgangspunten te beoordelen, zoals vastgesteld in 2026. Hierbij wordt gekeken naar de mate waarin de gestelde doelen zijn bereikt, zoals het waarborgen van voldoende begraafcapaciteit, het versterken van biodiversiteit en het opstellen van een lijst met waardevolle graven. Ook wordt gekeken of de gewijzigde graf- en verlengingstermijnen effectief zijn gebleken. Daarnaast wordt beoordeeld of aanpassingen in het beleid nodig zijn op basis van veranderde wetgeving, maatschappelijke ontwikkelingen of nieuwe behoeften van inwoners. Dit evaluatiemoment biedt inzicht in eventuele knelpunten en vormt de basis voor verbeteringen, zodat het beleid actueel en toekomstbestendig blijft.

Het evaluatiemoment biedt tevens de mogelijkheid om betrokken partijen, zoals inwoners en belanghebbenden, te raadplegen en hun feedback mee te nemen in het verdere beleid.

Begraafbeleid gemeente Kapelle 2026-2035

37