Document · PDF

2024-65b D24.317041 Reactienotitie DEFINITIEF 11nov24

Raadsvergadering 28 januari 2025, gemeente KapelleBij agendapunt: Beleidsplan Circulaire Economie 2025-2028 Zeeuwse gemeenten8.409 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Reactie door Kernteam

Hoofdstuk/ Pagina 38-39

Gemeente Schouwen-Duiveland

Gemeente Sluis

Div

Gemeente Noord-Beveland

Div

Gemeente Noord-Beveland

Div

Gemeente Noord-Beveland

8-9

Gemeente Noord-Beveland

Div

Gemeente Noord-Beveland

19, 21

Gemeente Noord-Beveland

21 (tabel 2, punt 1)

Gemeente Noord-Beveland

21 (tabel 2, punt 3)

Gemeente Noord-Beveland

22 (tabel 2, punt 9)

Gemeente Reimerswaal

Algemeen

Gemeente Reimerswaal

Algemeen

MVI-Platform

Blz. 20

MVI-platform

Blz. 20

MVI-platform

Blz. 20

Impuls

Blz. 24

Kennis & Innovatienetwerk Circulair Bouwen

Blz. 24

K&I netwerk Circulair Bouwen

Blz. 24

Stakeholders/K&I/Bouwend Zeeland

Blz. 24

Beveland Wonen

Blz. 24

K&I Netwerk

Blz. 24

Stakeholders

Blz. 25

K&I/stakeholders

Blz. 25

Impuls Zeeland

Blz. 27

MVI-platform

Blz. 27

Fraanje

Blz. 27

Bouwend Zeeland

Blz. 27

MVI-platform

Blz. 27

K&I netwerk/ Bouwend Zeeland

Blz. 27

Stakeholders/K&I/UCR

Blz. 27

MVI-platform

Blz. 34

Impuls Zeeland/MVI-platform

Blz. 34

MVI-platform

Blz. 34

Zeeuws Klimaatfonds/MVI-platform

Blz. 34

UCR

Blz. 34 (in de tekst staat 2025 / in doelstellingenoverzicht 2026)

Provincie Zeeland/Impuls Zeeland/Rabobank

Blz. 34

MVI-Platform

O.L.A.Z.

Blz. 34

Het Werknet

Rabobank/ZMF

Blz. 34

O.L.A.Z.

Blz. 3 (bijlage)

O.L.A.Z.

Blz. 29

O.L.A.Z.

Blz. 29

K&I Netwerk

Blz. 30

Stakeholder

Blz. 30

Stakeholder

Blz. 30

O.L.A.Z.

Blz. 30

Stakeholder

Blz. 30

Gemeente Kapelle

Blz. 24

Gemeente Kapelle

Blz. 25

Gemeente Kapelle

Blz. 25

Gemeente Kapelle

Blz. 25 / Blz. 30

Gemeente Kapelle Gemeente Kapelle

Blz. 3 (bijlage)

Gemeente Kapelle

Blz. 30

Gemeente Kapelle

Blz. 38

Gemeente Kapelle

Div

Gemeente Kapelle

Blz. 4

Gemeente Kapelle

Blz. 19

Gemeente Kapelle

Blz. 19

Gemeente Kapelle

Blz. 19

Gemeente Kapelle

Blz. 19

Gemeente Kapelle

Blz. 19

Gemeente Kapelle

Blz. 27

Gemeente Kapelle

Blz. 26

Gemeente Kapelle

Blz. 31

Gemeente Kapelle

Blz. 34

Gemeente Kapelle

Blz. 37-38

Gemeente Kapelle

Blz. 36

Gemeente Kapelle

Blz. 36

Gemeente Kapelle

Gemeente Middelburg

Blz. 4

Gemeente Middelburg

Blz. 5

Gemeente Middelburg

Blz. 6

Gemeente Middelburg

Blz. 8

Gemeente Middelburg

Blz. 16

Gemeente Middelburg

Blz. 19

Gemeente Middelburg

Blz. 20

Gemeente Middelburg

Blz. 20

Gemeente Middelburg

Blz. 20

Gemeente Middelburg

Blz. 21

Gemeente Middelburg

Blz. 22

Gemeente Middelburg

Blz. 23

Gemeente Middelburg

Blz.27

Gemeente Middelburg

Blz. 28

Gemeente Middelburg

Blz.30/31

Gemeente Middelburg

Blz. 33

Gemeente Middelburg

Blz. 33

Gemeente Middelburg

Blz. 34

Gemeente Middelburg

Blz. 34

Gemeente Middelburg

Blz. 34

Gemeente Middelburg

Blz. 34

Gemeente Middelburg

Blz.34

Gemeente Middelburg Gemeente Middelburg

Blz. 34

Gemeente Middelburg

Blz. 35

Gemeente Middelburg

Blz. 36

Gemeente Middelburg

Blz. 44

Gemeente Middelburg Gemeente Middelburg

Gemeente Middelburg

Blz. 45

Gemeente Middelburg

Bijlage 1

Gemeente Goes

12/13

Gemeente Goes

Bijlage 1: 2

Gemeente Goes

5.1.3 + 5.1.4

Gemeente Hulst

Gemeente Terneuzen

Gemeente Tholen

Opmerking Aantal fte is te laag ingeschat De volgende zin iets anders formuleren “Waarmee draagt de gemiddelde Nederlander het meeste bij aan klimaatverandering? Niet door vlees of op vliegvakantie te gaan, maar door het aanschaffen van spullen.” Nu lijkt het net of geen vlees eten of niet vliegen niet bijdraagt aan klimaatverandering.

Uitlijning niet overal gelijk. Punten, spaties en witregels, enkele typefoutjes. Zie voorstellen in rood-> document 20240812 Definitief Concept beleidsplan Circulaire Economie Zeeuwse gemeenten_opm communicatie In de map input consultatieronde beleidsplan CE Wat is het beginjaar waarvan uit wordt gegaan met betrekking tot de hoofdambitie en de procentuele doelstellingen van het beleid? En waar staan we nu als Zeeuwse gemeenten op het gebied van circulariteit ten opzichte van dat beginjaar? En brengen de acties uit het uitvoeringsplan ons ook echt veel dichter bij de doelstelling, oftewel: worden die meetbaar gemaakt?

Hoe gaan de gemeentes circulariteit ''afdwingen'' bij particuliere bouwprojecten en woningbouwverenigingen?

Hoe circulair is de veeteelt in Zeeland als het gaat om broeikasgasemissies? Daar wordt erg beperkte aandacht aan besteed in het stuk. De koppeling van het CE-beleid en de RES is niet helemaal duidelijk. Kan dit helderder worden gemaakt?

Is er ook beleid op kringlooplandbouw? Kunnen we extra inzetten op kringlooplandbouw, door bijvoorbeeld als gemeenten circulaire landbouwproducten af te gaan nemen?

Waarom zitten er maar 8 gemeenten in het kernteam CE, terwijl het beleid voor alle Zeeuwse gemeentes is?

Kunnen we de milieukostenindicator (MKI) toe gaan passen bij bouwprojecten?

Graag een verdere concretisering van veel actiepunten die nu zijn genoemd in het beleid. Bijvoorbeeld bij het toepassen van biobased materials: Welke biobased materials dan? Waarschijnlijk zijn niet alle biobased materialen even wenselijk... Vanuit het bouwen is dit punt zeer lastig realiseerbaar. Het is niet wettelijk vastgelegd en een deel van het bouwtoezicht is geprivatiseerd. Dan hebben we er geen zicht op. Ik vraag me dan ook af of het handhaafbaar is. Circulair bouwen meenemen in prestatieafspraken is lastig. De prestatieafspraken worden met een hele groep partijen afgesloten. Bovendien is het traject reeds opgestart, dus dat zou dan nu meegenomen moeten worden. De afspraken worden voor 5 jaar gemaakt. Het is heel belangrijk dat dit juridisch goed verankert zit. Extra eisen stellen bovenop de wettelijke voorschriften is niet altijd juridisch mogelijk. Ik ga ervanuit dat er ook gecontroleerd moet worden op de bouwplaats, dus het bouwtoezicht dient dan ook wel goed op de hoogte te zijn. In het stuk wordt impliciet gezegd dat de nationale doelstellingen van 50% reductie in 2030 worden overgenomen in het beleidsstuk. Er wordt geen bespiegeling gemaakt over of die doelstelling realistisch en haalbaar is. De gemeenteraad van Reimerswaal vindt de doelstellingen vanuit het rijk onrealistisch, en veel te ingrijpend. Zie ook de brief die is verstuurd aan de kerngroep.

Daarnaast vindt ze dat áls de doelstelling wordt geadopteerd door het gemeentelijk beleid, het beleid veel te weinig ambitieus is. De gemeenteraad heeft de zorg dat circulaire eisen gevolgen hebben voor de haalbaarheid van de woondeal. Hier zien ze te weinig financiële ondersteuningen vanuit het rijk.

Betreft doelstelling “Alle Zeeuwse gemeenten hebben het beleid circulaire economie in 2024 vastgesteld en stellen ieder jaar een concreet uitvoeringsprogramma op” Tip: Neem dit ook op in je jaarlijkse begroting zo krijg je meer borging vanuit alle afdelingen. Betreft doelstelling: “Eind 2026 zijn alle noodzakelijke medewerkers zijn om circulair economie in in hun werkveld te kunnen toepassen” Opmerking [uitvoeringsprogramma]: Bewustwording is heel belangrijk om mee te starten! Het MVI Platform heeft trainingen voor gemeenten over circulair inkopen voor alle medewerkers binnen de organisatie met praktijkvoorbeelden. Deze trainingen kunnen ook gebruikt worden voor leveranciers en ondernemers in je gemeente want ook zij kopen in. Gemiddeld is namelijk 90% van je footprint als organisatie afkomstig van wat je inkoopt. Betreft doelstelling: “In 2026 hebben alle (college) bestuurders algemene kennis van circulariteit en bouw en gebouwde omgeving, door bijvoorbeeld circulaire bijeenkomsten en werkbezoeken met alle wethouders.” Opmerking [uitvoeringsprogramma]: Vanuit het kennisnetwerk circulair bouwen Zeeland hebben we een bewustwordingstool ontwikkeld met de werkgroep meetmethodiek. Oemoemenoe. Hiermee hebben we gebouwen doorgerekend. En laten zien welke Zeeuwse voorbeelden er zijn om je score te verbeteren. Het is het voorportaal voor het nieuwe normaal.

We organiseren graag 1 van de bijeenkomsten voor jullie bestuurders Betreft doelstelling: “Vanaf 2028 bevatten, waar mogelijk, alle nieuwbouwprojecten bij uitgifte van eigen grond (gemeente) circulaire prestatie-richtlijnen/ambities zoals percentages secundair materiaal, biobased materialen, losmaakbaarheidsindex en een materialen paspoort.” Opmerking [inhoudelijk/uitvoeringsprogramma]: Mag wel wat eerder en ambitieuzer. Impuls kijkt naar nieuwe normaal. Willen kijken hoe dit te versnellen. Nog geen geld voor. Nieuwe normaal is een invulling. In 2028 al. Tot die tijd ernaartoe werken. GPR BREAM-> Ervaring is vooral voor grotere projecten (die zijn er bijna niet in Zeeland) Betreft doelstelling idem “Vanaf 2028 (…) materialen paspoort”

Opmerking [uitvoeringsprogramma]: Bekijk ook de Oemoemenoe tool van K&I en maak er evt. gebruik van. Uitzoeken ism K&I netwerk. Opmerking: Met MPG bereiken we niet goed wat we willen. Betreft doelstelling: “In 2025 bestaat er een (lokaal) koplopernetwerk van projectontwikkelaars, bouwpartijen, ingenieursbureaus, kennisinstellingen, ngo's en andere sympathisanten die actief de circulaire economie stimuleren.” Opmerking [uitvoering/proces]: Meer gebruik maken van de K&I bijeenkomsten. Er had ook meer afstemming mogen zijn met K&I netwerk over dit beleidsplan. Betreft doelstelling idem “In 2025 (…) economie stimuleren”

Opmerking [haalbaarheid/uitvoering]: Aanbieders willen dat er een gelijk speelveld is. Alle gestelde doelstellingen moeten makkelijk te halen zijn volgens de stakeholders/K&I/bouwend NL. Advies: Werk samen met K&I en zoek elkaar meer op. K&I kan hier veel in betekenen. Betreft doelstelling “Vanaf 2025 wordt circulair bouwen meegenomen in actualisatie van de prestatieafspraken met woningbouwcorporaties” Opmerking [uitvoering/invulling]: Circulair dakbedekking. Beveland wonen heeft afspraken gemaakt. Woningcorporaties gaan Biobased Isoleren Betreft doelstelling: In 2026 is er een servicepunt over duurzaam bouwen waar inwoners en bedrijven informatie kunnen inwinnen over bedrijven en projecten met betrekking tot circulair bouwen, slopen/oogsten, (biobased) renoveren en isoleren en natuurinclusief bouwen Opmerking [uitvoering]: K&I kan het loket zijn voor bedrijven. Provincieloket is er ook Betreft doelstelling: Vanaf 2026 worden bij gronduitgifte door de gemeente circulaire criteria opgenomen in de voorwaarden voor toekomstige plannen of projecten. Opmerking [inhoudelijk actiepunt]: Gaat om gemeentelijke gronden. Kan niet altijd, wel via een ontwikkelaar. Gemeente zelf kan het niet? Uitzoeken of dit kan. Eerst nog even toetsen. Niet eigen grond: opnemen in omgevingsvisie. In gesprekken kijken hoever je komt en vastleggen in een anterieure OVK.

Nog even goed navragen bij Goes, die hebben dit uitgezocht. MPG zou aangescherpt worden maar er komen vanuit het Rijk geen eisen bij. Materialenpaspoort niet verplicht, C02doelstellingen norm niet. deel uit van alle nieuwe Betreftnieuwe doelstelling: “Vanaf 2026 maken circulaire economie gebiedsontwikkelingsprojecten en waar mogelijk bij bestaande/lopende projecten” Opmerking [uitvoering/haalbaarheid element uitvoering]:Convenant NH ondertekenen: dan moet er wel een gelijk speelveld zijn, en als alle partijen gezamenlijk ondertekenen. K&I geen voorstander, kan ook niet meeondertekenen. Misschien beter eerst kijken vanuit K&I wat je samen kunt doen. Niet alle gemeenten al op 1 lijn welke convenanten gezamenlijk Betreft doelstelling: “Vanaf 2028 wordttebijondertekenen. alle infrastructuurprojecten in opdracht van de gemeenten circulariteit meegenomen in alle fases van een project (fases; initiatief / definitie / ontwerp / voorbereiding (bestek) / aanbesteding / uitvoering Vraag [inhoudelijk]: is er in/ nazorg).” de weging van circulariteit geen minimum meegenomen? Antwoord Ernst (Reimerswaal) in de sessie gegeven: Er is geen minimum expliciet in de doelstellingen genoemd om een consensus in formulering tussen de 13 gemeenten te houden. Betreft doelstelling idem: “Vanaf 2028 (…) uitvoering/ nazorg).

Opmerking [uitvoering]: We presenteren graag hoe Provincie Zeeland dit binnen GWW (Grond, water en weg) projecten uitvraagt en de impact meting tool voor aanbieders. Hiervan kunnen we een training maken. Betreft doelstelling: “Eind 2025 zijn door de Zeeuwse gemeenten gezamenlijk criteria ontwikkeld hoe circulariteit wordt meegenomen in alle fases van infrastructuurprojecten die in opdracht van de gemeente worden uitgevoerd.” Opmerking [uitvoering]: Neem de richtlijnen mee in je programma van eisen

Betreft doelstelling idem: “Eind 2025 (…) worden uitgevoerd.”

Opmerking [uitvoering] Als gemeenten aansluiting zoeken bij eisen van provincie en RWS. Gelijke eisen motiveren ondernemers om te investeren. Betreft doelstelling: “Vanaf 2025 wordt er gewerkt aan een gemeentelijk netwerk van ambtenaren voor kennisuitwisseling van praktijkvoorbeelden en het bevorderen van integraliteit van infrastructuurprojecten.” Opmerking [uitvoering]: Hiervoor kan het MVI-platform worden gebruikt Betreft doelstelling: “In 2025 bestaat er een (lokaal) koplopernetwerk van projectontwikkelaars, bouwpartijen, ingenieursbureaus en andere sympathisanten die actief de circulaire economie stimuleren.” Opmerking [uitvoering/invulling]: Er bestaat een K&I netwerk Circulair Bouwen. Er kan ook een tak Infrastructuur & Openbare Ruimte worden opgezet/uitgewerkt, maar hierin is het belangrijk om op te halen in welke onderwerpen er behoefte is. Arjan [Bouwend Zeeland] gaf aan dat hij hier wel een samenwerkingsmogelijkheid in ziet als het om ophalen. Betreft doelstelling: “We hebben in 2027 in gaat de regio een circulaire infra hub waar waardevolle materialen vanuit de openbare ruimte uit de regio heen gebracht kunnen worden en opnieuw worden verkocht/gedeeld.” 1) Vraag [inhoudelijk]: hoe zit het nu met een infrahub? Bestaat er al zoiets? Antwoord: Nu heeft haast elke gemeente een kleine locatie waar goederen kunnen worden opgehaald.

Deze kleinschalige hubs zijn meer voor materiaal voor reparatie. Een grootschalige hub kan wellicht worden opgezet i.s.m het K&I netwerk Circulair Bouwen. 2) Mogelijke rol UCR [uitvoeringsgericht/ actiepunt]-Een student van UCR kan mogelijk onderzoek doen naar de mogelijkheden voor een infrahub locatie, hoe los je het logistieke vraagstuk bij vraag en aanbod zo efficiënt mogelijk op. De mogelijkheid voor samenwerking tussen studenten – gemeente wordt nog verder opgepakt. Bijvoorbeeld: als Zeeuwse gemeenten onderzoeksvragen bundelen en deze 1x/jaar voor te leggen aan het onderwijs. Dit nog verder uitwerken. Over de doelstelling “In 2025 werken alle Zeeuwse gemeenten volgens het Manifest MVOI en zijn actief aan de slag met het opstellen van een MVOI actieplan en circulair inkoopbeleidsplan, bij voorkeur gekoppeld aan de Sustainable Development Goals.

Opmerking [uitvoering]: Het MVI-Platform heeft een template waarmee alle gemeenten kunnen werken zie voorbeelden PZ en gemeente Heerlen op onze website Over de doelstelling: “Vanaf 2025 heeft iedere gemeente minimaal 2 inkoopprojecten per jaar waarin circulaire en MVOI vereisten zijn opgenomen en kiezen de gemeenten leveranciers en opdrachtnemers mede op basis van hun circulaire kennis, ambities en ervaring.” 1) Opmerking Impuls [uitvoering]: Maak gebruik van een transitietool voor de circulariteitseisen 2) Opmerking MVI-Platform [uitvoering]: We kunnen deze projecten zichtbaar maken op het MVI Platform, via het SDG inkoop kompas support bieden bij de uitvraag door de SDG dialoog en de impact meten via MVI database. Over de doelstelling: “Vanaf 2025 heeft iedere gemeente minimaal 2 inkoopprojecten per jaar waarin circulaire en MVOI vereisten zijn opgenomen en kiezen de gemeenten leveranciers en opdrachtnemers mede op basis van hun circulaire kennis, ambities en ervaring.” Opmerking [uitvoering]: Met onze impacttools kun je veel meer meten dan alleen CO2. als iedereen gaat meten kunnen we ook gaan benchmarken per inkoop groep en elkaar helpen om te leren wat er kan en hoe we de lat iedere keer weer hoger kunnen leggen. Wij zetten graag een community of pratis op hiervoor zoals we ook in Limburg hebben gedaan.

Over de doelstelling: “In 2028 hebben we 100 regionale bedrijven geholpen met het invoeren van circulair inkopen en het maken van circulaire stappen in hun kern processen door middel van trainingen.” 1) Opmerking ZKF [inhoudelijk/formuleren]: Het is handig om in deze doelstelling te verduidelijk dat dit om regionaal in totaal 100 bedrijven gaat en 100 bedrijven per gemeente. Hier was ook instemming mee bij ander andere stakeholders. 2) Opmerking MVI-Platform [uitvoering]: Wij kunnen trainingen geven aan bedrijven samen met Karin van Ijsselmuiden geeft het MVI platform trainingen aan bedrijven. Want hun impact komt vaak ook uit de supply chain! Dus wat ze inkopen.

Over de doelstelling: “Vanaf 2026 geven de Zeeuwse gemeenten minimaal 100 bedrijven de mogelijkheid om d.m.v. trainingen en coaching gespreken inzicht te krijgen in de toekomstbestendigheid van het bedrijf, denk daarbij aan bijvoorbeeld strengere regelgeving, leveringszekerheid van goederen/grondstoffen. Opmerking [uitvoering]: UCR als onderdeel van het Delta Climate Centre budget beschikbaar kan stellen voor kennisverspreiding en stimuleren van bewustwording buiten academia. Er werd ook voorgesteld om samenwerking op te zoeken met verschillende onderwijsinstellingen voor een kennisnetwerk. De Rabobank neemt graag een rol in als het gaat om kennis delen en netwerk en middelen/geleden beschikbaar te stellen. Verder pakken ze graag een rol met het organiseren en onderzoeken als het gaat om de koppeling met het koplopernetwerk. Over de doelstelling: “Vanaf 2025 promoten de gemeenten actief instrumenten (b.v. milieubarometer) die milieu impact en grondstofgebruik monitoren voor bedrijven.”

1) Opmerking PZ/Impuls Zeeland/Rabobank [uitvoering]: Maak de aanleiding om te verduurzamen duidelijk voor bedrijven, bijv. door de nieuwe corporate sustainability reporting directive. 2) Opmerking MVI-Platform [uitvoering]: Je zou ook de inkoop tools MVI database beschikbaar kunnen stellen deze zijn gratis te gebruiken alleen voor validatie wordt betaald. Daarnaast zijn we deze tool CSRD proof aan het maken zodat de bedrijven deze ook in hun jaarverslag kunnen gaan gebruiken. Over de doelstelling: “Vanaf 2025 hebben de Zeeuwse gemeenten 2-4 keer per jaar een gezamenlijke educatieve campagne dat slimmer consumeren stimuleert en de bijbehorende mogelijkheden in de provincie laat zien.” 1) Opmerking O.L.A.Z [uitvoering]: Als het gaat om de doelstelling slimmer consumeren kan O.L.A.Z hier een rol in spelen met een campagne tegen voedselverspilling. Idee om gemeentelijk op te pakken: 100/100/100 actie. 2) Opmerking Het Werknet [uitvoering]: Ook een handig programma hiervoor is Zero Waste Nederland/Zeeland met een speciaal programma voor gemeenten over afvalpreventie.

Over de doelstelling: “Vanaf 2025 faciliteren we per gemeente per jaar minimaal 2 inwoners initiatieven die betrekking hebben op thema’s zoals verpakkingen, streekproducten, seizoensgebonden producten, minder vlees, 2e hands, repareren, delen, minder verharden, inheems groen, toepassing duurzame/biobased producten bij verbouw en tuininrichting verbouwproducten etc.: 1) Opmerking Rabobank [uitvoering]: (Burger)initiatieven zoals Rapaircafés kunnen financiële steun aanvragen bij de ledenraad van de Rabobank die 4x per jaar bij elkaar komt. 2) Opmerking ZMF [uitvoering]: Gemeenten kunnen het ZMF ondersteunen door gezamenlijk deel- en repareer initiatieven binnen Zeeland in kaart te brengen. Andere aanleiding als haakje, is Right to Repair, een speerpunt is dat het ZMF volgend jaar gaat uitrollen via verschillende acties, waar gemeentes weer op kunnen aanhaken. ZMf ondersteunt circulaire burgerinitiatieven via de jaarlijkse Kringlogo-prijs.

Eventueel samen met gemeenten het bereik vergroten? Over de doelstelling: “In 2027 hebben de Zeeuwse gemeenten alle publieke en maatschappelijke organisaties in de provincie de mogelijkheid geboden om mee te doen aan programma’s (zoals bijvoorbeeld op inkoop, afval scheiden, bewustwording campagnes of meedoen aan verspillingvrije week) om hun (rest) afval te voorkomen/reduceren.” Opmerking [inhoudelijk/doelgroep]: Verspillingsvrije week is zowel voor inwoners als bedrijven. Staat nu alleen bij bedrijven genoemd. Aanpassen in het beleidsplan Over doelstelling: “De Zeeuwse gemeenten omarmen de VANG-huishoudelijke doelstellingen van het ministerie van I&M en spannen zich in om deze te behalen via gemeentelijk beleid en (toegangs)beleid op de milieustraten. Er wordt steeds geconformeerd aan de jaartallen en gerichte doelen zoals opgenomen in (herijkingen) van het VANG-programma” Opmerking [inhoudelijk/doelgroep]: OLAZ is de gemeente dus valt onder eigen organisatie i.p.v. inwoners? Is ten behoeve van inwoners en staat daarom bij inwoners. Nog even goed naar kijken Over doelstelling: “De Zeeuwse gemeenten borduren voort op het principe- besluit van het O.L.A.Z. "regionale spreiding milieustraten Zeeland' met als doel het realiseren van (3) circulaire ambachtscentra in Zeeland. In 2024 wordt via de GR O.L.A.Z. een besluit genomen over de aanpak hiertoe.”

Opmerking [inhoudelijk/doelgroep]: O.L.A.Z. is de gemeente dus valt onder eigen organisatie i.p.v. inwoners? Is ten behoeve van inwoners en staat daarom bij inwoners. Nog even goed naar kijken. Mogelijkheid bruikbare spullen er vooraf uithalen. Dan geen afvalstatus. Over doelstelling: “Vanaf 2026 zijn de bestaande duurzaamheidsloketten uitgerust voor vragen over circulair ondernemen. Waar mogelijk versterken gemeenten elkaar voor het openen van een gezamenlijk duurzaam ondernemersloket. Alle ondernemers die een vergunning of subsidie aanvragen worden gewezen op de circulaire mogelijkheden.” Opmerking [uitvoering] Benut K&I en provincie als loket voor bedrijven. Over doelstelling: “We hebben in 2027 in de regio een circulaire bouwhub waar waardevolle materialen van bouwbedrijven uit de regio heen gebracht kunnen worden en opnieuw worden verkocht/gedeeld.” Opmerking [uitvoering + inhoudelijk (formuleren): Stukje opvoeding naar bouwbedrijven. Zijn gewend om alles bij 1 leverancier te halen. Niet te veel bouwhubs om verspreiding te voorkomen. Kijken over we ervan moeten maken: we onderzoeken i.p.v. hebben? Over de doelstelling: “In 2027 zijn 100 bedrijven geïnformeerd over het opnieuw inzetten van grondstoffen en of het hoogwaardiger verwerken van afvalstromen.” Opmerking (inhoudelijk (ambitie + formuleren) + actiepunt): 100 Zeeuwsbreed. Niet ambitieus. Is bijgesteld.

Staat deze doelstelling er 2x in?? Over de doelstelling: “In 2025 formuleren de Zeeuwse gemeenten binnen het O.L.A.Z. een duurzaamheidsbeleid op het gebied van de inzet van duurzaam materiaal en materieel voor het O.L.A.Z. en de uitvoeringsorganisatie ZRD.” Opmerking (inhoudelijk): Hoort bij eigen organisatie i.p.v. inwoners Over de doelstelling: “In 2026 bestaat er een netwerk van deel-, reparatie- en hergebruik faciliteiten voor inwoners en de gemeenten promoot deze faciliteiten ook via bijeenkomsten, websites en andere communicatiekanalen (elke gemeente heeft in 2025 ten minste 1 repaircafe en 1 kringloopwinkel).” Opmerking (uitvoering + vraag): Repaircafé mogelijk in centrum of kern? Over de activiteit bij doelstelling bij de thema Bouw & Gebouwde omgeving: “Vanaf 2028 bevatten, waar mogelijk, alle nieuwbouwprojecten bij uitgifte van eigen grond (gemeente) circulaire prestatie-richtlijnen/ambities zoals percentages secundair materiaal, biobased materialen, losmaakbaarheidsindex en een materialen paspoort.” Opmerking: In de activiteit gekoppelt aan de doelstelling staat opstellen circulaire prestatie-eisen. Dit is dus net een andere verwoording. Voorkeur voor dezelfde verwoording. Over de doelstelling bij thema Bouw & Gebouwde omgeving:

“In 2026 hebben we met het regionale waterschap, gemeenten en de provincie afgesproken dat we bij toekomstige nieuwbouwwijken focussen op het zoveel mogelijk hergebruiken en opslaan van water in de wijk tot een maximum van 100 liter water per persoon per dag.” Verduidelijkingsvragen voor de uitvoering: - Bij wie ligt deze inspanning? - Wie gaat dit monitoren en hier mogelijk op handhaven?

Over de doelstelling bij thema Bouw & Gebouwde Omgeving: “De gemeenten bekijken structureel vanaf 2025 of inwonerscollectieven die zelf circulaire initiatieven willen bouwen, ondersteund kunnen worden. Kennisuitwisseling wordt bevorderd tussen initiatieven, er wordt gezocht naar geschikte locaties en waar mogelijk grond beschikbaar gesteld.” Verduidelijkingsvraag: Wat kunnen we voorstellen bij inwonerscollectieven die zelf circulaire initiatieven willen bouwen? (Kan hier een voorbeeld van worden gegeven?)

Opmerking: Bij de activiteit gekoppeld aan deze doelstelling staat dat de gemeente hiervoor geschikte locaties kan zoeken en “waar mogelijk grond beschikbaar ” kan stellen. Binnen de gemeente Kapelle is hier betreft het beschikbaar stellen van grond eigenlijk geen mogelijkheid. Zowel bij de thema’s bouw & gebouwde omgeving en afval & grondstoffen staat een doelstelling over het realiseren van een bouwhub. - Bij het thema Bouw & Gebouwde omgeving staat: “we stimuleren in 2027 een circulaire bouwhub”. - Bij het thema Afval & Grondstoffen staat: “we hebben in 2027 in de regio een circulaire bouwhub” Voorkeur voor stimuleren, zeker omdat onze rol als gemeente faciliterend is. Advies: Let op dat bij de uitvoeringsfase van de doelstellingen, dat deze ook specifiek en meetbaar zijn. Doelstelling: De Zeeuwse gemeenten borduren voort op het principe- besluit van het O.L.A.Z. "regionale spreiding milieustraten Zeeland' met als doel het realiseren van (3) circulaire ambachtscentra in Zeeland. In 2024 wordt via de GR O.L.A.Z. een besluit genomen over de aanpak hiertoe. Staat er 2x in Wij vinden het belangrijk dat er een mogelijkheid blijft voor een lokale invulling van de doelstellingen. Zoals bij de doelstelling bij het thema Afval & Grondstoffen over “100 bedrijven informeren over het opnieuw inzetten van grondstoffen en of het hoogwaardiger verwerken van afvalstromen.”

Hierin willen we als gemeente bij de uitvoering van de doelstelling de vrijheid hebben om te bepalen op welke bedrijven binnen onze gemeente we de financiële focus leggen. De totale kosten voor het beleidsplan zijn hoog, zeker ook ten opzichte van de andere onderdelen van onze duurzaamheidsagenda. De eerlijke prijs ontbreekt wel een deel in het stuk. ‘Lineaire producten’ zijn goedkoper dan ‘circulaire producten’, maar dit houdt niet stand als er ook wordt gekeken naar de lange termijn kosten.

Zijn deze [hoofd]thema’s landelijk? Of zijn dit de thema’s die Zeeuws breed zijn?

-> Is het mogelijk om deze link beter te verwoorden? Ten opzichte van welk jaar is de 50% in 2030?

De zorg wordt geuit dat de circulaire ambities de woningbouwsnelheid remmen en duurder maken. Is dit wat we willen?

Weten we wat deze doelen extra kosten? Buitenom het financiële kader in het circulariteitsbeleid. We zouden als gemeenteraad een maximumpercentage van kosten voor duurzaamheidsmaatregelen moeten hebben. Zijn dit landelijke of gemeentelijke ambities? Dit is een terugkomende vraag. Over landelijke ambities is namelijk niet veel ruimte voor discussie nodig in tegenstelling tot de gemeentelijke ambities. -> Duidelijker aangeven wat landelijke verplichtingen zijn en wat lokale ambities zijn Opmerking: We moeten het onze inwoners niet moeilijker maken dan de landelijke richtlijnen op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. Vraag: En kunnen de gemeenten hierin van elkaar afwijken? Voor infrastructuur en bouwrichtlijnen zijn de doelstellingen voor 2028. En voor gronduitgifte en 2026. En bij nieuwbouwprojecten in 2028.

Wat zijn “onnodige bouwprojecten”? Doen we bij de gemeente dingen die niet nodig zijn. En hoe monitor je dit? '-> Wat “onnodige bouwprojecten” inhoudt, verdiend nadere uitleg Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeverschap en inkopen. Waarom staan hier ook doelen voor diversiteit en inclusie? Staan deze hier niet op de verkeerde plek?

Bij doelstelling van consumptie over inwonersinitiatieven. Kunnen hierin ook bedrijfsinitiatieven ondersteunen worden meege

Wat zijn de inschattingen voor de kostenposten voor bedrijven en inwoners? Wat zijn de kostenposten voor bedrijven? Hoe zit het met monitoring van materiaalstromen? Aansluiten bij landelijke monitoringstools zoals milieu-impact materiaalconsumptie. Suggestie: Zoek aansluiting bij landelijke monitoringstools zoals milieu-impact materiaalconsumptie. Hoe worden de richtlijnen en ambities bij nieuwbouwprojecten meegenomen? Geldt dit alleen voor de gemeenten of ook voor inwoners? -> onderliggende discussie: worden deze richtlijnen gemeentelijk of Zeeuwsbreed opgesteld? Gegeven antwoord: De doelstelling gaat over nieuwbouwprojecten bij uitgifte van eigen (gemeentelijke) grond. Deze doelstelling geldt dus in eerste instantie voor gemeente en daarnaast voor inwoners/particulieren die de grond kopen voor nieuwbouwprojecten. Tekstueel De Zeeuwse gemeenten hebben gekozen voor de volgende vier hoofdthema’s: 1. Bouw & Gebouwde omgeving; 2. Infrastructuur & Openbare ruimte; 3. Afval & Grondstoffen; 4. Inkoop & Consumptie. Bij ieder thema zijn doelstellingen en activiteiten ontwikkeld voor drie doelgroepen: Eigen organisatie; Inwoners; Bedrijven / externe organisaties.

Tekstueel Circulaire prestatie richtlijnen voor circulaire nieuwbouw Circulair bouwen in prestatie-eisen bij woningbouwcorporaties Inkoop & Consumptie: gebruiken we de term "circulair inkopen” of “duurzaam inkopen” zelfde lijn doortrekken heel document. Tekstueel “Circulaire economie” vervangen door Circulariteit onderdeel van inkooptrajecten In de tabellen van de Management samenvatting eenduidig werken met leestekens. Wel of geen punten. Door heel het document heen letten op CO2 schrijven met een kleine 2 De wettelijke Milieu Prestatie van Gebouwen (MPG) norm voor woningen gaat in 2025 definitief van 0,8 naar 0,5. De eis voor nieuwe kantoren gaat van 1,0 naar 0,85. De Milieuprestatie Gebouwen (MPG) wordt voorlopig niet aangescherpt wegens mogelijke belemmeringen voor de woonopgave. Dat meldde minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Mona Keijzer gisteren in een kamerbrief. (bericht begin oktober) Gaan we het nog wel in de tekst opnemen?

Tekstueel 4.2 “In hoofdstukken vijf tot en met acht” (later op blz 20 dan worden getallen gebruikt. Eenduidig gebruik. Getallen of uitgeschreven) Bij opsomming op deze pagina let op eenduidig leestekens gebruik Eerste doelstelling. In 2024 vastgesteld aanpassen naar begin 2025? Tekstueel; 2de doelstelling Eind 2028 zijn alle noodzakelijke medewerkers voldoende circulair opgeleid zijn om circulaire economie in in hun werkveld te kunnen toepassen. Tekstueel; 3de doelstelling In 2028 hebben alle bestuurders algemene kennis van circulariteit in de bouw en gebouwde omgeving, door bijvoorbeeld circulaire bouw bijeenkomsten en werkbezoeken met alle wethouders bij te wonen. Tekstueel Hieronder geven we per sub thema (los van elkaar geschreven?) heel het document controleren Tekstueel Bedenk of het echt noodzakelijk is om het gebouw te bouwen of dat het probleem vervangen door de opgave met bijvoorbeeld betere doorstroom al op te lossen valt. Tekstueel in alinea 5.1.4 mogelijk toe te passsen 5.2 Zeeuwse Context Er gebeurt op het gebied van circulaire bouw al van alles in Zeeland. Zin niet met “er” beginnen. Tabel 3, 1ste doelstelling. Het woord “meegenomen” vervangen door “afgewogen”. Pas toe of leg uit principe.

Tekstueel 7.1 Daarnaast blijkt uit onderzoek van het World Economic Forum blijkt dat 70 procent Tekstueel 7.2 Is het over begroeiing of oeverbegroeiing? Zoals eerder genoemd op blz. 5, hebben we het over circulair inkopen of duurzaam inkopen? MVOI Manifest is ook door Vlissingen ondertekend. Op diverse plaatsen zijn commerciele organisaties benoemd. Deze zijn zoveel als mogelijk eruit te halen. Niet relevant om dit te benoemen voor het Zeeuwse CE beleid. We kunnen moeilijk alle tools hier gaan vermelden. Gelijkheidsbeginsel. Tabel 4, doelstelling 1 "Manifest Duurzaam Inkopen” is niet correct. Het heet Manifest MVOI Tabel 4, doelstelling 2, activiteit Tekstueel MVOI Circulair is 1van de 6 thema's in MVOI. Is het dan niet dubbelop geschreven? Anders opschrijven; 2 trajecten waar de MVOI thema Circulair de primaire focus is. Tabel 4, doelstelling 3; “vanaf 2028 is CE onderdeel van alle inkooptrajecten....”

Niet juist omschreven. Niet alle inkooptrajecten lenen zich voor CE. Dan wil je niet elke keer met een Nota B&W moeten afwijken van je CE beleid. Beter zou zijn: Werken conform MVOI actieplan. Hierin wordt het ambitieniveau omschreven. Hier kan men beter omschrijven op welk ambitieniveau Circulair moet worden ingekocht voor 20??. De andere thema's dienen hier toch niet omschreven te worden. Die hebben hun eigen beleid en zijn opgenomen in het MVOI actieplan. Pas toe of leg uit. Tabel 4, doelstelling 3; Inkoopinstrument bijvoorbeeld CO2 inkooptool

Verwijderen - dit hoort niet in een beleidsstuk. Hiermee verplicht je gemeenten om met een onafhankelijke / commerciële tool te werken. Er zijn meer tools op de markt verkrijgbaar. Dit kan beter zo omschreven worden: Effecten rapporteren en borgen. Dus geenmeten, commerciële tool opleggen (gelijkheidsbeginsel) of alleen CO2 uitstoot meten. Breder trekken. Pas op voor administratieve tijgers! College wil cijfers zien. Investeren in contractmanagement! Van alle inkooptrajecten is het contractbeheer-management nog niet eens op orde! Iemand of functie aanwijzen. Tabel 4, doelstelling 4 Bedrijven en externe organisaties. Moet inkoop trainingen gaan geven? Niet duidelijk omschreven wat er van Gemeentes verwacht wordt.

Wie is bijvoorbeeld de doelgroep? Tekstueel Laatste doelstelling, laatste zin producten Tekstueel, 1ste zin onder figuur 8 Circulaire economie zou kunnen vallen onder één van de projecten/ programma’s binnen deze flexibele projectenorganisatie en wordt aangestuurd door een projectleider of programmamanager. kernteam bestaande uit de gemeenten Middelburg, Tholen, Schouwen-Duiveland, Veere, Reimerswaal, Sluis, Borsele, Kapelle en de Provincie Zeeland. Er zijn intussen meer bijgekomen toch zoals Goes? Hoofdstuk 10, hier wordt geschreven dat we een Zeeuws communicatieplan gaan opstellen. Dit komt niet terug in de algemene doelstellingen, terwijl daar wel het opstellen van uitvoeringsprogramma, evaluatie en vervolg beleid is opgenomen. Gaat het kernteam dit doen of wordt het uitbesteedt, want dan moeten we ook kosten hiervoor opnemen.

Wellicht dat er iets meer toelichting kan worden gegeven. Dat bijvoorbeeld het Zeeuws communicatieplan gaat over de doelstellingen / infocampagnes die Zeeuws breed worden opgepakt om zo het eenduidige te benadrukken? En gaan we in dit plan dingen opzetten/ontwikkelen die gemeenten vervolgens kunnen gebruiken voor hun eigen communicatie? Of blijft het hoog over? Bijlage 1 blz 4 laatste doelstelling. CO2 tool.

Zelfde opmerking als eerder gegeven voor het werken met een CO2 inkooptool. Bijlage 1 blz 5. eerste doelstelling over 100 bedrijven trainen.

Zelfde opmerking als eerder gegeven.

Kijk ook hier naar taalfoutjes die overgenomen zijn vanuit de doelstellingen uit het hoofddocument. Taalkundig: - Voor dit jaar betekende dit dat we begin april al door ons jaarlijks verbruik van heel 2024 heen waren. - Met elkaar maken we inzichtelijk hoe we als Zeeuwse gemeenten zelf aan de slag gaan en op welke wijze we met andere partijen gaan samenwerken in de transitie naar een circulaire economie. In figuur 1 is weergegeven de positionering circulaire economie ten opzichte van maatschappelijke opgaven en andere beleidsthema’s zoals omschreven in het NPCE. Daarnaast wordt met dit beleid en uitvoeringsprogramma voorgesorteerd op de invoering van een Circulaire Economie-wet (weghalen tekst: ‘komt onder de Omgevingswet te vallen’), zoals vermeld in het Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE). - Er zijn doelen geformuleerd en is beleid ontwikkeld voor de productketens met de meest negatieve -(milieu)impact: In het NPCE wordt aangegeven dat voor diverse ketens gebruik(t weghalen) gemaakt wordt van het instrument Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid (UPV) om… De doelstellling (l weghalen) om tot een 49% CO2 reductie te komen is hierin verhoogd naar 55% CO2 reductie in 2030. Weghalen ‘Hierin is de doelstelling’ Op het gebied van klimaatadaptatie hebben de Zeeuwse gemeenten een Zeeuwse Klimaat Adaptatie Strategie (KASZ) vastgesteld en wordt hierop samengewerkt.

- De Zeeuwse gemeenten willen daarom dat eind 2028 alle noodzakelijke medewerkers voldoende circulair opgeleid zijn om circulaire economie in (weghalen 2e keer in) hun werkveld te kunnen toepassen. - Weghalen In (Raam)contracten met leveranciers en/of bouwpartijen. - Formulering schrijfwijze CO2 uitstoot is niet overal consistent. - Daarnaast hebben we algemene doelstellingen (weghalen ‘die wij hebben’) weergegeven in tabel 1. Toevoegen - Eind 2028 punt zijn alle noodzakelijke medewerkers voldoende circulair opgeleid (zijn weghalen) om circulaire economie in (in 2e keer weghalen) hun werkveld te kunnen toepassen. Wanneer grond beschikbaar wordt gesteld (weghalen aan particulieren of projectontwikkelaars), kunnen, indien en voor zover (wettelijk) mogelijk, circulaire en duurzame voorwaarden worden gekoppeld aan de gronduitgifte. - Vanaf 2026 worden bij gronduitgifte door de gemeente, voor zover mogelijk, circulaire criteria opgenomen in de voorwaarden voor toekomstige plannen of projecten. - Vanaf 2026 maken circulaire economie doelstellingen indien en voor zover mogelijk deel uit van alle nieuwe gebiedsontwikkelingsprojecten en bestaande/lopende projecten. Waarmee draagt de gemiddelde Nederlander het meeste bij aan klimaatverandering? Niet door vlees eten of op vliegvakantie te gaan, maar door het aanschaffen van spullen.

- Vanaf 2025 hebben de Zeeuwse gemeenten 2-4 keer per jaar een gezamenlijke educatieve campagne dat slimmer consumeren stimuleert en de bijbehorende mogelijkheden in de provincie laat zien. - Vanaf 2025 faciliteren we per gemeente per jaar minimaal 2 inwoners initiatieven die betrekking hebben op thema’s zoals verpakkingen, streekproducten, seizoensgebonden producten, minder vlees, tweedehands, repareren, delen, minder verharden, inheems groen, toepassing duurzame/biobased producen bij verbouw en tuininrichting verbouwproducten etc. Daarnaast blijkt uit onderzoek van het World Economic Forum (blijkt hier weghalen) dat 70 procent van alle CO2-uitstoot het gevolg is van het winnen en verwerken van grondstoffen voor onze producten. Op dit moment is de gemeente Goes de penvoerder voor deze samenwerking. Mogelijk neemt de gemeente Terneuzen deze rol vanaf 1 juli 2024 over à overname heeft al plaats gevonden. - Circulaire economie zou kunnen vallen in één van de projecten/ programma’s binnen deze flexibele projectenorganisatie en wordt aangestuurd door een projectleider of programmamanager.

- De programmamanager wordt ondersteund door middel van het huidige kernteam bestaande uit de gemeenten Middelburg, Tholen, Schouwen-Duiveland, Veere, Reimerswaal, Sluis, Borsele, Kapelle en de Provincie Zeeland. à alfabetische volgorde zetten + deelnemers controleren, Goes mist bijvoorbeeld. - De beleidsmedewerkers circulaire economie is verantwoordelijk voor de doorwerking van het beleid binnen de gemeenten. Binnen de basisorganisatie van de samenwerking van de gemeente zal een communicatieadviseur worden aangesteld die het kernteam ondersteunt bij communicatie op Zeeuws niveau. - Vanaf 2025 onderzoeken we de mogelijkheden of we in gemeentelijke regelingen (isolatiesubsidie / subsidie Doe-Het-Zelvers) een extra stimulans voor de toepassing van circulair materiaal kunnen opnemen. Weghalen x. - Vanaf 2026 worden bij gronduitgifte door de gemeente voor zover mogelijk circulaire criteria opgenomen in de voorwaarden voor toekomstige plannen of projecten. - Vanaf 2026 maken circulaire economie doelstellingen indien en voor zover mogelijk deel uit van alle nieuwe gebiedsontwikkelingsprojecten en bestaande/lopende projecten. Juridisch Het is grijs gebied welke ‘extra’ criteria wij als gemeente daadwerkelijk mogen opleggen. Onze bevoegdheid hierin is beperkt. Als het binnen de kaders van wet- en regelgeving past, kunnen we de eisen inderdaad wel opleggen.

Dit zal per eis en concreet geval nader beoordeeld moeten worden. Waarom stelt het college van Hulst voor kritisch te kijken naar de benodigde middelen en inzet voor het CE beleid? Zijn de CDOKE gelden überhaupt wel bedoeld voor extra inzet op gebied van circulaire economie? CE en de energietransitie zijn cruciale onderwerpen, van levensbelang om onze welvaart, onafhankelijkheid, en simpelweg een leefbare planeet te houden. De absolute noodzaak mis ik in veel documenten. Ik mis de uniformering van de afvalinzameling (lees: reststromen inzameling). We doen nu in elke gemeente iets anders. En we halen bij lange na niet de VANG doelstellingen. ZRD heeft tal van ideeën in meerdere sessie geopperd, en we hebben data van wat werkt (omgekeerd inzamelen, restafvalcontainers worden PMD containers, ja-ja stickers, luier- en incontinentie inzameling, veel meer voorlichting en afvalcoaches, uitgebreidere milieustraten, etc.) bij alle herinrichtingen gebruiken wij in Hulst nog geen open tegels a la https://www.bleijko.nl/duurzaamheid/oplossingen/ekoliet Dit zijn dingen die ik op veel plaatsen tegenwoordig zie. En zijn eigenlijk no-brainers. Dit geeft meer water absorptie, minder hittestress, meer groen, etc. Er zouden geen parkeerplaatsen meer ingericht moeten worden zonder groene&waterdoorlatende delen hierin.

Dit soort zaken zouden ook via best practices standaard in aanbestedingen/bestek in alle gemeenten opgenomen mogen worden. Voor de haalbaarheid van het plan is het verstandig om andere beleidsgebieden (openbare ruimte, mobiliteit, inkoop en economie) te betrekken bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma. Thema's zoals energietransitie, biodiversiteit, klimaatadaptatie en mobiliteit hangen nauw samen met de circulaire economie en verdienen ook aandacht hethet proces. Aandacht voordaarom het financiële aspect in van plan. De gevraagde middelen en capaciteit voor de uitvoering zijn relatief hoog in vergelijking met andere duurzame thema's. Dit vraagt om een zorgvuldige afweging, zodat er een evenwicht ontstaat tussen de verschillende beleidsdoelen.

Het college neemt in eerste aanleg kennis van het stuk en ziet het vooral ook als inspiratie- en ideeënboek. Het college vraagt zich af, hoe het er nu concreet voorstaat en wil ruimte om het beleid op lokaal niveau te vertalen. Ook is het gewenst om op regionaal niveau meer focus aan te brengen.

Het college wil in het verdere traject voldoende ruimte voor lokale besluitvorming, zowel inhoudelijk, als procedureel.

Antwoord Tabel is aangepast volgens bijlage. Na een jaar wordt de uitvoering gevalueerd.

Aanpassing beleid Aanpassing in beleid

Aanpassing:

Tekstuele aanpassing

De grootste bijdrage aan klimaatverandering door de gemiddelde Nederlander wordt veroorzaakt door het kopen van spullen. Vlees eten en vliegen dragen in vergelijking hiermee minder bij aan de klimaatverandering. Aanpassing:

Tekstuele aanpassing

Het Rijk heeft geen basisjaar vastgesteld om de doelstelling Tekstuele aanpassing (paragraaf 3.2 onder van 50% minder gebruik van primaire abiotische CO2 normen: toevoegen tov 2017. grondstoffen in 2030 aan te meten. De verwachting is dat hier bij de verrijking van het Nationaal Programma Circulaire Economie begin 2025 meer duidelijkheid over komt. Nationaal Programma Circulaire Economie 2023 2030 | Beleidsnota | Rijksoverheid.nl. In werkdocumenten houdt het Rijk 2017 aan als basisjaar, van eerdere jaren zijn namelijk geen cijfers beschikbaar. Voor het Zeeuwse (concept) beleid Circulaire Economie houden we daarom vooralsnog ook 2017 aan als basisjaar voor deze doelstelling. Nee het is niet zondermeer afdwingbaar, maar er lijken mogelijkheden te zijn. In het uitvoeringsprogramma krijgt dit een plaats.

Geen

In het klimaatakkoord zijn separate afsfpraken gemaakt met Geen betrekking tot landbouw en het reduceren van CO2 uitstoot. Valt buiten de scope van dit plan. Dit is iets aangepast.

Paragraaf 3.5 - vaststelling RES 2.0 is aangepast + er is meer toelichting beschreven in relatie tot de RES/C.E.

We hebben geen gezamenlijk beleid op kringlooplandouw.Dit Geen kan wel worden onderzocht in het uitvoeringsprogramma. Maar kan per gemeente verschillend zijn. Afgesproken is dat een werkgroep (kernteam) zich met het Aangepast in H9. opstellen van dit beleid zou gaan bezighouden. Dit kernteam is inmiddels gegroeid naar 9 gemeenten + provincie. Het beleid is tussentijds aan 13 gemeenten teruggekoppeld en met hen inhoudelijk besproken. Bij de verdere concretisering en praktische uitvoering gaan alle gemeenten aan de slag.

Een van de doelstellingen binnen het uitvoeringsprogramma Geen heeft deze vraag in zich. Dit zal nader onderzocht worden. Dit is een plan op hoofdlijnen. In de uitwerking van de doelstellingen wordt dit verder geconcretiseerd.

Geen

Dit punt zal in het uitvoeringsprogramma worden meegenomen.

Geen

De prestatieafspraken worden tussen wooncorporatie en Geen gemeente afgesloten. Er zijn al diverse Zeeuwse gemeenten met deze afspraken. Dit punt zal in het uitvoeringsprogramma worden meegenomen.

Geen

We maken een start met het 1e Zeeuws beleidsplan CE om als 13 gemeenten meer op 1 lijn te komen en ervaring te delen en op te doen en daarop verder te bouwen. Uit de monitoring en evaluatie zal blijken of het realistisch en haalbaar is(H11)

Geen

Het K&I netwerk Circulair Bouwen Zeeland bepaalt momenteel welke stappen gezet kunnen worden om van de Zeeuwse woondeal een circulaire woondeal te maken die 2030-proof is. Haalbaarheid is een aandachtspunt.

Geen

Ter kennisname

Geen

Ter kennisname

Geen

Ter kennisname

Geen

Ter kennisname

Geen

Niet alle gemeenten zijn al even ver. Met dit 1e beleidsplan willen we eerst op 1 lijn komen en kijken waar we gezamelijk stappen kunnen maken We nemen dit mee bij de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Ondersteuning door het K&I netwerk draagt bij aan de haalbaarheid van dit beleidsplan

Geen

Ondersteuning door het K&I netwerk draagt bij aan de haalbaarheid van dit beleidsplan

Geen

Ter informatie

Geen

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Ter kennisname

Geen

Dit bekijken we verder bij de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit bekijken we verder bij de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit bekijken we verder bij de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit onderzoeken we verder bij de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Ter kennisname

Geen

Ter kennisname

Geen

Ter kennisname

Geen

Ter kennisname

Geen

Het gaat om 100 bedrijven Zeeuwsbreed. We voegen het woord Zeeuwsbreed toe

Aanpassing op diverse plaatsen (bijv. in doelstellingen tabellen - H7 tabel 8 en H8tabel 9 + tabel 10 in H12)

Ter kennisname

Geen

We zijn blij met dit voorstel

Geen

We bekijken dit bij de verdere uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Ter kennisname

Geen

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Daar zijn we blij mee. Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit passen we aan

Inwoners is als doelgroep bijgevoegd

Huishoudelijk afval valt voor de gemeenten onder inwoners

Geen

Huishoudelijk afval valt voor de gemeenten onder inwoners

Geen

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Dit nemen we mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

We gaan aan de slag met 100 bedrijven Zeeuwsbreed De doelstelling staat er op 2 plaatsen in, maar onder verschillende thema's.

Geen

Dit verplaatsen we naar eigen organisatie

Aangepast in H7-tabel 8 en in de bijlage

Dit onderzoeken we bij de uitwerking van het uitvoeringsprogramma

Geen

Wordt overgenomen.

Alles aangepast in circulaire prestatierichtlijnen/ambities

Vanuit de Zeeuwse klimaatadaptatiestrategie (KASZ) is deze Geen doelstelling geformuleerd. Dit wordt benoemd in 'Water en Bodem Sturend'. De verduidelijkingsvragen worden in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma meegenomen.

De Woongaard in Serooskerke is een voorbeeld van een circulair initiiatief van inwonerscollectieven. Wij begrijpen dat niet alle gemeenten grond beschikbaar kunnen en willen stellen voor het stimuleren van dergelijke initiaitieven. Bij de uitvoering van het -programma wordt dit verder bekeken.

Geen

We passen dit aan.

Aangepast

We nemen dit mee.

Geen

Dit is correct. We verwijderen en 1 van.

Aangepast

Eens, deze ruimte voor lokale vertaling blijft mogelijk.

Geen

Ter kennisname

Geen

Het is goed rekening te houden met de Total Cost of Ownershipp (TCO). In paragraaf 5.1.2 wordt beschreven.

Geen

De thema’s in dit conceptbeleid voor Zeeuwse gemeente Geen zijn op zich in lijn met de landelijke thema’s. Bijna overal, maar niet precies hetzelfde. In het landelijk beleid (Nationaal Programma Circulaire Economie) wordt er een onderscheid gemaakt in wat wordt gezien als de meest impactvolle sectoren: -Bouw (wat terugkomt in het conceptbeleid als de thema’s Bouw & Gebouwde omgeving en Infrastructuur en Openbare Ruimte) -Maakindustrie (komt terug in de doelgroep bedrijven) -Kunststoffen (meegenomen via de doelgroepen inwoners en bedrijven en in het thema afvalstoffen als het gaat om de doelstellingen over betere afvalscheiding en verminderen van (PMD) afval) -Consumptiegoederen (komt terug in het thema Inkoop & Consumptie) We bespreken in het kernteam of/hoe we deze link duidelijker kunnen verwoorden.

Het CBS heeft sinds 2014 geconsolideerde data Tekstuele aanpassing in H4.4 en H11 beschikbaar. We hebben daarom ook 2014 aangehouden als basisjaar voor deze doelstelling. Het K&I netwerk Circulair Bouwen Zeeland bepaalt momenteel welke stappen gezet kunnen worden om van de Zeeuwse woondeal een circulaire woondeal te maken die 2030-proof is.

Geen

Het is nog niet duidelijk of er extra kosten zullen zijn en hoeveel. Dit zal in de uitvoering per project op lokaal niveau bekeken worden.

Geen

De ambities zijn Zeeuws, vertaald vanuit landelijke doelstellingen.

Geen

Gemeenten kunnen hun lokale invulling geven.

Geen

Ter kennisname. We zullen bij het opstellen bij het Geen uitvoeringsprogramma kijken of de gestelde jaren realistisch zijn. Het gaat erom dat we eerst kijken of we bestaande gebouwen kunnen 'hergebruiken' voordat we nieuwe grondstoffen inzetten. (H6.1)

Tekstuele aanpassing

Diversiteit en Inclusie is 1 van de 6 MVOI thema's in het Manifest & Actieplan. Het is niet het eerste punt waar vanuit circulariteit naar gekeken hoeft te worden. Er zit vrijheid in welke thema’s de gemeenten meenemen.

Geen

We kunnen dit nu niet aanpassen in de doelstelling, maar nemen dit mee in het uitvoeringsprogramma onder de doelgroep bedrijven. De doelgroepen zijn zodanig verschillend dat we deze aanpassing niet binnen deze doelstelling kunnen doorvoeren.

Geen

We nemen het mee in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma.

Geen

Diverse Zeeuwse partijen onderzoeken de Geen materialenstromen en de monitoring ervan. Onder andere de provincie heeft vanuit het interprovinciaal overleg (IPO) de We zoeken de aansluiting in het uitvoeringsprogramma Geen Op hoofdlijnen wordt Zeeuwsbreed een opzet gemaakt die lokaal kan worden doorvertaald/verder ingevuld.

Geen

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Dit is correct

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Ter kennisname

Geen

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Circulair inkopen is een onderdeel binnen duurzaam inkopen. Geen Ter kennisname

Geen

We passen dit aan. Wel worden als voorbeeld diverse instrumenten benoemd (praktijkvoorbeelden).

Aanpassing

Tekstuele aanpassing Tekstueel aangepast

Aanpassing

Het is goed om bij alle inkooptrajecten de vraag te stellen of Geen Circulair van toepassing is. Dit kan een standaard onderdeel zijn van een inkoop. Indien circulariteit niet toepasbaar is bij een inkooptraject, hoeft het niet worden toegepast.

Er staat "bijvoorbeeld", dit betekent dat dit een keuze zou kunnen zijn. In de uitvoering wordt bekeken welk instrument het gaat worden. Wij committeren ons niet op voorhand al aan een inkooptool. Er is ruimte voor lokale invulling en we gaan op zoek naar koppelkansen.

Geen

Exacte invulling moet bepaald worden: zowel voor de doelgroep als de opleiders. Als gemeente pakken we een faciliterende rol.

Geen

Tekstuele aanpassing Tekstuele aanpassing

Dit is een terecht punt. Het kernteam gaat hiermee aan de Tekstuele aanpassing bij communicatie en slag in relatie tot de verdere uitwerking. In H10 jaarplan communicaite is toegevoegd dat in het jaarlijkse activiteitenplan een communicatieparagraaf wordt opgesteld.

Exacte invulling moet bepaald worden: zowel voor de doelgroep als de opleiders. Als gemeente pakken we hier een faciliterende rol.

Geen

Tekstuele aanpassing Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Geen

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Komt niet terug in de tekst

Geen

Aanpassen

Tekstuele aanpassing

Geen Eens met deze opmerking. We nemen het mee in het uitvoeringsprogramma Wij kunnen niet voor het college van Hulst spreken. De CDOKE gelden zijn bedoeld voor extra capaciteit en inzet middelen op o.a. het vlak van circulariteit.

Geen

Deze opmerking geven we mee aan de gemeente Hulst.

Geen

Dit zullen we meegeven aan de ZRD/O.L.A.Z. die de uitvoering oppakken.

Geen

Ter kennisname

Geen

Dit gaat zeker plaatsvinden en heeft in het voortraject al de nodige aandacht gehad.

Geen

Ter kennisname

Geen

De lokale vertaling zal in elke gemeente afzonderlijk gemaakt Tekstuele aanpassing worden. In paragraaf 12.1 is toegevoegd dat voor het opstellen van het jaarlijkse activiteitenplan voor de Zeeuwse projecten afstemming plaatsvindt met andere beleidsterreinen, zoals de RES, KASZ, OLAZ, etc. Gemeenten kunnen hun lokale invulling geven.

Geen

Integraal beleidsplan Duurzaamheid Sluis Er is alleen een iets bredere inschatting aangegeven. Dit past binnen de inschatting en capaciteit voor het uitvoeringsprogramma Integraal beleidsplan Duurzaamheid Sluis (IBD). Dit heeft geen invloed op het IBD.

Geen invloed op het IBD. Enkel verduidelijking Geen invloed op het IBD

Geen invloed op het IBD. Enkel verduidelijking

Geen invloed op het IBD. De verspillingsvrije week doen we voor bewoners nu ook al aan mee.

Geen invloed op het IBD

Geen invloed op het IBD.

Geen invloed op het IBD. Dit pakken we op als regio.

Geen invloed op het IBD

Geen invloed op het IBD, is een verduidelijking

Geen invloed op het IBD, maakt het enkel duidelijker.

Geen invloed op het IBD

Geen invloed op het IBD Geen invloed op het IBD

Geen invloed op het IBD

Geen invloed op het IBD Geen invloed op het IBD

Geen invloed op het IBD

Geen invloed op het IBD Geen invloed op het IBD

Geen invloed op het IBD

Geen invloed op het IBD. Geeft wat meer ruimte Geen invloed op het IBD. Geeft wat meer ruimte Geen invloed op het IBD

Geen invloed op het IBD.

Geen invloed op het IBD

Geen invloed op het IBD. Geeft wat meer ruimte

Geen invloed op het IBD

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15053995/1