Document · PDF

2024-65a D24.317038 20241114 DEFINITIEF Concept beleidsplan Circulaire Economie Zeeuwse gemeenten

Raadsvergadering 17 december 2024, gemeente KapelleBij agendapunt: Beleidsplan Circulaire Economie 2025-2028 Zeeuwse gemeenten14.047 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Grondstoffen

Eigen organisatie

In 2026 is voor alle gemeenten bekend welke groene reststromen er zijn in de openbare ruimte (bermgras, bomen) en op basis hiervan wordt onderzocht hoe deze verwerkt kunnen worden volgens de ladder van Moerman en is er een SMART doelstelling aan gekoppeld

Inventarisatie groene reststromen

Afval & Grondstoffen

Grondstoffen

Bedrijven / Externe organisaties

Afval & Grondstoffen

Grondstoffen

Afval & Grondstoffen

Grondstoffen

Afval & Grondstoffen

Grondstoffen

Bedrijven / Externe organisaties

Afval & Grondstoffen

Grondstoffen

Eigen organisatie

Afval & Grondstoffen

Grondstoffen

Inwoners

Vanaf 2026 zijn de bestaande duurzaamheidsloketten uitgerust voor vragen over circulair ondernemen. Waar mogelijk versterken gemeenten elkaar voor het openen van een gezamenlijk duurzaam ondernemersloket. Alle ondernemers die een vergunning of subsidie aanvragen worden gewezen op de circulaire mogelijkheden Bedrijven / De gemeenten zetten uiterlijk in 2026 in externe op een collectieve aanpak om organisatie bedrijventerreinen te ondersteunen op het gebied van circulaire economie Bedrijven / We stimuleren in 2027 in de regio een Externe circulaire bouwhub waar waardevolle organisaties. materialen van bouwbedrijven uit de regio heen gebracht kunnen worden en opnieuw worden verkocht/gedeeld

Circulair ondernemen in duurzaamheidsloketten

Deelname aan (collectieve) bedrijvenaanpak

Stimuleren Circulaire bouwhub. De Zeeuwse gemeenten dragen bij door bijvoorbeeld vergunningverlening, het verbinden van partijen en promoten van de hub In 2027 zijn 100 bedrijven Zeeuws breed Informeren van 100 geïnformeerd over het opnieuw inzetten Zeeuws breed bedrijven van grondstoffen en of het (waaronder ook hoogwaardiger verwerken van landbouw en recreatie) afvalstromen In 2025 formuleren de Zeeuwse Formuleren gemeenten binnen het O.L.A.Z. een duurzaamheidsbeleid in duurzaamheidsbeleid op het gebied van OLAZ en ZRD de inzet van duurzaam materiaal en materieel voor het O.L.A.Z. en de uitvoeringsorganisatie ZRD In 2026 bestaat er een netwerk van Het in beeld brengen deel-, reparatie- en hergebruik van een netwerk voor faciliteiten voor inwoners en de deelreparatie voor gemeenten promoot deze faciliteiten ook inwoners via bijeenkomsten, websites en andere communicatiekanalen (elke gemeente heeft in 2025 ten minste 1 repaircafe en 1 kringloopwinkel)

Inkoop & Consumptie

8.1. Kansen en uitdagingen Nederlandse overheden kopen jaarlijks voor ruim vijfentachtig miljard euro in aan producten, werken en diensten. Het is dus heel effectief om op circulaire inkoop in te zetten: je kan hier veel impact maken. Door circulair in te kopen zal een inkoper producten, materialen of diensten inkopen die zo weinig mogelijk impact op het milieu maken. Producten of materialen die na hun eerste gebruiksfase opnieuw gebruikt kunnen worden. Ook hoeft circulair inkopen niet duurder te zijn. Circulaire oplossingen hebben vaak minder onderhoudskosten en zijn aan het einde van de levensfase meer waard dan niet-circulaire oplossingen. Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) Door het toepassen van MVOI wordt opdrachtgeverschap en inkoop ingezet voor de transitie naar een duurzame en sociale wereld. Bij MVOI gaat het naast de prijs namerlijk ook om de sociale effecten en de effecten op het milieu. De verschillende MVOI-thema’s zijn: - Milieu en biodiversiteit - Klimaat - Circulair (inclusief biobased) - Ketenverantwoordelijkheid (Internationale Sociale Voorwaarden) - Diversiteit en inclusie - Social return. (zie figuur 6) Figuur 6: MVOI thema’s

Consumptie inwoners

De grootste bijdrage aan klimaatverandering door de gemiddelde Nederlander wordt veroorzaakt door het kopen van spullen. Vlees eten en vliegen dragen in vergelijking hiermee minder bij aan klimaatverandering. We bezitten nu zes keer meer spullen dan in 1960. Al die spullen zorgen ervoor dat we de laatste zes jaar meer grondstoffen hebben gebruikt dan in de gehele afgelopen eeuw. Zie figuur 7. Figuur 7: Impact top 10, Babette Porcelijn

Wegwerp maatschappij; kleding en elektronische apparaten Van alle spullen heeft kleding, naast elektrische apparaten, de grootste negatieve impact. Zo zijn we de afgelopen twintig jaar 40% meer kleding gaan kopen en zowel consumenten als producenten behandelen kleding als een wegwerpproduct. Daarnaast bieden Nederlanders slechts 45% van hun afgedankte textiel aan bij inzamelingspunten7, de rest beland bij het restafval. Inwoners maken de meeste impact op dit onderwerp als zij: - Geen nieuwe apparaten meer kopen als dat niet echt nodig is. Consuminderen.

7 Bron: regie op de textielketen

Handboek voor gemeenten, maart 2024

8.2.

Meer tweedehands elektronica zouden kopen. Huishoudelijke apparaten en elektrisch gereedschap zouden delen, lenen of ruilen. Oude apparaten repareren. Tweedehands apparaten aanbieden op Marktplaats of aan kringloopwinkels. Apparaten die stuk zijn inleveren bij de milieustraat, in de winkel bij de aanschaf van een nieuw apparaat of bij supermarkten of bouwmarkten

Zeeuwse context

Inkoop eigen organisatie Diverse Zeeuwse gemeenten hebben al ervaring opgedaan met circulair inkopen of maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen (MVOI). Het wordt alleen nog niet overal structureel toegepast bij alle inkoopprojecten. Naast de provincie Zeeland hebben in ieder geval de gemeenten Goes, Schouwen-Duiveland, Sluis en Veere het Manifest MVOI al ondertekend. Andere gemeenten overwegen ondertekening. Zo werken de gemeente Schouwen-Duiveland en de provincie Zeeland bijvoorbeeld samen met het MVI platform Zeeland die instrumenten heeft ontwikkeld om de bijdrage van duurzame inkoop zichtbaar te maken onder anderen door middel van een CO2 tool. Inkoop externe organisaties De provincie Zeeland is bezig met het opstarten van een Zeeuws brede circulaire economie campagne voor bedrijven om bewustwording te stimuleren. Bij de ontwikkeling van de campagne worden straks ook de Zeeuwse gemeenten betrokken. Daarnaast kunnen Zeeuwse bedrijven via Impuls Zeeland gebruik maken van vouchers voor bijvoorbeeld een haalbaarheidsonderzoek of uitwerken van een circulaire bedrijfsplan en workshops Symbiosis4Growth waar bedrijven in één dagdeel nagaan wat zij kunnen delen (reststromen, warmte, apparatuur, arbeid etc) met andere bedrijven. Consumptie Inwoners In 2022 zijn de houding, het gedrag en ervaren belemmeringen ten aanzien van circulariteit bij burgers onderzocht.

Hieruit blijkt onder andere dat de houding van Zeeuwen ten aanzien van circulariteit veelal positief is, maar dat er grenzen zijn aan de bereidheid van mensen zich aan te passen. Door belemmeringen weg te nemen is het gedrag van mensen en de grenzen die zij ervaren wel positief te beïnvloeden8.

8.3.

Doelstellingen Inkoop & Consumptie

8 I&O Research (2022), Houding, gedrag en ervaren belemmeringen t.a.v. circulariteit bij burgers

De doelstellingen voor het thema Inkoop & Consumptie voor wat betreft de subthema’s en doelgroepen hebben we weergegeven in tabel 9.

Tabel 9: Doelstellingen voor het thema Inkoop & Consumptie per subthema en doelgroep. Thema

Subthema

Doelgroep

Inkoop & Consumptie

Inkoop

Eigen organisatie

Inkoop & Consumptie

Inkoop

Eigen organisatie

Inkoop & Consumptie

Inkoop

Eigen organisatie

Inkoop & Consumptie

Inkoop

Bedrijven / Externe organisaties

Inkoop & Consumptie

Consumptie Eigen organisatie

Inkoop & Consumptie

Consumptie Bedrijven / Externe organisaties

Inkoop & Consumptie

Doelstelling

Activiteiten

In 2025 werken alle Zeeuwse gemeenten volgens het Manifest MVOI en zijn actief aan de slag met het opstellen van een MVOI actieplan en circulair inkoopbeleidsplan, bij voorkeur gekoppeld aan de Sustainable Development Goals Vanaf 2025 heeft iedere gemeente minimaal 2 inkoopprojecten per jaar waarin circulaire vereisten zijn opgenomen en kiezen de gemeenten leveranciers en opdrachtnemers mede op basis van hun circulaire kennis, ambities en ervaring

Werken volgens het Manifest MVOI en opstellen inkoopactieplan

Vanaf 2028 is de circulaire economie onderdeel van alle inkooptrajecten en wordt bijgehouden wat het effect is op bijvoorbeeld grondstofverbruik, het milieu, biodiversiteit en/of sociaal aspecten In 2028 hebben we 100 bedrijven Zeeuws breed geholpen met het invoeren van circulair inkopen en het maken van circulaire stappen in hun kern processen door middel van trainingen In 2026 hebben alle Zeeuwse gemeenten inzicht in hun eigen milieubelasting van hun eigen organisatie en passen actief een instrument toe om dit inzichtelijk te maken met als doel het eigen grondstoffengebruik te reduceren Vanaf 2025 geven de Zeeuwse gemeenten minimaal 100 bedrijven Zeeuws breed de mogelijkheid om d.m.v. trainingen en coaching gesprekken inzicht te krijgen in de toekomstbestendigheid van het bedrijf

Inkoop instrument bijvoorbeeld CO2 inkooptool

Consumptie Bedrijven / Externe organisaties

Vanaf 2025 promoten de gemeenten actief instrumenten (b.v. milieubarometer) die milieu impact en grondstofgebruik monitoren voor bedrijven

Aanschaf en promoten van instrument o.a. milieubarometer

Inkoop & Consumptie

Consumptie Inwoners

Vanaf 2025 hebben de Zeeuwse gemeenten 2-4 keer per jaar een gezamenlijke educatieve campagne dat slimmer consumeren stimuleert en de bijbehorende mogelijkheden in de provincie laat zien

Organiseren van 2-4 keer per jaar een campagne op regionaal niveau

Inkoop & Consumptie

Consumptie Inwoners

Vanaf 2025 faciliteren we per gemeente per jaar minimaal 2 inwoners initiatieven die betrekking hebben op thema’s zoals verpakkingen, streekproducten, seizoensgebonden producten, minder vlees, tweedehands, repareren, delen, minder verharden, inheems groen, toepassing duurzame/biobased producten bij verbouw en tuininrichting verbouwproducten etc.

Ondersteunen 2 inwonersinitiatieven per gemeente (Faciliteren, kan bestaan uit subsidiëren, ruimte beschikbaar stellen, planologisch ondersteunen, communiceren over etc.). Bij geen initiatieven bewustwording

Realiseren van 2 inkooptrajecten per jaar per gemeente met circulaire eisen en opnemen in MVOI actieplan

Trainen van 100 bedrijven Zeeuws breed op circulair inkopen Toepassen instrument voor inzicht in milieubelasting bijvoorbeeld milieubarometer/ CO2 monitor Ondersteunen 100 bedrijven Zeeuws breed met betrekking tot toekomstbestendigheid

Organisatie

De Zeeuwse gemeenten werken al samen in het kader van de Energietransitie. Om de samenwerking tussen gemeenten te professionaliseren en formaliseren werken we aan een basisorganisatie en een daaronder hangende flexibele projectenorganisatie. Voor de basisorgansiatie zal een vast aantal personen worden aangenomen, waaronder de regiocoördinator en ondersteunende functiesVoor de grotere projecten stellen we per project een plan van aanpak op. Op basis hiervan wordt de benodigde capaciteit bepaald (projectleider en ondersteuning). Afstemming tussen gemeenten vindt plaats via het Zeeuwse duurzaamheidsoverleg. De regiocoördinator vertegenwoordigt de gemeenten in andere overleggen zoals de Regionale Energie Strategie of nationale en regionale klankbordgroepen. Het voorstel is weergegeven in figuur 8. Figuur 8. Voorlopig voorstel samenwerking gemeenten (nog niet vastgesteld)

Circulaire economie zou kunnen komen te vallen als één van de projecten binnen deze flexibele projectenorganisatie en wordt aangestuurd door een projectleider De projectleider wordt ondersteund door een kernteam bestaande uit een aantal gemeenten en de Provincie Zeeland. De programmamanager van het programma Circulaire Economie is verantwoordelijk voor het sturen op de doelen van het beleidsplan en het Zeeuws meerjarig uitvoeringsprogramma. Voor de uitvoering van het programma zijn de duurzaamheidsmedewerkers circulaire economie van de dertien Zeeuwse gemeenten beschikbaar. De programmamanager bewaakt de uitvoering en stuurt op de inhoudelijke afstemming met de diverse beleidsplannen. Het kernteam circulaire economie komt maandelijks bijeen. Eén keer per twee maanden digitaal en één keer per twee maanden fysiek. De beleidsmedewerkers circulaire economie zijn verantwoordelijk voor de doorwerking van het beleid binnen de gemeenten. Er wordt gewerkt met een vaste agenda. Monitoring is een belangrijk onderdeel hiervan.

10.

Communicatie

We communiceren zowel op Zeeuws niveau als op gemeentelijk niveau. Voor de communicatie op Zeeuws niveau stellen we binnen het jaarlijks activiteitenplan een 35

communicatieparagraaf op. Het gaat dan om communicatie over Zeeuws brede projecten als bijvoorbeeld campagnes, etc. Communicatie op gemeentelijk niveau is de verantwoordelijkheid van de individuele gemeenten.

11.

Monitoring & Evaluatie

Om zicht te krijgen op de ontwikkeling van de transitie naar een circulaire economie en het bereiken van de gestelde ambitie voor 2030 en 2050 is monitoring en evaluatie nodig. Hiervoor zijn de doelstellingen van dit beleid Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden (SMART) geformuleerd waardoor goed bepaald kan worden of een doel gerealiseerd is.. De voortgang op doelen wordt gemonitord en geëvalueerd aan de hand van de inzet van de Zeeuwse gemeenten zelf. Dit zal gebeuren aan de hand van een jaarlijkse evaluatie van de uitgevoerde acties en projecten die komen te staan in het uitvoeringsprogramma. Hierbij worden de resultaten en ervaringen in beeld gebracht en leerervaringen geïnventariseerd. Op basis van deze informatie wordt, waar nodig, de koers aangepast en invulling gegeven aan de daaropvolgende uitvoeringsagenda en beleidsnota. Voor de monitoring of aan de ambitie van 50% minder primaire abiotische grondstoffen (mineralen, metalen en fossiel) te gebruiken in 2030 hanteren we als basisjaar 2014 omdat vanaf dat jaar het CBS geconsolideerde data heeft.

12.

Planning, financiën en capaciteit

Onderzoek9 laat zien dat te laat en te zacht ingrijpen ten aanzien van het klimaat vijf tot zeven keer grotere schade oplevert voor de generaties na ons, in vergelijking met de financiële pijn die we nu moeten absorberen. Ook laat internationaal onderzoek zien dat veel vormen van klimaatbeleid zichzelf terugverdienen. Hoe hoger de opwarming, hoe groter de schade aan natuurlijke systemen en uiteindelijk ook aan de wereldeconomie, zo concludeert het onderzoeksteam in wetenschapsblad Science10. In dit hoofdstuk geven we in 12.1 de regionale en gemeentelijke kosten weer. In paragraaf 12.2 hebben we een inschatting gegeven van het benodigde aantal Fte (fulltime/voltijds equivalent).

12.1. Planning In hoofdstuk 5 tot en met 8 hebben we de doelstellingen voor respectievelijk de thema’s: Bouw & gebouwde omgeving; Infrastructuur & Openbare ruimte; Afval & Grondstoffen en Inkoop & Consumptie gegeven. 9 I https://www.elibrary.imf.org/view/journals/001/2019/215/001.2019.issue-215-

en.xml?language=en&Tabs=contentsummary-102775 10 https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaw6974

In bijlage 1 hebben we op basis van de doelstellingen per thema een globaal uitvoeringsplan voor de jaren 2025 tot 2028 opgesteld met de activiteiten en de globale kosten per doelstelling. Hierbij hebben we onderscheid gemaakt tussen kosten voor de Zeeuwse samenwerking en de gemeentelijke kosten. De inschatting van de gemeentelijke kosten zijn gebaseerd op de grotere gemeenten. Voor de kleinere gemeenten hebben we de kosten lager gezet. De projectleider stelt ieder jaar op basis van het globale uitvoeringsplan een jaarlijks activiteitenplan op voor het Zeeuwse deel in samenspraak met de 13 Zeeuwse gemeenten. Hierbij zal afstemming plaats vinden met andere beleidsterreinen als bijvoorbeeld de RES, de KASZ, het OLAZ, etc. 12.2. Financiën Het overzicht van de activiteiten en kosten hebben we uitgebreid weergegeven in bijlage 1. In tabel 10 hebben we een samenvatting gemaakt per thema. Tabel 10: Samenvatting regionale kosten en gemeentelijke kosten per thema. Thema

Algemeen

Globale activiteiten

Programma management, bijscholing medewerkers, kennissessies bestuurders Bouw & O.a. Service punt duurzaam bouwen, Gebouwde deelname kennisnetwerk, events, omgeving opstellen criteria, inventarisatie gemeentelijke gebouwen, bijscholing projectleiders en vastgoed medewerkers Infrastructuur & O.a. opstellen afwegingskader, Openbare bijscholing projectleiders, netwerk ruimte medewerkers, inventarisatie infrastructuur, faciliteren regionale of lokale infra hub Afval & O.a. Inventarisatie afvalstromen, Grondstoffen inventarisatie groenstromen, campagnes, ondersteunen bedrijven, ondersteunen bewonersinitiatieven Inkoop & O.a. criteria bij inkoop, campagnes Consumptie inwoners, informatie bedrijven Totaal

155.000

125.000

150.000

Gemeentelijke kosten per jaar (in Euro) (grote gemeente) 0

20.000

10.000

12.000

20.000

25.000

10.000

7.000

55.000

80.000

11.000

50.000

20.000

300.000

50.000

Kosten per jaar in Euro voor Zeeuwse samenwerking 2025 2026 2027 2028

De kosten voor Zeeuwse samenwerking zijn € 300.000 per jaar. Deze kosten worden verdeeld over de deelnemende gemeenten waarvan 50% evenredig verdeeld over de 13 deelnemende gemeenten en 50% op basis van inwonertal. De gemeentelijk kosten variëren tussen de € 50.000 en € 25.000 afhankelijk van de grootte van de gemeente en de ambities. In tabel 11 hebben we een kostenoverzicht per gemeente weergegeven.

Tabel 11: Regionale en gemeentelijke kosten per gemeente per jaar Gemeente

Aantal % inwoners (1-1-2023)

Vaste bijdrage regionale kosten (50% /13 gemeenten)

Resterende Totale bijdrage op regionale basis van (in Euro inwonertal bijdrage (Euro per jaar) per jaar)

Gemeente- Totale lijke kosten kosten ( Euro / jaar) (regionaal + gemeentelijk) per jaar

Terneuzen

54.990

14,1

11.538,50

21.150

32.688,5

50.000

82.688,5

Middelburg

49.919

12,8

11.538,50

19.200

30.738,5

50.000

80.738,5

Vlissingen

45.182

11,6

11.538,50

17.400

28.938,5

50.000

78.938.5

Goes

39.432

10,1

11.538,50

15.150

26.688,5

45.000

71.6885

SchouwenDuiveland Hulst

34.521

8,8

11.538,50

13.200

24.738,5

45.000

69.738,5

27.586

7,1

11.538,50

10.650

22.188,5

40.000

62.188,5

Tholen

26.793

6,9

11.538,50

10.350

21.888,5

40.000

61.888,5

Sluis

23.244

5,9

11.538,50

8.850

20.388,5

35.000

55.388,5

Borsele

23.164

5,9

11.538,50

8.850

20.388,5

35.000

55.388,5

Reimerswaal

23.265

5,9

11.538,50

8.850

20.388,5

35.000

55.388,5

Veere

22.071

5,6

11.538,50

8.400

19.938,5

35.000

54.938,5

Kapelle

13.029

3,3

11.538,50

4.950

16.488,5

25.000

41.488,5

NoordBeveland Totaal

7.881

2,0

11.538,50

3.000

14.538,5

25.000

39.538,5

391.077

100

150.000,50

150.000

300.000

545.000

845.000

12.3. Benodigd FTE voor uitvoering beleid circulaire economie (structurele kosten)

In tabel 12 is te zien hoeveel Fte nodig zijn om het beleid circulaire economie in 2025 en 2026 uit te kunnen voeren. In 2026 wordt bekeken hoeveel Fte er eventueel bij moet komen voor de jaren 2027 en 2028. Een Fte kan natuurlijk verdeeld worden over meerdere mensen die aan verschillende hoofdthema's van het beleid werken. Sommige gemeenten hebben al uren/fte toegekend aan circulaire economie, deze gemeenten kunnen de huidige toegekende uren/fte aftrekken van onderstaande getallen. In onderstaand overzicht is een groeiaanpak verwerkt, dat betekent dat de gemeenten de Fte gefaseerd kunnen toekennen. De uren die voor de kernteamleden nodig zijn om in 2024 te werken aan het vaststellen van beleidsplan en het uitvoeringsprogramma zijn niet inbegrepen. Tabel 12. Inschatting van het aantal Fte per jaar per gemeente over de jaren 2025 - 2028 Gemeente

Fte 2025

2026

2027

2028

Terneuzen

1,2 -1,6

1,5 -2,0

Middelburg

1,2 –1,6

1,5 -2,0

Vlissingen

1,2 -1,6

1,5 -2,0

Goes

1,0 -1,3

1,2 -1,6

Schouwen-Duiveland

1,0 -1,3

1,2 -1,6

Hulst

0,8 -1,2

1,0 -1,3

1,0 – 1,3

1,0 -1,3

Tholen

0,8 -1,2

1,0 -1,3

Sluis

0,8 -1,2

1,0 -1,3

1,0 – 1,3

Borsele

0,6 -1,0

0,8 -1,2

Reimerswaal

0,6 -1,0

0,8 -1,2

Veere

0,6 -1,0

0,8 -1,2

Kapelle

0,4 -0,7

0,6 -1,0

Noord-Beveland

0,4 -0.7

0,6 -1,0

Totaal

10,6

13,5

Lijst van afkortingen BREEAM

Building Research Establishment’s Environmental Assessment Method

CBS

Centraal Bureau voor Statestiek

Circulaire economie

CSRD

Corporate Sustainability Reporting Directive

Fte

Fulltime-equivalent

GPR

Gemeentelijke Praktijk Richtlijn

KASZ

Klimaat Adaptatie Strategie Zeeland

K&I

Kennis & Innovatie

MPG

Milieuprestatie gebouwen

MVOI

Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen

NPCE

Nationaal Programma Circulaire Economie

OZO-KEM

Overleg Zeeuwse Overheden – Klimaat, Milieu en Energie

OLAZ

Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland

RES

Regionale Energiestrategie

R-Ladder

Circulaire verwerkingsladder

SDG’s

Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties

SMART

Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden

UPV

Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid

ZRD

Zeeuwse Reinigingsdienst

Bijlage 1: Globaal uitvoeringsprogramma 2025-2028

Kosten Zeeuwse samenwerking per jaar in Euro

Thema

Subthema

Doelgroep

Doelstelling

Activiteiten

2025

2026

2027

Gemiddelde gemeentelijke kosten / jaar 2028 in Euro

Algemeen

Eigen organisatie

Alle Zeeuwse gemeenten hebben het beleid circulaire economie in 2025 vastgesteld en stellen ieder jaar een concreet uitvoeringsprogramma op

Regiocoördinator circulair: Opstellen jaarlijks uitvoeringsprogramma, coördinatie en monitoring

90.000,00

0,00

Algemeen

Eigen organisatie

Eind 2028 zijn alle noodzakelijke medewerkers voldoende circulair opgeleid om circulaire economie in in hun werkveld te kunnen toepassen

Kennisontwikkeling medewerkers op het gebied van circulaire economie

60.000,00

30.000,00

0,00

Algemeen

Eigen organisatie

In 2028 hebben alle (college) bestuurders algemene kennis van circulariteit en bouw en gebouwde omgeving, door bijvoorbeeld circulaire bijeenkomsten en werkbezoeken met alle wethouders bij te wonen

Kennissessies over circulaire economie voor bestuurders

5.000,00

0,00

Algemeen

Eigen organisatie

Alle Zeeuwse gemeenten hebben in 2028 geactualiseerd beleid op het gebied van circulaire economie

Evaluatie en opstellen vervolgbeleid

Subtotaal

25.000,00

155.000,00 125.000,00

Bouw & gebouwde omgeving

Nieuwbouw

Eigen organisatie

Bouw & gebouwde omgeving

Nieuwbouw

Bedrijven / Externe organisaties

Bouw & gebouwde omgeving

Nieuwbouw

Bouw & gebouwde omgeving

125.000,00

150.000,00

0,00

Vanaf 2028 bevatten, waar mogelijk, alle nieuwbouwprojecten bij uitgifte van eigen grond (gemeente) circulaire prestatie-richtlijnen/ambities zoals percentages secundair materiaal, biobased materialen, losmaakbaarheidsindex en een materialen paspoort In 2025 bestaat er een (lokaal) koplopernetwerk van projectontwikkelaars, bouwpartijen, ingenieursbureaus, kennisinstellingen, ngo's en andere sympathisanten die actief de circulaire economie stimuleren

Opstellen circulaire prestatie richtlijnen en ambities bij nieuwbouw (aanvulling op opleiding ambtenaren) - Op regionaal niveau aanschaffen van instrument (bijv. GPR of BREAM)

0,00

5.000,00

Deelname aan kennisnetwerk circulair bouwen

0,00

1.500,00

Bedrijven / Externe organisaties

Vanaf 2025 wordt circulair bouwen meegenomen in actualisatie van de prestatieafspraken met woningbouwcorporaties

Circulariteit meenemen in actualisatie van de prestatieafspraken woningbouwcorporaties

0,00

Nieuwbouw

Bedrijven / externe organisaties / inwoners

Realiseren van service punt duurzaam bouwen binnen www.duurzaambouwloket.nl

0,00

1.000,00

Bouw & gebouwde omgeving

Bestaande bouw

Eigen organisatie

In 2026 is er een servicepunt over duurzaam bouwen waar inwoners en bedrijven informatie kunnen inwinnen over bedrijven en projecten met betrekking tot circulair bouwen, slopen/oogsten, (biobased) renoveren en isoleren en natuurinclusief bouwen Alle gebouwenbeheerders van de gemeenten zijn eind 2026 opgeleid om alle renovatie- en sloopprojecten in opdracht van de gemeenten circulair uit te voeren

Opleiding gebouwbeheerders en inkoop (kosten onder algemene opleiding)

0,00

Bouw & gebouwde omgeving

Bestaande bouw

Eigen organisatie

Om de panden zo goed mogelijk te kunnen onderhouden en te behouden wordt in 2026 de staat van al het gemeentelijk vastgoed geïnventariseerd

Inventarisatie gemeentelijk vastgoed en opstellen Duurzaam Meerjaren OnderhoudsPlan (DMJOP) / materialen paspoort

0,00

2.500,00

Bouw & gebouwde omgeving

Bestaande bouw

Bedrijven / externe organisaties / inwoners

Vanaf 2025 onderzoeken we de mogelijkheden of in gemeentelijke regelingen (isolatiesubsidie / subsidie Doe-Het-Zelvers) een extra stimulans voor de toepassing van circulair materiaal kunnen opnemen.

Onderzoek naar mogelijkheden om een extra stimulans voor circulair materiaal in gemeentelijke regelingen op te nemen.

0,00

Bouw & gebouwde omgeving

Bestaande bouw

Bedrijven / Externe organisaties/ Inwoners

We stimuleren in 2027 een circulaire bouwhub in de regio waar waardevolle materialen van bouwbedrijven uit de regio heen gebracht kunnen worden en opnieuw worden verkocht/gedeeld

Faciliteren regionale of lokale circulaire hub door vergunningverlening, verbinden van partijen en onderzoek

0,00

10.000,00

0,00

Bouw & gebouwde omgeving

Grond uitgifte

Eigen organisatie

Vanaf 2026 worden voor zover mogelijk bij gronduitgifte door de gemeente circulaire criteria opgenomen in de voorwaarden voor toekomstige plannen of projecten

Opstellen circulaire prestatie doelstellingen / ambities bij gronduitgifte (Opstellen kader)

0,00

10.000,00

0,00

Bouw & gebouwde omgeving

Gebieds ontwikkeling

Eigen organisatie

Vanaf 2025 wordt er gewerkt aan een gemeentelijk netwerk van ambtenaren voor kennisuitwisseling van praktijkvoorbeelden en het bevorderen van integraliteit van projecten

Organisatie van events, samen werken aan projecten etc.

10.000,00

0,00

Bouw & gebouwde omgeving

Gebieds ontwikkeling

Eigen organisatie

Vanaf 2026 maken circulaire economie doelstellingen voor zover mogelijk deel uit van alle nieuwe gebiedsontwikkelingsprojecten en waar mogelijk bij bestaande/lopende projecten

Circulaire prestatie doelstellingen / ambities bij gebiedsontwikkelingen. Op regionaal niveau aanschaffen van instrument (bijv. GPR of BREAM, Convenant toekomstbestendig bouwen)

10.000,00

0,00

2.000,00

Bouw & gebouwde omgeving

Gebieds ontwikkeling

Eigen organisatie

Afspraken met waterschap / provincie en gemeenten over hergebruik water

0,00

Bouw & gebouwde omgeving

Gebieds ontwikkeling

Inwoners

Kennisuitwisseling wordt bevorderd tussen initiatieven, er wordt gezocht naar geschikte locaties en waar mogelijk grond beschikbaar gesteld

0,00

Bouw & gebouwde omgeving

Gebieds ontwikkeling

Inwoners

In 2026 hebben we met het regionale waterschap, gemeenten en de provincie afgesproken dat we bij toekomstige nieuwbouwwijken focussen op het zoveel mogelijk hergebruiken en opslaan van water in de wijk tot een maximum van 100 liter water per persoon per dag De gemeenten bekijken structureel vanaf 2025 of inwoners collectieven die zelf circulaire initiatieven willen bouwen, ondersteund kunnen worden. Kennisuitwisseling wordt bevorderd tussen initiatieven, er wordt gezocht naar geschikte locaties en waar mogelijk grond beschikbaar gesteld Vanaf 2028 wordt bij inrichting van nieuwe woonwijken (50+ woningen) en bedrijventerreinen onderzocht of er ruimte beschikbaar kan worden gesteld voor het delen/ repareren van materialen, goederen en mobiliteit in de wijk. In 2025 wordt bekeken waar en hoe dit toegepast kan worden

In 2025 wordt bekeken waar en hoe dit toegepast kan worden. Onderzoek naar ruimte voor delen/ repareren bij woonwijken > 50w woningen en bedrijventerreinen

0,00

20.000,00

10.000,00

12.000,00

Subtotaal Infrastructuur & Openbare Ruimte

Infrastructuur

Eigen organisatie

Vanaf 2028 wordt bij alle infrastructuurprojecten in opdracht van de gemeenten circulariteit meegenomen in alle fases van een project (fases; initiatief / definitie / ontwerp / voorbereiding (bestek) / aanbesteding / uitvoering / nazorg)

Circulariteit meenemen in infrastructuur projecten - aanvulling op opleiding van ambtenaren – opstellen van criteria

0,00

5.000,00

Infrastructuur & Openbare Ruimte

Infrastructuur

Eigen organisatie

Eind 2025 zijn door de Zeeuwse gemeenten gezamenlijk criteria ontwikkeld hoe circulariteit wordt meegenomen in alle fases van infrastructuurprojecten die in opdracht van de gemeente worden uitgevoerd

10.000,00

0,00

Infrastructuur & Openbare Ruimte

Infrastructuur

Eigen organisatie

Vanaf 2025 wordt er gewerkt aan een gemeentelijk netwerk van ambtenaren voor kennisuitwisseling van praktijkvoorbeelden en het bevorderen van integraliteit van infrastructuurprojecten

Opstellen afwegingskader circulariteit en opleiden van projectleiders infra en openbare ruimte. Gemeenten werken allemaal via dezelfde afwegingskader en gemeenten kunnen zelf per project de weging van criteria bepalen Netwerk voor gemeenteambtenaren

10.000,00

0,00

Infrastructuur & Openbare Ruimte

Infrastructuur

Eigen organisatie

In 2028 is er een actueel inzicht over de staat van de infrastructuur van de Zeeuwse gemeenten en is duidelijk hoe circulariteit toegepast kan worden

0,00

2.000,00

Inventarisatie staat van infrastructuur

Infrastructuur & Openbare Ruimte

Openbare ruimte

Bedrijven / Externe organisaties

In 2025 bestaat er een (lokaal) koplopernetwerk van projectontwikkelaars, bouwpartijen, ingenieursbureaus en andere sympathisanten die actief de circulaire economie stimuleren

Lokaal koplopersnetwerk van projectontwikkelaars, bouwbedrijven, etc. en events. Jaarlijks wordt gewerkt aan het uitbreiden van het netwerk door events, samen te werken aan projecten en kennis te delen Onderzoek mogelijkheden bomenhub

0,00

Infrastructuur & Openbare Ruimte

Openbare ruimte

Eigen organisatie

In 2026 onderzoeken de gemeenten de mogelijkheid voor een bomenhub

0,00

Infrastructuur & Openbare Ruimte

Openbare ruimte

Eigen organisatie

Vanaf 2026 nemen gemeenten bij de inrichting van de openbare ruimte circulariteit mee

Opstellen criteria voor circulaire inrichting openbare ruimte

0,00

Infrastructuur & Openbare Ruimte

Openbare ruimte

Bedrijven / Externe organisaties

We hebben in 2027 in de regio een circulaire infra hub waar waardevolle materialen vanuit de openbare ruimte uit de regio heen gebracht kunnen worden en opnieuw worden verkocht/gedeeld

Regionale en lokale infra hub. De Zeeuwse gemeenten dragen hieraan bij door bijvoorbeeld vergunningverlening, het verbinden van partijen en promoten van de hub

0,00

15.000,00

0,00

20.000,00

25.000,00

10.000,00

7.000,00

Subtotaal Afval & grondstoffen

Afval

Eigen organisatie

In 2025 is voor alle gemeenten bekend welke afvalstromen er zijn vanuit gemeentelijke kantoren en op basis hiervan wordt onderzocht hoe het ontstaan van afval verder kan worden voorkomen, hoogwaardiger kan worden verwerkt en is er een smart reductiedoelstelling geformuleerd

Monitoren van afvalstromen van eigen gemeentelijke bedrijfsvoering

0,00

Afval & Grondstoffen

Afval

Eigen organisatie

Inventarisatie afvalstromen gemeentelijke bouw en infrastructuur projecten in 2026

0,00

2.000,00

Afval & Grondstoffen

Afval

Bedrijven/ externe organisaties/ inwoners

Inventariseren relevante programma’s en evenementen op het gebied circulariteit en stimuleren deelname

0,00

25.000,00

0,00

Afval & Grondstoffen

Afval

Inwoners

Opstellen van gemeentelijk beleid met betrekking tot de VANG-huishoudelijke doelstellingen

0,00

Afval & Grondstoffen

Afval

Inwoners

In 2027 is voor alle gemeenten bekend welke afvalstromen er zijn vanuit gemeentelijke bouw en infrastructuur projecten en op basis hiervan wordt onderzocht hoe het ontstaan van afval verder kan worden voorkomen, hoogwaardiger kan worden verwerkt en is er een SMART reductie doelstelling aangekoppeld In 2027 hebben de Zeeuwse gemeenten alle publieke en maatschappelijke organisaties in de provincie de mogelijkheid geboden om mee te doen aan programma’s (zoals bijvoorbeeld op inkoop, afval scheiden, bewustwording campagnes of meedoen aan verspillingvrije week) om hun (rest) afval te voorkomen/reduceren De Zeeuwse gemeenten omarmen de VANGhuishoudelijke doelstellingen van het ministerie van I&M en spannen zich in om deze te behalen via gemeentelijk beleid en (toegangs)beleid op de milieustraten. Er wordt steeds geconformeerd aan de jaartallen en gerichte doelen zoals opgenomen in (herijkingen) van het VANG-programma De Zeeuwse gemeenten borduren voort op het principe- besluit van het O.L.A.Z. "regionale spreiding milieustraten Zeeland' met als doel het realiseren van (3) circulaire ambachtscentra in Zeeland. In 2025 wordt via de GR O.L.A.Z. een besluit genomen over de aanpak hiertoe

Realiseren van circulaire ambachtscentra

0,00

Afval & Grondstoffen

Afval

Inwoners

Vanaf 2025 promoten de Zeeuwse gemeenten minimaal 2 initiatieven voor inwoners op het gebied van afvalpreventie hergebruik en demontage per jaar (door bv subsidies, locatie toewijzing, etc).

Ondersteunen van 2 initiatieven per gemeente van inwoners op afvalpreventie, etc.

0,00

5.000,00

Afval & Grondstoffen

Grondstoffen

Eigen organisatie

Inventarisatie groene reststromen per gemeente

0,00

2.000,00

Afval & Grondstoffen

Grondstoffen

Bedrijven/ externe organisaties

Circulair ondernemen in duurzaamheidsloketten

0,00

2.000,00

Afval & grondstoffen

Grondstoffen

Bedrijven / externe organisatie

Deelname aan (collectieve) bedrijvenaanpak

0,00

Afval & Grondstoffen

Grondstoffen

Bedrijven/ externe organisaties

We stimuleren in 2027 in de regio een circulaire bouwhub waar waardevolle materialen van bouwbedrijven uit de regio heen gebracht kunnen worden en opnieuw worden verkocht/gedeeld

Stimuleren van een Circulaire bouwhub. De Zeeuwse gemeenten dragen bij door bijvoorbeeld vergunningverlening, het verbinden van partijen en promoten van de hub

0,00

Afval & Grondstoffen

Grondstoffen

Bedrijven/ externe organisaties

40.000,00

0,00

Grondstoffen

Eigen organisatie

Informeren van 100 bedrijven Zeeuws breed over het opnieuw inzetten van grondstoffen en hoogwaardiger verwerken van afvalstromen Formuleren duurzaamheidsbeleid in OLAZ en ZRD

40.000,00

Afval & Grondstoffen

In 2027 zijn 100 bedrijven Zeeuws breed geïnformeerd over het opnieuw inzetten van grondstoffen en of het hoogwaardiger verwerken van afvalstromen In 2025 formuleren de Zeeuwse gemeenten binnen het O.L.A.Z. een duurzaamheidsbeleid op het gebied van de inzet van duurzaam materiaal en materieel voor het O.L.A.Z. en de uitvoeringsorganisatie ZRD

0,00

Afval & Grondstoffen

Grondstoffen

Inwoners

15.000,00

0,00

55.000,00

80.000,00

11.000,00

In 2026 bestaat er een netwerk van deel-, reparatie- Netwerk voor deelreparatie voor en hergebruik faciliteiten voor inwoners en de inwoners gemeenten promoot deze faciliteiten ook via bijeenkomsten, websites en andere communicatiekanalen (elke gemeente heeft in 2025 ten minste 1 repaircafe en 1 kringloopwinkel)

Subtotaal Inkoop & Consumptie

Inkoop

Eigen organisatie

Werken volgens het Manifest Duurzaam Inkopen en opstellen inkoopactieplan

0,00

Inkoop & Consumptie

Inkoop

Eigen organisatie

Vanaf 2025 heeft iedere gemeente minimaal 2 Realiseren van 2 inkooptrajecten per jaar inkoopprojecten per jaar waarin circulaire vereisten per gemeente met circulaire eisen en zijn opgenomen en kiezen de gemeenten opnemen in MVO actieplan leveranciers en opdrachtnemers mede op basis van hun circulaire kennis, ambities en ervaring

0,00

2.000,00

Inkoop & Consumptie

Inkoop

Eigen organisatie

Vanaf 2028 is de circulaire economie onderdeel van Inkoop instrument bijvoorbeeld CO2 alle inkooptrajecten en wordt bijgehouden wat het inkooptool effect is op bijvoorbeeld grondstofverbruik, het milieu, biodiversiteit en/of sociaal aspecten

0,00

2.000,00

Inkoop & Consumptie

Inkoop

Bedrijven/ externe organisaties

In 2028 hebben we 100 regionale bedrijven Zeeuws Trainen van 100 bedrijven Zeeuws breed breed geholpen met het invoeren van circulair op circulair inkopen inkopen en het maken van circulaire stappen in hun kern processen door middel van trainingen

25.000,00

0,00

Inkoop & Consumptie

Consumptie

Eigen organisatie

In 2026 hebben alle Zeeuwse gemeenten inzicht in Toepassen instrument voor inzicht in hun eigen milieubelasting van hun eigen organisatie milieubelasting bijvoorbeeld en passen actief een instrument toe om dit milieubarometer inzichtelijk te maken met als doel het eigen grondstoffengebruik te reduceren

0,00

Inkoop & Consumptie

Consumptie

Bedrijven/ externe organisaties.

Vanaf 2026 geven de Zeeuwse gemeenten minimaal 100 bedrijven Zeeuws breed de mogelijkheid om d.m.v. trainingen en coaching gesprekken inzicht te krijgen in de toekomstbestendigheid van het bedrijf, denk daarbij aan bijvoorbeeld strengere regelgeving, leveringszekerheid van goederen/grondstoffen

Ondersteunen 100 bedrijven Zeeuws breed met betrekking tot toekomstbestendigheid

0,00

Inkoop & Consumptie

Consumptie

Bedrijven/ externe organisaties

Vanaf 2025 promoten de gemeenten actief instrumenten (b.v. milieubarometer) die milieu impact en grondstofgebruik monitoren voor bedrijven

Aanschaf en promoten van instrument o.a. milieubarometer

0,00

4.000,00

Inkoop & Consumptie

Consumptie

Inwoners

Vanaf 2025 hebben de Zeeuwse gemeenten 2-4 keer per jaar een gezamenlijke educatieve campagne dat slimmer consumeren stimuleert en de bijbehorende mogelijkheden in de provincie laat zien

Organiseren van 2 - 4 keer per jaar een campagne op regionaal niveau

25.000,00

2.000,00

Inkoop & Consumptie

Consumptie

Inwoners/ bedrijven/ externe organisaties

Vanaf 2025 faciliteren we per gemeente per jaar minimaal 2 initiatieven die betrekking hebben op thema’s zoals verpakkingen, streekproducten, seizoensgebonden producten, minder vlees, 2e hands, repareren, delen, minder verharden, inheems groen, toepassing duurzame/biobased producten bij verbouw en tuininrichting verbouwproducten etc.

Ondersteunen 2 sinitiatieven per gemeente (Faciliteren, kan bestaan uit subsidiëren, ruimte beschikbaar stellen, planologisch ondersteunen, communiceren over etc.)

0,00

10.000,00

Subtotaal

50.000,00

20.000,00

Totaal

300.000,00 300.000,00

300.000,00

50.000,00

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14921580/1