2024-50d D24.309812 03 AB Notitie Begrotingswijzigi 03 AB Notitie Begrotingswijziging 2025-1 Veilig Thuis

AB NOTITIE Onderwerp

Duurzaam wachtlijstvrij Veilig Thuis Zeeland (Begrotingswijziging 2025-1) ☐ Hamerstuk

Soort Datum Agendapunt

☒ Bespreekstuk

☐ Informatiestuk

19 juni 2024

Datum AB

5 juli 2024

6.c

Kenmerk

20240705T-06c

Voorstel aan het Algemeen Bestuur: Het algemeen bestuur wordt verzocht om: 1. In te stemmen met een begrotingswijziging 2025-1 Veilig Thuis Zeeland waarbij wordt gevraagd om een structurele investering van € 511.600, voor personele uitbreiding in het primaire proces bestaande uit: •

4 fte (2.8 fte aan de voorkant en 1.2 fte aan de achterkant) om duurzaam wachtlijst vrij te blijven, met een goede kwaliteit en acceptabele werkdruk.

•

0,89 fte om de expertise van de professionals van Veilig Thuis (en indirect van lokale teams, ketenpartners, zorgaanbieders en burgers) op peil te houden in de toegenomen complexiteit van de casuïstiek.

2. De onder 1 genoemde verhoging van de gemeentelijke bijdragen door middel van een begrotingswijziging ter zienswijze voor te leggen aan de Zeeuwse gemeenteraden. Definitieve besluitvorming vindt plaats in het Algemeen Bestuur van oktober 2024. 3. Indien (tijdelijk) subsidie wordt toegekend vanuit centrumgemeente Vlissingen/CZW bureau of vanuit andere subsidiebronnen ter dekking van bovengenoemde kosten, vloeien de onder 1 genoemde overgebleven middelen terug naar de gemeenten. 4. Het dagelijks bestuur de opdracht te verstrekken om te onderzoeken in hoeverre het mogelijk is om de kosten van de onder 1 genoemde personele uitbreiding alsnog te dekken uit rijksbijdragen die worden toegekend aan centrumgemeente Vlissingen/CZW bureau. Tot op heden heeft centrumgemeente Vlissingen/CZW bureau aangegeven dat hiervoor geen rijksbijdragen beschikbaar zijn. Deze structurele personele uitbreiding is nodig om aan onze wettelijke taken en verantwoordelijkheden te kunnen voldoen. De wettelijke taken bestaan uit het geven van advies;

het ontvangen en beoordelen van meldingen; doen van onderzoek of er

daadwerkelijk sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling en opstellen van veiligheidsvoorwaarden en zo nodig vervolgstappen in gang zetten in de vorm van overdragen naar gemeenten/vrijwillige hulp, de Raad voor Kinderbescherming en/of aangifte doen bij politie. Voor het uitoefenen van deze taken heeft Veilig Thuis een sterke informatie-, kennis en expertisepositie nodig; kwaliteit in de dossiervorming en continuïteit in de taakuitoefening is daarin essentieel.

Toelichting: 1. Problemen

Wachtlijst Eind 2023 is bestuurlijk gemeld dat bij VTZ sprake is van een oplopende wachtlijst aan meldingen. Deze wachtlijst (momenteel 150 meldingen) kunnen we met de huidige capaciteit aan personeel niet meer binnen de wettelijke termijn van vijf werkdagen (maar pas na gemiddeld vijf weken) beoordelen en overdragen aan lokale teams/gemeenten, hulpverlening of aan ons onderzoeksteam. De oorzaak van de oplopende wachtlijst aan de voorkant (advies- en meldingen team/AMT) is de structurele verhoging die we, afgelopen drie jaar, zien in de instroom aan meldingen en adviesvragen. In 2023 zagen we een stijging van 14% in de adviesvragen en van 20% in de meldingen ten opzichte van 2022. In het eerste kwartaal van 2024 zagen we het aantal adviezen in vergelijking met vorig jaar verder toenemen met 16% en de meldingen met 31%.

Complexiteit casuïstiek Voor het uitoefenen van onze wettelijke taken heeft Veilig Thuis een sterke informatie-, kennis en expertisepositie; kwaliteit in de dossiervorming en continuïteit in de taakuitoefening is daarin essentieel. Naast de toename in meldingen en adviesvragen, zien we ook een verhoogde complexiteit in de casuïstiek die de doorlooptijden in onze diensten vertraagt. Deze complexiteit was er eerder wellicht ook al maar wordt meer zichtbaar omdat er ook meer over bekend is. Zoals over het verband tussen domein overstijgende problemen (zoals schulden, huisvestingsproblemen of verslaving) naast het huiselijk geweld of kindermishandeling en tevens over nieuwe vormen van onveiligheid & geweld zoals stalking, intiem terreur, femicide, trauma/hechtingsproblematiek en complexe (v)echtscheidingen. Voor deze thema’s en problematiek hebben we meer scholing en expertise nodig; kennis over- en ervaring in de samenwerking tussen straf zorg (activiteiten Veiligheid Voorop) en daarnaast meer intensieve afstemming met (justitiële) ketenpartners, lokale teams en diverse zorgaanbieders. 2. Gevolgen & risico’s a) Door de wachtlijst aan de voorkant (in Advies en Meldingen Team/AMT) worden meldingen over huiselijk geweld en kindermishandeling niet tijdig opgepakt.

Hierdoor krijgen we geen zicht op de mate van (on)veiligheid in het gezin of huishouden en kunnen we niet beoordelen of- en welke vervolgactie nodig is. Indien onveilig situaties te lang blijven voortbestaan kan dit leiden tot escalaties (waarbij ook gemeenten en onze straf ketenpartners zijn betrokken) en her-meldingen met extra werk tot gevolg. b) Er ontstaat ook een wachtlijst aan de achterkant (in het team Onderzoek & Ondersteuning/OOT), die de vervolgdiensten (actieve bemoeienis VT die nodig is na veiligheidsbeoordeling) oppakt. Circa 25% van de meldingen heeft actieve bemoeienis van Veilig Thuis nodig; door de verhoogde instroom aan meldingen worden er dus ook meer vervolgdiensten gevraagd. Als deze actieve bemoeienis niet tijdig ingezet wordt, kan dit leiden tot escalaties en/of crisissituaties die vragen om onmiddellijk ingrijpen, hetgeen leidt tot vertraging in het oppakken van de andere workload. c) Langere doorlooptijden in de vervolgdiensten omdat de gezinsproblematiek complexer wordt en er daardoor langduriger bemoeienis van OOT gevraagd wordt.

d) Opgelopen doorlooptijd in de wettelijke Monitoring taak. Tijdens gemiddeld drie momenten, na overdracht aan hulpverlening, monitoren we of de veiligheid in een gezinssysteem of huishouden verbetert aan de hand van de veiligheidsvoorwaarden en afspraken die gemaakt zijn. Door het niet tijdig kunnen oppakken van onze Monitoring taak kunnen onveilige situaties (weer) opnieuw ontstaan, zonder daar zicht op te hebben. En door de wachtlijsten bij hulpverlening en meer crisismeldingen tussendoor, blijven we langer betrokken in de Monitoringfase waardoor we minder diensten kunnen draaien en minder monitoring taken op kunnen pakken. e) Onze kennis en expertise zetten wij ook in om uitvoering te blijven geven aan landelijke ontwikkelagenda’s en projecten (zoals Handle with Care, Toekomstscenario, Aanpak Veiligheid Voorop), waarin op bestuurlijk, management en uitvoeringsniveau wordt samengewerkt met gemeenten, hulpverlening- en (justitiële) ketenpartners om huiselijk geweld en kindermishandeling te voorkomen. Onze bijdrage aan deze strategische projecten komt onder druk te staan door onze focus op het wegwerken van de wachtlijst. Terwijl deze programma’s kunnen bijdragen aan het (tijdig) herken en doorbreken van geweldspatronen, het voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling en daardoor van nog meer meldingen.

f) De toenemende instroom en de daardoor ontstane wachtlijsten; het ontstaan van crisissituaties door het niet tijdig kunnen oppakken van de meldingen en vervolgdiensten; de toegenomen complexiteit en daarmee gepaard gaande afstemming met ketenpartners en vergroten van deskundigheid eisen de tol van de huidige medewerkers. Werkdruk en stress/spanning bij medewerkers en gevoel van “tekortschieten” neemt toe. Dit is onder andere te zien in het hoge frequent verzuim onder de medewerkers bij Veilig Thuis Zeeland.

3. Tijdelijke oplossing om wachtlijst weg te werken Het externe adviesbureau heeft in 2023 aangegeven dat VTZ landelijk vergeleken effectief en efficiënt werkt. Anders of efficiënter werken biedt geen oplossing meer om de verhoogde instroom tijdig te verwerken en af te ronden. Extra capaciteit is daarom noodzakelijk, om daarmee (eenmalig) de achterstand te kunnen wegwerken. Conform het advies voor een personele uitbreiding van 2,8 fte AMT heeft het algemeen bestuur op 12 april 2024 ingestemd met een incidentele investering zoals beschreven in de 3e begrotingswijziging 2024 ‘Wachtlijstvrij Veilig Thuis Zeeland’, gedekt vanuit de algemene reserve. Deze investering wordt in 2024 ingezet voor een (tijdelijke) personele uitbreiding, die nodig is om de wachtlijsten weg te werken en de doorlooptijden conform de wettelijke termijn te kunnen houden op vijf werkdagen per melding (i.p.v. het huidige gemiddelde van vijf weken). Hiermee kunnen we nieuwe medewerkers werven, waarvan er al twee gestart zijn en de derde collega in augustus start. Tevens zijn we recent aan de slag gegaan met een wachtlijstbeheer & doorstroom verbetering methodiek (traject “Kwaliteit op tijd”) die begeleid wordt door het externe adviesbureau.

Zij ondersteunen ons bij het opzetten van de projectstructuur, aanpak en borging, met als doelstelling op of voor 31 december 2024 wachtlijst vrij te zijn, wettelijke termijnen te halen met een goede kwaliteit en acceptabele werkdruk.

Door te sturen op een tijdige opstart én afronding van meldingen en diensten, middels rapportage; het stimuleren van uniform werken en verdere professionalisering van het team, en het wekelijks bespreken van wat er nodig is om de meldingen/diensten te sluiten, creëren we een mindset “wachtlijst vrij werken’ die nodig is om óok, na het wegwerken van de achterstanden, te blijven focussen op een goede doorstroom en op een andere attitude in de samenwerking met gemeenten en ketenpartners. Tijdelijke, extra capaciteit en een mindset ‘wachtlijst vrij werken’ is echter niet genoeg om ook onze informatie-, kennis en expertisepositie en de kwaliteit in onze dossiervorming op peil te houden, die o.a. nodig is om uitvoering te blijven geven aan landelijke ontwikkelagenda’s zoals Toekomstscenario, Hervormingsagenda Jeugd en Aanpak Veiligheid Voorop. Daarnaast wordt van de medewerkers verwacht dat zij kennis en deskundigheid hebben ten aanzien van de oorzaken van geweldspatronen en uiteenlopende thema’s, die steeds zichtbaarder worden (zoals intiem terreur, femicide, trauma/hechtingsproblematiek, stalking en eergerelateerd geweld).

4. Structurele oplossing vanaf 2025 Om in 2025 wachtlijst vrij te blijven werken, wettelijke termijnen te halen, met goede kwaliteit en een acceptabele werkdruk, is het nodig om de capaciteit structureel uit te breiden. Na het wegwerken van de achterstand in 2024, zullen de inmiddels ingewerkte collega’s (2.8 fte) meewerken in de reguliere productie (adviesvragen en meldingen) aan de voorkant, in de samenwerking met (justitiële) ketenpartners en activiteiten van Veiligheid Voorop en het samen optrekken met- en ondersteunen van de lokale teams.

Professionals primair proces (4 fte) We hebben in 2025 echter niet alleen de eerder aangevraagde 2.8 fte nodig voor de voorkant (AMT). We zien dat de instroom aan meldingen en adviesvragen blijft toenemen en de complexiteit groter wordt. Daarom hebben we ook extra capaciteit aan de achterkant nodig zodat we als Veilig Thuis: • Aan de voorkant meldingen binnen 5 werkdagen kunnen beoordelen op veiligheid en overdragen aan passende hulpverlening (in samenspraak met gemeenten) of doorzetten naar “actieve bemoeienis” (achterkant Veilig Thuis) •

Aan de achterkant onze vervolgdiensten (veiligheid & voorwaarden en/of onderzoek) binnen 10 weken kunnen afronden en overdragen naar passende hulpverlening (in samenspraak met gemeenten).

•

Onze wettelijke monitoringstaak tijdig (op minimaal 2 momenten: 3 maanden en 12 maanden na overdracht aan hulpverlening) uit kunnen voeren, zodat de veiligheid binnen de gezinnen/huishoudens goed is gemonitord en de hulpverlening op een sterke manier is ondersteund.

•

Uitvoering kunnen blijven geven aan de ontwikkelingen binnen het sociaal domein (Toekomstscenario Kind & gezinsbescherming, Hervormingsagenda Jeugd) door onder andere de gemeenten advies en ondersteuning te bieden met onze expertise bij het neerzetten van sterke lokale teams, om daarmee huiselijk geweld en kindermishandeling eerder inzichtelijk te krijgen en sneller een juiste afweging te maken over hoe de cirkel van geweld te doen stoppen en/of doorbreken.

We spreken hier liever over 4 fte medewerker primair proces (i.p.v. # fte per sub-team AMT/OOT) zodat we de flexibiliteit hebben om dáar de capaciteit in te zetten waar nodig.

Werkbegeleider (0.89 fte) Het is blijvend van belang te investeren op deskundigheidsbevordering bij zowel de professionals van Veilig Thuis, ketenpartners en lokale teams van de gemeenten als bij burgers. Het gevolg hiervan kan zijn dat signalen sneller worden gemeld bij Veilig Thuis en dat de juiste hulpverlening wordt ingezet zodat vanuit de vroeg-signalering escalaties kunnen worden voorkomen. Om de kwaliteit van de werkprocessen en het toepassen van de kennis over uiteenlopende thema’s te kunnen borgen en de medewerkers te coachen met betrekking tot inhoudelijke procesvragen, willen wij een functie van werkbegeleider creëren zoals deze ook bij andere Veilig Thuis organisaties is ingebed. Dit omdat we gezien hebben dat bestaande functies & rollen niet kunnen voorzien in de begeleiding naar verdere professionalisering van de medewerkers ten aanzien van de kennis en kwaliteit in het uitvoeren van het primaire proces, waaronder bijvoorbeeld het op eenduidige wijze doen van onderzoek. Deze functie biedt tevens mogelijkheden om schoolverlaters aan te nemen in de huidige arbeidsmarktkrapte, daar zij goede inhoudelijke werkbegeleiding kunnen ontvangen.

5. Rapporteren over de voortgang Het effect van de personele uitbreiding van 4 fte professional primair proces en 0.89 fte werkbegeleider, om de wachtlijsten weg te werken, de doorstroom duurzaam te kunnen verbeteren en de deskundigheid van de werknemers verder te professionaliseren, wordt door VTZ gemonitord. Tijdens iedere AB-vergadering zal gerapporteerd worden over het effect van de personele uitbreiding op het duurzaam wachtlijstvrij worden van VTZ, op het halen van de wettelijke termijnen met een goede kwaliteit en acceptabele werkdruk. Het wachtlijst vrij werken, binnen wettelijke termijnen, met goede kwaliteit en onder acceptabele werkdruk, kan echter alleen gerealiseerd worden wanneer we ook aan de achterkant een snelle aansluiting kunnen stimuleren met de gemeenten/hulpverlening. Als wij na afronden van onze vervolgdiensten namelijk niet (tijdig) kunnen overdragen aan hulpverlening zal hier het onderhanden werk oplopen: we kunnen onze dienst niet afronden waardoor we te lang betrokken blijven en geen nieuwe zaken op kunnen pakken. Het eerder betrekken van gemeente/lokale team bij de overdracht en bespreken van doelen en veiligheidsvoorwaarden met cliëntsysteem, is nodig om in het proces van overdracht versnelling aan te brengen. Daarnaast zullen we zelf dienen te sturen op het afronden van onze vervolgdienst, ook al is er nog geen hulpverlening beschikbaar.

Naast de wachtlijstcijfers per gemeente, zullen we daarom ook deze samenwerkingsafspraken en stokkende overdrachten naar lokale teams/gemeenten monitoren en bespreken op basis van structureel overleg. 6. Financiële consequenties (1e begrotingswijziging 2025) Op basis van bovenstaande wordt verzocht om een structurele investering vanaf 2025 van € 511.600 voor de personele uitbreiding van: - 4 fte professional primair proces die nodig is om de doorstroom duurzaam te (kunnen) verbeteren, wettelijke termijnen te halen met een goede kwaliteit en acceptabele werkdruk. - 0.89 fte werkbegeleiding om verdere professionalisering van de medewerkers, ten aanzien van het toepassen van de (toegenomen complexiteit in) kennis en kwaliteit in de uitvoering van het primaire proces, te realiseren.

Activiteit 1.

Kosten Personele uitbreiding (professional primair proces (4 fte) en werkbegeleider (0.89 fte)

€ 511.600*

Dekking

Structureel/ Dekking uit incidenteel € 0 Structureel

Geen dekking

BW* (ja/nee) interne Ja/nee

Verdeling over de gemeenten: In begroting 2025 valt Veilig Thuis in taakveld 6.2 Toegang eerstelijnsvoorzieningen (zie paragraaf 1.1.2 van de Programmabegroting). Dit onderdeel wordt omgeslagen met de verdeling van het macro-budget als basis, zie paragraaf 1.1.5 van de programmabegroting. Analoog aan de verdeling over de gemeenten zoals in de programmabegroting in bijlage 1, is de verdeling over de gemeenten van deze begrotingswijziging als volgt:

Bijlagen: 1. Aanbiedingsbrief gemeenteraden (zie brief agendapunt 6b)

Datum

Vergadering

Besluit