2024-49b 01 Jaarverslag en jaarrekening GR Gemeenschappelijke Gezondheids Dienst ZEELAND 2023 Gewaarmerkt

Er is geen meerjarenonderhoudsplan. Jaarlijks wordt met individuele gemeenten een afrekening gemaakt waarbij de gerealiseerde kosten inclusief een vast bedrag in verband met onderhoud (25.000 voor alle gemeenten samen) en overhead en aanschaf inventaris geconfronteerd worden met de pro-forma vergoeding voor CB-huisvesting die geacht wordt begrepen te zijn in de gemeentelijke bijdrage

Overig Hieronder valt het onderhoud van apparatuur zoals vaccin koelkasten dit vindt veelal plaats op correctieve basis, dus uitvoering naar aanleiding van storingen, schades of andere meldingen.

2.2. Paragraaf Bedrijfsvoering Algemeen De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de ontwikkelingen rondom de bedrijfsvoering. Met bedrijfsvoering worden de bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de programma's te realiseren. Het betreft beleidsmatige (primaire) processen, ondersteunende (secundaire) processen en de sturing en beheersing ervan.

26

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

In de Financiële verordening voor de GR is in artikel 22 Bedrijfsvoering is aangegeven dat naast de verplichte onderdelen op grond van artikel 14 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten in ieder geval toegelicht worden de volgende onderwerpen: 1. Algemeen a. de omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand en de loonlasten; b. de lasten van inhuur derden c. Ziekteverzuim d. Toelichting op de Algemene Verordening Gegevensbescherming en de naleving van de Wet Open Overheid 2. Rechtmatigheidsverantwoording van het Dagelijks Bestuur Personeel en organisatie Onderstaand de personele bezetting (inclusief inhuur) in fte. Stagiaires met en zonder stagevergoeding zijn buiten beschouwing gelaten. Gemiddeld fte inclusief inhuur Fysieke Veiligheid & Bescherming Gezondheid in de Wijk Sociale Veiligheid Veilig Thuis Overhead Eindtotaal

2023 69,5 24% 129,4 45% 5,1 2% 32,0 11% 51,5 18% 287,5 100%

2022 2021 2020 36,3 14% 32,1 14% 31,3 14% 112,7 48% 105,7 48% 106 47% 5,0 3% 5,8 3% 5,3 2% 30,0 13% 29,6 13% 28,9 13% 48,2 22% 48,0 22% 51,6 23% 232,2 100% 221,2 100% 223,1 100%

Stijging FVB betreft met name extra inhuur RVP (gemiddeld 14 fte) en vaccinatiecampagne HPV 18+ gemiddeld 16,9 fte. (niet reëel HRM mail 15-04-24) Gemiddeld fte inclusief inhuur Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland Gemiddeld fte inclusief inhuur COVID-19

2023 12,4

2022 13,0

2021 16,6

2020 10,8

2023 2022 2021 82,2 372,7 383,6

Opbouw personeelsbestand Onderstaande tabellen gaan over het jaar 2023 voor personeel in loondienst Leeftijdsklasse 1-24 25 - 34 35 - 44 45 - 54 55 - 59 60 - 65 66 - 99

Formatie in FTE 4,72 61,32 54,83 68,42 42,5 38,64 2,57

Geslacht Vrouw Man

Formatie in FTE 226,45 46,55

Contracttype Onbepaalde tijd Bepaalde tijd

Formatie in FTE 223,97 49,04

27

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

Diensttijdcategorie 1-2 3-5 6-10 11-15 16 - 20 21 - 30 31 - 60

Formatie in FTE 90,97 64,84 21,41 20,56 21,04 31,61 22,57

Dienstbetrekking Parttimer Fulltimer Stagiair

Formatie in FTE 198,64 72,36 2

Ziekteverzuim Begin 2023 was het percentage ziekteverzuim (voortschrijdend over 12 maanden) 7,57%. Er heeft gedurende het jaar een afname plaatsgevonden in het percentage ziekteverzuim, eind 2023 is dit 6,85%. Ook in de meldingsfrequentie is er een afname te zien. De meldingsfrequentie voortschrijdend is begin 2023 1,34% en eind 2023 is dit 1,15%. In het jaar 2023 is een stijging te zien in het nul verzuim en de verzuimduur voortschrijdend. Het nul verzuim voortschrijdend is begin 2023 32,19% ten opzichte van eind 2023: 40,21%. De verzuimduur voortschrijdend is begin 2023: 15,32%, eind 2023 is dit 16,45%. Er worden acties ondernomen om verdere stijging tegen te gaan. Hierop wordt door middel van preventie, verzuimbegeleiding en monitoring actief ingezet door het management, in samenwerking met HRM en de arbodienst. Maand Verzuimpercentage voortschrijdend 2022-01 ... 2022-12 7,49 2023-01 ... 2023-12 6,85 Maand Meldingsfrequentie voortschrijdend 2022-01 ... 2022-12 1,35 2023-01 ... 2023-12 1,15

Meldingsfrequentie, totaal aantal verzuimmeldingen/ Totaal gewogen headcount Maand 2022-01 ... 2022-12 2023-01 ... 2023-12

Nulverzuim voortschrijdend 34,83 40,21

Nul verzuim, het aantal medewerkers met 0 verzuimdagen/ totaal aantal medewerkers *100 Maand 2022-01 ... 2022-12 2023-01 ... 2023-12

Verzuimduur voortschrijdend 15,08 16,45

Verzuimduur, is het gemiddeld aantal dagen verzuim van de verzuimmeldingen. Totaal aantal ziektedagen/ aantal verzuimmeldingen. De verzuimduur wordt berekend per verzuimmelding. Ook bij doorlopend verzuim, wordt de verzuimduur per melding berekend

28

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

(Hybride) Thuiswerkbeleid Oktober 2023 is het Hybride Thuiswerkbeleid vastgesteld door het MT. In de bestuursrapportage 2023 is melding gemaakt van het feit dat de invoering van de regeling vertraging opgelopen had. In december 2023 heeft het AB goedkeuring verleend aan een begrotingswijziging met een onttrekking van € 122.500 aan de algemene reserve ter dekking van de verwachte lasten. Vanaf half december was het technisch mogelijk een declaratie in te dienen van eerder aangeschafte middelen. Hiervan hebben 13 medewerkers gebruik gemaakt met in totaal € 4.150 aan lasten. In het 1e kwartaal 2024 is € 7.600 besteed.

Opleiding en scholing GGD exclusief Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (bedragen x 1.000)

2023 2022 2021 2020

Realisatie Opleiding en bijscholing

284

311

233

191

In % van loonsom

1,4%

1,7%

1,3%

1,2%

Inhuur derden GGD Zeeland excl. COVID-organisatie- bedragen x 1.000 Ingeleend personeel (inclusief payroll personeel) Externe adviezen (in economische categorie Overige goederen en diensten) Totaal externe inhuur

2023

2022

2021

2020

2.170 202

1.456 194

850 308

1.311 281

2.372

1.650

1.158

1.592

Totaal loonsom

20.277

18.109

17.303

16.575

Externe inhuur in % van de loonsom

11,7%

9,1%

6,7%

9,6%

Algemene Verordening Gegevensbescherming De omgang met persoonsgegevens brengt een grote verantwoordelijkheid met zich mee. De richtlijnen rondom privacy worden steeds complexer. Dit komt onder andere door de gegevensuitwisseling met (keten)partners, de technische mogelijkheden, het gebruik van big en open data voor dienstverlening en veranderende privacywetgeving. Op zowel de techniek als de organisatie moeten voortdurend aanpassingen worden doorgevoerd. Bovendien komt er in oktober een nieuwe wet digitale veiligheid (NIS2), die nog strengere en duidelijkere eisen stelt aan de dataveiligheid van burgers en de medewerkers. De afgelopen twee jaren is geïnvesteerd in de techniek met de vervanging van het ICT29

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

netwerk waardoor deze weer actueel is en voldoet aan technische beveiligingseisen. De organisatorische beveiligingsmaatregelen moeten verder op orde worden gebracht, conform de begroting Basis op orde. In 2023 zijn 19 datalekken intern gemeld en 3 meldingen zijn gedaan naar de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Het aantal datalekken is in lijn met voorgaande jaren. Implementatie van verbeterde technische beveiligingsmaatregelen en het continue versterken van het bewustzijn rondom informatiebeveiliging en privacy dragen bij aan de beheersing. De beveiligingsmaatregelen voldoen aan de eisen van NEN7510, die specifiek gericht zijn op informatiebeveiliging in de zorgsector. GGD Zeeland is aangesloten en werkt samen met twee SOC’s (Security operations centers) die dagelijks (24 uur per dag) toezien op onze ICT-infrastructuur. In 2023 zijn er geen ernstige bedreigingen geconstateerd. We blijven investeren in de verbetering van onze beveiligingsinfrastructuur om de vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van gegevens te waarborgen. Een uitdaging die we hebben geïdentificeerd, is het tekort aan capaciteit om privacy bewustzijn optimaal te borgen bij onze (nieuwe) medewerkers. Dit blijkt zowel uit rapportages van interviews door ingehuurde expertise op informatiebeveiliging en AVG, en een externe AVG audit-scan door een jurist.

Hoewel technische maatregelen zijn verbeterd, blijft het gedrag van medewerkers een kwetsbaar punt. Terwijl we trots zijn op de behaalde successen, erkennen we de noodzaak om voortdurend te blijven investeren in informatiebeveiliging en privacy. Het komende jaar zal in het teken staan van verdere versterking van bewustwording, capaciteitsopbouw en continue evaluatie van onze processen. We zijn vastbesloten om een veilige en privacy bewuste omgeving te bieden voor al onze betrokkenen.

Samenwerking GGD/RUD/VRZ en verkenning gezamenlijke huisvesting In 2022 zijn we begonnen met de uitwerking van diverse thema’s zoals het stroomlijnen van begrotings-, verantwoordings- en besluitvormingsprocessen en samenwerking met de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) en de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) op bedrijfsvoering en de samenwerking op het gebied van de omgevingswet. In de bestuursvergadering van december 2023 is hierover een terugkoppeling gegeven. Door het bestuur is verzocht om een eindrapportage van deze thema’s en het vervolg waar nodig te integreren in de nieuwe (vervolg)opdrachten. Deze eindrapportage wordt in april 2024 aan het bestuur voorgelegd. Nieuwe (vervolg)opdracht In april 2022 gaven de algemeen besturen opdracht tot het uitvoeren van een verkenning naar draagvlak en aanvaarbaarheid van een gezamenlijke aanpak van de huisvestingsvraagstukken van GGD, RUD en VRZ én het geven van een advies over de aanpak hiervan. Voor deze verkenning zijn gesprekken gevoerd met diverse stakeholders (ambtelijk, directie en bestuurlijk) en de afzonderlijke algemeen besturen. In september 2023 heeft dit geleid tot een vervolgopdracht. De dagelijks besturen hebben de directeuren de opdracht gegeven om:

30

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

• • •

een inhoudelijke samenwerkingsagenda (voor de toekomst, van circa 5 jaar) én een agenda voor de gemeenschappelijke bedrijfsvoering(staken) op te stellen. een gezamenlijke gebiedsverkenning voor huisvesting in Goes-West uit te voeren. de beschikbare ruimte in het pand van VRZ in Middelburg (Segeerssingel 10) in te richten als (tijdelijke) gemeenschappelijke ontmoetings-/werk-/overlegruimte.

Om de organisaties te ondersteunen bij de uitvoering van deze opdrachten is een projectleider aangesteld. Hij heeft zich verdiept in wat er in het verleden is onderzocht en op papier is gezet aan visies, onderzoeken en besluiten. Deze documenten zijn opnieuw beoordeeld en geactualiseerd. Daarnaast hebben verschillende bijeenkomsten plaatsgevonden met de ondernemingsraden en de ambtelijke en bestuurlijke vertegenwoordigers van de Zeeuwse gemeenten en provincie Zeeland. De drie opdrachten dienen in april 2024 op hoofdlijnen gereed te zijn voor een eerste bespreking in de drie algemeen besturen. Voor de zomer van 2024 worden de gebiedsverkenning en de samenwerkingsagenda's definitief opgeleverd aan de algemeen besturen, waarbij een besluit wordt gevraagd. Afhankelijk van de uitkomst en besluitvorming in de algemeen besturen volgt nog een (besluitvorming) traject richting de colleges van B en W, het college van Gedeputeerde Staten, de gemeenteraden en provinciale staten.

Basis op Orde In 2023 is een Plan van Aanpak opgesteld t.b.v. de Basis op Orde krijgen. Dit plan bestaat uit 16 onderdelen voor de GGD-organisatie. De meeste onderdelen gaan volgens planning. De bezetting is nog niet op orde, o.a. door krapte op de arbeidsmarkt en schaalgrootte. Vanwege de hoeveelheid aan onderwerpen is ervoor gekozen om een aantal onderwerpen in 2023 op te pakken en een aantal onderwerpen in 2024. In de rapportage Basis op orde wordt hierover gerapporteerd Ook geldt dat in de begrotingswijziging 2023 “Basis op Orde” een aantal posten op PM gezet, welke op dat moment qua hoogte niet waren in te schatten. Deze posten kennen een structureel karakter. Ter onderbouwing van deze posten is onderzoek nodig dat in Q1 2024 is gestart. De financiële verantwoording van de begrotingswijziging 2023 “Basis op Orde” is als volgt: Formatie in fte Incidenteel Overhead Structureel WPG Overhead Eindtotaal

2,00 2,00 24,92 9,57 15,35 26,92

Bezetting

Formatie

Realisatie Vacature Salarissen en ruimte inhuur 134.546 0 134.546 134.546 134.546 2.072.827 1.516.833 555.993 664.986 520.916 144.069 1.407.841 995.917 411.924 2.207.373 1.516.833 690.539

Formatie -/- bezetting budget

31-12-2023 -

2,00 2,00 2,50 0,81 1,69 4,50

22,42 8,76 13,66 22,42

Naast 26,92 fte uitbreiding zou er ook een formatie afbouw plaats vinden van 1,09 fte (per saldo 25,83 fte uitbreiding. Deze formatieve afbouw is gerealiseerd per 31-12-23.

31

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

Voor het deel dat in de 1e begrotingswijziging 2023 aangemerkt was als materiele lasten ziet de uitputting van het budget er als volgt uit: Primair budget Incidenteel WPG Overhead Structureel WPG Overhead Eindtotaal

-

Gewijzigd Verschil Budget Realisatie budget Realisatie 71.850 67.717 4.133 24.000 0 24.000 47.850 67.717 -19.867 468.862 432.727 36.135 66.700 60.914 5.786 402.162 371.813 30.349 540.712 500.444 40.268

Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf 2023 is het Dagelijks Bestuur wettelijk verplicht een rechtmatigheidsverantwoording af te geven in de jaarrekening. Voorheen beoordeelde de accountant de financiële rechtmatigheid. Rechtmatig handelen is handelen conform wet- en regelgeving. Om het DB in staat te stellen de verantwoording af te geven zijn vanaf het begin van 2023 extra maatregelen genomen op het gebied van interne beheersing en met name inrichting en toetsing hiervan. In het jaar zijn hiertoe de financiële verordening en controleverordening geactualiseerd. Tevens heeft het Dagelijks Bestuur het strategisch intern controleplan voor de jaren 2023-2025, het normenkader en het intern controlejaarplan 2023 vastgesteld. In verband met capaciteitsgebrek hebben we vanaf september tot en met december 2023 een externe ingehuurd gespecialiseerd in het uitvoeren van verbijzonderde interne controlewerkzaamheden. In de financiële verordening heeft het AB de verantwoordingsgrens voor de financiële rechtmatigheidstoetsing vastgesteld op 3% van het lastentotaal inclusief dotaties aan reserves als het gaat om reguliere afwijkingen. Naast de verantwoordingsgrens van 3% is ook een grens van 1% vastgesteld indien een afwijking een bestuurlijk relevant onderwerp betreft.

Het gaat hierbij om afwijkingen in de vorm van posten die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen en posten waarbij voor de organisatie onduidelijkheid bestaat over de rechtmatigheid. Fouten en onduidelijkheden worden afzonderlijk verantwoord en niet bij elkaar opgeteld. De rapporteringsgrens is op dezelfde percentages vastgesteld als de verantwoordingsgrens. De rapporteringsgrens bepaalt boven welk bedrag de geconstateerde afwijkingen (fouten of onduidelijkheden) in de jaarrekening nader moeten worden toegelicht, evenals de maatregelen om afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Op basis van het in 2023 gerealiseerde lastentotaal inclusief dotaties aan de reserves bedraagt de verantwoordingsgrens voor reguliere afwijkingen € 1.081.552 en voor afwijkingen bestuurlijk relevante onderwerpen € 360.517. In de uitvoering van de interne controle 2023 zijn geen fouten en of onduidelijkheden geconstateerd op het voorwaardencriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium. Alle afwijkingen van de begroting over het boekjaar 2023 betreffen bestaand beleid en zijn in de jaarrekening nader toegelicht. Daarom zijn er geen afwijkingen van toepassing, die in het kader van het

32

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

begrotingscriterium na opmaak van de jaarrekening 2023 als financieel onrechtmatig én onacceptabel beoordeeld zijn. Verder zijn er voor diverse processen aanbevelingen gedaan ter verbetering en actualisatie van werkprocesbeschrijvingen om de kans op toekomstige afwijkingen met betrekking tot de financiële rechtmatigheid verder te minimaliseren.

2.3. Paragraaf Financiering Kasgeldlimiet Toegestane kasgeldlimiet (inclusief inkooporganisatie) Begrotingstotaal primitieve begroting Inkooporganisatie Begrotingstotaal primitieve begroting GGD Zeeland 1.Kasgeldlimiet 8,2% x begrotingstotaal [A]

2023

2022

2021

122.318.953

116.632.554

109.756.900

17.718.696

22.429.795

22.121.918

11.483.087

11.403.113

10.814.063

2. Omvang vlottende korte schuld Opgenomen gelden< 1 jaar Schuld in rekening-courant Gestorte gelden door derden<1 jaar Totale omvang van de vlottende schuld

31.747.617 164 1.756.884 33.504.665

23.170.965 86 362.696 23.533.747

23.198.713 0 208.643 23.407.357

3. Vlottende middelen Contante gelden in kas Tegoeden in rekening-courant Overige uitstaande gelden < 1 jaar Totale omvang van de vlottende middelen

1.388 13.744 37.642.158 37.657.290

1.629 4.913 25.869.689 25.876.232

911 228.235 21.278.329 21.507.474

4. Totaal netto vlottende schuld (2)-(3)

-4.152.625

-2.342.484

1.899.882

Ruimte = (1)-(4)

15.635.712

13.745.597

8.914.181

Renterisiconorm GGD Zeeland heeft geen leningen met een looptijd van 1 jaar of langer zodat geen toetsing plaatsvindt op de renterisiconorm en dus ook verantwoording ten aanzien van risicobeheer van de financieringsportefeuille niet aan de orde is. Uitzettingen In de wet Ruddo is vastgelegd dat openbare lichamen alleen overtollige middelen, voor een periode langer dan drie maanden, mogen uitzetten bij financiële ondernemingen die zijn gevestigd in een EUlidstaat en die ten minste beschikken over een AA-rating, afgegeven door ten minste twee ratingbureaus. Er zijn in 2022 door GGD Zeeland geen actieve uitzettingen van gelden geweest bij banken. Het eventuele positieve saldo op de bank wordt dagelijks afgeroomd door het Ministerie van Financiën in het kader van het Schatkistbankieren (zie hieronder). 33

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

Schatkistbankieren Het wetsvoorstel verplicht schatkistbankieren is op 15 december 2013 van kracht geworden. Het wetsvoorstel verplicht alle decentrale overheden, dus ook GGD Zeeland, om hun overtollige (liquide) middelen aan te houden in de schatkist. Het woord ‘overtollig’ verwijst naar alle middelen die decentrale overheden niet onmiddellijk nodig hebben voor de publieke taak. Een decentrale overheid behoudt, op basis van de wet Fido, de mogelijkheid om leningen te verstrekken en uitzettingen te verrichten, tot een bepaald drempelbedrag, uit hoofde van de publieke taak (=drempelbedrag in onderstaande tabel). Uit onderstaande tabel blijkt dat het drempelbedrag niet overschreden wordt:

Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1.000) GGD+IJZ Verslagjaar (1)

Drempelbedrag

(2)

Kwartaalcijfer op dag basis buiten 's Rijksschatkist aangehouden middelen (3a)=(1)>(2) Ruimte onder het drempelbedrag (3b)=(2)>(1) Overschrijding van het drempelbedrag (1) Berekening drempelbedrag (4a) (4b) (4c)

2.801 Q1 7

2.801 Q2 9

2.801 Q3 13

2.801 Q4 15

2.794

2.791

2.788

2.786

Q1 588

Q2 851

Q3 1.214

Q4 1.335

90 7

91 9

92 13

92 15

Verslag jaar Begrotingstotaal verslagjaar 140.038 Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner 140.038 op gelijk is aan 500 miljoen Het deel van het begrotingstotaal dat de 500 miljoen te boven gaat Drempelbedrag 2.801

(1)=(4b)*2,0+ (4c)*0,002 met een minimum van 1.000.000. (2) Berekening kwartaalcijfer op dag basis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (5a)

(5b) (2)=(5a)/(5b)

Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) Dagen in het kwartaal Kwartaalcijfer op dag basis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

34

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

2.4. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing In de begroting 2023 zijn een aantal risico’s benoemd met daaraan gekoppeld de benodigde weerstandscapaciteit. In de tabel hieronder is weergegeven in welke mate deze risico’s zich ook daadwerkelijk voorgedaan hebben in 2023. Benodigde weerstandscapaciteit: Nr. 1.

Risico DUVO-budget VT

2.

Incidentele subsidie VT

Toelichting Vanaf 2025 worden de middelen uit de Decentralisatie Uitkering Vrouwen Opvang (budget Vlissingen) door gedecentraliseerd naar alle Zeeuwse gemeenten. Vanuit dit budget (middels een subsidie via het CZW Bureau) wordt Veilig Thuis nu (prijspeil 2023) voor ca 1.687.537.000 (=50% van totale financiering CZW + gemeenten) gefinancierd. Gemeenten dienen opnieuw te beslissen op welke wijze zij de diensten vanaf 2025 willen financieren. Als de financiering stopt is het risico dat de bedrijfsvoering en dienstverlening bij Veilig Thuis niet kan worden voortgezet en dat daarbij personeel moet afvloeien met bijbehorende lasten. Onderdeel van de financiering door het CZW Bureau/centrumgemeente Vlissingen is een (nu nog) incidenteel toegekend subsidie van € 571.600 voor de versterking van Veilig Thuis. De subsidie is toegekend voor 2021 en 2022 en ondanks het incidentele karakter structureel verwerkt in de begroting 2023 en verder, aangezien de betreffende rijkssubsidie voor versterking Veilig Thuis structureel is toegekend via de centrumgemeente. De besluitvorming over dit subsidie voor 2023 vindt eind 2022 plaats. Hierbij heeft de rijksinspecteur in verband met de artikel 12 status van de centrumgemeente, de eindbeslissing over het al dan niet toekennen van dit subsidie aan Veilig thuis.

De argumenten om het subsidie structureel te verwerken in deze begroting zijn met name gelegen in de krappe arbeidsmarkt met noodzaak tot aanbieding langere contracten aan personeel, de lange inwerkperiode en het risico op oplopende wachtlijsten c.q. blijven liggen van andere taken veilig thuis, waarbij onveilige thuissituaties kunnen ontstaan. Daarmee ontstaat een risico op mogelijke claims, advocaat- en tuchtrechtlasten én onveilige situaties binnen gezinnen. Dat laatste is niet te kwantificeren in euro's. Indien de financiering niet wordt toegekend, kan de dienstverlening door Veilig Thuis op dit gebied niet worden voortgezet en zal 35

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

3.

Subsidie vaststelling door CZW-bureau na indienen GR-begroting

4.

Verplicht eigen risicodrager

5.

Claims niet voldoen wetgeving (AVG, Archiefwet)

6.

Wet Open Overheid

7.

Beschikbaarheid arbeidskrachten/ lasten inhuur 36

personeel moeten afvloeien met bijbehorende lasten. Wel wordt in dat geval vanuit de gemeenschappelijke regeling binnen haar mogelijkheden, ingezet op het aanbieden van andere (mits passend en mits aanwezig) vacatures binnen andere deelgebieden van de gemeenschappelijke regeling. Dit om het risico op structurele personeelslasten zonder dekking te beperken. Subsidie van CZW-bureau voor MAB wordt net voor aanvang van het boekjaar 2023 definitief toegekend. Dit maakt het anticiperen hierop met ingang van 1 januari 2023 niet mogelijk. De begroting 2023 van de Gemeenschappelijke regeling moet voor 15 april 2022 worden aangeleverd. Het risico bestaat dat personeel ingezet voor MAB moet afvloeien c.q. anders tewerkgesteld moet worden omdat dit subsidie niet wordt toegekend voor 2023. Werkgevers in de sector Overheid en Onderwijs zijn verplicht eigenrisicodrager voor de Werkloosheidswet (WW). Als eigenrisicodrager voor de WW betaalt GGD de lasten van de WWuitkering, als (ex)-werknemers werkloos worden. Om lasten te besparen wordt minder via payroll constructie gewerkt waardoor het risico op WWuitkeringen hoger wordt. Claims als gevolg van implementatie nieuwe wetgeving (bijv. AVG) of extra onvoorzienbare lasten als gevolg van implementatie nieuwe wetgeving (bv archiefwet). Op basis van landelijke datalekken in 2021 is dit risico verhoogd ten opzichte van 2021.

Indien Covid zich verder doorzet in 2023, is dit eveneens reden om dit risico op deze hoogte te stellen, mede gezien vanuit Cybercriminaliteit, AVG en integriteit Per 1 mei 2022 treedt de Wet Open Overheid in werking (vervanging WOB). In het verlengde hiervan is de Archiefwet aangepast. Als randvoorwaarde wordt gesteld dat de informatiehuishouding op orde is. Voor de GGD betekent dit dat versnelt, een inhaal slag moet worden gedaan op het gebied van informatiehuishouding en archivering (kennis). De volledige transitie mag enkele jaren beslaan. In 2022 worden de eerste stappen gezet. Risico bestaat dat nog in 2023 nog aanvullende zaken (op gebied digitale informatievoorziening) moeten worden geregeld. Beschikbaarheid arbeidskrachten en uitval in die gevallen waarin slechts één persoon bepaalde Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

8. 9.

Uitval online diensten Wet Poortwachter

10.

Medisch beroepsrisico

11.

Juridische procedures

12.

WNRA

13.

Investeringsplan en inflatie

14.

Energieprijzen en inflatie

15.

Uitval ICT-infrastructuur

16.

Langdurige gripsituatie

17.

WKR

18.

Cao-loonlastenstijging t.o.v. VZG-norm

werkzaamheden verricht en krapte op de arbeidsmarkt, leiden tot hogere lasten in verband met inhuur van extern personeel. Dit risico wordt in 2022 hoger geacht door de langdurige COVID-19 crisis in 2021. Risico van beschikbaarheid van arbeidskrachten zoals jeugdartsen en FG-artsen is toegenomen door krapte op de arbeidsmarkt bij deze specifieke dienstverleningen. Uitval online diensten. Claim volgens het niet (goed/volledig) uitvoeren van de Wet Poortwachter. Medisch beroepsrisico lasten juridische bijstand. Als gevolg van Covid-19 crisis is de impact van dit risico verhoogd van 100.000 naar 300.000. Risico op juridische procedures, onder andere bij aanbestedingstrajecten en arbeidsgeschillen en geschillen bij toepassing overige wetgeving Invoering WNRA in 2020 waardoor in voorkomende gevallen een transitievergoeding verschuldigd is bij ontslag. Het meerjarig investeringsplan is opgesteld in prijzen 2022. Door de prijsstijgingen van onder meer grondstoffen, halfgeleiders, chips, halffabricaten die momenteel aan de orde zijn, is het mogelijk dat de geraamde investeringsbudgetten niet afdoende zijn. Deze prijsstijgingen worden veroorzaakt door marktverstoringen. De toekomstige kapitaallasten kunnen hierdoor onder druk komen te staan en hoger zijn dan nu berekend. Rekening is gehouden met een prijsstijging van 10% over 4 ton. Stijging energieprijzen.

Impact is gekwantificeerd op basis van een prijsstijging van ca 25%. Bij het opstellen van deze begroting is sprake van hoge prijzen, die vooralsnog als tijdelijk worden beschouwd Ransomware of een andere externe aanval op de ICT-infrastructuur met financiële schade tot gevolg. Langdurige gripsituatie i.v.m. bijzondere (langdurige) rampen en crisis met extra lasten tot gevolg zoals bijvoorbeeld Covid-19 in 2020/2021 met risico dat het Rijk een gedeelte van de extra lasten niet vergoed. Overschrijding van de belastingvrije ruimte WKR met als risico loonheffing verschuldigd te zijn over het bedrag van de overschrijding. In de begroting 2023 is uitgegaan van een loonstijging van respectievelijk 3,1%. De VZG-norm wordt vergoed via de gemeentelijke bijdragen. de werkelijke loonlastenstijging als gevolg van onderhandelingen voor de CAO vanaf 2023 of een 37

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

19.

Verlof harmonisatie CAO SGO

20.

CAO VVT verlofsparen

21.

Afloop contract DJI en omzetdaling

22.

FG-continuïteit

wijziging van pensioenpremie kan hiervan afwijken. Een nadelig verschil van 1% over €17.316.000 is meegenomen als risico CAO SGO verlof harmonisatie per 1-1-2023 26 vakantiedagen 20 wettelijk, 6 bovenwettelijk. Iedereen krijgt 6 bovenwettelijke dagen per 01-0123; medewerkers van 60 jaar of ouder behouden recht op huidig verlof. Dit betekent het risico dat ofwel hogere lasten ofwel minder resultaten/ activiteiten kunnen worden behaald met hetzelfde aantal fte aan personeel De gevolgen van de CAO VVT (verzorgings- en verpleegtehuizen) nog van toepassing op ca 24 medewerkers van de GGD, worden landelijk nog onderzocht op risico's met betrekking tot balansbudgetspaarregeling voor de betreffende organisaties. In de eerstvolgende bestuur rapportage wordt hierover verder gerapporteerd Middels een contract met de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) zijn de afgelopen jaren extra inkomsten gegenereerd mede ter dekking van de wettelijke taak TBC. Het huidige contract met DJI loopt tot juni 2022. De baten zullen naar verwachting teruglopen omdat een aantal instellingen geen diensten meer gaat afnemen. Hoe het nieuwe contract er verder uit komt te zien is nog onduidelijk. Rekening is gehouden met een structurele omzetdaling van € 50.000. Nog niet duidelijk is of de dienstverlening voor het restant ad €51.000 in stand kan blijven.

Dit kan mede van invloed zijn op de MRU-bussen welke ingezet worden voor deze taak. In 2022 wordt een business case verder uitgewerkt om te bezien welke verdere gevolgen dit heeft vanaf half 2022. De continuïteit van de Forensisch Geneeskundige (FG) diensten is met ingang van februari 2022 onder druk komen te staan wegens vertrek van 2 van de 3 FG artsen en een sterk jarenlang tekort op deze arbeidsmarkt. Sinds 2021 wordt (in samenwerking met andere GGD ‘en en GGD/GHOR Nederland) onderzocht hoe de bezetting op peil gebracht kan worden (Zebralim, huisartsen, artsen in opleiding). Met de politie was een contract afgesloten voor (niet Wettelijke) dienstverlening op FG-gebied. Door het personeelstekort kon de GGD niet voldoen aan de daarin genoemde afspraken en is het contract opgezegd vanaf januari 2022. Als er geen contractverlenging met de politie mogelijk is waarbij GGD aan de genoemde voorwaarden kan voldoen, verricht GGD alleen de wettelijke taak

38

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

23.

COVID

24.

Juridische procedures (IJZ)

25.

Governance SD (beschermd wonen en jeugdhulp) GGD+IJZ

26.

Gezonde School

gemeentelijke lijkschouw. Dit kan gevolgen hebben voor de gemeentelijke bijdragen. Op het moment dat Covid zich verder doorzet in 2023 worden de risico's voor de gemeenschappelijke regeling opnieuw gemonitord en worden deze in (bestuurs)rapportages verder gedeeld. Gaat onder meer over risico's af- en opschaling Covidorganisatie als gevolg van de actuele ontwikkelingen op dat moment, personeelsverloop door tijdelijke contracten met betrekking tot Covid dienstverlening, risico's (Europese) aanbestedingen, druk op personeelsbestand GGD etc. Inkooporganisatie jeugd: Juridische procedures bij aanbestedingsdocumenten en maatwerkovereenkomsten De uitkomsten van het onderzoek governance sociaal domein voor Beschermd Wonen en jeugdhulp in Zeeland (2022) zijn ten tijde van het opstellen van de begroting 2023 nog niet bekend. Uit het onderzoek kunnen mogelijk financiële nadelen (bv. overhead) voortvloeien voor de organisatieonderdelen GGD en/ of IJZ. De Gezonde School-aanpak biedt scholen handvatten bij het bevorderen van een gezonde leefstijl en het welzijn van leerlingen. Dit is een van de belangrijkste pijlers binnen het preventieve aanbod (advisering op gebied van gezondheid) vanuit de GGD. Het is van belang dat dit aanbod doorloopt zodat expertise en draagvlak behouden blijft. Vanaf juli 2022 vervalt echter de financiering voor rand voorwaardelijke werkzaamheden t.b.v.

de Gezonde-school aanpak. Dit betekent dat de inzet vanuit landelijke financiering niet volledig lasten dekkend is. Dit is afhankelijk van het aantal scholen dat deelmeent en het aantal uren dat scholen afnemen van de GGD. De eigen Investering vanuit de GGD voor de Gezonde School aanpak zal maximaal tussen € 30.000 - € 59.000 per jaar zijn. We zullen dit risico tot minimum beperken door acquisitie richting de scholen uit te voeren.

39

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

Risico’s uit de begroting 2023: Risico Nr.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26

Kans op optreden in 2023 in %

Impact 2023

Benodigde weerstandsCapaciteit (Begroting 2023)

Opgetreden in 2023

DUVO-budget VT Incidentele subsidie VT Subsidie vaststelling door CZWbureau na indienen GRbegroting Verplicht eigen risicodrager Claims niet voldoen wetgeving (AVG, Archiefwet)

10% 5% 50%

1.700.000 571.600 440.000

170.000 28.580 220.000

50% 50%

100.000 500.000

50.000 250.000

Wet Open Overheid Beschikbaarheid arbeidskrachten/ lasten inhuur

80% 50%

100.000 600.000

80.000 300.000

Uitval online diensten Wet Poortwachter Medisch beroepsrisico Juridische procedures WNRA Investeringsplan en inflatie Energieprijzen en inflatie Uitval ICT-infrastructuur Langdurige gripsituatie WKR Cao-loonlastenstijging t.o.v. VZG-norm Verlof harmonisatie CAO SGO CAO VVT verlofsparen Afloop contract DJI en omzetdaling FG-continuïteit COVID (IJZ) Juridische procedures Governance Sociaal Domein (beschermd wonen en jeugdhulp) GGD+IJZ Gezonde School Begroting resp. Realisatie 2023

2% 10% 10% 20% 50% 90% 50% 10% 2% 25% 70%

50.000 75.000 300.000 200.000 75.000 40.000 36.000 500.000 200.000 30.000 173.000

1.000 7.500 30.000 40.000 37.500 36.000 18.000 50.000 4.000 7.500 121.100

PM PM 25%

PM PM 51.000

PM PM 12.750

75% PM 5% PM

34.000 PM 1.000.000 PM

25.500 PM 50.000 PM

49.576 70.295

90%

44.500

40.050 1.579.480

10.697 170.268

40

5.600

34.100

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

Beschikbare weerstandscapaciteit: Eigen vermogen GGD Algemene Reserve Bestemmingsreserves * Gerealiseerde resultaat Totaal eigen vermogen

31-12-2023 791.307 3.296.439 2.524.147 6.611.893

31-12-2022 475.943 3.244.469 713.875 4.434.287

Eigen vermogen Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland Algemene Reserve Bestemmingsreserves * Gerealiseerde resultaat Totaal eigen vermogen

31-12-2023

31-12-2022

811.225 811.225

444.618 641.843 1.086.461

Eigen vermogen geconsolideerd 31-12-2023 31-12-2022 Algemene Reserve 791.307 475.943 Bestemmingsreserves * 3.296.439 3.689.087 Gerealiseerde resultaat 3.335.369 1.355.718 Totaal eigen vermogen 7.423.115 5.520.748 * De bestemmingsreserve huisvesting Goes is een boekhoudkundige financieringsreserve waar tegenover een lening u/g staat op de balans. Bij de opname van de bestemmingsreserve als onderdeel van de weerstandscapaciteit past wel de volgende kanttekening. Aanwending van deze bestemmingsreserve moet met de grootste voorzichtigheid worden gedaan omdat dit verstrekkende gevolgen zal hebben voor de exploitatie van GGD Zeeland omdat dit geld alleen liquide is te maken door aantrekking van externe financiering. De daarbij behorende financieringslasten komen dan ten laste van de exploitatie en dat zal ten koste komen van de gemeenten, omdat dit niet meer op te lossen is binnen de exploitatie. Kengetallen geconsolideerd Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Weerstandsvermogen EMU-saldo

31-12-2023 4% 2%

31-12- 2022 3% 1%

18%

19%

1,9

5,1 7.634

4.571.224

Toelichting: • Netto schuldquote: deze indicator toont de verhouding van de netto schulden tot de totale baten. Hoe hoger het percentage, hoe meer externe financiering; een laag percentage is gunstig. • Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekt leningen deze indicator toont de verhouding van de netto schulden gecorrigeerd voor verstrekte leningen tot de totale baten. Hoe hoger het percentage, hoe meer externe financiering; een laag percentage is gunstig. • Solvabiliteitsratio: geeft aan in welke mate we aan onze financiële verplichtingen kunnen voldoen: het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves en het resultaat uit de baten en lasten (exclusief mutatie reserves)

41

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

In het VNG-rapport Houdbare gemeentefinanciën worden de volgende labels gehanteerd voor het begrip solvabiliteitsratio: Solvabiliteitsratio <20% het bezit is zeer zwaar belast met schuld (het signaal staat op rood) >20% en <30% het signaal staat op oranje >30% het signaal staat op groen

• Weerstandsvermogen: geeft de verhouding weer tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. Weerstandsvermogen = 7.423.115: 1.579.480 = 4,7. • Structurele exploitatieruimte: een getal gelijk aan of groter dan 0 betekent dat de structurele baten groot genoeg zijn om de structurele lasten te dekken. • Het EMU-saldo is het saldo van inkomsten en uitgaven met derden op transactiebasis in een bepaalde periode. Eenvoudig gezegd geeft het EMU-saldo aan of er in een bepaald jaar met reële transacties meer geld uitgegeven is dan er in dat jaar is binnengekomen, of dat er netto geld overgehouden is. Het EMU-saldo is daarmee een indicatie voor de ontwikkeling van de liquiditeits- en financiële positie (eigen vermogen en schulden).

2.5. Paragraaf Verbonden partijen Verbonden partijen zijn in het Besluit ‘Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten’ gedefinieerd als: privaat- of publiekrechtelijke organen, waarin de provincie of gemeente (c.q. Gemeenschappelijke regeling) een bestuurlijk en financieel belang heeft. Onder bestuurlijke invloed wordt verstaan: een zetel in het bestuur of het hebben van stemrecht. Met een financieel belang wordt bedoeld dat de GGD-middelen ter beschikking heeft gesteld die zij verliest in geval van een faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij kunnen worden verhaald op de GGD. Een verbonden partij kan gezien worden als één van de drie mogelijkheden waarmee de GGD haar taken uitvoert (of laat uitvoeren) om haar doelstellingen te realiseren: door een eigen dienst, door een commerciële partij of door een verbonden partij. Inzicht in verbonden partijen is om de volgende drie redenen van belang voor de GGD en voor de deelnemende gemeenten: • Via de verbonden partij moeten doelstellingen van de GGD worden gerealiseerd. • De GGD loopt financiële risico’s. Mogelijke financiële tekorten in de exploitatie van een verbonden partij zullen door de GGD (en indirect door de gemeenten) worden gedragen. • Er bestaan mogelijk bestuurlijk-organisatorische risico’s.

De GGD is zowel bestuurder/eigenaar van de verbonden partij, als haar klant/opdrachtgever. Zowel de belangen van de verbonden partij zelf moeten worden behartigd (bestuurder), als de belangen van de GGD (klant). Als deze belangen niet parallel lopen, kan dat problemen opleveren. Daarnaast is er een risico van de afstand. De GGD heeft minder informatie en minder mogelijkheden om bij te sturen dan dat we dat kunnen in onze eigen organisatie op het moment dat er problemen of risico's evident worden.

42

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

Lijst met verbonden partijen per 31-12-23: er zijn geen verbonden partijen

2.6. Wet open overheid (WOO) Op 1 mei 2022 is de Wet Open Overheid (WOO) in werking getreden. De wet is bedoeld om overheden en semioverheden transparanter te maken en moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te is. De WOO vervangt deze de WOB (Wet Openbaarheid Bestuur). Het grote verschil tussen de WOO en de huidige WOB is de actieve openbaarmaking van 11 categorieën overheidsinformatie. Voor passieve openbaarmaking (openbaarmaking op verzoek) volgt de WOO vrijwel geheel de WOB. De implementatie van de WOO is één onderdeel waarbij drie wetten in samenhang en projectmatig moeten worden geïmplementeerd. Naast de WOO betreft het de Wet Elektronische Publicaties (WEP) en de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV). De drie wetten hebben onderling diverse raakvlakken. Bij de 1e begrotingswijziging 2023 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld om een inhaalslag te maken op onder andere de wet WOO zodat we voldoen aan wet- en regelgeving en ook het mitigeren van risico’s voldoende aandacht krijgt. De vacature ruimte is in 2023 niet vervuld.

43

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

3. JAARREKENING 3.1 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening

Resultaat van baten en lasten Algemene dekkingsmiddelen Lasten Baten Covid-19 Lasten Baten Onvoorzien Lasten Overhead Lasten Baten Veilig Thuis Lasten Baten Vennootschapsbelasting Lasten WPG Lasten Baten Jeugdhulp Zorg in Natura Lasten Baten Uitvoeringsorganisatie Lasten Baten Taskforce Jeugd Lasten Baten Mutatie reserves Overhead Baten Veilig Thuis Baten WPG Baten Jeugdhulp Zorg in Natura Baten Uitvoeringsorganisatie Baten Taskforce Jeugd Baten Eindtotaal

2023 (P)

2023 (G)

-0 -17.718.696 -17.718.696 15.000 15.000 6.193.352 6.866.096 -672.744 1.149.534 2.877.516 -1.727.982 5.486 5.486 10.355.324 14.411.421 -4.056.097 109.138.762 -109.138.762 1.122.359 -1.122.359 307.376 -307.376 -0

968.683 -21.890.659 -21.890.659 15.578 15.578 7.613.088 8.285.832 -672.744 1.265.220 2.993.202 -1.727.982 5.698 5.698 13.317.916 18.110.560 -4.792.644 680.131 132.001.438 -131.321.307 -27.932 1.122.359 -1.150.291 -10.356 307.376 -317.732 -968.683 -122.500 -122.500 -204.340 -204.340 -680.131 -680.131 27.932 27.932 10.356 10.356 0

44

2023 (R) 2023 technische 2023 (R) na correctie correctie 8.700.473 11.873.955 -3.173.482 -21.890.657 -21.890.657 -21.890.657 -21.890.657 -0 -0 6.342.125 6.342.125 -6.342.125 -6.342.125 6.419.048 6.419.048 7.407.639 7.407.639 -988.591 -988.591 1.100.781 1.100.781 2.852.706 2.852.706 -1.751.925 -1.751.925 12.046.858 12.046.858 18.106.394 18.106.394 -6.059.535 -6.059.535 11.873.955 11.873.955 143.359.227 143.359.227 -131.485.272 -131.485.272 -716.513 -716.513 1.158.110 1.158.110 -1.874.624 -1.874.624 -132.999 -132.999 184.745 184.745 -317.744 -317.744 -842.020 -680.131 -161.889 -4.150 -4.150 -4.150 -4.150 -196.027 -196.027 -196.027 -196.027 -680.131 -680.131 -680.131 -680.131 27.932 27.932 27.932 27.932 10.356 10.356 10.356 10.356 7.858.453 11.193.824 -3.335.371

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

2023 verschil 4.142.165 -2 -2 0 -6.342.125 6.342.125 15.578 15.578 1.194.040 878.193 315.847 164.439 140.496 23.943 5.698 5.698 1.271.058 4.167 1.266.891 680.131 132.001.438 -131.321.307 688.581 -35.751 724.332 122.643 122.631 12 -806.794 -118.350 -118.350 -8.313 -8.313 -680.131 -680.131 3.335.371

Gesplitst naar GGD en IJZ: 2023 (P)

2023 (G)

2023 (R)

2023 (R) na correctie

2023 verschil

-0

0

-2.524.147

-2.524.147

2.524.147

-0

326.840

-2.323.970

-2.323.970

2.650.810

Lasten

23.686.401

28.921.751

34.227.562

34.227.562

-5.305.811

Baten

-23.686.401

-28.594.911

-36.551.532

-36.551.532

7.956.621

-

-326.840

-200.177

-200.177

-126.663

-

-326.840

-200.177

-200.177

-126.663

-

-

10.382.600

11.193.824

-811.224

811.224

-

641.843

11.024.443

11.873.955

-849.512

1.491.355

111.057.615 111.057.615

133.920.291

145.183.384

143.359.227

1.824.157

132.096.134

-133.278.448

-134.158.941

-131.485.272

-2.673.669

-130.604.779

-

-641.843

-641.843

-680.131

38.288

-680.131

Baten

-

-641.843

-641.843

-680.131

38.288

-680.131

Eindtotaal

-0

0

7.858.453

11.193.824

-3.335.371

3.335.371

GGD Resultaat van baten en lasten

Mutatie reserves Baten IJZ Resultaat van baten en lasten Lasten Baten Mutatie reserves

2023 technische correctie

3.2 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2023 (P)

Resultaat van baten en lasten Algemene dekkingsmiddelen Lasten Baten Covid-19 Lasten Baten Onvoorzien Lasten Overhead Lasten Baten Veilig Thuis Lasten Baten Vennootschapsbelasting Lasten WPG

2023 (G)

2023 (R) 2023 technische correctie

-0

968.683

8.700.473

-17.718.696 -

-21.890.659 -

-21.890.657

-17.718.696 15.000 15.000 6.193.352 6.866.096 -672.744 1.149.534 2.877.516 -1.727.982 5.486 5.486 10.355.324

-21.890.659 15.578 15.578 7.613.088 8.285.832 -672.744 1.265.220 2.993.202 -1.727.982 5.698 5.698 13.317.916

-21.890.657 -0 6.342.125 -6.342.125

45

6.419.048 7.407.639 -988.591 1.100.781 2.852.706 -1.751.925

12.046.858

11.873.955

2023 verschil 2023 (R) na correctie -3.173.482 21.890.657 21.890.657 -0 6.342.125 -6.342.125 6.419.048 7.407.639 -988.591 1.100.781 2.852.706 -1.751.925 12.046.858

4.142.165 -2 -2 0 -6.342.125 6.342.125 15.578 15.578 1.194.040 878.193 315.847 164.439 140.496 23.943 5.698 5.698 1.271.058

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

Lasten Baten Jeugdhulp Zorg in Natura Lasten Baten Uitvoeringsorganisatie Lasten Baten Taskforce Jeugd Lasten Baten Mutatie reserves Overhead Baten Veilig Thuis Baten WPG Baten Jeugdhulp Zorg in Natura Baten Uitvoeringsorganisatie Baten Taskforce Jeugd Baten Eindtotaal

14.411.421 -4.056.097 109.138.762 -109.138.762 1.122.359 -1.122.359 307.376 -307.376 -0

18.110.560 -4.792.644 680.131 132.001.438 -131.321.307 -27.932 1.122.359 -1.150.291 -10.356 307.376 -317.732 -968.683 -122.500 -122.500 -204.340 -204.340 -680.131 -680.131 27.932 27.932 10.356 10.356 0

18.106.394 -6.059.535 11.873.955 143.359.227 -131.485.272 -716.513 1.158.110 -1.874.624 -132.999 184.745 -317.744 -842.020 -4.150 -4.150

-196.027 -196.027 -680.131 -680.131 27.932 27.932 10.356 10.356 7.858.453

11.873.955 143.359.227 -131.485.272

-680.131

-680.131 -680.131

11.193.824

18.106.394 -6.059.535 -716.513 1.158.110 -1.874.624 -132.999 184.745 -317.744 -161.889 -4.150 -4.150 -196.027 -196.027 27.932 27.932 10.356 10.356 -3.335.371

4.167 1.266.891 680.131 132.001.438 -131.321.307 688.581 -35.751 724.332 122.643 122.631 12 -806.794 -118.350 -118.350 -8.313 -8.313 -680.131 -680.131 3.335.371

Het gerealiseerd resultaat is incidenteel.

46

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

3.2.1 Analyse van de afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de jaarstukken 2023 (P)

2023 (G)

2023 (R) 2023 technische correctie

Resultaat van baten en lasten Algemene dekkingsmiddelen Lasten

-0

968.683

8.700.473

-17.718.696 -

-21.890.659 -

-21.890.657

Baten Covid-19 Lasten Baten Onvoorzien Lasten Overhead Lasten Baten Veilig Thuis Lasten Baten Vennootschapsbelasting Lasten WPG Lasten Baten Jeugdhulp Zorg in Natura Lasten Baten Uitvoeringsorganisatie Lasten Baten Taskforce Jeugd Lasten Baten Mutatie reserves Overhead Baten Veilig Thuis Baten WPG Baten Jeugdhulp Zorg in Natura Baten Uitvoeringsorganisatie Baten Taskforce Jeugd Baten Eindtotaal

-17.718.696 15.000 15.000 6.193.352 6.866.096 -672.744 1.149.534 2.877.516 -1.727.982 5.486 5.486 10.355.324 14.411.421 -4.056.097 109.138.762 -109.138.762 1.122.359 -1.122.359 307.376 -307.376 -0

-21.890.659 15.578 15.578 7.613.088 8.285.832 -672.744 1.265.220 2.993.202 -1.727.982 5.698 5.698 13.317.916 18.110.560 -4.792.644 680.131 132.001.438 -131.321.307 -27.932 1.122.359 -1.150.291 -10.356 307.376 -317.732 -968.683 -122.500 -122.500 -204.340 -204.340 -680.131 -680.131 27.932 27.932 10.356 10.356 0

-21.890.657 -0 6.342.125 -6.342.125

47

11.873.955

6.419.048 7.407.639 -988.591 1.100.781 2.852.706 -1.751.925

12.046.858 18.106.394 -6.059.535 11.873.955 143.359.227 -131.485.272 -716.513 1.158.110 -1.874.624 -132.999 184.745 -317.744 -842.020 -4.150 -4.150

-196.027 -196.027 -680.131 -680.131 27.932 27.932 10.356 10.356 7.858.453

11.873.955 143.359.227 -131.485.272

-680.131

-680.131 -680.131

11.193.824

2023 verschil 2023 (R) na correctie -3.173.482 21.890.657 21.890.657 -0 6.342.125 -6.342.125 6.419.048 7.407.639 -988.591 1.100.781 2.852.706 -1.751.925 12.046.858 18.106.394 -6.059.535 -716.513 1.158.110 -1.874.624 -132.999 184.745 -317.744 -161.889 -4.150 -4.150 -196.027 -196.027 27.932 27.932 10.356 10.356 -3.335.371

4.142.165 -2 -2 0 -6.342.125 6.342.125 15.578 15.578 1.194.040 878.193 315.847 164.439 140.496 23.943 5.698 5.698 1.271.058 4.167 1.266.891 680.131 132.001.438 -131.321.307 688.581 -35.751 724.332 122.643 122.631 12 -806.794 -118.350 -118.350 -8.313 -8.313 -680.131 -680.131 3.335.371

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

De belangrijkste verschillen tussen de realisatie en de raming na wijziging worden hierna toegelicht (bedragen boven € 25.000). De toelichting is per Programma en gericht op het (gesaldeerd) niveau van de lasten en het (gesaldeerd) niveau van de baten. Dit in tegenstelling tot de rechtmatigheidsverantwoording die ook overschrijdingen en onderschrijdingen op resp. baten en lasten meeneemt in de beoordeling.

COVID BATEN VWS-subsidie (niet begroot)

6.342.125 6.342.125

LASTEN De niet begrote lasten van 6,34 mln. worden gecompenseerd met hetzelfde bedrag aan baten. GEREALISEERD RESULTAAT

-6.342.125 -6.342.125

0

0

Een bedrag van € 2.993.470 wordt gedekt uit de regeling meerkosten COVID-19 2023 Verantwoording meerkosten COVID-19 2023 Lastenspecificatie (lasten incl. BTW) Periode 1 januari 2023 tot 1 juli 2023 Meerkosten BCO-regulier Bemonstering regulier Vaccinatie Totaal Overige Meerkosten: Infectieziektebestrijding (IZB) Tuberculosebestrijding (TBC) Medische Milieukunde (MMK) Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht Seksuele Gezondheid (inclusief SOA-poli) Reizigerszorg Gezondheidsbevordering (GB) Algemene Gezondheidszorg (AGZ) Jeugdgezondheidszorg (JGZ), incl. Rijksvaccinatie Openbare GGZ/ Sociaal medische advisering Veilig Thuis Forensische Zorg (For) Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Overig Ondersteuning Periode 1 juli 2023 t/m 31 december 2023 doorlopende verplichtingen Salarissen, transitievergoeding en WW Overige personele lasten Lasten Locaties Activa Overige meerkosten 48

lasten 2023 € 291.848 € 580.725 € 1.026.079 € 1.898.652 € 263.873

€ 749.217

€ 13.992

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

Periode 1 juli 2023 t/m 31 december 2023 lasten Icam- claimen Lasten Icam, Juridische lasten € 67.736 Totaal € 2.993.470 Deze verantwoording is opgesteld in overeenstemming de Verantwoordings- en controle instructie 2023 meerkosten COVID-19 GGD Daarnaast wordt € 3.348.422 wordt gedekt uit de Regeling specifieke uitkering COVID-19vaccinatie. De verantwoording hiervan is opgenomen in de SISA-bijlage. Een bedrag van € 233 is niet in bovenstaande Meerkosten verantwoording opgenomen en ook niet in de specifieke uitkering COVID omdat deze bij derden gedekt is.

WPG BATEN Detacheringsbaten personeel IZB, OPG, HIP, MMK Hogere baten: RIVM-vergoedingen rijks vaccinaties (289.000); FG (272.000); Toezicht kinderopvang (119.000); Meld- en Actiepunt Bemoeizorg (96.000); Nu niet zwanger (75.000); OPG (66.000); vergoeding opleiding en bijscholing artsen in opleiding (66.000); Reizigersvaccinaties (62.000); Publieke gezondheid asielzoekers (58.000); Infectieziektebestrijding (35.000) Resultaat op baten projecten 41.000 negatief. Dit wordt gecompenseerd door lagere lasten; het resultaat van baten en laten op projecten is nl per saldo 98.0000 positief en betreft m.n. het Gemeentelijk projecten budget met onderbesteding door gemeenten LASTEN Overig MUTATIE RESERVES Lagere onttrekking algemene reserve onderbesteding GEREALISEERD RESULTAAT VEILIG THUIS BATEN Niet begrote baten MDA++

1.267.000 170.000 1.138.000

-41.000

4.000 4.000 -8.000 -8.000 1.263.000

1.263.000

24.000 24.000

LASTEN Lagere lasten salarissen, inhuur en ziektevervanging (gemiddelde bezetting circa 2 fte lager dan formatie)

188.000

Niet begrote dotatie aan de voorziening spaarverlof Overig (o.a. hogere lasten externe adviseurs) GEREALISEERD RESULTAAT

-31.0000 -17.000 164.000

49

140.000

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

164.000

OVERHEAD BATEN Rentebaten schatkistbankieren niet begroot - rente (schatkistbankieren) opgelopen van gemiddeld 1,9% (jan23) naar gemiddeld 3,9% (dec-23) Declarabele dienstverlening GGD-GHOR niet begroot Overig LASTEN Niet ingevulde vacatureruimte BW 2023 nr. 1 GGD op orde Op 31-12-23 waren de volgende functies (nog) niet ingevuld: Projectleider Informatievoorziening, Klachtenfunctionaris Functionaris gegevensbescherming. Resultaat op salarissen inhuur, hulp- en (ziekte) vervanging (niet gerelateerd aan BW 2023 nr.1 GGD op orde). Hybride thuiswerken onderbesteding vanwege implementatie en systeem werkend eind december 2023 na AB besluit AB in december 2023. Onderbesteding i.v.m. externe adviseurs bedrijfsvoering algemeen en HRM. Budgetten zijn in 2024 (P) verlaagd Vervangingslasten tijden OTO-opleidingslasten niet gerealiseerd. Budgetten is in 2024 (P) verlaagd ICT-abonnementen (software licenties) onderbesteding. Budgetten is in 2024 (P) gebaseerd op realisatie 2023 Opleiding en bijscholing lagere realisatie Aanschaf en onderhoud apparatuur onderbesteding en onderhoud medische apparatuur verantwoord onder WPG Werving en selectie lasten lager dan begroot Afschrijvingslasten lager: zie 3.7.1. Vaste activa jaarrekening 2022 - ICT investeringen budget 134.000 vs. realisatie 56.000 (hardware, laptops, switches) Lagere lasten parkeerkelder Westwal Goes i.v.m.

gewijzigd Parkeerbeleid gemeente Goes Activiteiten budget. Budgetten is in 2024 (P) verlaagd gebaseerd op realisatie 2023 Indexering huur GGE 2023 volgens contract +10,7% begroting gebaseerd op VZG-index Overig MUTATIE RESERVES Lagere onttrekking aan de algemene reserve i.v.m. onder besteding (systeem werkend eind december 2023 na AB besluit december) GEREALISEERD RESULTAAT

324.000 292.000

27.000 5.000 870.000 546.000

-160.000 131.000

120.000 54.000 44.000 36.000 36.000 29.000 25.000

22.000 22.000 -38.000 3.000 -118.000 -118.000

1.076.000

50

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

1.076.000

Uitvoeringsorganisatie BATEN Hogere baten: De overschrijding van de opbrengsten voor de uitvoeringsorganisatie komt doordat er geen rentebaten waren begroot maar wel zijn gerealiseerd. In de begroting 2025 zijn die baten wel opgenomen. Voor de Bestuursrapportage 2024 zijn ze meegenomen in het voorstel voor de begrotingswijziging. LASTEN Hogere lasten: De kosten voor de uitvoeringsorganisatie hebben het begrote bedrag overschreden door juridische adviezen. Onder andere de omzetgarantie van JB West, het dossier reiskosten en de beëindiging van de raamovereenkomsten met samenwerkingsverband ZiLT hebben meer juridische ondersteuning gevraagd dan begroot. MUTATIE RESERVES GEREALISEERD RESULTAAT

Taskforce Jeugd BATEN Hogere baten: Opbrengsten Taskforce Jeugd LASTEN

724.332 724.332

-

35.751

35.751

688.581

688.581

12 12 122.631

Lagere lasten: Over 2022 zijn voor personeelslasten TFJ-reserveringen opgevoerd die achteraf niet nodig bleken maar ten onrechte niet zijn weggeboekt in 2022. Die correcties ter hoogte van ongeveer € 73.000 zijn in 2023 alsnog geboekt. Dat leidt tot een (vertraagd) voordeel in 2023. De werkelijke en begrote personeelslasten TFJ over 2023 komen nagenoeg overeen. Daarnaast is ongeveer € 49.000 van het begrote “werkbudget” van € 104.000 niet nodig gebleken in 2023. MUTATIE RESERVES GEREALISEERD RESULTAAT

51

122.631

122.643

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

122.643

Het exploitatieoverschot van € 811.223 is af te rekenen met gemeenten en als volgt verdeeld: Gemeente

Uitvoeringkosten IJZ & Taskforce Jeugd

Betaalde voorschotten

Afrekensaldo resultaat jaarrekening 2023

62.211 108.589 29.629 24.499 66.664 81.851 82.368 176.873 43.671 140.600 72.626 52.091 165.969 1.107.641

108.035 188.619 51.420 42.598 115.707 142.189 143.146 307.213 75.799 244.277 123.576 88.079 288.206 1.918.864

45.824 80.030 21.791 18.099 49.043 60.338 60.778 130.340 32.128 103.677 50.950 35.988 122.237 811.223

Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Tholen Middelburg Veere Vlissingen Hulst Sluis Terneuzen Totaal

In 2023 heeft de uitvoeringsorganisatie IJZ rentebaten ontvangen voor een bedrag van € 716.516. Hiernaast zijn er voor de personeelslasten TFJ-reserveringen opgevoerd die achteraf niet nodig bleken maar ten onrechte niet zijn weggeboekt in 2022. Die correcties ter hoogte van ongeveer € 73.000 zijn in 2023 alsnog geboekt. Dat leidt tot een (vertraagd) voordeel in 2023. De werkelijke en begrote personeelslasten TFJ over 2023 komen nagenoeg overeen. Daarnaast is ongeveer € 49.000 van het begrote “werkbudget” van € 104.000 niet nodig gebleken in 2023 Voor het exploitatieresultaat voor de kosten jeugdhulp wordt verwezen naar bijlage 1.

3.2.2 Aanwending van het bedrag voor onvoorzien. Het budget voor onvoorzien is niet aangewend.

3.3.

Wet Normering Topinkomens

De GGD houdt zich aan de Beleidsregel toepassing WNT en het daarbij behorende verantwoordingsmodel. Vanuit deze beleidsregel is het alleen van toepassing te rapporteren op de bezoldiging van leidinggevende topfunctionarissen vanaf de dertiende maand van indiensttreding; andere rapportagegronden zijn niet van toepassing.

52

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

Bezoldiging topfunctionarissen Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling.

Gegevens 2023 bedragen x € 1

Joke Gaemers

Ronald de Meij

Functiegegevens5

Directeur PG

Directeur met politiek verlof

01/01 t/m 31/12

01/01 t/m 31/12

0,6287

0,8

ja

ja

Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen

93.028,45

-137,04

Beloningen betaalbaar op termijn

13.806,97

456,72

Subtotaal

106.835,42

319,68

Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum10

140.200,93

178.400

N.v.t.

N.v.t.

106.835,42

319,68

Aanvang6 en einde functievervulling in 2023 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)7 Dienstbetrekking?8 Bezoldiging9

-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag11 Bezoldiging Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan12 Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling13

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

bedragen x € 1

Joke Gaemers

Ronald de Meij

Functiegegevens5

Directeur PG

Directeur met politiek verlof

01/01 t/m 31/12

01/01 t/m 31/12

Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)7

0,8

0,8

Dienstbetrekking?8

ja

ja

Gegevens 202214

Aanvang en einde functievervulling in 2022

Bezoldiging9 Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen

99.380

0.00

Beloningen betaalbaar op termijn

17.626

2.931

Subtotaal

117.005

2.931

172.800

172.800

117.005

2.931

Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum10

Bezoldiging

53

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2024

Voor dhr. De Meij is per 1 augustus 2019 een non-activiteitsverlof ingegaan in verband met het aanvaarden van een functie elders. Dit verlof duurt voort zolang deze functie (of een daarvoor in de plaats komende andere functie) voortduurt. Het dienstverband bij GGD Zeeland is dus niet beëindigd en onder de WNT blijft hij daarom topfunctionaris.

1d. Topfunctionarissen met een bezoldiging van 1.900 of minder

Organisatie

Functie(s)

Aard van de functie

Naam

Interim

Beloning

Belaste vaste en variabele onkostenvergoeding

Voorzieningen t.b.v. beloningen betaalbaar op termijn

GGD Zeeland

DB-lid/AB-lid/ bestuurscommissie IJZ

Topfunctionaris

S. Suij

Nee

-

-

-

GGD Zeeland

DB-lid/AB-lid

Topfunctionaris

J. Portier

Nee

-

-

-

GGD Zeeland

DB-lid/AB-lid/ bestuurscommissie IJZ

Topfunctionaris

C. van Leeuwen

Nee

-

-

-

GGD Zeeland

AB-lid

Topfunctionaris

A.B. van der Reest

Nee

-

-

-

GGD Zeeland

AB-lid/ bestuurscommissie IJZ

Topfunctionaris

J. Veldhuizen

Nee

-

-

-

GGD Zeeland

AB-lid/ bestuurscommissie IJZ

Topfunctionaris

S. van Belzen

Nee

-

-

GGD Zeeland

AB-lid/ bestuurs- commissie IJZ

Topfunctionaris

C. Liefting

Nee

-

-

-

GGD Zeeland

AB-lid/ bestuurscommissies IJZ

Topfunctionaris

A. Meeuwsen

Nee

-

-

-

GGD Zeeland

AB-lid/ bestuurs- commissie Topfunctionaris IJZ

A. Evertz

Nee

-

-

-

GGD Zeeland

AB-lid

Topfunctionaris

A. Smit

Nee

-

-

-

GGD Zeeland

AB-lid/ bestuurs- commissie IJZ

Topfunctionaris

M.C.J. van de Plasse

Nee

-

-

-

GGD Zeeland

AB-lid/ bestuurs- Commissie Topfunctionaris IJZ

W. Treurniet

Nee

-

-

-

GGD Zeeland

AB-lid/ bestuurs- commissie IJZ

Topfunctionaris

R. Ruissen

Nee

-

-

-

GGD Zeeland

AB-lid/ bestuurs- commissie IJZ

Topfunctionaris

B. Tuk

Nee

-

-

-

GGD Zeeland GGD Zeeland

AB-lid / Bestuurs- commissie Topfunctionaris IJZ AB-lid / BestuursTopfunctionaris Commissie IJZ