2024-48b D20.243670 Kadernota Armoede en Schulden 2021-2024.DOCX

*Z0109A9AA75* Zaaknummer Documentnummer

Z20.008282 D20.243670

Raadsadvies Onderwerp

Leven zonder (geld)zorgen - Kadernota Armoede & Schulden De Bevelanden 2021-2024

Inhoud

Kadernota Armoede en Schulden 2021-2024

Advies

1. De nota ‘Leven zonder (geld)zorgen – Kadernota Armoede & Schulden De Bevelanden 2021-2024’ vast te stellen, met de volgende kaders: - De aanpak van armoede en schulden is een gezamenlijke verantwoordelijkheid; - We helpen inwoners met kans op armoede en/of schulden vroegtijdig; - Door laagdrempelige, logische en begrijpelijke ondersteuning, sluiten we aan bij de leefwereld van de mensen; - Kinderen moeten gelijke kansen hebben in het onderwijs en de samenleving, zij mogen niet de dupe zijn van de financiële problemen thuis. Steller:C. de Jonge Datum: 26‑10‑2020

Beeldvormende behandeling Oordeelsvormende behandeling Besluitvormende behandeling

24‑11‑2020 15-12-2020

Portefeuillehouder

A. Evertz

Datum collegevergadering

3 november 2020

Aantal bijlagen Documentnummers v/d bijlagen

1 D20.243692

Samenvatting Ter instemming ligt het concept ‘Leven zonder (geld)zorgen - kadernota armoede & schulden 2021-2024’ voor. De Bevelandse gemeenten en de afdeling Werk, Inkomen en Zorg (WIZ) van GR de Bevelanden doen samen met andere organisaties in het Sociaal Domein veel rondom armoede en schulden. De afgelopen jaren hebben we dit gedaan vanuit de ‘Kadernota Armoedebeleid 2017-2020: Naar een integrale aanpak!’. Inmiddels is het tijd voor een nieuwe plan waarin we de kaders actualiseren en aanpassen aan de ontwikkelingen in de samenleving.

-1-

Advies 1. De nota ‘Leven zonder (geld)zorgen - kadernota armoede & schulden 2021-2024’ vast te stellen, met de volgende kaders: De aanpak van armoede en schulden is een gezamenlijke verantwoordelijkheid; We helpen inwoners met kans op armoede en/of schulden vroegtijdig; Door laagdrempelige, logische en begrijpelijke ondersteuning, sluiten we aan bij de leefwereld van de mensen; Kinderen moeten gelijke kansen hebben in het onderwijs en de samenleving, zij mogen niet de dupe zijn van de financiële problemen thuis. Inleiding: waar gaat het over? De Bevelandse gemeenten en de afdeling Werk, Inkomen en Zorg (WIZ) van GR de Bevelanden doen samen met andere organisaties in het Sociaal Domein veel rondom armoede en schulden. De afgelopen jaren hebben we dit gedaan vanuit de ‘Kadernota Armoedebeleid 2017-2020: Naar een integrale aanpak!’. Inmiddels is het tijd voor een nieuw plan waarin we de kaders actualiseren en aanpassen aan de ontwikkelingen in de samenleving. Voor u ligt het concept ‘Leven zonder (geld)zorgen - kadernota armoede & schulden 2021-2024’. De vijf portefeuillehouders WIZ gaven in maart 2020 de opdracht voor een integrale nota. Deze nota beschrijft de gezamenlijke kaders op hoofdlijnen. De concrete uitwerking van de kaders beschrijft WIZ in haar jaarlijkse uitvoeringsplan. De individuele gemeenten beschrijven hun activiteiten in lokale uitvoerings- of beleidsplannen.

Dit maakt het mogelijk om mee te bewegen met de maatschappelijke ontwikkelingen. Armoede beweegt mee met de economische situatie van het land. Het is onvermijdelijk dat de coronacrisis een negatieve invloed heeft op de omvang van armoede en schulden in Nederland. Hoe zich dit verder ontwikkelt, is nu lastig in te schatten. De aanpak van armoede kan de gemeente niet alleen. We hebben een ingewikkeld systeem van allerlei landelijke en lokale regelingen, plus een flexibele arbeidsmarkt en daarmee ook flexibele inkomens. Het gemeentelijke armoedebeleid draagt bij in het voorkomen van schulden en het verzachten van de gevolgen van armoede, maar neemt de structurele oorzaken niet weg. Gemeenten vervullen hun rol als vangnet voor mensen die moeilijk kunnen rondkomen. Waar hebben de gemeenten invloed op? We kunnen meehelpen schulden te voorkomen via vroegsignalering van betalingsachterstanden, advies bij ingrijpende levensgebeurtenissen en voorlichting over onze schulddienstverlening en over de hulpverlening door vrijwilligers van Humanitas en Leger des Heils. Aan de achterkant – als er al schulden en armoede zijn – kunnen we de gevolgen daarvan verzachten via inkomensregelingen, schulddienstverlening en lokale initiatieven vanuit gemeenten en maatschappelijke organisaties. Ook draagt een laagdrempelige dienstverlening hieraan bij.

De komende jaren zetten we meer in op samenwerking met relevante partners. Want het aanpakken van armoede en schulden kunnen we niet alleen. Dit resulteert in de volgende vier kaders: - de aanpak van armoede en schulden is een gezamenlijke verantwoordelijkheid; - het vroegtijdig helpen van inwoners met kans op armoede en/of schulden; - door laagdrempelige, logische en begrijpelijke ondersteuning, wordt aangesloten bij de leefwereld van de mensen; - kinderen moeten gelijke kansen hebben in het onderwijs en de samenleving, zij mogen niet de dupe zijn van de financiële problemen thuis. Na vaststellen van de kaders door de gemeenteraad vertalen we deze naar een uitvoeringsplan voor gemeente Kapelle dat in januari 2021 gereed moet zijn. We hadden -2-

eerder dit jaar het voornemen om samen met de kerken en relevante maatschappelijke partners een bijeenkomst te organiseren. Vanwege Coronamaatregelen is dit niet doorgegaan. Dit willen we alsnog in 2021 organiseren. We betrekken Cederhof Welzijn en de Burger Advies Raad bij het opstellen van de lokale plannen, zodat deze optimaal aansluiten bij onze inwoners.

Relatie met strategisch beleid Armoede en het bestrijden van problematische schulden is een speerpunt uit het Samenwerkingsakkoord.

Argumenten: waarom geven we als college dit advies? 1.1 We werken vanuit gezamenlijke Bevelandse kaders waarbij lokaal maatwerk mogelijk is Met kaders op hoofdlijnen hebben we gezamenlijke uitgangspunten. Bij de verdere concretisering is lokaal maatwerk per gemeente mogelijk.

Kanttekeningen en risico’s: 1.1 De gezamenlijk aanpak vraagt lokale inzet Het succes van de kadernota is afhankelijk van de vertaling naar concrete maatregelen. Dit vraagt, naast de werkzaamheden van WIZ, inzet van individuele gemeenten.

Financiën: wat gaat het kosten en hoe gaan we dit financieren? Gemeenten ontvangen structurele extra middelen voor de bestrijding van armoede en schulden. De middelen zijn niet geoormerkt. De gemeenten op de Bevelanden gaan hier ieder anders mee om. Dat betekent dat de individuele gemeenteraden bepalen of er extra geld wordt vrijgemaakt. De kadernota is in principe budgetneutraal. Het geeft de prioriteiten van het nieuwe beleid aan. Dit biedt kansen om bestaande middelen anders in te zetten en om werkzaamheden anders te organiseren binnen bestaande capaciteit. Dit vergt de nodige creativiteit van gemeenten en WIZ. Want enkel door keuzes te maken in bestaand beleid kunnen middelen worden vrijgemaakt om elders te besteden. Onderdeel hiervan is het afschaffen van de gratis aanvullende verzekering minima. Al enkele jaren compenseren de Bevelandse gemeenten ongeveer de helft van de premie voor de aanvullende verzekering voor minima. Gemeente Kapelle was hierop een uitzondering, omdat wij die premie volledig betaalden. Per 2021 trekken we deze vergoeding gelijk met de andere Bevelandse gemeenten. Dit draagt enerzijds bij aan harmonisering van het beleid en anderzijds biedt het mogelijkheden om in te zetten op nieuw beleid.

Wat communiceren we? De nieuwe kaders worden onder de aandacht gebracht van maatschappelijke partners, waaronder SMWO, Stichting Leergeld, Schuldhulpvrijwilligers Zeeland, de Voedselbank, Buurtteam Kapelle, kerken(overleg), Burger Advies Raad gemeente Kapelle en Cederhof Welzijn.

Uitvoering/ aanpak Input voor deze kadernota Armoede en Schulden verzamelden we uit landelijke onderzoeken en aanpakken. Verder is een enquête uitgezet onder bij de afdeling WIZ bekende huishoudens met een bijstandsuitkering of minimaregeling. De gemeenteraden gaven tijdens een gezamenlijke raadsbijeenkomst van de vijf gemeenten in mei 2020 antwoord op een aantal vragen en stellingen. Beleidsmedewerkers van verschillende gemeenten hebben vanuit andere vakgebieden meegedacht. Op 1 juli 2020 is een concept besproken in het deelnemersoverleg WIZ. Ook spraken wij met de Cliëntenraad Bevelands Belang Werk en Inkomen. Op 17 augustus 2020 ontvingen wij hun positieve advies over de nota met de aanbeveling om de nota breed te verspreiden zodat zoveel mogelijk organisaties bekend

-3-

raken met deze problematiek in de Bevelandse regio. Op 25 augustus 2020 is het besproken met de portefeuillehouders WIZ. Na instemming van de gemeenteraad wordt een uitvoeringsplan 2021opgesteld. In eerste instantie willen we inzetten op vroegtijdig inspelen op signaleren van armoede en schulden. Hierbij past een preventieve aanpak, die we samen met Cederhof Welzijn, het Buurtteam en maatschappelijke partners willen vormgeven. Daarnaast willen we in 2021 samen met scholen aan de slag om gelijke kansen te bieden aan kinderen die opgroeien in armoede.

Bijlagen -

Leven zonder (geld)zorgen - Kadernota Armoede & Schulden De Bevelanden 20212024 (D20.243692)

-4-