2024-33a D24.303905 Bijlage 2 - Plan D23.292014 Plan van aanpak Kapelle SPUK Plan van aanpak SPUK Kapelle

Format Plan van aanpak 2024-2026 Regeling specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026 Naam gemeente:

Gemeente Kapelle

Naam verantwoordelijk wethouder:

A. Evertz

Datum van insturen:

27-09-2023

Contactpersoon voor aanvullende informatie: Naam:

A. van Tiggele

E-mailadres:

a.van.tiggele@kapelle.nl

Telefoonnummer:

06-11414783

1. Waar staat de gemeente? (huidige situatie)

Beschrijf op hoofdlijnen de huidige situatie ten aanzien van sport, bewegen en cultuur en gezondheid en sociale basis. Doe dit aan de hand van relevante data en kennis over deze domeinen, zoals wijkprofielen, de gezondheidsmonitor, het regiobeeld etc. • Beschrijf ingeval van een reeds bestaand lokaal preventieakkoord of lokaal sportakkoord, met welke partijen en op welke wijze hieraan uitvoering is gegeven. • Geef een korte toelichting op de belangrijkste gezondheidsverschillen in de gemeente. Doe hetzelfde voor de verschillen in deelname aan sport, bewegen en cultuur. • Wat zijn de belangrijkste opgaven op het gebied van sport, bewegen en cultuur? • Wat zijn de belangrijkste opgaven op het gebied van gezondheid en sociale basis?

Preventie is niet nieuw Van oudsher hecht de gemeente Kapelle veel waarde aan een sterke sociaal infrastructuur. In 2017 werd hier voor een eerste maal integraal beleid (bijlage 7) voor vastgesteld. Tot die tijd was het beleid sociaal domein gevat in diverse beleidsnota's die los van elkaar de ambities beschreven ten aanzien van een aparte wet of apart beleidsterrein, en zo nodig naar elkaar verwezen. De gemeente Kapelle wil een weerbare, sterke samenleving waarin burgers hun eigen verantwoordelijkheid nemen, indien nodig met ondersteuning. We willen dat iedereen kan participeren in de samenleving: dat burgers gezond zijn en blijven, dat jongeren niet vroegtijdig schoolverlaten, dat mantelzorgers niet overbelast raken en dat mensen met een beperking veilig in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen. Kortom: iedereen doet mee in Kapelle. De gemeente blijft een vangnet bieden in de vorm van regelingen en voorzieningen voor inwoners die niet mee kunnen doen. Om dit te kunnen waarmaken moeten wij zorgen dat inwoners zo goed mogelijk van informatie worden voorzien en dat de toegang makkelijk en toegankelijk is. Met de komst van het sport- en preventieakkoord (bijlage 8) kwam er meer focus op gezondheid. Naast dat we zelfredzame burgers willen, willen we ook gezonde inwoners die zoveel mogelijk gezonde keuzes maken.

Gezondheid is voor iedereen voor belang, we willen allemaal optimaal van ons leven kunnen genieten en daar helpt lichamelijke en mentale gezondheid aan mee. Preventieve zorg en het aanleren van gezonde gewoontes van jongs af zorgen ervoor dat we zo gezond mogelijk oud worden. Mede daarom is de gemeente Kapelle in 2022 JOGG gemeente geworden: 'gezonde jeugd, gezonde toekomst'. Het aanleren van gezond gedrag is makkelijker dan het afleren van foute gewoontes. We willen daarom investeren in de jeugd. 'Gezonde jeugd, gezonde toekomst'. 2. Als door de gemeente of meer onderdelen geen aanvraag is ingediend, geef dan hier aan Gezondheid van mensenvoor wordteen door veel factoren beïnvloed. Bestaans(on)zekerheid, wat de reden daarvoor is. en de fysieke en sociale leefomgeving kunnen een rol spelen op de gezondheidsvaardigheden manier waarop inwoners hun gezondheid ervaren. Juist daarom is een domeinoverstijgende nvt samenwerking van belang. Bijvoorbeeld op het gebied van de inrichting van een gezonde fysieke leefomgeving (ruimtelijke ordening, woningbouw, klimaatadaptatie en mobiliteit).

Lokaal preventieakkoord en sportakkoord In ons lokale preventieakkoord werken we samen met scholen, zorgcentra, fysiotherapiepraktijken, supermarkten, dorpshuizen en diverse partners op het gebied van preventie: 1NUL1, GGD Zeeland, Stichting Chris en Voorkom, Laat Ze Niet (Ver)Zuipen Zeeland/CZW Bureau en Bureau HALT. In ons lokale sportakkoord werken we samen met scholen, sportverenigingen, de Sportraad Kapelle, Zorgcentra, fysiotherapiepraktijken en diverse bedrijven. In het kort lichten we alle thema's toe. Lokaal Preventieakkoord

3. Beschrijf voor de hoofdthema’s Sport, bewegen en cultuur en Gezondheid en sociale basis: A. Wat wil de gemeente bereiken? (doelen en resultaten)

• Licht kort toe welke doelen en resultaten worden nagestreefd. Besteed daarbij, voor zover relevant, aandacht aan de doelen en resultaten die in het Hoofdlijnen Sportakkoord II en in het Gezond en Actief Leven Akkoord en de bijbehorende addenda zijn opgenomen. • Licht toe op welke wijze preventie en positieve gezondheid nagestreefd worden en op welke wijze gezondheidsverschillen verkleind zullen worden. • Verwijs daarbij waar mogelijk naar bestaande lokale (regionale) akkoorden, nota’s, beleids- of uitvoeringsplannen.

B. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? (uitvoering en samenwerking) • Op welke doelgroep(en) wordt (specifiek) ingezet? Waarom? • Hoe zijn (worden) deze doelgroepen betrokken bij de planvorming? • Denk na over de schaalgrootte (wijk/kern, lokaal, regionaal). Zijn er wijken (kernen) aangewezen waar via deze regeling extra op wordt ingezet? Zo ja, welke wijken en waarom? Zo nee, waarom niet?

• Welke activiteiten of interventies gaat de gemeente inzetten en waarom? • Hoe is globaal de fasering (wat vindt plaats in de jaren 2024, 2025 c.q. 2026)?

• Beschrijf met welke partijen en op welke wijze wordt samengewerkt. Maak daarbij een onderscheid tussen lokale en regionale (c.q. provinciale) samenwerkingsverbanden.

• Benoem, indien passend, de reeds aanwezige netwerkstructuren zoals omschreven in het IZA.

Tip: Breng de verschillende coördinatoren voor het Sportakkoord II, GALA, IZA en lokale preventie akkoorden en andere programma’s in verbinding met elkaar, bijvoorbeeld in een vast kernteam.

Sport, bewegen en cultuur (doelen en resultaten, uitvoering en samenwerking)

Licht hier ook de inzet van functionarissen vanuit het onderdeel Brede Regeling Combinatiefunties toe.

Op het gebied van sport, bewegen en cultuur ambiëren wij het volgende: 1. We krijgen en houden alle inwoners van de gemeente Kapelle voldoende in beweging. 2. We creëren en/of behouden van een gezonde en veilige leefomgeving, die kansen biedt om te werken aan de eigen gezondheid, ontmoeten, vitaliteit en weerbaarheid. 3. We laten inwoners het belang ervaren van cultuur op ons dagelijks leven. Dit bereiken wij onder meer door uitvoering te (blijven) geven aan het herijkte lokale Sportakkoord (bijlage 1&2) en de ambities uit het Actieplan JOGG (bijlage 3). In het Actieplan JOGG zijn ambities geformuleerd op de thema's gezond gewicht, sporten & bewegen en voeding & drinken. Hieraan wordt samen met scholen, kinderopvang en sportverenigingen uitvoering gegeven. We stimuleren en faciliteren het maken van gezonde keuzes voor een gezonde(re) leefstijl, waaronder op het gebied van sport en bewegen, gezonde voeding en een groene leefomgeving. De Combinatiefunctionaris sport ondersteunt scholen en kinderopvang waardoor we bewegingsonderwijs stimuleren en effecten meten met een MQ-scan. We zetten in op groene (school)pleinen en een Rookvrije Generatie. Ook zetten we in op beweegroutes en beweeggroepen voor volwassenen en ouderen. We blijven inzetten op vroegsignalering en preventie, waardoor we fysieke en mentale gezondheid en weerbaarheid in een vroeg stadium versterken.

De brede toegang tot het sociaal domein heeft een belangrijke positie waar het gaat om vroegsignalering. Het versterken van de fysieke en mentale gezondheid en weerbaarheid van onze inwoners doen we door een integraal en breed aanbod van activiteiten teenstimuleren en faciliteren zoweluitvoering brede alsenspecifieke(re) doelgroepen, (deels) Gezondheid sociale basis (doelen en voor resultaten, samenwerking) begeleid door de combinatiefunctionarissen sport en welzijn/Buurtteam, maar ook door verenigingen , maatschappelijke en inwoners. In de nadere uitvoering Welzijn Op Recept wordt Op het gebied vanpartners gezondheid en sociale basis ambiëren wij van het volgende: gekeken naaronze een intensieve tussen en cultureel aanbod voor mensen die 1. We stellen inwoners insamenwerking staat om te gaan metsportief de emotionele, sociale en medische daarbij gebaat zijn.leven. Naschools bieden combinatiefunctionarissen een aanbod van sportieve en uitdagingen in het culturele activiteiten voor basisschoolkinderen (dagarrangementen). Hierbij wordt nauw 2. Ondersteuningsbehoefte signaleren we in een vroeg stadium en wordt integraal benaderd zodat samengewerkt basisscholen. onnodig zware met en/ofde complexe zorg wordt voorkomen. 3. De sociale basis is op orde, bekend en toegankelijk.

De doelen zijn gericht op alle inwoners van deen gemeente maar specifiek op destart, inwoners Door vroegsignalering in onze brede toegang door het Kapelle, buurtteam en door kansrijke maardie een door achterstand ervaren in hun gezondheid. Om beweegnorm inwerk de gemeente te verhogen en ook in te zetten op preventie via welzijnsende maatschappelijk willen we het welbevinden het percentage en obesitas te verlagen willenen weeigen meerregie mensen inwoners laten sporten van jong tot oudovergewicht vergroten, waardoor inwoners zingeving ervaren en weerbaar en en bewegen.zijn Wein richten ons daarbij opWe omgevingen kinderen, jongeren, volwassenen en voor veerkrachtig het dagelijks leven. stimulerenwaar ontmoetingsmogelijkheden, ook specifiek gezinnen veel komen. sociale verbinding te stimuleren, beschermen we denemen (geestelijke) gelijkgestemden zoals Door de contactgroep mantelzorg en de ontmoetingstafel. We deel aan het gezondheid van de inwoners en eenzaamheid. helpen we daaraan gezondheidsklachten te landelijk actieprogramma tegen Er zijngerelateerde de laatste jaren nieuwe oorzaken van verminderen. bijgekomen zoals inflatie, de Corona-maatregelen en digitalisering. We willen vervolg vereenzaming We stimuleren als gemeente dat buurtbewoners elkaar te (leren) kennen en naar elkaar omkijken.

geven aan het eenzaamheidsbeleid door de doelgroep verbreden naar inwoners van alle Daarbij willen invloed uitoefenen op van het creëren van een veilige, recreatieve leeftijden en inwe te ook zetten op nieuwe vormen eenzaamheid. We richtengroene ons openalle doelgroepen leefomgeving zodat niet eenzaamheid vermindert maar ook mentale klachten afnemen. maar in het bijzonder op alleen de doelgroepen kinderen en jongeren. De verbindende waarde van cultuur zetten we centraal. Samen cultuur beleven draagt aan We werken met één laagdrempelige toegang/aanspreekpunt Sociaal Domein voor alle bij inwoners. sociale cohesie, zingeving en zelfontplooiing en kan onze dementerende inwonerszodat prikkelen Behalve de partners van LINK betrekken we ook onze telefonistes/ receptionistes zij bijom vragen herinneringen en vaardigheden vanvragen vroegerthuishoren op te halen. laten hetveel culturele aanbod in onze van inwoners weten wanneer deze bij We LINK. Voor inwoners zijn de gemeente enreceptionistes regio aan sluiten doelgroepen: oud. een eerste aanspreekpunt. LINK is telefonistes/ van bij dealle gemeente Kapellejong nogen steeds nog volop in ontwikkeling. Met name het op- en afschalen tussen professionals en vrijwilligers/voorveld kan nog verder doorontwikkeld worden. Er zijn vooral stappen gemaakt in het

4. Ondersteunende onderdelen: Versterking kennis- en adviesfunctie GGD en Coördinatiekosten regionale aanpak preventie • Licht toe op welke manier invulling wordt gegeven aan versterking van de kennis- en adviesfunctie van de GGD. • Licht toe op welke manier invulling wordt gegeven aan coördinatie van de regionale aanpak preventie.

Op het moment van schrijven is nog geen concrete invulling gegeven aan de versterking van de kennis- en adviesfunctie van GGD Zeeland. In 2023 vinden zowel regionaal (Oosterschelderegio) als provinciaal (Zeeland) overleggen plaats over een regionale of provinciale versterking van de kennis- en adviesfunctie van GGD Zeeland. De wens van diverse gemeenten is om een concrete opdracht bij GGD Zeeland te beleggen, die zowel aansluit bij het landelijke gezondheidsbeleid als bij de lokale vertaling van het Regionaal Kader Gezondheid. Diverse gemeenten hebben aangegeven het jaar 2023 te willen benutten om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn vanaf 2024. Op het moment van schrijven is nog geen concrete invulling gegeven aan de coördinatie van de regionale aanpak preventie. Het regionale Samenwerkingsverband Oosterschelderegio (SWVO) heeft een coördinerende functie als het gaat om uitvoering van het Regionaal Kader Gezondheid. Daarnaast kopen de 7 aangesloten gemeenten collectief preventieve projecten in via SWVO. Het is daarom een voor de hand liggende keuze om de rol van SWVO uit te breiden naar coördinatie met betrekking tot de Zeeuwse Samenwerking. In verschillende overlegstructuren worden de mogelijkheden van de versterking 5. Hoe wordt de voortgang bewaakt? Licht toe hoe de voortgang de uitvoering van het plan wordt bijgehouden en hoe deIZA. bijsturing wordt besproken.

We strevenvan naar een aansluiting bij van de aanpak regionale samenwerking over Diverse georganiseerd.hebben aangegeven het jaar 2023 te willen benutten om te onderzoeken wat de gemeenten mogelijkheden zijn vanaf 2024. Hoe bewaken we voortgang? We monitoren de resultaten van dit plan en de hieruit voortkomende acties. Middels bestuursrapportages informeren wij de raad. In onze maatschappelijke cafés praten wij onze partners bij op een toegankelijke en laagdrempelige manier. Kapelleleeft is samen met de gemeentewebsite en onze sociale media de plek om resultaten maar ook nieuwe acties en informatie ook met onze inwoners te delen en ze tevens uit te blijven nodigen om mee te denken. We vragen de GGD om cijfermatig te monitoren hoe de gezondheid in Kapelle zich ontwikkelt.

6, Beschrijf op welke wijze samenhang en synergie wordt nagestreefd tussen uitvoering op de verschillende hoofdthema’s en onderdelen. Samenhang en synergie tussen uitvoering op de verschillende hoofdthema's en onderdelen. De gemeente Kapelle is een kleine gemeente, de lijnen zijn kort. Beleid en uitvoering zijn in dienst van de gemeente en zodoende directe collega's van elkaar. Waar we voorheen samenwerkten met een welzijnsstichting zijn ook de welzijnswerkers die het Buurtteam vormen vorig jaar in dienst gekomen van de gemeente. Het Buurtteam is de vooruitgeschoven post van LINK en is in de kernen te vinden, dicht bij de inwoners. Uitvoering versterkt het beleid. Onze combinatiefunctionarissen welzijnswerkers, jongerenwerk en medewerkers sport en dagarrangementen signaleren trends in onze samenleving die het beleid kunnen voeden. Het kleine beleidsteam werkt samen om thema's als gezondheid, sport en zorg integraal te benaderen. Positieve gezondheid vormt hierbij de overkoepelende kapstok.

7. Verbinding onderdelen Brede SPUK en doelen GALA en Sportakkoord II

Vul a.u.b. onderstaande tabel in. Geef door het plaatsen van een vinkje (√) aan indien u met een onderdeel van de regeling een bijdrage levert aan specifieke doelen van het GALA of het Hoofdlijnen Sportakkoord II.

15. Coördinatiekosten regionale aanpak preventie

14. Versterking kennis- en adviesfunctie GGD

13. Welzijn op recept

12. Eén tegen Eenzaamheid

11. Mantelzorg

10. Versterken sociale basis

9. OKO & Vroegsignalering alcoholproblematiek

8. Leefomgeving

7. Valpreventie

6. Aanpak overgewicht en obesitas

5. Mentale gezondheid

4. Kansrijke Start

3. Terugdringen gezondheidsachterstanden

2. Brede Regeling Combinatiefuncties

1. Lokaal sportakkoord Doelen Gezond en Actief Leven Akkoord Terugdringen gezondheidsachterstanden Een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten Het versterken van (de verbinding met) de sociale basis Een gezonde leefstijl Versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid Vitaal ouder worden Domeinoverstijgende inzet vanuit een regionale preventieinfrastructuur

✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔

Doelen Hoofdlijnen Sportakkoord II

✔ Sociaal veilige sport creëren ✔ ✔ Vitale sportaanbieders: vergroten van de kwaliteit, veiligheid ✔ ✔ ✔ en toegankelijkheid van het sportaanbod Vaardig in bewegen: een leven lang sporten en bewegen ✔ ✔ ✔ voor ieder kind en iedere jongere Ruimte voor sport en bewegen: een toekomstbestendige ✔ ✔ sportinfrastructruur Inclusie en diversiteit in de sport vergroten

✔ ✔

✔

✔

✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔

✔ ✔

✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔

Maatschappelijke waarde van topsport optimaliseren

Doelen addendum BRC Meer kinderen, jongeren en volwassenen die sporten, bewegen en meedoen aan cultuur (ook kwetsbare groepen en mensen die achterblijven in sport-, beweeg- en cultuurdeelname) Sterke aanbieders in sport, bewegen en cultuur waarbij kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid geregeld is Een sterke verbinding tussen sport, bewegen en cultuur met andere domeinen en programma’s (onderwijs, gezondheid, zorg, welzijn en sociale zaken/armoede & schulden)

✔ ✔ ✔

✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔

✔ ✔

✔ ✔

✔ ✔

✔ ✔ ✔ ✔

✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔

8. Toestemming gebruik informatie

✔

De gemeente geeft toestemming voor gebruik van de informatie uit het plan van aanpak voor de evaluatie van de landelijke samenwerkingsafspraken en de monitoring en doorontwikkeling van landelijk beleid.

9. Ondertekening

Het plan van aanpak dient ondertekend te worden door ten minste één wethouder.

Naam wethouder:

A. Evertz

Datum van ondertekening:

26-09-2023

Handtekening