2023-49 RV D23.294601 2023 raadsadvies regiovisie jeugdhulp 2024-2028

*Z01EB48FAC5* Zaaknummer Documentnummer

Z23.018242 D23.294601

Raadsadvies Onderwerp

Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028

Advies

Vaststellen van de Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 20232028 Steller: R. Haak

Beeldvormende behandeling Oordeelsvormende behandeling Besluitvormende behandeling

28 november 2023 19 december 2023

Portefeuillehouder

M.J.P. Kleppe

Datum collegevergadering

14 november 2023

Aantal bijlagen Documentnummers v/d bijlagen

2 D23.293502 D23.293499

Datum: 1 november 2023

Samenvatting In de afgelopen anderhalf à twee jaar is de Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028 zowel ambtelijk als bestuurlijk zorgvuldig voorbereid. Hoewel de titel van de regiovisie anders doet vermoeden, gaat de opgeleverde regiovisie feitelijk over de periode 2024-2028. Dit heeft te maken met de lange voorbereiding en aanloop die nodig was, waarin de regiovisie dusdanig is vormgegeven dat deze samenhangt met actuele ontwikkelingen zoals o.a. de landelijke hervormingsagenda jeugd. Om alle gemeenten te committeren aan de gezamenlijk opgestelde regiovisie dient deze door de 13 Zeeuwse gemeenteraden te worden vastgesteld.

Advies De Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028 vast te stellen.

Inleiding: waar gaat het over? Bijgevoegd treft u de Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028 aan. In het kader van de Landelijke Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) beschrijven de dertien Zeeuwse gemeenten in deze visie de koers voor de jeugdhulp voor de komende jaren. De Hervormingsagenda (HA) en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg akkoord (IZA) zijn leidend voor de keuzes die gemaakt worden. De regiovisie beslaat een periode van vijf jaar en is daarom op hoofdlijnen beschreven. De uitwerking wordt jaarlijks op basis van urgente opgaven concreet uitgewerkt in een uitvoeringsagenda.

Relatie met strategisch beleid Binnen de jeugdhulp kunnen we alleen tot structurele veranderingen komen en vooruitgang boeken als we samenwerken. Daarvoor is het noodzakelijk dat alle partners dezelfde uitgangspunten hanteren. Deze zijn kernachtig samengevat in de onderstaande kernwaarden, gebaseerd op de uitgangspunten van de Hervormingsagenda. De kernwaarden vormen het fundament onder de visie. Zij drukken uit wat we belangrijk vinden voor de jeugdhulp in Zeeland en geven houvast en richting aan onze houding en gedrag. Onze kernwaarden zijn: • eigen regie; • lokale kracht; • passende hulp; • kwaliteit; • samenwerken. De opgave en geformuleerde kernwaarden - ons kompas - maken we concreet via zes ontwikkeldoelen. Als Zeeuwse gemeenten spreken we met elkaar af de (lokale en regionale) structuren op basis van de hieronder beschreven ontwikkeldoelen verder te ontwikkelen. De ontwikkeldoelen voor 2023-2028 zijn: 1. een sterke basis; 2. sterke lokale teams; 3. integraal en dekken aanbod, efficiënt georganiseerd; 4. (hoog complexe) zorg zo thuis nabij mogelijk; 5. onderwijs en Jeugdhulp verbonden; 6. samen leren en doen wat werkt. Bij de ontwikkeldoelen zijn actiepunten op hoofdlijnen geformuleerd. Om in de komende jaren flexibel te kunnen inspelen op (landelijke) ontwikkelingen en voortschrijdend inzicht, werken we de ontwikkeldoelen uit in een uitvoeringsagenda.

De uitvoeringsagenda wordt jaarlijks geactualiseerd en voorgelegd aan het portefeuillehoudersoverleg Jeugd.

Argumenten: waarom geven we als college dit advies? 1. Voldoende voorbereiding en draagvlak Op 21 september 2023 is er overeenstemming in portefeuillehoudersoverleg Jeugd bereikt over doorgeleiden van de regiovisie via de colleges van burgemeester en wethouders aan de gemeenteraden. De regiovisie is opgesteld door de programmamanager Jeugd in samenwerking met de werkgroep Regiovisie. Die bestaat uit beleidsmedewerkers Jeugd vanuit de drie Zeeuwse subregio’s (Oosterschelderegio, Walcheren en Zeeuws-Vlaanderen). Verder zijn bij de

-2-

totstandkoming van de regiovisie betrokken: • de portefeuillehouders Jeugd; • de beleidsmedewerkers Jeugd; • Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ); • de penvoerders van de samenwerkingsverbanden van jeugdhulpaanbieders; • gemeenteraadsleden; • leden van Wmo-adviesraden/adviesraden sociaal domein; • vertegenwoordigers vanuit het onderwijs; • vertegenwoordigers van het brede (voor)veld van zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, cliëntvertegenwoordigers en huisartsen. 2. De regiovisie jeugdhulp draagt bij aan een toekomstbestendig jeugdhulpstelsel. Onze opgave is een houdbaar jeugdhulpstelsel in te richten, waarin passende zorg en ondersteuning wordt geboden aan jeugdigen en gezinnen die het meest kwetsbaar zijn, in aansluiting op hun behoeften en mogelijkheden en met oog voor de betaalbaarheid. We leggen in deze regiovisie de niet-vrijblijvende samenwerkingsafspraken vast om de hulp aan onze jeugdigen en hun ouders te waarborgen en te verbeteren. We doen dit vanuit ambitie, urgentiebesef en overtuiging. De urgentie ligt in het feit dat de meest kwetsbare jeugdigen niet altijd tijdig de hulp krijgen die noodzakelijk is, en in het toenemende beroep dat wordt gedaan op jeugdhulp. Dit vergroot de druk op de (beperkte) beschikbaarheid van professionals en gaat gepaard met stijgende kosten.

Het is belangrijk dat hulp beschikbaar is en blijft voor jeugdigen die deze echt nodig hebben. We moeten in de komende jaren de juiste keuzes maken om de professionals in de jeugdhulp daar in te zetten waar de urgentie het hoogst is en waar het grootste verschil (effect) kan worden gerealiseerd. 3. De regiovisie onderstreept en formaliseert voorname uitgangspunten. Ouders zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor het gezond en veilig opgroeien van hun kinderen. Als dit door omstandigheden onvoldoende lukt, is het de wettelijke taak en de ambitie van de gemeenten om passende hulp op het juiste moment te realiseren, aansluitend op de mogelijkheden die er zijn bij de jeugdige en het gezin en bij voorkeur binnen de eigen leefomgeving. Dat kunnen alleen worden bereikt door samen te werken met de jeugdige, diens gezin, hun netwerk en alle partijen binnen het jeugdhulplandschap. 4.

De regiovisie bouwt voort op de reeds aangebrachte verbeteringen in het recente verleden. Er is in de periode 2015-2023 veel werk verzet om jeugdhulp goed te organiseren in Zeeland. Er is veel bereikt, maar we hebben de overtuiging dat het beter kan. Het formuleren van gezamenlijke uitgangspunten waar we regionaal en lokaal invulling aan geven, draagt daar substantieel aan bij. We zetten in op het (leren) omgaan met de ‘normale’ hobbels in het leven. Beschermende factoren in het dagelijks leven worden vergroot, met een sterk maatschappelijk voorveld en een gezonde leefomgeving en goede verbindingen met aanpalende domeinen als onderwijs, bestaanszekerheid en volwassenenzorg. Er worden sterke, lokale teams geformeerd, waar jeugdigen en hun ouders laagdrempelig en dicht bij huis terecht kunnen met hun vragen. Waar nodig wordt vanuit het lokale team passende en samenhangende basishulp geboden: licht en kort waar het kan, lang en intensief waar nodig. We zetten in op een goed en integraal aanbod in de specialistische hulpverlening, dat goed verbonden is met de professionals in het lokale team, zodat specialistische kennis dichtbij beschikbaar is en makkelijk op- en afgeschaald kan worden. De regiovisie sluit goed aan op hetgeen we in de afgelopen jaren lokaal al in gang hebben gezet. Denk hierbij o.a.

aan verstevigen samenwerking binnen het sociaal domein (sterke lokale teams), inzetten op preventie en lokaal beschikbaar maken van voorzieningen (oplossingen binnen de eigen leefomgeving), niet praten over maar met betrokkenen (eigen

-3-

regie), etc. 5. Ruimte voor lokale accenten. Ondanks dat gemeenten zich committeren aan de regiovisie blijft er ruimte bestaan om lokale projecten en/of interventies vorm te geven. (Uiteraard alleen als deze niet strijdig zijn met de uitgangspunten in de regiovisie).

Kanttekeningen en risico’s: Een voorwaarde om de ontwikkeldoelen uit de regiovisie succesvol te kunnen uitvoeren, is de beschikking over voldoende capaciteit (fte). Niet alleen bij de gemeenten (zowel op beleid, uitvoering als ondersteuning), maar ook bij de samenwerkingspartners.

Financiën: wat gaat het kosten en hoe gaan we dit financieren? Vanuit de landelijke Hervormingsagenda en de regiovisie ontstaan lokale en regionale initiatieven voor de uitvoering van de verschillende maatregelen. De VNG heeft gemeenten gevraagd terughoudend te zijn met het maken van een eigen interpretatie van de financiële investeringen die nodig zijn en de landelijke handreiking te volgen. De handreiking moet nog worden opgeleverd. Daarom volgt een concreet voorstel voor de financiering van regionale initiatieven afzonderlijk van deze regiovisie, bijvoorbeeld via de uitwerking van bestuursopdrachten.

Wat communiceren we? Geen bijzonderheden.

Uitvoering/ aanpak De planning is dat in november 2023 t/m januari 2024 vaststelling van de regiovisie door dertien Zeeuwse gemeenteraden gaat plaatsvinden. Vervolgens zal in het eerste kwartaal 2024 de uitvoeringsagenda 2024 door de dertien Zeeuwse colleges worden vastgesteld.

Bijlagen -

Definitieve versie Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028 (D23.293502) Rapportage Jeugdhulplandschap Zeeland (D23.293499)

-4-