2023-46e D23.292534 Eindrapportage Energietoeslag 2022 Eindrapportage Energietoeslag 2022

Rapportage Energietoeslag 2022

GR de Bevelanden

Inhoudsopgave Inleiding

3

1. Uitvoering

4

2. Financiën

6

3. Energietoeslag 2023

7

2

Inleiding In verband met de stijgende energiekosten had het kabinet eind 2021 besloten om in 2022 huishoudens met een laag inkomen te compenseren. Voor het verstrekken van de eenmalige energietoeslag werd gebruik gemaakt van het instrument categoriale bijzondere bijstand. Hiervoor was bewust gekozen om de toeslag op deze manier snel te kunnen verstrekken en de uitvoeringskosten te beperken. De gemeenten konden aan inwoners (alleenstaanden en gezinnen) die aan de voorwaarden voldeden een energietoeslag toekennen, zonder te hoeven controleren of de energiekosten van die inwoners daadwerkelijk sterk gestegen waren en of die inwoners over voldoende middelen (vermogen) beschikten om de energierekening te kunnen betalen. Vanaf 1 mei 2022 konden alle inwoners met een laag inkomen tot 120% van het sociaal minimum in aanmerking komen voor de energietoeslag van € 800,00. In de maand september werd vanuit de rijksoverheid de mogelijkheid geboden het bedrag van de energietoeslag te verhogen naar € 1.300. Gezamenlijk is op 17 oktober 2022 besloten de energietoeslag te verhogen naar € 1.300 en ook de inkomensgrens te verhogen van 120% naar 130%. Verder is besloten de doelgroep uit te breiden met onder andere klanten met een wettelijk of minnelijk schuldhulpverleningstraject (WSNP/MSNP) en studenten. De energietoeslag 2022 kon tot 1 april 2023 worden aangevraagd.

In deze rapportage doen wij verslag van de uitvoering vanaf 1 mei 2022 tot en met 30 juni 2023. In hoofdstuk 1 – Uitvoering - staan wij stil bij de aantallen ambtshalve verstrekkingen van de Energietoeslag 2022 en de aantallen ingediende aanvragen Energietoeslag 2022 tot en met 31 maart 2023. In hoofdstuk 2 – Financiën – wordt nader ingegaan op de totale uitgaven per gemeente. Het gaat hier met name om de uitgaven met betrekking tot de energietoeslag in verhouding tot de verstrekkingen en de bevoorschotting. In hoofdstuk 3 – Energietoeslag 2023 – wordt de stand van zaken met betrekking tot de energietoeslag 2023 beschreven.

3

1.

Uitvoering

1.1.

Aantal ambtshalve uitbetalingen Energietoeslag t/m 31 december 2022

In de eerste betalingsronde eind april 2022 is aan 1637 bijstandsgerechtigden en mensen met Aio (= Aanvullende inkomstenvoorziening ouderen SVB) de energietoeslag van € 800 ambtshalve uitbetaald. Na de verruiming van de beleidsregels in oktober 2022 is aan 3074 mensen ambtshalve het bedrag van € 500 nabetaald. Dit is aan de 1637 mensen die in april reeds € 800 hadden ontvangen en aan 1437 mensen die € 800 hadden ontvangen op basis van een ingediende aanvraag. Daarnaast is er na de eerdergenoemde verruiming van de beleidsregels ambtshalve € 1.300 uitbetaald aan de volgende groepen: • 97 klanten bekend met de CZM (= collectieve ziektekostenverzekering) en/of regeling chronisch zieken; • 44 klanten met een MSNP-traject; • 61 klanten die eerst een afwijzing hebben ontvangen op basis van inkomen > 120%, maar waarvan reeds bekend was dat ze een inkomen hadden < 130%. Het realiseren van de diverse ambtshalve uitbetalingen heeft veel inzet van diverse medewerkers gevraagd. Het vergde veel tijd en inspanning om in kaart te brengen welke mensen het betreft, te onderzoeken of ze niet al eerder de energietoeslag hebben ontvangen en/of hebben aangevraagd en of ze voldeden aan alle voorwaarden. Om deze reden bleven inwoners langer dan gewenst in onzekerheid over het recht op de toeslag en de daadwerkelijke toekenning daarvan. Achteraf gezien was dit veel bewerkelijker dan verwacht.

Voor de energietoeslag 2023 houden we rekening met deze constatering in de keuze welke groepen we ambtshalve uitbetalen.

1.2.

Totaal ingediende aanvragen Energietoeslag tot en met 31 maart 2023

Naast de grote aantallen ambtshalve betalingen die het afgelopen jaar zijn verwerkt, zijn er in totaal 3720 aanvragen energietoeslagen afgehandeld. Naar aanleiding hiervan hebben 2964 personen de energietoeslag toegekend gekregen en ook daadwerkelijk ontvangen. Tabel 1

Afhandeling ingediende aanvragen

Gemeente Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Eindtotaal

Toekenning

Afwijzing

603 1.185 282 234 660

131 293 51 50 114

Buiten behandeling 13 46 9 8 23

2.964

639

99

Ingetrokken

Totaal 3 11 0 0 4 18

In totaal hebben 4.803 (1.839 ambtshalve en 2.964 op aanvraag toegekend) huishoudens de Energietoeslag 2022 van € 1.300 ontvangen.

4

750 1.535 342 292 801 3.720

1.3.

Ingezette capaciteit

Over de periode 1 mei 2022 tot en met 30 juni 2023 zijn de volgende kosten gemaakt voor de ingezette capaciteit.

Gemeente Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal

€ € € € €

Budget 30.456 77.805 14.109 12.840 34.329

€ € € € €

Kosten 29.908 76.405 13.855 12.609 33.711

€ € € € €

Restant 548 1.400 254 231 618

Totaal

€

169.539

€

166.488

€

3.051

De overschotten worden na vaststelling van de bestuursrapportage 2023, verrekend met de deelnemende gemeenten.

1.4.

Het bereik van de doelgroep

Bij de berekening van de geschatte uitgaven van de energietoeslag 2022 was rekening gehouden met de cijfers van het CBS over de omvang van de doelgroep (Armoedescan CBS augustus 2022). Hierbij is in eerste instantie uitgegaan van een aanvraagpercentage van 70% voor huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. Dit aanvraagpercentage hebben we later verhoogd naar 80% in verband met een verruiming van de inkomensgrens naar 130% van het sociaal minimum. Tabel 2

Totale bereik ingediende aanvragen

Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Totaal

Ingediende aanvragen 750 1535 342 292 801 3720

130% 898 2196 464 361 1028 4947

Bereik in % 130% 84 70 74 81 78 75

Met een totaal van 4947 aanvragen hebben we een bereik behaald van 75%.

5

2.

Financiën

Voor de uitvoering en uitgifte van de energietoeslag heeft het kabinet een eenmalig budget beschikbaar gesteld. Het budget is bedoeld voor zowel de te verstrekken energietoeslagen als de uitvoeringskosten. Omdat de verstrekking van de energietoeslag plaatsvindt in de vorm van categoriale bijzondere bijstand verzorgt GR de Bevelanden de afhandeling van deze aanvragen voor de deelnemende gemeenten. De gemeenten verstrekken hiervoor de benodigde financiële middelen voor zowel de toeslagen als voor de uitvoeringskosten. Tabel 3

Uitgaven Energietoeslag t/m 31 maart 2023

Gemeente Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Eindtotaal Bedragen zijn in €

Tabel 4

5.320.100

Uitgaven 2023 Totaal Uitgaven 211.600 1.120.100 241.800 2.810.800 91.000 514.400 57.700 457.500 178.600 1.198.000 780.700 6.100.800

Verstrekkingen versus bevoorschotting Energietoeslag 2022

Gemeente Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Eindtotaal Bedragen zijn in €

Tabel 5

Uitgaven 2022 908.500 2.569.000 423.400 399.800 1.019.400

Bevoorschot 1.096.160 2.808.000 492.350 462.800 1.219.485

Uitgaven 1.120.100 2.810.800 514.400 457.500 1.198.000

6.078.795

6.100.800

Restant Nog te betalen Terug te ontvangen -23.940 23.940 -2.800 2.800 -22.050 22.050 5.300 5.300 21.485 21.485 -22.005

Terugvorderingen Energietoeslag 2022

Gemeente Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Eindtotaal Bedragen zijn in €

Hoofdsom

Ontvangen

Afgeboekt

11.116 23.100 5.200 4.700 11.200

11.116 20.689 4.200 3.900 9.900

1.300 0 0 0 0

Terugbetaald debiteur 1.300 500 0 0 0

55.316

49.805

1.300

1.800

Restant

De ontvangsten van debiteuren zullen in mindering worden gebracht op het saldo van de bevoorschotting minus de verstrekkingen. Door de terugbetaling worden de tekorten lager en de overschotten hoger. De overschotten en de nog te betalen bedragen worden na vaststelling van de bestuursrapportage 2023, verrekend met de deelnemende gemeenten.

6

0 2.911 1.000 800 1.300 6.011

3. Energietoeslag 2023 3.1. Wetsvoorstel Met Prinsjesdag kondigde het kabinet al aan dat zij gemeenten, net als in 2022, de bevoegdheid wil geven ook voor het jaar 2023 een energietoeslag uit te keren aan huishoudens met een laag inkomen. Hiervoor is een nieuw wetsvoorstel voorbereid. Daar is voor gekozen om de toeslag te laten passen bij de inkomenssituatie van mensen in dit jaar. De doelgroep van de energietoeslag voor 2023 zal niet automatisch gelijk zijn aan die van 2022 omdat opnieuw naar de huidige inkomenssituatie wordt gekeken. Vanaf januari 2023 zijn verschillende koopkrachtmaatregelen van kracht. De financiële armslag van huishoudens met een laag inkomen is daarmee groter dan in 2022. Eind december is het wetsvoorstel energietoeslag 2023 ter advisering aangeboden aan de Raad van State. De beoogde inwerkingtredingsdatum van de wet was juni 2023. Vanwege de gerechtelijke uitspraken over het recht van studenten op energietoeslag en het advies van de Raad van State, is het wetsvoorstel opnieuw onder de loep genomen. Op 3 juli 2023 is het wetsvoorstel Energietoeslag 2023 aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. De behandeling van het wetsvoorstel zal naar verwachting pas na het zomerreces van de Tweede (7 juli tot 4 september 2023) en Eerste Kamer (12 juli tot 11 september 2023) gaan plaatsvinden.

Na behandeling van het wetsvoorstel door de Tweede en Eerste Kamer en de inwerkingtreding van de wet, kunnen inwoners de energietoeslag aanvragen en kunnen gemeenten deze uitkeren. Het is aan de Kamers om te bepalen wanneer zij het wetsvoorstel behandelen.

3.2. Voorbereidingen Op dit moment zijn wij vooruitlopend op de wet energietoeslag 2023 voorbereidingen aan het treffen voor de uitvoering van de energietoeslag 2023. • • • •

De voorbereidingen voor de eerste ambtshalve betalingen zijn gereed. Dit betreft de mensen met een uitkering op grond van de Participatiewet en AIO (algemene inkomensvoorziening). Daarnaast zijn we aan het onderzoeken of de overige groepen die vorig jaar recht hadden op de energietoeslag, ook in aanmerking komen voor ambtshalve betaling. Door het inrichten van de Snelbalie wordt digitaal aanvragen van de energietoeslag 2023 mogelijk gemaakt. Het DB-advies en de beleidsregels worden voor zover mogelijk in concept klaargezet zodat het direct de besluitvormingsroute in kan zodra het wetsvoorstel is aangenomen.

7