2023-40 RV D23.293161 RA Begroting 2024 en meerjarenraming 2025 - 2027

*Z01E5081233* Zaaknummer Documentnummer

Z23.016742 D23.293161

Raadsadvies Onderwerp

Begroting 2024 en meerjarenraming 2025 - 2027

Advies

1. De begroting 2024 vaststellen; 2. kennisnemen van de meerjarenraming 2025-2027. Steller: E.V.B. Evers

Beeldvormende behandeling Oordeelsvormende behandeling Besluitvormende behandeling

31 oktober 2023 14 november 2023

Portefeuillehouder

J.H. Herselman

Datum collegevergadering

17 oktober 2023

Aantal bijlagen Documentnummers v/d bijlagen

1 D23.293420

Datum: 9 oktober 2023

Samenvatting Als onderdeel van de planning en control-cyclus stelt uw raad jaarlijks de begroting vast. De begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 geeft u een overzicht van de plannen en de financiën van de gemeente. De basis hiervoor zijn de ambities uit de raadscontourennota en de update van juni 2023. Tegelijkertijd vraagt het hebben van ambitie telkens om een inhoudelijke afweging en prioritering. Niet in de laatste plaats om ook op termijn financieel gezond te kunnen blijven. Juist daarom hebben we kritisch gekeken naar waarin we willen investeren, maar ook naar waar zaken anders, minder of minder snel kunnen. Vanaf 2026 volgt een extra uitdaging. Als de Rijksoverheid de voorgenomen bezuinigingen doorvoert, betekent dit ook voor de gemeente Kapelle een gat van 2 miljoen vanaf 2026. De inzet van de VNG is dat dit gerepareerd moet worden. We volgen in deze begroting dan ook de lijn van de VNG om onze ambities realistisch weer te geven. Op die manier wordt ook op Rijksniveau duidelijk welke financiële tekorten er vanaf 2026 ontstaan. In de praktijk betekent dit dat de jaarschijven 2024 en 2025 sluiten. De jaarschijven 2026 en 2027 zijn realistisch begroot, maar laten door de onzekerheid een tekort zien. Door op deze manier te begroten houden we ook de komende jaren ruimte om te investeren in onze inwoners en dorpen.

Advies 1. 2.

De begroting 2024 vaststellen; kennisnemen van de meerjarenraming 2025 – 2027.

Inleiding: waar gaat het over? Hierbij bieden wij u de begroting 2024 en meerjarenraming 2025 – 2027 aan. Met de begroting reikt de gemeenteraad haar doelstellingen, de kaders en de middelen aan voor het komende begrotingsjaar. We zijn blij met de manier waarop de gemeenteraad en het college hebben samengewerkt aan de update van de raadscontourennota in juni 2023. Daarmee zijn de doelen en inspanningen voor de komende periode gezamenlijk vastgelegd. Echter concludeerden we ook direct: het kunnen behalen van onze ambities vraagt telkens een inhoudelijke afweging en prioritering. Niet in de laatste plaats om ook op termijn financieel gezond te kunnen blijven. Juist daarom hebben we als college ook kritisch gekeken naar waar zaken ook anders, minder of in een andere jaarschijf kunnen. Op die manier is een zo realistisch mogelijke vertaling gemaakt in de begroting. Ook deze onderwerpen vindt u terug in het boekwerk. Financieel kader Als de Rijksoverheid de voorgenomen bezuinigingen van 3 miljard doorvoert, betekent dit voor de gemeente Kapelle een gat van 2 miljoen vanaf 2026. De inzet van de VNG – en van onze gemeente - is dat dit gerepareerd moet worden. We volgen in deze begroting dan ook de lijn van de VNG om onze ambities realistisch weer te geven. Op die manier wordt ook op Rijksniveau duidelijk welke financiële tekorten er vanaf 2026 ontstaan.

Het is daarmee een oproep aan het Rijk om de inkomsten van gemeenten in lijn te brengen met de wettelijke taken die we moeten uitvoeren. We hopen hierover snel duidelijkheid te krijgen. Dit betekent voor de begroting en meerjarenraming dat de jaarschijven 2024 en 2025 reëel sluiten. De jaarschijven 2026 en 2027 zijn realistisch begroot, maar sluiten niet. Ambities De gemeente Kapelle is al sinds jaar en dag een financieel gezonde gemeente. Door nu realistisch, kritisch op waar het ook minder kan én volgens het advies van de VNG te begroten kunnen we blijven investeren in onze inwoners en dorpen. We noemen een aantal punten: Bestuur en veiligheid We zetten in op zichtbaarheid en het naar buiten treden als overheid. Dit doen we bijvoorbeeld door het uitrollen van onze nieuwe huisstijl, in te blijven zetten op participatie en de ruimte voor de gemeenteraad om keuzes te maken in hoe zij zich verder willen ontwikkelen. Tegelijkertijd blijft de opvang van vluchtelingen ook in de komende jaren onzeker. Wonen en voorzieningen In 2024 stellen we een nieuwe woon(zorg)visie vast, met bijzondere aandacht voor de verschillende aandachtsgroepen. Op basis van die nieuwe woonvisie geven we de komende jaren verder richting aan ons woonbeleid.

Daarnaast gebeurt er ook nu al heel veel: we investeren in de planvorming voor woningbouw in Zuidhoek 4, maken de woningbouwlocatie aan de Boomweidelaan in Schore bouwrijp en investeren in het IKC Wemeldinge met de gymzaal en de Juliana van Stolbergschool. Zo realiseren we belangrijke toekomstbestendige onderwijsvoorzieningen in onze gemeente.

-2-

Sociaal Domein Ook in deze begroting blijven we investeren in preventie. Dit doen we op het gebied van positieve gezondheid, algemene voorzieningen en een integrale toegang. We investeren bijvoorbeeld in het jongerenwerk en geven uitvoering aan de lokale preventienota. Economische versnelling en toerisme We werken structureel samen met inwoners en ondernemers aan verschillende projecten. De komende periode zetten we verdere stappen om te komen tot een boulevardvisie. Daarnaast realiseren we verschillende activiteiten uit het Masterplan Wemeldinge, de Regiodeal en het project Beleefbare Schelde. We maken hierbij gebruik van mogelijkheden uit subsidiegelden. Klimaat, energie en milieu De duurzaamheidsagenda krijgt met de verschillende bouwstenen steeds verder vorm. De komende jaren zetten we in op bijvoorbeeld infrastructuur, zoetwaterbeschikbaarheid, maatregelen aanvullend aan de aanpak energiearmoede en het Nationaal Isolatieprogramma, een hitteplan en de ontwikkelingen op het gebied van waterstof. Leefomgeving en mobiliteit We blijven inzetten op een aantrekkelijke, groene en gezonde leefomgeving. Zo geven we bijvoorbeeld invulling aan de Omgevingswet, realiseren we deelmobiliteitshubs en we starten de voorbereiding op voor een nieuw beleidsplan begraafplaatsen. Heffingen en belastingen De gemiddelde woonlasten stijgen met 3,8%.

Daarmee is de lastenverhoging voor onze inwoners gelijk aan de verwachte inflatie voor 2024. De leges berekenen we in principe kostendekkend door. In de praktijk betekent dit in de begroting dat de bouwleges naar dit niveau stijgen. Een uitzondering hierop zijn de leges voor begraven. Deze rekenen we door op basis van 75% kostendekkendheid. Programma Klimaat, Energie en Milieu De ambities op het gebied van klimaat, energie en milieu zijn grotendeels een afgeleide van het Klimaatakkoord en Rijksbrede programma’s. De Rijksoverheid heeft in de meicirculaire 2022 eenmalig extra geld uitgetrokken voor gemeenten om deze ambities te verwezenlijken. Daarnaast komen regelmatig meerdere zogeheten specifieke uitkeringen (SPUK) beschikbaar. De projecten die hieruit voortkomen hebben een doorloop over meerdere jaarschijven. Om die reden kiezen we er in deze begroting voor om de huidige nieuwe ambities, zoals u kunt lezen in het boekwerk, te bekostigen vanuit de budgettaire ruimte die we in 2023 over verwachten te hebben. Dit verwerken we tijdens de behandeling van de tweede bestuursrapportage 2023.

Relatie met strategisch beleid De begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 is een financiële uitwerking van de raadscontourennota inclusief de update van juni 2023. We laten zien hoe we onze ambities vertalen naar plannen en het hiervoor benodigde budget.

Argumenten: waarom geven we als college dit advies? 1.1 De begroting is reëel en sluit voor de jaarschijven 2024 en 2025 De gemeente Kapelle is al jaren een financieel gezonde gemeente. Door op deze manier te begroten maken we gebruik van de mogelijkheden in de begroting en blijft er ruimte bestaan om uitvoering te kunnen geven aan inhoudelijke ambities. 1.2 Het niet laten sluiten van de jaarschijven 2026 en 2027 is een signaal naar de Rijksoverheid en past in de strategie van de VNG

-3-

Als de Rijksoverheid de voorgenomen bezuinigingen van 3 miljard doorvoert, betekent dit voor de gemeente Kapelle een gat van 2 miljoen vanaf 2026. De inzet van de VNG – en van onze gemeente - is dat dit gerepareerd moet worden. Door realistisch – en dat betekent niet sluitend voor de jaarschijven 2026 en 2027 – te begroten wordt ook op Rijksniveau duidelijk welke financiële tekorten er vanaf 2026 ontstaan. We volgen hiermee de lijn van de VNG.

Kanttekeningen en risico’s: 1.1 Hoewel het niet sluiten van de jaarschijven 2026 en 2027 een advies is van de VNG, is het wel een trendbreuk met hoe we eerder als gemeente onze begroting presenteerden.

Financiën: wat gaat het kosten en hoe gaan we dit financieren?

Wat communiceren we? De begroting wordt aangeboden aan de pers en gepubliceerd op de gemeentelijke website. In de Scheldepost wordt weer een factsheet gepubliceerd.

Uitvoering/ aanpak -

Maandag 23 oktober: financieel technische behandeling Dinsdag 31 oktober: oordeelsvormende behandeling (algemene beschouwingen) Dinsdag 14 november: besluitvormende raad (moties en amendementen) Woensdag 15 november: verzending definitieve begroting aan de provinciaal toezichthouder en het CBS

Bijlagen -

Boekwerk begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 (D23.293420)

-4-