2023-28c D23.286563 Ontwerp begroting 2024 versie AB Ontwerp begroting 2024 versie AB
Tekst van het document
Begroting 2024
Inhoudsopgave
1
In het kort ___________________________________________________________________1
2
Voorwoord ____________________________________________________________________2
3
Managementteam RUD Zeeland ___________________________________________________3
4
Ontwikkelingen en uitgangspunten ________________________________________________5
5
Begroting in één oogopslag ______________________________________________________10
6
Programmaplan Milieu _________________________________________________________11 6.1
Overzicht baten en lasten programmaplan _____________________________________________11
6.2
Programma Milieu ________________________________________________________________11
7
Overzichten ___________________________________________________________________15
8
Paragrafen ___________________________________________________________________17
9
8.1
Paragraaf bedrijfsvoering ___________________________________________________________17
8.2
Paragraaf Financiering (Treasury) ____________________________________________________24
8.3
Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing _____________________________________25
Financiële begroting ____________________________________________________________28
10 Door het algemeen bestuur te autoriseren begrotingsbedragen 2024 ____________________32 11 Bijlagen ______________________________________________________________________33
1
IN HET KORT 8.500 Bedrijven 186 Bedrijven met een hoog risico
Formatie 101 fte
RUD Zeeland is één van de drie omgevingsdiensten die in het bezit zijn van een ISO -certificaat
P*Q
15 DEELNEMERS
De inzet van onze medewerkers verrekenen we op werkelijke inzet met onze deelnemers
Provincie Zeeland 13 Zeeuwse gemeenten Waterschap Scheldestromen
RUD Zeeland voldoet aan Kwaliteitscriteria 2.2
Toezicht & Handhaving voor
2.000
16
Jaarlijks voeren we circa 2.000 periodieke controles uit
Natura2000 gebieden
Luchthavens
1.200 We beoordelen jaarlijks circa 1.200 Asbestinventarisatierapporten
410 We hebben circa 410 vergunningplichtige bedrijven in portefeuille.
De RUD vergunt en controleert jaarlijks 27&vuurwerk evenementen
€ 13,4 miljoen Voor 2024 heeft de RUD een sluitende begroting van € 13,4 miljoen. De kosten van overhead zijn 30 % van de totale lasten.
Ontheffingen
• •
8 luchthavens Circa 19 jaarlijkse generieke ontheffingen
•
Jaarlijks circa 27 locatiegebonden ontheffingen voor bijvoorbeeld evenementen
1
Begroting 2024
2 VOORWOORD Voorwoord Voor u ligt de begroting van 2024. Een begroting die cijfermatig een doorrekening is van het jaar 2023. De feiten staan bij elkaar op de eerste pagina. Dat de kwaliteit en kennis binnen RUD Zeeland is geborgd laten de externe audits keer op keer zien. Daar mogen we met z’n allen trots op zijn. Anticiperen op ontwikkelingen 2023 staat in het teken van ontwikkelingen op milieugebied. Zowel landelijk als in Zeeland. Daar spelen we natuurlijk bijtijds op in. Zo zetten we het afgelopen jaar al een aantal ontwikkelingen in gang. Denk hierbij bijvoorbeeld aan ondermijning en extra aandacht voor grensoverschrijdende milieuzaken (naar aanleiding van het VN-verdrag over grensoverschrijdende milieueffectrapportage). Op de landelijke ontwikkelingen is voorgesorteerd door op zoek te gaan naar strategische adviseurs. Ook voor communicatie is extra capaciteit gerealiseerd. Blik vooruit De Omgevingswet en een nieuw VTH-zaaksysteem zijn volgend jaar volledig in werking. De risico’s zouden dan teruggebracht moeten zijn. We blijven niettemin voorzichtig. De grootste uitdaging voor 2024 is de verdere vormgeving vanuit het Interbestuurlijk Programma versterking Vergunning Toezicht & Handhavingsstelsel (IBP-VTH). Dit is cruciaal voor de financiering van de omgevingsdiensten. We haken daarvoor op meerdere fronten aan bij de ontwikkelingen.
Nauwe samenwerking tussen de koepels van gemeenten en provincies en die van de omgevingsdiensten draagt daar positief aan bij. Onveranderd gezamenlijk doel De veelheid aan thema’s om te komen tot een veilige, schone en duurzame leefomgeving, staan hoog op de politiek-bestuurlijke agenda. Kansen om gebruik te maken van beschikbare middelen vanuit het Rijk pakken we actief op. Samenwerking is essentieel in 2023 en de daaropvolgende jaren. Het draagt allemaal bij aan ons gezamenlijke doel; een schoon, veilig en duurzaam Zeeland. Adrie van der Maas Voorzitter Dagelijks Bestuur
ontwerp begroting 2024 versie ab
2
Begroting 2024
3 MANAGEMENTTEAM RUD ZEELAND De begroting betreft en verbindt alle afdelingen van RUD Zeeland. Hoe kijken de mt-leden aan de hand van deze begroting naar 2024? Wat willen ze bereiken? Wat gaan ze daarvoor doen? Wie zijn daarbij betrokken?
Gezondheid en milieu steeds steviger op de agenda Voor een veilige en gezonde provincie is naast ambities en afspraken een gedeelde visie nodig. Maar visie ontstaat niet vanzelf. Het ontwikkelt zich continu en langs spreekwoordelijke piketpalen. Samenwerking met de bevoegde gezagen maakt dat we overschrijdende problemen kunnen aanpakken. Samen met de deelnemers bekijken we hoe RUD Zeeland robuuster kan worden. Daarbij zoeken we aansluiting bij het landelijke interbestuurlijke programma versterking VTH-stelsel. Anton van Leeuwen, directeur RUD Zeeland
Omgevingswet: versnelling van besluitvorming én samenwerking Afdeling vergunningverlening gaat voor een succesvolle uitvoering van de Omgevingswet. Samen met onze deelnemers en ketenpartners zoals GGD en VRZ. In 2022 deden we al een rondgang langs de deelnemers. Na het testen of de aanvragen en meldingen die straks bij ons terecht komen, kunnen we concluderen dat dit goed werkt. Nieuwe afspraken over afhandelingstermijnen en nieuwe instrumenten, zoals de omgevingstafels, zullen vorm moeten krijgen. Dat kan alleen als we hier in Zeeland samen in optrekken. Wat hierin heel belangrijk is, is dat bedrijven vooral de voordelen van de Omgevingswet gaan ervaren. De uitdagingen – waar we ongetwijfeld ook tegenaan lopen – lossen we op onder de voorwaarde dat de bedrijven hier zo weinig mogelijk last van gaan ondervinden. We richten onze blik naar buiten. Ineke Jansen, afdelingshoofd Vergunning Verlening
ontwerp begroting 2024 versie ab
3
Begroting 2024
Groei, kennis en kunde De afdeling Toezicht en Handhaving ontwikkelt het toezicht de komende jaren verder door naar informatiegestuurd en risicogericht toezicht. Hierbij zetten we alle vormen van toezicht in. Alle data die wij de afgelopen jaren verzamelden zetten we om naar informatie. Om dit goed te kunnen en de juiste informatie correct te duiden heeft mijn afdeling behoefte aan meer kennis en kunde op het gebied van data analyse. De structurele toename van aandachtsdossiers, handhavingsverzoeken, bezwaarprocedures, bestuurlijke en strafrechttrajecten, maken dat de juridische afdeling zowel op kwaliteit als capaciteit moet groeien. Het afgelopen jaar heeft Toezicht en Handhaving bij vier branches succesvol branche-gericht werken geïmplementeerd. De komende jaren willen wij dit uitbreiden naar 20 branches. Door informatiegestuurd en risicogericht te werken kunnen wij nog specifieker en efficiënter branches op milieurisico’s controleren. Willem de Wit, afdelingshoofd Toezicht en Handhaving
De huisvesting van de RUD is al lange tijd onderwerp van gesprek en onderzoek. De bestuurlijke verkenning naar mogelijke gezamenlijke huisvesting met de Veiligheidsregio en de GGD loopt nog. Voorzichtig werkten we al aan een beeld van de inrichting van de bedrijfsvoering bij een volgend contract. Op dit moment ligt er een optie om over te gaan tot verlenging van het huidige contract. In 2024 zetten we stappen om tot een nieuwe DVO te komen. Die start dan op 1 januari 2026. Los van de huisvesting zetten we ook stappen op de inhoudelijke samenwerking met de Veiligheidsregio en de GGD. Dit traject kent drie thema’s. Dat zijn advisering over de Omgevingswet, het stroomlijnen van de plannings- en controlzaken en de samenwerking op de bedrijfsvoering. In 2024 heeft versterking van de bedrijfsvoering ook onze volle aandacht zodat de primaire VTH processen optimaal kunnen renderen. Ina Groen, hoofd staf
ontwerp begroting 2024 versie ab
4
Begroting 2024
4 ONTWIKKELINGEN EN UITGANGSPUNTEN ONTWIKKELINGEN ORGANISATIE In het jaar 2022 stond het milieutaakveld veel in de belangstelling. Landelijke rapporten en een provinciaal rapport geven richting voor ontwikkelingen. Het Interbestuurlijk Programma Verbetering VTH-stelsel is het voertuig waarmee de ontwikkelingen vorm krijgen. Daarnaast was de actualiteit op milieu enorm. Pfas-vervuiling, landelijke stikstofmaatregelen hebben hun weerslag op het denken van mensen over het milieu. De energiecrisis heeft de noodzaak tot het nemen van maatregelen op het energieverbruik om te komen tot een beter klimaat alleen maar versterkt. In 2024 voorzien we nog de nodige veranderingen op dat terrein Bovengenoemde aanstaande veranderingen die van buitenaf op ons afkomen betreffen vooral de ‘wat-vraag’. We hebben zelf een beeld gevormd over de ‘hoe-vraag’. Want een ding is zeker, de organisatie gaat mee in de veranderingen en dan is een stip op de horizon onontbeerlijk. Dit beeld hebben we breed binnen de organisatie besproken en in de uitvoering zal nog veel overleg en afstemming gaan plaatsvinden. We zoeken daarbij de samenwerking met onze eigen organisatie, maar ook met onze deelnemers.
Naast deze vakmatige veranderingen speelt er op maatschappelijk veld nog het nodige: de oorlog in Oekraïne blijft een onzekere factor; de inflatie is ongekend hoog; een arbeidsmarkt die overspannen is om maar een paar op te noemen. We kunnen onze ogen niet sluiten voor de wereld om ons heen. In 2024 staan geen verkiezingen op de rol die direct ons bestuur raakt, wel krijgen we nog te maken met de invoering van de nieuwe wet op de Gemeenschappelijke regelingen. De optie tot het vormen van een raadsadviescommissie speelt daarbij ook een rol. Het Waterschap Scheldestromen is het proces ingegaan om afscheid te nemen als deelnemer. Dit zou in 2024 geëffectueerd kunnen worden. De komende tijd zal bol staan van dynamiek en vernieuwingen.
ONTWIKKELINGEN PROGRAMMALIJNEN MILIEU • Omgevingswet De omgevingswet wordt ingevoerd en wel ingang van 1 januari 2024. De verwachting is dat dit in het begin nog wel de nodige gewenning en uitzoekwerk met zich meebrengt. Zowel technisch als procesmatig is maximale voorbereiding getroffen. Het blijft spannend. Pas na verloop van tijd kunnen we de balans opmaken. • Toezicht en handhaving groene wetten Toezicht en handhaving groene wetten is geconcentreerd bij de RUD Zeeland. De vergunningverlening is geconcentreerd bij de provincie Zeeland. Het uitvoeringsprogramma geeft inzicht in de wijze waarop de groene taken worden uitgevoerd en welke ervaringen uit voorgaande jaren daaraan ten grondslag liggen. De uitvoering in opdracht van de provincie vraagt om vroegtijdige en nauwe samenwerking, overleg en maatwerk op z’n tijd. Belangrijke waarden voor de RUD Zeeland zijn vertrouwen geven en verantwoordelijkheid nemen. Dat geldt voor de collega s, maar ook voor de buitenwereld. De groene buitenwereld is nogal divers en omvangrijk; veel verschillende partijen waarmee wordt samengewerkt. Daarnaast zijn er belanghebbenden als recreanten, ondernemers, bewoners. Omgevingsbewustzijn is als competentie voor de groene handhavers dus minstens zo belangrijk.
RUD Zeeland treedt op als regionale autoriteit voor de uitvoering van de omgevingstaken, dus ook voor de groene wetten en is voor groen het aanspreekpunt voor onder meer gemeenten, provincie en andere Regionale Uitvoeringsdiensten. Er is een nauwe samenwerking met de provincie met betrekking tot de groene wetten.
ontwerp begroting 2024 versie ab
5
Begroting 2024
• Meerjarenprogramma Zeeland In opdracht van Provincie Zeeland is vervolgonderzoek uitgevoerd naar milieutaken in Zeeland. In het rapport hierover, opgeleverd door bureau TwynstraGudde / SPPS1, is een meerjarenplan (MJP) beschreven. In het rapport robuuste milieutaken is een opzet voor het MJP opgenomen. Hierin zijn de prioritaire thema’s voor de komende paar jaar benoemd. Deze thema’s zijn vertaald in vijf programma’s die afgestemd zijn via het BOOR. De programma’s geven invulling aan de regionale en provinciale prioriteiten. Elk programma is voorzien van concrete doelstellingen en beoogde resultaten. Per programma is ook uitgewerkt welke inzet nodig is en hoe over de voortgang en realisatie gerapporteerd gaat worden. Voor de maatschappelijke effecten is uitgewerkt hoe deze gemonitord worden. De besluitvorming over het MJP geeft vindt in 2023 plaats. De omvang en impact van het MJP is groot. OM die reden is gekozen voor een zorgvuldig proces. Eerst een voorgenomen besluit van het Algemeen bestuur, gevolgd door een zienswijze procedure. Pas daarna wordt een definitief besluit gevraagd aan het Algemeen Bestuur. Het MJP voeren we gefaseerd in, zodat we voldoende tijd hebben de organisatie daarvoor in te richten. Het absorptievermogen van de organisatie is niet groot genoeg om het hele programma in één ‘big bang’ in te kunnen voeren.
Dit uitwerking van het plan wordt na besluitvorming verder uitgewerkt. Met de voorgestelde besluiten zet RUD Zeeland de noodzakelijke stappen om invulling te geven aan het Meerjarig Regionaal Programma en bereidt ze zich voor op de uitkomsten vanuit het IBP VTH-Stelsel komen. Met een stevige, robuuste en klantgerichte omgevingsdienst voor Zeeland kunnen we veel onnodige milieuschade voorkomen en beter invulling geven aan lokale, regionale en provinciale beleidswensen. • Interbestuurlijke programma versterking VTH-stelsel. Op 4 maart 2021 presenteerde de commissie Van Aartsen haar rapport “Om de leefomgeving. Omgevingsdiensten als gangmaker voor het bestuur” De cie Van Aartsenanalyseerde het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Zij komt tot de conclusie dat het VTHstelsel niet goed functioneert en niet aan de oorspronkelijke bedoeling van de cie Mans uit 2008 voldoet. De cie Van Aartsen is van oordeel dat het VTHstelsel nog steeds wordt gekenmerkt door fragmentatie en vrijblijvendheid. Hierdoor ontstaat vermijdbare schade. Zij adviseert om binnen de fundamenten van het bestaande stelsel tot een serie essentiële verbeteringen te komen. Hiervoor geeft zij tien aanbevelingen.
De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) gaf op 13 december 2021 in de Kamerbrief versterking VTHstelsel2 aan welke acties nodig zijn om deze tien aanbevelingen op te volgen. Hierbij zijn naast de aanbevelingen van de cie Van Aartsen ook de uitgevoerde kwantitatieve en juridische onderzoeken en de bevindingen van de Algemene Rekenkamer in haar rapporten “Een onzichtbaar probleem” en “Handhaven in het duister” meegenomen. Aanbeveling 4 van de cie Van Aartsen (hetzelfde basistakenpakket voor elke omgevingsdienst) is door IenW samen met het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) buiten het interbestuurlijk programma opgepakt. In de Kamerbrief versterking VTH-stelsel is aangegeven dat in het eerste kwartaal van 2022 met alle partijen wordt overlegd over de structuur waarin samengewerkt wordt aan de opvolging van de aanbevelingen van de commissie Van Aartsen. Deze partijen zijn: IPO, VNG, Omgevingsdienst NL (ODNL) en de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en Justitie en Veiligheid (JenV). Dit programmaplan is de uitkomst van de overleggen tussen deze partijen en geeft de kaders en aanpak weer van het interbestuurlijk programma versterking VTHstelsel. Het programmaplan is vastgesteld in het Bestuurlijk Omgevingsberaad van 20 juni 2022.
1
Rapport robuuste milieutaken Zeeland, TwynstraGudde / SPPS, in opdracht van Provincie Zeeland, 20 december 2022 - concept ontwerp begroting 2024 versie ab
6
Begroting 2024
• Ketentoezicht Ketentoezicht is een wettelijke basistaak. Binnen het ketentoezicht voeren we op ad hoc basis werkzaamheden uit. We hebben geen middelen beschikbaar voor structureel Ketentoezicht terwijl dat wel gewenst is omdat: - Structurele inzet op ketentoezicht verbindt de verschillende schakels in de keten van afvalstoffen, asbest, bouwstoffen, bodem, etc. met elkaar, waardoor het opsporen van mogelijke misstanden en naleefgedrag verbetert. - Door het niet structureel inzetten op ketentoezicht is het risico op milieu en imagoschade groter indien een incident zich voordoet; - Door het niet structureel in te zetten op ketentoezicht voldoen we niet aan het uitvoeren van een wettelijke (basis)taak en kunnen we niet voldoen aan de kwaliteitscriteria 2.2. voor dit onderwerp.
ONTWIKKELINGEN FINANCIËN • Consolideren begroting De consolidatie van de begrotingssystematiek loopt tot en met 2024. Er zijn gedurende de afgelopen jaren meer facetten helderder geworden. Zo is er voor de Productendienstencatalogus (PDC) een versie voorbereid die aansluit bij de Omgevingswet. Tevens zijn de inrichtingen doorgelicht en op hun activiteiten beoordeeld. Toch zal pas na daadwerkelijke invoering van de Omgevingswet de volle omvang van de effecten inzichtelijk worden. • Wijziging Wet Gemeenschappelijke regelingen Medio 2022 is de wijziging van de Wet Gemeenschappelijke regelingen (Wgr) ingegaan. Deze zal voor een aantal aspecten uiterlijk medio 2024 doorgevoerd moeten zijn. De Vereniging Zeeuwse Gemeente (VZG) heeft de trekkersrol gepakt. De planning lijkt daadwerkelijk medio 2024 te worden. Een langere termijn voor zienswijze van gemeenteraden, staten en algemene vergadering van onze deelnemers, maar ook de mogelijkheid om een raadsadviescommissie in te stellen zijn twee vernieuwingen die voor ons invloed hebben. • Afspraken VZG over aanbieden financiële stukken De VZG heeft nieuwe voorstellen gedaan om de bestaande afspraken te actualiseren. Dit heeft geleid tot een ander proces voor het aanleveren van de begrotingen aan de raden, staten en algemene vergadering.
De termijn verschuift te ver in de tijd om tijdig de stukken bij de toezichthouder aan te kunnen leveren. • Financieringssystematiek Het Interbestuurlijk Programma versteking Vergunning Toezicht & Handhavingsstelsel - in het kort IBP-VTH kent een zestal pijlers. Eén van die pijlers onderzoekt de financieringssystematiek van de omgevingsdiensten in Nederland. Het onderzoek zal hoogstwaarschijnlijk leiden tot een wijzigingsvoorstel voor de financierings-systematiek. Ook wordt vanuit het provinciale rapport het voorstel gedaan om te onderzoeken welke financieringssystematiek het beste passend is. De beoogde invoering is 2025. • Ontwikkeling deelnemersbijdrage 2024 De begrote deelnemersbijdrage voor 2024 bedraagt € 13 miljoen. Dit is ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2023 een stijging van € 1,5 miljoen. Besluiten uit 2022 die structureel doorwerken in de begroting 2023 en 2024 zijn: Ondermijning; Helsinki/Espoo; extra inzet strategisch adviseurs en een communicatie medewerker; de cao 2022 en 2023 en als laatste het inflatie percentage van 2,7% conform de richtlijn van de VZG. Doormiddel van de eerste begrotingswijzing 2023 worden deze bedragen doorgevoerd in de begroting.
ontwerp begroting 2024 versie ab
7
Begroting 2024
GENERIEKE TAKEN Generieke taken zijn taken die we uitvoeren ten behoeve van alle deelnemers ter ondersteuning van de basis- en plustaken. Hierbij kan gedacht worden aan piket, de milieuklachtenlijn, relatiebeheer, het volgen van landelijke ontwikkelingen, deelname aan werkgroepen en inzet van de beleidsmedewerkers toezicht en handhaving. De totale raming van de generieke kosten, bedraagt € 1,5 mln. voor 2024. Dit bedrag is onderdeel van de in de begroting geraamde deelnemersbijdrage van 13 mln. De deelnemersbijdrage voor 2024 is dan als volgt opgebouwd:
Deelnemersbijdrage
Producten
Generieke taken
Materieel budget
Totaal
€ 11.281800
€1.543.500
€ 196.300
€ 13.021.600
In 2023 leggen we een plan voor de inzet generieke taken 2024 ter vaststelling voor aan het algemeen bestuur.
DOORONTWIKKELING RUD Voor een doorontwikkeling van onze organisatie maken we gebruik van een SWOT-analyse. De SWOT-analyse is gebaseerd op de strategie van RUD Zeeland. De strategie is onderdeel van visie. RUD Zeeland heeft de ambitie om een duurzame en toekomstbestendige organisatie te zijn, waarover de opdrachtgevers tevreden zijn en waar de medewerkers van RUD Zeeland met plezier professionele producten leveren. Om deze ambitie te verwezenlijken, wordt op de volgende punten ingezet: 1. RUD Zeeland stuurt op kwaliteit van de organisatie, medewerkers en producten. Hierbij worden de landelijke professionele standaards gehanteerd. Kwaliteit is wat men mag verwachten van een onze organisatie. De producten die we leveren voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria. 2. RUD Zeeland stuurt op de medewerkers- en klanttevredenheid. RUD Zeeland heeft inzicht in de (wensen van de) opdrachtgevers, medewerkers en andere stakeholders. RUD Zeeland komt afspraken met hen na en beheert actief relaties en managet verwachtingen. 3. RUD Zeeland is flexibel. RUD Zeeland ambieert de (omvang van de) organisatie en de productiecapaciteit snel aan te passen aan veranderende omstandigheden. Er is verandercapaciteit die het mogelijk maakt om proactief in te spelen op veranderende omstandigheden. De organisatie herkent op tijd kansen en bedreigingen en is in staat daar op in te spelen.
ontwerp begroting 2024 versie ab
8
Begroting 2024
4. RUD Zeeland is efficiënt en effectief. Met onderstaande SWOT -analyse in ogenschouw werken we naar een zo efficiënte en effectieve organisatie.
SWOT – ANALYSE Sterke punten:
Zwakke punten:
a)
a)
Kansen:
Medewerkers ervaren een hoge werk- en regeldruk. Onze organisatie bevat nog onvoldoende (ontwikkel)capaciteit voor versterking van de organisatie op het gebied van inhuur, (nieuwe) producten, processen, relatiebeheer, ontwikkelingen en wetgeving. b) Veel inhuur / uitbestede werkzaamheden, ondanks krapte op de arbeidsmarkt en beperkte regelcapaciteit maken we relatief veel gebruik van externe capaciteit (circa 10-12% van onze begroting). c) (te) weinig financiële reserves en onvoldoende middelen om risico’s zoals bijvoorbeeld het natuurlijk verloop op te vangen. d) Als gevolg van de aanbesteding PIOFACH-taken is er grote mate van afhankelijkheid en kunnen we beperkt sturen / invloed uitoefenen op deze taken. e) Externe communicatie en profilering van onze organisatie naar de stakeholders f) Langdurige bestuurlijke besluitvormingsprocessen. g) Als gevolg van enkele solo functies is er kennis bij één medewerker (gevaar bij uitval). Bedreigingen
a) b)
a) b)
b)
c) d) e) f) g)
c)
d) e) f) g)
h)
Producten worden op een uniforme en efficiënte (gecertificeerde) wijze geleverd. Door de levering van maandelijkse rapportages zij we een open en transparante organisatie voor haar deelnemers en overige belanghebbenden. Afdelingen bezitten een hoog kennisniveau en zijn productie- en oplossingsgericht. Het verandervermogen is hoog waardoor de organisatie kan meebewegen met interne en externe ontwikkelingen. Gelegenheid e gebruik van Tijd en plaats onafhankelijk (hybride) werken. Stabiel en uitgebreid netwerk van specialisten waardoor kwaliteitscriteria is gewaarborgd. Korte lijnen; collega’s vinden in onze organisatie elkaar makkelijk voor oplossingen en ondersteuning in de werkzaamheden.
Toepassen van onze data en informatie voor deelnemers. Het toepassen van onze expertise ten behoeve van (beleids-) vraagstukken bij onze deelnemers Het toepassen van onze VTH kennis voor projecten (PFAS, TGG, klachten, bedrijfsdossiers, etc.) die acuut veel aandacht vragen. Inbrengen aanvullende taken door deelnemers. Intensievere samenwerking met GGD en VRZ. We werken samen met alle omgevingsdiensten binnen het kennisnetwerk van omgevingsdienst.nl. Veel aandacht via diverse nieuwsberichten (Helsinki, TGG), rapporten (commissies Aartsen, TwynstraGudde, etc.) voor VTH werkzaamheden. Uniform VTH beleid (verhoging efficiency in de uitvoering van VTH werkzaamheden).
ontwerp begroting 2024 versie ab
c) d) e) f) g)
P*Q biedt weinig flexibiliteit voor aandachtsdossiers Uitname van taken; bijvoorbeeld door verschuivingen in bevoegd gezag a.g.v. de Omgevingswet. Huidige krapte op de arbeidsmarkt; het aanbod van ervaren geschikte kandidaten is, ook voor inhuur, zeer beperkt. Impact van externe (economische en wettelijke) ontwikkelingen op de uitvoering van onze werkzaamheden. Beperkte invloed op ICT ontwikkelingen ; Parallelle samenwerkingsverbanden op het gebied van VTH taken tussen met gemeenten. P*Q op stuks niveau
9
Begroting 2024
5 BEGROTING IN ÉÉN OOGOPSLAG OVERZICHT VAN LASTEN (BEDRAGEN X € 1.000) Lasten per programma
Lasten per kostensoort
OVERZICHT VAN BATEN (BEDRAGEN X € 1.000)
ontwerp begroting 2024 versie ab
10
Begroting 2024
6 PROGRAMMAPLAN MILIEU 6.1 OVERZICHT BATEN EN LASTEN PROGRAMMAPLAN Het onderstaande overzicht geeft de lasten en baten van het programmaplan weer. Dit betreft de weergaven van de lasten en baten op basis van de indeling van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Pagina Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. geeft de lasten en baten weer naar kostensoorten.
Omschrijving (bedragen * € 1.000) Lasten Programma Milieu: Programmalijn Milieu - Vergunningverlening Programmalijn Milieu - Toezicht en Handhaving Totaal lasten Baten Programma Milieu: Programmalijn Milieu - Vergunningverlening Programmalijn Milieu - Toezicht en Handhaving Totaal baten
2023 begroot
2024 begroot
2025 begroot
2026 begroot
2027 begroot
3.767 5.051 8.818
3.910 5.244 9.153
4.059 5.443 9.501
4.213 5.649 9.863
4.374 5.864 10.238
-
-
-
-
-
Er zijn geen baten voor het programmaplan.
6.2 PROGRAMMA MILIEU De missie is “RUD Zeeland voert namens de gemeenten, de provincie en het waterschap de taken vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van milieu en natuur uit. RUD Zeeland werkt daardoor samen met gemeenten, de provincie en het waterschap aan een schone en veilige werk- en leefomgeving. Zij doet dit klantvriendelijk, professioneel, doelmatig en conform vastgelegde kwaliteitseisen en dienstverleningsnormen.” RUD Zeeland is een uitvoeringsdienst. Het programma wat RUD Zeeland raamt, ligt grotendeels vast in de systematiek P*Q. De invoering van deze systematiek harmoniseert de kwaliteitsniveaus van elke deelnemer. De organisatie volgt de Kwaliteitscriteria 2.2 volledig wat betreft opleidingsniveau, werkniveau, aanvullende kennis en de frequentie. Het rekenmodel P*Q bepaalt aan de hand van het bedrijvenbestand van RUD Zeeland het kwaliteitsniveau (kentallen), de werkzaamheden en de formatie voor RUD Zeeland. In samenspraak met de deelnemers werkt de RUD Zeeland de inzet voor 2024 verder uit in de jaarplannen die zij met de individuele deelnemers afsluit.
ontwerp begroting 2024 versie ab
11
Begroting 2024
PROGRAMMA MILIEU IN CIJFERS Inrichtingenbestand Het inrichtingenbestand (peildatum 1 april 2022) bevat circa 8.500 bedrijven die op grond van het Activiteitenbesluit milieubeheer een type B of type C bedrijf zijn. De bovenstaande grafiek 1 geeft op brancheniveau het verschil tussen het inrichtingenbestand voor de begroting van 2023 en 2024 weer. Het inrichtingenbestand kent 44 verschillende branches. Branches met een populatie tot 300 bedrijven vallen in de categorie ‘overig’. Grafiek 1
Inrichtingenbestand (8.500 bedrijven) Bouwnijverheid Metaalelectro Garages Houden van dieren Sport- en recreatie Groot- en detailhandel
300
304 327
326 389
397 524
513 520
528 630
628 960
Horeca
965 2.256
Akkerbouw
2.222
2.684
Overig
2.613 2023
2024
Formatie De formatie berekenen we op basis van geraamde uren mede gebaseerd op de kengetallen voor onze producten en het inrichtingenbestand. Grafiek 2 geeft de begrote aantal fte’s (inclusief overhead) weer voor 2024. Voor 2024 is totaal 101,2 fte begroot; 8,7 fte meer dan 2023 (in de primaire begroting). Grafiek 2 fte 2024 (101,2) toezicht & handhaving
53,2
vergunningen
MT/STAF
33,8
14,2
2024
ontwerp begroting 2024 versie ab
12
Begroting 2024
PROGRAMMALIJN VERGUNNINGVERLENING Vergunningverlening richt zich op verstrekken van milieuvergunningen, het behandelen van meldingen Activiteitenbesluit en beschikkingen in het kader van de Wet Bodembescherming. De medewerkers adviseren ook het bevoegd gezag over melding- of vergunningplicht van bedrijven wanneer zij een bouwaanvraag indienen. Specialisten behandelen meldingen vuurwerk, geven advies over externe veiligheid en geluid, bv. bij bestemmingsplannen. De specialisten Bodem plannen en coördineren bodemsaneringen.
Vergunningverlening in cijfers Grafiek 3
Vergunningplichtige bedrijven (411) Metaalelectro
15 15
Sport- en recreatie
14 14
Scheepswerven
15 14
Akkerbouw
Op- en overslag
Tankstations
32 29 41 41 56 55 66
Afval(water)beheer
63 80
Houden van dieren
81 103
Overig
99
2023
2024
De begroting is gebaseerd op het aantal vergunningplichtige bedrijven; op peildatum 1 april 2022 zijn dit er 411. De invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024 zal hier grote verandering in brengen omdat er een verschuiving gaat plaatsvinden van minder vergunningen naar meer meldingen. Bovendien wordt dan niet meer uitgegaan van het vergunnen van een inrichting, maar zijn het activiteiten die bepalend zijn of een vergunning of melding aan de orde is. Een inrichting valt zo uiteen in meerdere activiteiten. Ook gaan er taken verschuiven tussen deelnemers en de RUD vanwege wijzigingen in het basistakenpakket; dit zal in 2024 in beeld moeten worden gebracht en tevens zal de overdracht georganiseerd moeten worden.
Kritische prestatie indicatoren Vergunningaanvragen moet de RUD Zeeland binnen wettelijke termijnen afhandelen. Op 13 september 2021 besprak en onderschreef het dagelijks bestuur het belang van actualiteit van vergunningen. Voor een periode van vijf jaar zijn er 27 actualisatietoetsen per jaar geraamd. Op basis van onderstaande KPI monitoren we de voortgang. Provincie Zeeland en RUD Zeeland zullen over de inzet in het kader van grensoverschrijdende milieueffecten (Helsinki – Espoo verdrag) in 2023 hernieuwde afspraken maken vanwege het inzicht dat is verkregen door het draaien van een pilot in 2022 over hoeveel capaciteit nodig is voor het beoordelen van informatie die we ontvangen van België. Op basis van onderstaande KPI rapporteren we over deze inzet.
ontwerp begroting 2024 versie ab
13
Begroting 2024 Omschrijving
KPI
Termijnen vergunningen
90% binnen de wettelijke termijn.
Actualisatiestoetsen
100% van de geplande toetsen.
Helsinki
100% van de geplande uren
PROGRAMMALIJN TOEZICHT & HANDHAVING Toezicht en Handhaving houdt toezicht op de naleving van wet- en regelgeving. Dit toezicht plannen we jaarlijks op basis van de vijfjaren planning, die we baseren op een uitgevoerde risicoanalyse. Daarnaast behandelen we waarnemingen, ontwikkelingen en signalen of klachten van burgers en bedrijven. Waar nodig voeren we naar aanleiding hiervan inspecties uit. Om overtredingen te beëindigen of te bestraffen zetten we handhavende middelen in.
Toezicht en handhaving in cijfers Grafiek 4 Geplande periodieke inspecties (1.967) Afval(water)beheer Tankstations Sport- en recreatie Metaalelectro
63
65 110
105 100
101 157
156
Horeca
184
Garages
186
185 190 251
Houden van dieren
246
433
Akkerbouw
426
506
Overig
491
2023
2024
Ons inrichtingenbestand bevat circa 7.300 bedrijven die in aanmerking komen voor een periodieke inspectie. Afhankelijk van het risicoprofiel van het bedrijf inspecteren we het minimaal jaarlijks, 2-jaarlijks of 5-jaarlijks. Voor 2024 inspecteren we naar verwachting 1.967 bedrijven.
ontwerp begroting 2024 versie ab
14
Begroting 2024
Kritische prestatie indicatoren De afdeling Toezicht en Handhaving zal het toezicht de komende jaren doorontwikkelen naar risicogericht toezicht waarbij alle vormen van toezicht ingezet zullen worden. Het risicogericht toezicht voeren we uit binnen de geraamde uren (P*Q) voor het product TH01 Inspecties. Het consequent toepassen van de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) leidt tot strafrechtelijke opvolging bij overtredingen met onomkeerbare milieuschade. Onder meer via onderstaande KPI monitoren we deze opvolging. Omschrijving
KPI
Uitvoering controles
95% van het aantal geraamde uren voor inspecties (TH01).
Strafrecht
95% van geconstateerde overtredingen met onomkeerbare milieuschade krijgt strafrechtelijke opvolging.
7 OVERZICHTEN OVERHEAD In overeenstemming met het BBV geeft de RUD in deze begroting de overheadkosten weer. Overhead (bedragen * € 1.000) Organisatie kosten incl. salarissen Huur onroerende zaken Accountantskosten Ondernemingsraad
2023 begroot 3.670 240 25 9
2024 begroot 3.782 246 26 9
2025 begroot 3.483 251 26 10
2026 begroot 3.588 258 27 10
2027 begroot 3.695 264 27 10
Totaal lasten
3.944
4.063
3.770
3.882
3.997
De overheadkosten bevatten alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces. De begrote overheadkosten voor 2024 bedraagt met € 4 miljoen (30%) van de totale lasten dit is ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2023 € 3,4 miljoen (29,6 %) een procentuele stijging van 0,6%. Na 2024 is een daling in kosten door de beëindiging van de financiering van strategisch adviseurs en communicatie medewerker.
HEFFING VENNOOTSCHAPSBELASTING Met ingang van 2016 valt de RUD Zeeland evenals gemeenten, waterschappen en provincies onder de vennootschapsbelastingplicht (Vpb). In overleg met de belastingdienst is met behulp van de gemeente Terneuzen bepaald dat RUD Zeeland onder voorwaarden vrijgesteld is van vennootschapsheffing of vennootschapsplicht.
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Omschrijving (bedragen x € 1.000) Algemene bijdrage deelnemers Materieel budget bijdrage deelnemer* BTW-compensatie Waterschap Scheldestromen Frictiekostenvergoeding Onttrekking algemene reserve Totaal dekkingsmiddelen
2023 12.551 26 -31 389 12.935
2024 12.995 27 -31 403 13.394
2025 13.455 27 -32 13.450
2026 13.932 28 -33 13.927
2027 14.427 29 -34 14.422
*materieel budget voor indirecte lozingen.
ontwerp begroting 2024 versie ab
15
Begroting 2024
Voor het berekenen van de bijdrage 2024 van de deelnemers gaan we uit van de kentallen uit het rapport P*Q zoals het algemeen bestuur vaststelde op 20 maart 2017, Evaluatie P*Q, en het inrichtingenbestand per 1 april 2022. Conform de bijdrageverordening actualiseren we de bijdrage 2024 van de deelnemers op basis van het inrichtingenbestand per 1 april 2023. De uitkomsten daarvan verwerken we in de Jaarplannen voor 2024. Dit leggen we via een begrotingswijziging aan het algemeen bestuur voor. Het waterschap verrekent de btw in tegenstelling tot de andere deelnemers niet. RUD Zeeland compenseert dit.
ONVOORZIEN Omschrijving (bedragen x € 1.000) Onvoorziene lasten Totaal onvoorziene lasten
2023 173 173
2024 177 177
2025 179 179
2026 183 183
2027 187 187
Om te voorkomen dat we eventuele tegenvallers in uitgaven niet kunnen opvangen, nemen we in de begroting een post onvoorzien op. De directeur van RUD Zeeland mag beschikken over onvoorzien tot een bedrag van € 25.000 per besluit. RUD Zeeland informeert het dagelijks en algemeen bestuur over besluiten ten laste van onvoorzien.
ontwerp begroting 2024 versie ab
16
Begroting 2024
8 PARAGRAFEN In het Besluit Begroting en Verantwoording staan zeven verplichte paragrafen voor provincies, gemeenten en hun gemeenschappelijke regelingen: - lokale heffingen; - weerstandsvermogen en risicobeheersing; - onderhoud kapitaalgoederen; - financiering; - bedrijfsvoering; - verbonden partijen; - grondbeleid. Deze paragrafen zijn niet allemaal relevant voor de RUD Zeeland. In deze begroting staan de volgende paragrafen: -
Bedrijfsvoering Financiering Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
8.1 PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING BOUWSTEEN STRUCTUUR
Algemeen bestuur
Dagelijks bestuur
Directeur Hoofd staf incl controller Afdelingshoofd Vergunningverlening (VV)
ontwerp begroting 2024 versie ab
Afdelingshoofd Toezicht & Handhaving (TH)
17
Begroting 2024
Een goede bedrijfsvoering ondersteunt de uitvoering van het programma Milieu. De uitgangspunten voor de uitvoering staan in het bedrijfsplan. Hierin staan onze doelstellingen en het besturingsmodel (Big 8). Het rapport P*Q en de PDC2 bevatten onze producten en diensten, de geleverde kwaliteit en de verrekensystematiek van de bijdragen. De uitvoering van de uitgangspunten maken we concreet door het opstellen van een jaarlijkse (meerjaren)begroting. De begroting bevat de raming van formatie en bestedingen. We benoemen in de begroting op basis van de SWOT-analyse aandachtspunten in lijn met het bedrijfsplan en nieuwe ontwikkelingen en brengen daarmee focus aan op inzet van mensen en middelen. We stellen met iedere deelnemer een dienstverleningsovereenkomst (DVO) op. De DVO bevat onder andere de raming die we met de betreffende deelnemer overeenkomen over de levering van diensten en producten. We rapporteren vervolgens driemaal per jaar aan het bestuur over de voortgang van de te leveren prestaties en benoemde speerpunten via twee bestuursrapportages en een eindrapportage (jaarstukken). Afdeling Staf De afdeling staf is de schakel tussen de organisatie en de uitvoering op de bedrijfsvoering. Een grote diversiteit van kwaliteiten zetten we in om die taak goed te kunnen vervullen. Zo hebben we een ondersteuners, adviseurs en specialisten die zich inzetten op even zo vele terreinen.
Ondersteuning van besturen en management in het vergaderproces, maar ook diverse andere overlegvormen. Communicatie, kwaliteitsbeheersing en informatievoorziening zijn de overige takken van sport die in huis worden verricht. De Planning en control cyclus ligt uiteraard bij de financials. Strategisch adviseurs helpen de externe ontwikkelingen te vertalen naar onze praktijk. De controller is adviseur van het managementteam en bestuur en ziet tevens toe op rechtmatigheid en doelmatigheid van toepassing van financiële middelen. Wet open overheid De Wet open overheid (Woo) heeft ook invloed op de werkzaamheden van RUD Zeeland. Deze wet vervangt sinds mei 2022 de Wet openbaarheid bestuur (Wob). Het grote verschil met de Wob is dat de Woo meer actieve openbaarmaking van overheidsinformatie vraagt. Daarbij gaat het om het actief publiceren van allerlei informatie welke bij RUD Zeeland in bezit is. Daarnaast wordt er door derden om informatie gevraagd, wat dan soms een Wooverzoek is. Het aantal aanvragen op grond van de Woo is niet te beïnvloeden, dit is afhankelijk van hetgeen door bijvoorbeeld door de media of belanghebbenden wordt opgevraagd. Afgelopen jaren zien we een toename van het aantal Wooverzoeken. Een aantal jaren geleden ontvingen wij gemiddeld 5 verzoeken per jaar, inmiddels is dit opgelopen tot ongeveer 10 per jaar.
Daarbij komt niet zozeer het aantal verzoeken, maar wel de omvang en complexiteit van deze zaken. Dit maakt deze verzoeken soms tijdrovend voor de diverse medewerkers welke aan dit verzoek meewerken. Een goed proces hoe zorgvuldig en efficiënt om te gaan met de aanvragen draagt bij aan transparantie. Beleid en het aanwijzen van de wettelijk verplichte contactpersonen zorgen voor een goede inbedding in de organisatie. Afgelopen periode zijn we bezig geweest om te inventariseren hoe we deze extra werkzaamheden beter vorm 2 Product-Diensten Catalogus
ontwerp begroting 2024 versie ab
18
Begroting 2024
kunnen geven. Duidelijk is geworden dat dit wederom extra werkzaamheden zijn, welke in het verleden minder omvangrijk waren. Er zal verder worden gewerkt aan het optimaliseren van het proces inzake de informatie- en Woo-verzoeken.
Sterkte / Zwakten
Waarom
Plan
Do
Check + act
Veel inhuur / uitbestede werkzaamheden, we relatief veel gebruik van externe capaciteit (circa 1012% van onze begroting). (zwakte)
Door de beperkte regelcapaciteit in onze organisatie past een grote flexibele schil, zonder dat er sprake is van een duurzame relatie, niet in onze structuur.
Aanstellen personeel waar mogelijk en versterken duurzame relaties met inhuur.
Meerjarige overeenkomsten aangaan met inhuur en waar mogelijk preventief werven.
Voortgang + maatregelen.
BOUWSTEEN CULTUUR Ondersteunend aan de strategie en werkwijze van RUD Zeeland stelden we kernwaarden op. De kernwaarden moeten een bijdrage leveren aan de resultaat- en klantgerichtheid van RUD Zeeland. De kernwaarden die geformuleerd zijn: • Collegialiteit • Respect • Integriteit • Klantgerichtheid
Sterkte / Zwakten
Waarom
Plan
Do
Check + act
Verandervermogen; Door het hoge verandervermogen van het personeel kan de organisatie meebewegen met interne en externe ontwikkelingen (sterkte)
Flexibiliteit is onderdeel van de strategie van RUD Zeeland.
Binden en boeien van (toekomstig) vast en flexibel personeel en monitoren werkdruk
Vaststellen van een strategische personeelsbeleid + opleidingsplan KC2.2
Voortgang + maatregelen
Open en transparante organisatie: via rapportages is RUD Zeeland transparant voor deelnemers en overige belanghebbenden (sterkte).
Herkenbaarheid in uitvoering van de taken en betrokkenheid van de eigenaren is onderdeel van de identiteit van RUD Zeeland.
Verdere ontwikkeling en evaluatie van rapportages.
Vaststellen van een meerjarenplan van ontwikkelingen en projecten.
Voortgang + maatregelen
ontwerp begroting 2024 versie ab
19
Begroting 2024 Sterkte / Zwakten
Waarom
Plan
Do
Check + act
Externe communicatie en profilering; een goede afstemming en profilering is noodzakelijk voor de uitvoering van onze werkzaamheden (zwakte).
Het productie niveau P*Q met het gewenste kwaliteitsniveau legt een fors beslag op de capaciteit van RUD Zeeland, waardoor er onvoldoende tijd overblijft voor afstemming.
Opstellen en uitwerken van een acties voor verbetering van onze communicatie en profilering.
Processen aanpassen + Externe afstemming bespreken tijdens intervisies
Voortgang + maatregelen
+ meer capaciteit inzetten op communicatie
Stakeholdersonderzoek Om de drie jaar houden we een stakeholdersonderzoek waarin we o.a. de kernwaarden toetsen en verbeterpunten vaststellen. In 2021 is het laatste onderzoek afgerond. Via de voortgangsrapportages informeren we ook in 2024 het dagelijks en algemeen bestuur over de voortgang van de geconstateerde verbeterpunten.
BOUWSTEEN MENSEN Sterkte / Zwakten
Waarom
Plan
Do
Check + act
Natuurlijk verloop; de laatste, maar ook de komende jaren is er sprake van aanzienlijk natuurlijk verloop. (zwakte)
Het natuurlijk verloop leidt tot extra druk bij de zittende medewerkers. (Nieuwe) werkzaamheden moeten we opvangen en nieuwe medewerkers moeten we volledig opleiden en inwerken. We beschikken niet over structureel budget om deze kosten op te vangen.
Actualiseren van het geraamde natuurlijk verloop.
Vaststellen van een strategische personeelsbeleid en ontwikkelplan.
Voortgang + maatregelen
Medewerkers ervaren een hoge werk- en regeldruk
Als gevolg van de hoge werk- en Actualiseren regeldruk blijven we op bepaalde benodigde punten achter in de capaciteit. doorontwikkeling en verbetering van onze organisatie.
Benodigde capaciteit en financiering van de kosten vastleggen in voorstellen.
Voortgang + maatregelen.
Kwaliteitscriteria De resultaten van het onderzoek naar de kwaliteitscriteria 2.2 geeft input voor gericht onderhoud op voldoende aanwezige kennis. Na de invoering van de omgevingswet zijn ook de zogenaamde zachte competenties nodig. We sorteren voor op die ontwikkelingen gebruikmakend van landelijke subsidiegelden. Medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) Om de drie jaar houden we een MTO. In 2024 wordt er weer een MTO uitgezet aangezien het laatste onderzoek dan alweer drie jaar oud is. Een mooie toets of de acties naar aanleiding van het voorgaande onderzoek vruchten hebben afgeworpen.
ontwerp begroting 2024 versie ab
20
Begroting 2024
BOUWSTEEN MIDDELEN De middelen gebruiken we om de activiteiten efficiënt en effectief uit te voeren. Daarbij gaat het om geld, kennis, technologie, materialen en diensten. We besteden deze taken grotendeels uit aan de PIOFACH-leverancier. Dit brengt een grote mate van afhankelijkheid met zich mee. Sterkte / Zwakten
Waarom
Plan
Do
Check + act
Uitbesteding PIOFACHtaken: grote mate van afhankelijkheid en beperkt kunnen sturen (zwakte)
Door versterking van samenwerking ontstaat grotere effectiviteit.
Investeren in de relatie en vastleggen van afspraken.
Evaluatie in directieoverleg en monitoring van afspraken en klachten.
Uitkomsten evaluatie en klachten, voortgang en maatregelen.
BOUWSTEEN RESULTATEN Rechtmatigheid Na enige malen uitstel is met ingang van het boekjaar 2023 de wetswijziging voor verantwoording rechtmatigheid van toepassing. Het dagelijks bestuur dient een rechtmatigheidsverantwoording af te geven in de jaarstukken. De commissie BBV stelde hiervoor in januari 2020 een modelverklaring op. Daarin staat dat in de paragraaf bedrijfsvoering het dagelijks bestuur een nadere toelichting geeft op zaken die de rechtmatigheid raken en hoe de beheersing is vormgegeven. Hierbij moet het dagelijks bestuur in ieder geval nadere toelichting geven op alle vermelde afwijkingen in de rechtmatigheidsverantwoording. In de jaarrekening neemt het dagelijks bestuur de rechtmatigheidsverklaring op. De toelichting op de geconstateerde fouten en onduidelijkheden wordt opgenomen het jaarverslag, onderdeel paragraaf Bedrijfsvoering. Relatiebeheer Zowel RUD Zeeland als haar opdrachtgevers vinden relatiebeheer belangrijk. Het draagt bij aan de verdere opbouw van het vertrouwen tussen partijen door onder andere de verwachtingen over en weer af te stemmen. Zeker bij grote ontwikkelingen waar RUD Zeeland en haar opdrachtgevers samen voor staan, zoals de invoering van de Omgevingswet, of majeure ontwikkelingen naar aanleiding van landelijke of provinciale rapporten. We richten het relatiebeheer in overleg met de deelnemers zo optimaal mogelijk in.
Afspraken over de frequentie van contact en het evalueren van de samenwerking zijn daar onderdelen van. Het doel hiervan is om beter inzichtelijk te maken waar we voor staan en aan te geven op welke wijze de deelnemers invloed hebben op ons functioneren. Naast het relatiebeheer geven we onze bestuurders, daar waar nodig, dus naast hun eigen ambtelijke ondersteuning, handreikingen om hun verantwoordelijkheid naar de raden of staten te kunnen vervullen. De inhoudelijke dossiers zijn hiervan uitgezonderd. Samenwerking externe partijen Voor de taakuitvoering van RUD Zeeland is samenwerking met andere partijen essentieel om meer effect te bereiken voor een schoner en veiliger Zeeland. Op dit moment overleggen we periodiek met een groot aantal publieke, maar ook private partijen. Zo overleggen we regelmatig met onder andere de Omgevingsdienst.nl, Veiligheidsregio Zeeland, het Openbaar Ministerie, Politie en de Brabants- Zeeuwse Werkgeversvereniging, PORTIZ, ZLTO en Rijkswaterstaat voor verdere verbetering van de uitvoering van de taken van RUD Zeeland. De Algemeen Besturen van GGD, RUD en VRZ verkennen de mogelijkheden van samenwerking tussen de drie gemeenschappelijke regelingen. De toeleveranciers van met name inhuur voor het primaire proces maar ook de PIOFACH-leverancier voor de ondersteunende processen zijn essentieel voor een goede uitvoering van de werkzaamheden.
ontwerp begroting 2024 versie ab
21
Begroting 2024
Sterkte / Zwakten Waarom
Plan
Do
Check + act
Producten: producten worden op een uniforme en efficiënte (gecertificeerde) wijze geleverd (sterkte).
Een uniforme en Vastleggen van efficiënte uitvoering van afspraken conform ISO de taken is onderdeel van 9001:2015. de missie van RUD Zeeland.
Audit van processen.
Uitkomsten audit, voortgang en maatregelen.
P*Q op stuks niveau (bedreiging)
De evaluatie P*Q schetst een aantal voor RUD zeeland onwenselijke gevolg bij verrekening P*Q op stuksniveau.
Actieve afstemming met deelnemers over de wijze van verrekening van de dienstverlening. Bij veranderende financieringssystematiek hier samen aan werken.
Via de reguliere bijeenkomsten raden, leden van de besturen en contactpersonen informeren.
Monitoren en evalueren en ontwikkelen.
Registratiedruk (zwakte)
Een juiste, volledige en tijdige registratie is van groot belang voor juiste deelnemers-rapportages en juiste facturen. Dit betekent echter ook dat medewerkers meer tijd en aandacht moeten besteden aan hun registratie.
Afspraken vastleggen.
Medewerkers actief informeren over het belang van tijdregistratie.
Monitoren, evalueren en bijsturen.
Inbrengen taken (kans)
Door versnippering, de omvang van de taken of de kwaliteit van de uitvoering van de werkzaamheden kan bij deelnemers kwetsbaar zijn. Dit zijn redenen om werkzaamheden over te dragen aan RUD Zeeland.
Deelnemers actief informeren over de mogelijkheden van RUD Zeeland.
Via de reguliere bijeenkomsten raden, leden van de besturen en contactpersonen informeren.
Monitoren.
Externe ontwikkelingen (bedreiging)
Politiekgevoelige ontwikkelingen leiden tot vertragingen in procedures en aanvullende vragen van raden, staten, pers en politiek. Dit leidt tot verdere verhoging van de werkdruk.
Centrale regie communicatie rondom externe ontwikkelingen. Budget reserveren voor aandachtsdossiers.
Actief informeren van deelnemers, bedrijven en personeel
Monitoren en evalueren.
ontwerp begroting 2024 versie ab
22
Begroting 2024
PLANNING & CONTROL In 2016 stelde het algemeen bestuur de nota planning en control vast. De volgende diagram geeft de processen planning en control weer. bedrijfsplan
Vastgesteld beleid & PxQ & externe en interne ontwikkelingen
Begroting
begrotingswijziging
mutaties in PxQ tarieven en/of normtijden etc
Zienswijzen
vaststelling format DVO + tarievenlijst + bijdrageverordening
planningsgeprekken
begrotingswijziging
DVO Deelnemers
afdelingsplannen RUD
Materieel budget
begrotingswijziging
derap
= control
jaarverslag
= planning
burap
marap
geen onderdeel van Nota Planning en Control
ontwerp begroting 2024 versie ab
23
Begroting 2024
8.2 PARAGRAAF FINANCIERING (TREASURY) WET EN REGELGEVING De Wet financiering decentrale overheden (Wet FIDO) kent als belangrijkste uitgangspunt het bevorderen van een solide financieringswijze. Met als doel het voorkomen van grote fluctuaties in de rentelasten, het beheersen van de renterisico’s en het bevorderen van de transparantie en kredietwaardigheid. Het beheersen van de risico’s uit zich concreet in de kasgeldlimiet, de renterisiconorm, het afsluiten van geldleningen en het uitzetten van gelden. Daarnaast bestaat de verplichting om een treasurystatuut op te stellen. In 2016 is het treasurystatuut voor de RUD Zeeland vastgesteld.
KASGELDLIMIET Met de kasgeldlimiet is in de wet FIDO een norm gesteld voor het maximum bedrag waarop overheidsinstanties de financiële bedrijfsvoering met kortlopende middelen (looptijd < 1 jaar) mogen financieren. Het doel hiervan is om renterisico’s op korte termijn te beperken. Deze norm bedraagt 8,2% van het begrotingstotaal aan lasten voor bestemming, dus met uitzondering van stortingen in de reserves. Voor 2024 bedraagt de kasgeldlimiet € 0,9 mln.
RENTERISICO De renterisiconorm heeft als doel om toekomstige renterisico’s op lang lopende leningen te beperken. De renterisiconorm “speelt” bij de RUD Zeeland niet omdat de RUD Zeeland geen geldleningen heeft.
KOERS- EN VALUTARISICOBEHEER We gaan geen belangrijke c.q. omvangrijke financiële transacties in vreemde valuta aan en we hebben daar ook geen plannen voor. Daarmee zijn er geen koers- en valutarisico’s.
RISICOPROFIEL Het renterisico bij de RUD is laag. Dit komt door het ontbreken van geldleningen en door het opstellen van een liquiditeitsplanning. Aan de hand van de liquiditeitsplanning monitoren we onze geldstromen en kunnen we daar op sturen
RENTESCHEMA In het BBV is het verplicht om een renteschema op te nemen waaruit de rentekosten en de renteverdeling blijkt. Dit is voor RUD Zeeland niet relevant door het ontbreken van rentekosten.
ontwerp begroting 2024 versie ab
24
Begroting 2024
8.3 PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Op 10 juli 2018 stelde het algemeen bestuur het beleidskader Weerstandsvermogen en Risicobeheersing vast. Dit beleidskader implementeerden we op 27 februari 2019 stelden we de resultaten van de eerste risico-inventarisatie vast. Op 1 maart 2021 stelde het algemeen bestuur de geactualiseerde inventarisatie van de risico’s vast. In 2023 is een evaluatie voorzien van de Nota Weerstandsvermogen en Risicobeheersing RUD Zeeland 2018.
RISICOSCORE 2024 Op organisatieniveau is per risico de gevolgklasse gerelateerd aan de kansklasse. Zo ontstaat de risicoscore. De risicoscore is bepalend voor de aandacht die een specifiek risico krijgt van het management en het bestuur. De risicoscore (op organisatieniveau) op basis van de geactualiseerde risico-inventarisatie ziet er als volgt uit: Kansklasse Risicoklasse 5
groter dan 50.000
4
tussen 40.000 en 50.000
gemiddeld hoog
3
tussen 30.000 en 40.000
gemiddeld
2
tussen 15.000 en 30.000
gemiddeld laag
1
tussen 5.000 en 15.000
laag
< 10%
10 - 30% 30 - 50% 50 - 70%
> 70%
laag
gemiddeld
hoog
3
hoog
1 en 2
4 5
6
GEÏDENTIFICEERDE RISICO’S EN DOORREKENING (BEDRAGEN IN €) Omschrijving risico
Score
2023
2024
2025
2026
2027
1. Onbalans in taken
845.000
845.000
845.000
845.000
845.000
2. Onevenwichtig personeelsbestand en krapte arbeidsmarkt
605.000
605.000
605.000
605.000
605.000
3. Implementatie Omgevingswet
300.000
300.000
300.000
300.000
300.000
4. Uitbestede taken (beperkte kwaliteitscriteria)
20.000
20.000
20.000
20.000
5. Onveilige werkomstandigheden THV uitvoering
10.000
10.000
10.000
10.000
6. Inrichting van de huisvesting is niet optimaal Totaal benodigde weerstandscapaciteit
10.000
15.000 15.000 15.000 0 0 1.795.000 1.795.000 1.795.000 1.780.000 1.760.000
TOELICHTING EN ONTWIKKELINGEN Risico’s met een hoge kans en een groot gevolg (donkerrood): 1. Aanzienlijke onbalans tussen de omvang en aard van de taken en de beschikbare capaciteit 2. Onevenwichtig personeelsbestand / krapte op de arbeidsmarkt Belangrijke constatering deze risico’s is dat dit feitelijk geen risico’s betreffen maar een zekerheid zijn. Bovengenoemde donkerrode risico’s zijn inmiddels wel bekend en hebben zich ook voorgedaan. Voorstellen om de risico’s terug te brengen zijn bij het opmaken van deze begroting nog in ontwikkeling/besluitvorming.
ontwerp begroting 2024 versie ab
25
Begroting 2024
In 2022 is het landelijke rapport van Aartsen aanleiding geweest voor het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH -stelsel. Tevens heeft de provincie een rapport laten opstellen door TwynstraGudde. Beide trajecten geven aan dat omgevingsdiensten robuuster moeten worden. Dit leidt tot mitigeren van risico’s 1 en 2. Risico met een gemiddelde kans en een groot gevolg (rood): 3. Implementatie van de Omgevingswet De implementatie levert uitgaande van de invoering per 1 januari 2024 een set aan risico’s op: - per gemeente ontstaat een lokaal handhavingskader waardoor het risico op niet-juist handhaven toeneemt, - bij de implementatie van de Omgevingswet vindt er verschuiving plaats van (vergunningverlening alsmede) toezicht en handhaving van inrichtingen naar activiteiten (hetgeen niet past niet in de huidige P maal Q systematiek), - de implementatie c.q. uitvoering van de Omgevingswet vraagt andere (advies-)vaardigheden van medewerkers, - lokale systemen dienen aan te sluiten op de landelijke voorziening van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) om informatie uit te wisselen. Ook risico de Implementatie Omgevingswet is naar alle waarschijnlijk geen risico maar een werkelijkheid. Risico met een lage kans en met een (gemiddeld) klein gevolg (groen): 4.
Alle taken op het gebied van PIOFACH (Personeel & Organisatie, ICT, Financiën en Communicatie) zijn uitbesteed bij een deelnemer waarbij de dienstverleningsovereenkomst in beperkte mate kwaliteitscriteria bevat. 5. Onveilige werkomstandigheden bij de uitvoering van toezicht- en handhavingswerkzaamheden. 6. De inrichting van de huisvesting is niet optimaal.
WEERSTANDSCAPACITEIT VAN RUD ZEELAND Het weerstandsvermogen; de beschikbare gedeeld door de benodigde weerstandscapaciteit, geeft de mate aan waarin de organisatie financiële tegenvallers kan opvangen. De kwalificatie van de verschillende ratioklassen is als volgt: Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 < 0,6
Beoordeling Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
RUD Zeeland heeft als doel een ratio weerstandsvermogen te hebben in de categorie ‘voldoende’ dus tussen 1,0 en 1,4. In deze categorie is er een verantwoorde balans tussen enerzijds de aanwezige risico’s en anderzijds de financiële buffer om deze risico’s op te vangen zonder dat dit ten koste gaat van de organisatiedoelstellingen. De benodigde weerstandscapaciteit afgezet tegen de aanwezige (incidentele en structurele) weerstandscapaciteit geeft het volgende beeld:
ontwerp begroting 2024 versie ab
26
Begroting 2024 Voor resultaat bestemming (in EUR)
2023
2024
2025
2026
2027
Totaal benodigde weerstandscapaciteit: Totaal beschikbare weerstandscapaciteit:
1.795.000 2.173.178
1.795.000 177.000
1.795.000 179.000
1.780.000 183.000
1.760.000 187.000
Incidenteel beschikbare weerstandscapaciteit:
2.007.178
0
0
0
0
Algemene reserve Bestemmingsreserve
1.832.000 174.852
0 0
0 0
0 0
0 0
Structureel beschikbare weerstandscapaciteit:
173.000
177.000
179.000
183.000
187.000
Onvoorzien Aanvullende bijdragen deelnemers
173.000 P.M.
177.000 P.M.
179.000 P.M.
183.000 P.M.
187.000 P.M.
Ratio weerstandscapaciteit: - enkelvoudig ultimo 2022 - cumulatief ultimo 2023 tot en met 2026
1,21 0,38
Het werkelijke weerstandsvermogen bedraagt dus voor 2023 enkelvoudig 1,27 en cumulatief (voor de jaren 2023 tot en met 2027) 0,38. Het werkelijke ratio 2023 valt binnen het gewenst beleidsdoel, tussen 1,0 en 1,4, en het ratio voor de 2022 tot en met 2026 ligt aanzienlijk onder het beleidsdoel. Bovenstaande berekening voor bestemming van het resultaat. De ontwikkelingen voor 2024 zullen hun invloed hebben in de risico’s en de weerstandscapaciteit. Zoals in deze paragraaf staat, zijn een drietal rode risico’s werkelijkheid. Indien het algemeen bestuur de uitwerking van het Rapport Robuuste milieutaken Zeeland omarmd en vaststelt, mitigeren we de donkerrode risico’s. Na mitigatie van de donkerrode sluiten de risico’s veel beter aan bij de aard en omvang van onze activiteiten en bij de totaal beschikbare weerstandscapaciteit.
KENGETALLEN In het BBV staat een voorschrift om een aantal specifieke kengetallen (inzake solvabiliteit, schuldquote, grondexploitatie, belastingcapaciteit en structurele exploitatieruimte) op te nemen in de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing met een beoordeling van deze kengetallen. RUD Zeeland begroot geen rentelasten of aflossingen. Er is ook geen sprake van grond in exploitatie of inkomsten uit belastingheffing. De begrote structurele lasten zijn in evenwicht met de begrote structurele baten. Alleen het kengetal voor solvabiliteit is dus op RUD Zeeland van toepassing.
No. Omschrijving 1.
Solvabiliteit
Jaarrekening 2022 20%
Begroting 2023 20%
Begroting 2024 20%
Begroting 2025 20%
Begroting 2026 20%
Begroting 2027 20%
Solvabiliteit: dit cijfer geeft inzicht in de mate waarin RUD Zeeland in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal is het eigen vermogen gedeeld door het balanstotaal. De score 20% is net voldoende.
ontwerp begroting 2024 versie ab
27
Begroting 2024
9 FINANCIËLE BEGROTING In onderstaande financiële begroting staan alle lasten en baten naar kostensoort.
ONTWIKKELING FINANCIËN • Consolideren begroting Op 6 december 2021 stemde het algemeen bestuur in om de begrotingssystematiek, voor zover het gevolgen van de invoering van de Omgevingswet betreft, tot en met 2024 te consolideren. Door verschuiving van de bevoegdheden m.b.t. het thema bodem van provincie naar gemeenten maken we voor deze taken een uitzondering op de consolidatie. Vanaf het moment dat dit duidelijk is, zal hier een begrotingswijziging voor worden voorbereid. We gebruiken deze periode om met elkaar de voorbereidingen te treffen voor de invoering van de Omgevingswet. Dit ziet dan vooral op processen in te richten, kengetallen te ontwikkelen, de PDC te actualiseren, verschuiving van bevoegdheden, onderzoek om legesheffing te ontwikkelen en implementeren en de gevolgen van de overgang van het begrip ‘inrichting’ naar ‘activiteit’ te bepalen. Overige wijzigingen, zoals ten gevolge van de evaluatie P*Q, gevolgen van de lopende onderzoeken van de provincie en samenwerking GGD, VRZ en RUD, en nieuwe taken (exclusief Ow), worden wel zoals gebruikelijk in de begroting of een begrotingswijziging meegenomen. •
Overzicht baten en lasten naar kostensoort. 2023 begroot
2024 begroot
2025 begroot
2026 begroot
2027 begroot
10.578 19 2.165 173
10.980 20 2.216 177