2023-06 RV D23.280816 Realiseren opvanglocatie Wemeldinge voor ontheemden uit Oekraine

*Z01B0396E44* Zaaknummer Documentnummer

Z22.015425 D23.280816

Raadsadvies Onderwerp

Krediet realiseren opvanglocatie Wemeldinge voor ontheemden uit Oekraïne

Advies

1.

In te stemmen met het volledig reserveren van de specifieke uitkering voor de opvang voor ontheemden uit Oekraïne; 2. in te stemmen met de financiële verplichting voor de nieuwe opvanglocatie in Wemeldinge. Steller: J. Vermunt Datum: 9 februari 2023

Beeldvormende behandeling Oordeelsvormende behandeling Besluitvormende behandeling

28 februari 2023 28 februari 2023

Portefeuillehouder

C.G. Jansen op de Haar

Datum collegevergadering

14 februari 2023

Aantal bijlagen Documentnummers v/d bijlagen

-

Samenvatting Er worden op dit moment ruim 100 ontheemden uit Oekraïne in de gemeente Kapelle opgevangen. De opvang is verspreid over de kernen Kapelle en Wemeldinge. Het is nodig om op korte termijn vervangende opvang te realiseren voor de ontheemden die in de opvanglocatie Noordelijke Achterweg (hotel) in Wemeldinge verblijven. Hiervoor gaat ons college verschillende financiële verplichtingen aan. Het Rijk heeft de Regeling opvang ontheemden Oekraine ingericht. Dit is een specifieke uitkering die beschikbaar is gesteld voor de opvang van ontheemden. De financiële verplichtingen, die voortvloeien uit de realisatie van vervangende opvang in Wemeldinge, zullen uit deze specifieke uitkering worden gedekt.

Advies 1. In te stemmen met het volledig reserveren van de specifieke uitkering voor de opvang voor ontheemden uit Oekraïne; 2. in te stemmen met de financiële verplichting voor de nieuwe opvanglocatie in Wemeldinge. Inleiding: waar gaat het over? Door de inval van Rusland in Oekraïne zijn veel mensen gevlucht. Nederland is een van de landen die zich inzet om de ontheemden op te vangen. Na de start van de oorlog in Oekraine heeft gemeente Kapelle al snel de eerste vluchtelingen opgevangen. Er is allereerst ingezet op korte termijn oplossingen (“laaghangend fruit”). Dit waren locaties die leegstonden of snel beschikbaar gemaakt konden worden voor de opvang. Inmiddels is duidelijk dat de oorlog langer duurt dan we hadden verwacht. Het einde is zeker nog niet in zicht. Daarom werkt het kabinet aan het langetermijnbeleid voor ontheemden uit Oekraïne. Ook onze gemeente is bezig om opvang voor meerdere jaren te realiseren. Er worden nu ruim 100 Oekraïense ontheemden in de gemeente Kapelle opgevangen. Dit is ongeveer in lijn met de gevraagde inspanningsverplichting voor een gemeente van onze omvang. De opvanglocaties zijn: opvanglocatie Noordelijke Achtweg in Wemeldinge (ca. 45 ontheemden); opvanglocatie Oostambachtweg 1 in Kapelle (ca. 25-35 ontheemden); diverse te slopen woningen van Beveland Wonen (ca. 30 ontheemden).

Keuze locatie Afgelopen november is ons college gaan nadenken over duurzame opvangmogelijkheden. Daarvoor is een plan van aanpak opgesteld en heeft een verkenning van locaties plaatsgevonden. Ook is contact gelegd met diverse buurgemeenten. In eerste instantie zijn twee locaties in de kern Kapelle verkend. Daarna zijn er twee locaties in de kern Wemeldinge bijgekomen, waarvan er één onvoldoende geschikt is. Ons college kiest ervoor om de opvang te spreiden over twee kernen. De locatie Wemeldingse Zandweg 21 te Wemeldinge is aangewezen als te ontwikkelen locatie voor opvang van de Oekraïense ontheemden die in Wemeldinge verblijven. Redenen zijn onder meer dat: het een geschikt perceel in Wemeldinge is met ruimte voor 40 à 50 mensen. De gemeente kan het perceel en woonruimte zelf snel ontwikkelen voor de opvang; de mensen die nu in Wemeldinge worden opgevangen al gebruik maken van de voorzieningen (basisschool, huisarts, winkels e.d.). Ze hebben inmiddels een band met elkaar en met vrijwilligers en kerken opgebouwd, daarnaast is de spreiding van de druk op de voorzieningen belangrijk; de ontheemden in de kern Kapelle kunnen tot eind 2023 in de huidige opvangvoorzieningen blijven zitten, waardoor we tijd hebben om daar op niet al te lange termijn een alternatieve opvanglocatie voor te vinden.

-2-

Financiën Het Rijk heeft de financiële regelingen voor de opvang van Oekraïense ontheemden vastgesteld zo lang de Richtlijn Tijdelijke Bescherming geldt, plus één jaar. In de praktijk betekent dit dat we zekerheid hebben voor financiële tegemoetkoming tot maart 2025. Daarnaast is het Rijk zelf bezig met een regeling voor investeringen voor langer dan 2 jaar. Die wordt in de loop van 2023 bekend. De financiële verplichtingen die het college aangaat worden uiteindelijk gedekt uit de specifieke uitkering van het Rijk en transitiekostenvergoeding die vanuit het Rijk worden vergoed. In de bestuursrapportages wordt hieraan meer aandacht besteed.

Relatie met strategisch beleid In het Strategisch Kompas is de ambitie opgenomen te voorzien in woonruimte voor alle doelgroepen. In de eindejaar toespraak door de nestor van de gemeenteraad is het belang van goede opvang voor de vluchtelingen uit Oekraïne uitgesproken. Argumenten: waarom geven we als college dit advies? 1.1 De specifieke uitkering is bedoeld voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne Het Rijk verstrekt een specifieke uitkering met een normbedrag van € 83,- per dag per gerealiseerde opvangplek. Dit is nog niet in de begroting 2023 opgenomen. 2.1 De gemeenteraad heeft budgetrecht De kosten van het realiseren van vervangende huisvesting kan gefinancierd worden uit de Bekostigingsregelen Opvang Ontheemden Oekraine. Dit is een specifieke uitkering met een normbedrag van € 83,- per dag per gerealiseerde opvangplek. Daarnaast kan een beroep worden gedaan op transitiekosten voor het bouwrijp maken van de grond.

Kanttekeningen en risico’s: 1.1 De hoogte van de specifieke uitkering kan tweemaal per jaar herijkt worden. Dit betekent dat de looptijd van de financiële regelingen vaststaan tot maart 2025, maar de hoogte van de uitkering (nog) niet.

2.1 Het is onzeker of de aanvraag voor transitiekosten wordt vergoed De transitiekosten moeten op voorhand worden aangevraagd bij het Rijk. Deze vergoeding is bedoeld voor het realiseren of geschikt maken van de opvang. De verwachting is dat het bouwrijp maken van de grond in aanmerking komt voor een vergoeding.

Financiën: wat gaat het kosten en hoe gaan we dit financieren? De inkomsten en uitgaven over 2022 worden in de komende jaarrekening 2022 verantwoord. In de begroting 2023 is nog geen rekening gehouden met inkomsten en uitgaven voor de opvang in 2023. De geraamde specifieke uitkering van het normbedrag voor de opvang van 105 ontheemden voor 2023 bedraagt € 3.180.975,-. De structurele kosten voor opvang worden gedekt uit de uitkering van het Rijk. Dit zijn kosten zoals huur/koop van de woonruimten, verbruikskosten elektra, water, internet, onderhoud, huurkosten grond. In de bestuursrapportage wordt hierover gerapporteerd. Voor de locatie aan de Wemeldingse Zandweg zijn globaal de eenmalige kosten voor de opvang in beeld gebracht. Deze bedragen € 400.000,- tot € 450.000,-. Deze kosten worden bij het Rijk gedeclareerd als transitiekosten. Dit omvat aanleg nutsvoorzieningen, bouwrijp maken, fundering, sloop en verwijderen na afloop van de opvang.

Wat communiceren we? Alle inwoners worden zorgvuldig geïnformeerd over ontwikkelingen rondom de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Daarnaast worden ook de vrijwilligers, kerken, basisscholen en -3-

Vluchtelingenwerk doorlopend geïnformeerd. We monitoren continu de berichtgeving over de opvang in onze gemeente.

Uitvoering/ aanpak De wijzigingen worden bij de bestuursrapportages meegenomen.

Bijlagen Geen.

-4-