2022-54 RV D22.275454 Integraal Veiligheidsbeleid Oosterscheldebekken 2023-2026

*Z0197FF310B* Zaaknummer Documentnummer

Z22.013008 D22.275454

Raadsadvies Onderwerp

Integraal Veiligheidsbeleid Oosterscheldebekken 20232026

Advies

Het Integraal Veiligheidsbeleid Oosterscheldebekken 2023-2026 vast te stellen. Steller: I. Stroo

Beeldvormende behandeling Oordeelsvormende behandeling Besluitvormende behandeling

18‑10‑2022 29‑11‑2022 20‑12‑2022

Portefeuillehouder

C.G. Jansen op de Haar

Datum collegevergadering

8‑11‑2022

Aantal bijlagen Documentnummers v/d bijlagen

1 D22.275160

Datum: 21‑10‑2022

Samenvatting In dit advies wordt uw raad geadviseerd het Integraal Veiligheidsbeleid Oosterscheldebekken 2023 - 2026 vast te stellen. In het beleidsplan is beschreven 'wat' we willen bereiken op de volgende prioriteiten: digitale criminaliteit, ondermijning, zorg en veiligheid, jeugd en veiligheid en veilige en duurzame leefomgeving. De beschreven ambities en prioriteiten zijn tot stand gekomen op basis van de Zeeuwse monitor Integrale Veiligheid. Op basis van de data uit deze monitor en gesprekken die zijn gevoerd met professionals in het werkveld is een Zeeuwse format voor het beleidsplan gemaakt. Dit beleidsplan wordt nu op het niveau van de Oosterscheldebekken aan uw raad voorgelegd. De ambities en prioriteiten zijn herkenbaar voor onze gemeente.

-1-

Advies Vaststellen van het Integraal Veiligheidsbeleid Oosterscheldebekken 2023-2026.

Inleiding: waar gaat het over? In 2021 hebben de burgemeesters in de basisteamdriehoek Oosterscheldebekken1 besloten om een beleidsplan op te stellen voor het Oosterscheldebekken. Ook de andere basisteams in Zeeland (Walcheren en Zeeuws-Vlaanderen) stonden voor de uitdaging om een nieuw beleidsplan op te stellen. De handen zijn ineengeslagen en afgelopen jaar is gewerkt aan een Zeeuwse format voor het beleidsplan. Deze is gemaakt op basis van een Zeeuwse monitor Integrale Veiligheid die bestaat uit verschillende data. Het Zeeuwse format is vervolgens op basisteamniveau gereed gemaakt en wordt nu ook op basisteamniveau aan uw raad voorgelegd. Het beleidsplan bevat de 'wat' vraag. Naast de prioriteiten die worden voorgesteld wordt per prioriteit beschreven welke ambities we willen bereiken. De 'hoe' vraag wordt later uitgewerkt in een uitvoeringsplan ook op basisteamniveau. Op 18 oktober jl. zijn de prioriteiten en de ambities per prioriteit aan uw raad gepresenteerd en toegelicht.

Relatie met strategisch beleid In het Strategisch Kompas is geformuleerd dat de gemeente Kapelle een gemeente wil zijn waar het veilig wonen, werken en recreëren is. Om hier vorm aan te geven is een beleidsplan op het gebied van veiligheid noodzakelijk. Het geeft namelijk inzicht en biedt kaders voor de verdere uitvoering.

Argumenten: waarom geven we als college dit advies? 1. Bevoegdheid van de raad Uw raad is op basis van de Gemeentewet bevoegd om eens in de vier jaar een integraal veiligheidsbeleid vast te stellen. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering ligt bij het college, terwijl de burgemeester verantwoordelijk is voor de handhaving van de openbare orde. 2. Samenwerking is noodzakelijk Het beleidsplan is voor het eerst opgesteld op basisteamniveau. In ons geval betekent dit dat er een beleidsplan is gemaakt voor het Oosterscheldebekken. Afgelopen jaren zijn de gemeenten op het gebied van veiligheid steeds meer gaan samenwerken. Deels gedwongen door de structuur van de politie die op basisteamniveau is ingedeeld en zo capaciteit verdeelt en deels om de regie te blijven pakken en als bestuur een steviger blok te vormen. Daarnaast speelt ook mee dat het gebrek aan capaciteit bij alle partners vraagt om meer samenwerking. Doordat deze samenwerking steeds meer vorm krijgt is het nu ook nodig om gezamenlijk beleid te gaan voeren. 3. Het beleidsplan zorgt voor duidelijke kaders waarop keuzes en capaciteiten worden gebaseerd Het onderwerp veiligheid is erg breed en gevoelig voor actualiteit. Om problemen aan te pakken is het van belang dat onderwerpen gedurende een langere periode extra aandacht krijgen.

Instemmen met dit beleidsplan betekent dat er komende jaren aan een vijftal onderwerpen extra aandacht wordt gegeven en dat er duidelijke kaders staan over waar we verder uitvoering aan willen geven. Andere veiligheidsonderwerpen worden ook nog steeds opgepakt, maar dit is vooral op basis van casuïstiek. De onderwerpen in het beleidsplan krijgen meer structurele aandacht. Op basis van het beleidsplan kan ook beter de capaciteit worden be1

de basisteamdriehoek Oosterscheldebekken bestaat uit de teamchef van de politie, de gebiedsofficier van Justitie en de 6 burgemeesters van Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal en Schouwen-Duiveland. -2-

paald. Dit is hard nodig, want de capaciteit bij zowel de gemeenten als de andere partners is beperkt. Keuzes maken is dus nodig. 4. Het beleidsplan is tot stand gekomen op basis van data, duiding en ervaring uit de praktijk In 2021 is gestart met het maken van een Zeeuwse Monitor Integrale Veiligheid voor de Zeeuwse gemeenten. Een Zeeuwse werkgroep (Kapelle en Noord-Beveland hebben hierin het Oosterscheldebekken vertegenwoordigd) heeft verschillende data verzameld en dit samengebracht in de monitor. Dit is zowel open (vrij te vinden) als gesloten data (verstrekt door partners) geweest. Data is opgevraagd bij bijvoorbeeld Politie, OM, Veiligheidsregio, Veiligheidshuis, Emergis en gemeenten. Daarnaast heeft iedere gemeente, zo ook Kapelle, meegedaan aan de landelijke veiligheidsmonitor van I&O research over het veiligheidsgevoel van inwoners. Zowel de objectieve data van de partners als de subjectieve data uit de veiligheidsmonitor is samengekomen in de Zeeuwse monitor Integrale Veiligheid. Alleen cijfers zeggen niet alles, daarom is het van belang dat de cijfers op een goede manier worden geduid. In mei van dit jaar heeft de werkgroep Zeeuwsbreed dialooggesprekken georganiseerd. In de Stenge in Heinkenszand zijn ongeveer 70 professionals van verschillende partners bij elkaar gekomen om deze cijfers te duiden.

Denk aan partners van gemeenten, Veiligheidshuis, OM, Politie, RIEC, Veiligheidsregio, Veilig Thuis, Emergis. In vier workshops zijn de cijfers doorgelopen en hebben we elkaar vragen gesteld als: 'herkennen we de cijfers in de praktijk?', 'wat betekenen deze cijfers?', 'welke trends en ontwikkelingen zien we?', 'wat doen we op dit onderwerp en wat zouden we nog moeten doen?' Met alle informatie uit deze dialooggesprekken hebben de gemeenten vervolgens ook lokale gesprekken georganiseerd. Voor Kapelle betekent dit dat we in juni bij elkaar hebben gezeten met collega's uit het Sociaal Domein, toezicht en handhaving, het Kapelse netwerk, vergunningverlening en wijkagent. Ook hier hebben we het gesprek gevoerd en zijn we ingegaan op de trends en ontwikkelingen die we in de praktijk zien. Aan de hand van de data en de dialooggesprekken is de Zeeuwse werkgroep aan de slag gegaan met het schrijven van het beleid. Dit heeft geresulteerd in een Zeeuws format van het veiligheidsbeleid waarin de volgende prioriteiten zijn opgenomen: digitale criminaliteit, ondermijning, zorg en veiligheid, jeugd en veiligheid en veilige en duurzame leefomgeving. Dit Zeeuwse format is ambtelijk voorgelegd aan alle gemeenten. De reacties zijn verzameld en verwerkt. Vervolgens wordt dit format nu per basisteam bestuurlijk aan de raden voorgelegd. 5.

De prioriteiten en ambities zijn herkenbaar voor Kapelle De prioriteiten en ambities die zijn beschreven in het beleidsplan voor het Oosterscheldebekken zijn herkenbaar voor Kapelle. Dit zijn de onderwerpen waar ook onze gemeente mee worstelt en de komende jaren slagen op moet maken. Het is goed dat er keuzes worden gemaakt. Ook de gemeente Kapelle heeft een beperkte capaciteit om aan de slag te gaan, daarom is het stellen van prioriteiten van groot belang. In het beleidsplan 2019-2022 van Kapelle waren de onderwerpen ondermijning, zorg en veiligheid, jeugd en veiligheid, WOS (woninginbraken, overvallen en straatroven) en verkeersveiligheid opgenomen. Vaststellen van het nieuwe beleidsplan betekent dat de onderwerpen ondermijning, zorg en veiligheid en jeugd en veiligheid komende jaren opnieuw als prioriteiten worden benoemd. Afgelopen jaren is al veel op dit gebied gedaan maar we zijn er nog niet. Waar afgelopen jaren veel op basis van casuïstiek is gewerkt en landelijke fenomenen soms de agenda bepaalden, willen we komende jaren echt toe naar een structurele aanpak op basis van een goede agenda. Een agenda waar op het gebied van zorg en veiligheid en jeugd en veiligheid de verbinding met zorg steeds sterker wordt gelegd. Dat deze onderwerpen komende jaren extra aandacht moeten blijven houden is herkenbaar voor Kapelle.

In Kapelle zien we de jeugdoverlast afgelopen jaren toenemen. Ook zien we -3-

dat dit over de grenzen verspreid. Zo hebben we op het strandje in Wemeldinge overlast ervaren van jongeren van buiten onze gemeente en weten we dat bijvoorbeeld in Goes overlast wordt ervaren van jongeren uit Kapelle. Ook zien we dat zorg en veiligheid steeds vaker samen moet werken op het gebied van casuïstiek. Afgelopen tijd hebben we verschillende casussen gehad van mensen met verward gedrag of probleemgezinnen. Waar naast een zorgcomponent ook een veiligheidsaspect (maatschappelijke onrust) gaat spelen. Ook ondermijning blijft een onderwerp waar Kapelle op in moet blijven zetten. Afgelopen jaren hebben we ingezet op integrale controles op de bedrijventerreinen, bewustwording van medewerkers en bestuur en hebben we diverse casuïstiek behandeld. We hebben de Zeeuwse norm weerbare overheid vastgesteld waarbij we ons verbonden hebben om samen met de andere Zeeuwse gemeenten, waterschap en provincie ons in te zetten voor een weerbare overheid. We weten dat inwoners van Kapelle of bedrijven in de gemeente betrokken zijn geweest bij drugshandel in de haven en we zien dat drugsgebruik, handel en vermenging tussen onder- en bovenwereld ook hier plaatsvindt. De prioriteit WOS wordt vervangen voor digitale criminaliteit. WOS is geschaard onder de zogenoemde high impact crimes en heeft de afgelopen vier jaar veel aandacht gekregen.

Door preventieve activiteiten en deels ook door corona zien we het aantal woninginbraken dalen. Dit blijkt ook uit de Zeeuwse Monitor Integrale Veiligheid. Daartegenover staat een stijging van digitale criminaliteit. Het aantal meldingen van digitale fraude zijn ook in Kapelle flink toegenomen. Denk hier vooral aan marktplaatsfraude, phishing of cyberaanvallen. Ook inwoners van onze gemeente zijn slachtoffer of bang om slachtoffer te worden. Mocht dit het geval zijn dan heeft dit een enorme impact op mensen en is ook het gevoel van schaamte groot. Het is dan ook belangrijk om komende jaren onze aandacht meer te richten op digitale criminaliteit en dit te behandelen als een high impact crime zoals we afgelopen vier jaar bij WOS hebben gedaan. Het onderwerp verkeersveiligheid blijft op basis van het voorstel niet langer een prioriteit, maar wordt naast alle andere onderwerpen gewoon opgepakt. In de gemeente Kapelle zien we op basis van de cijfers en ervaringen in het veiligheidsdomein weinig noodzaak om hier extra op in te blijven zetten. Eerder is gestart met de inzet op de handhaving van de 30 kilometerzones. Hier blijven we uitvoering aan geven, zoals ook bepaald is in de begroting. Wij vinden het dan ook passend om verkeersveiligheid niet langer als prioriteit te benoemen. De laatste prioriteit die wordt voorgesteld is veilige en duurzame leefomgeving.

Met name uit de dialooggesprekken is duidelijk naar voren gekomen dat de energietransitie ons op veiligheidsgebied flinke uitdagingen biedt. De laatste jaren is het aantal elektrische fietsen en auto's enorm gestegen en wordt er geïnvesteerd in zonnepanelen op de daken van woningen. Dit is in het kader van duurzaamheid heel goed, maar dit brengt op het gebied van veiligheid nieuwe risico's met zich mee. Hier zijn we nog niet voldoende op voorbereid. Het is dan ook van belang dat we vanuit het veiligheidsdomein aandacht blijven vragen voor de risico's.

Kanttekeningen en risico’s: Als uw raad ervoor kiest om het beleidsplan niet vast te stellen of andere prioriteiten gaat stellen dan heeft dit consequenties. Daar waar we als gemeenten dezelfde prioriteiten hebben, kunnen we samen optrekken, werkzaamheden verdelen, stappen zetten en waar nodig een front vormen. Daar waar een gemeente eigen prioriteiten kiest staat de gemeente er alleen voor om hier uitvoering aan te geven.

Financiën: wat gaat het kosten en hoe gaan we dit financieren? Geen bijzonderheden.

-4-

Wat communiceren we? Geen bijzonderheden.

Uitvoering/ aanpak Als uw raad het beleidsplan vaststelt dan wordt dit besluit meegedeeld aan de Zeeuwse werkgroep. De vertegenwoordigers van de Oosterscheldebekken in deze werkgroep verzamelen alle besluiten. Tot slot wordt het beleidsplan nog opgemaakt. Zodat er naast de versie in het raadsbesluit ook een publieksversie wordt gemaakt. Het raadsbesluit wordt gepubliceerd in het gemeenteblad op www.overheid.nl. Het beleidsplan is de 'wat' vraag, de 'hoe' vraag moet verder worden uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. In het Oosterscheldebekken is ervoor gekozen om dit uitvoeringsprogramma ook gezamenlijk te maken. Aan de basisteamdriehoek wordt een notitie voorgelegd waaruit moet blijken wat welke gemeente gaat doen om gezamenlijk deze prioriteiten uit te voeren. De colleges van de gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid. Het is dan ook aan burgemeester om de link te zijn tussen het college, uw raad en de basisteamdriehoek. De Zeeuwse Monitor Integrale Veiligheid wordt jaarlijks geactualiseerd. In onze begroting is hiervoor een structureel bedrag opgenomen. Binnenkort start de werkgroep alweer met de voorbereidingen voor de data uitvraag aan alle partners over het jaar 2022. Ook de dialooggesprekken gaan jaarlijks gehouden worden. Op deze manier kunnen we trends en ontwikkelingen blijven volgen en waar nodig bijsturen op het veiligheidsbeleid.

Bijlagen -

Concept Integraal Veiligheidsbeleid Oosterscheldebekken 2023- 2026 (D22.275160)

-5-