2022-40a. Duurzaamheidsagenda gemeente Kapelle bouwsteen en electriciteit deel 2

9.3 Borging herstel na levensduur of calamiteiten Energieprojecten zijn altijd van tijdelijke duur. Het verwijderen van de installatie na levensduur en het herstel van de locatie is kostbaar. Ook herstel of verwijdering na een calamiteit zijn kostbare ingrepen. Om verloedering van het landschap te voorkomen als voldoende kapitaal ontbreekt voor verwijdering en herstel, is het van belang hierover nadere afspraken met de initiatiefnemer te maken. In deze afspraken wordt vastgelegd op welke wijze verwijdering en herstel ten alle tijden geborgd is.

9.4 Informatieplicht netbeheerder Zoals aangegeven in paragraaf 4.4 dient het bevoegd gezag een informatieverzoek in bij de netwerkbeheerder voordat er een beslissing over een project genomen wordt. In antwoord op dit verzoek kan de netbeheerder een indicatie geven van de mogelijkheden en impact van een project.

9.5 Overeenkomst Alle beleidsaspecten genoemd in deze bouwsteen die relevant zijn voor een energieproject zullen

47

worden geborgd in bindende afspraken. Aspecten die niet publiekrechtelijk in een vergunning, of planologisch besluit kunnen worden vastgelegd, worden geborgd in een juridisch bindende overeenkomst.

9.6 Maatwerk In uitzonderlijke situaties kan het voorkomen dat landschappelijke criteria uit deze bouwsteen niet passend zijn bij de locatie van een energieproject. In deze gevallen kan maatwerk geboden worden. Een door het bevoegd gezag aan te wijzen onafhankelijk deskundig adviseur zal in dit specifieke geval adviseren wat voor deze locatie de beste maatregelen zijn voor inpassing en meervoudig ruimtegebruik van een locatie. De kosten van deze advisering zijn voor rekening van de initiatiefnemer. Het bevoegd gezag neemt dit advies mee in haar belangenafweging.

48

10. Participatie en eigenaarschap Participatie is een steeds belangrijke thema bij projecten. In de komende Omgevingswet krijgt dit een prominente plaats bij projectvorming. Bij energieprojecten moet alvast worden voorgesorteerd op deze verplichting onder de Omgevingswet. Zodra met de implementatie van de Omgevingswet richtlijnen voor participatie zijn vastgelegd, moet deze gevolgd worden. Zolang deze richtlijn niet is vastgelegd worden er met initiatiefnemers afspraken gemaakt via welke vorm participatie plaatsvindt. Zowel nu als onder de komende Omgevingswet zullen onderstaande onderwerpen terugkomen in het participatietraject. Onder het (in onderstaande onderwerpen genoemde) begrip lokaal wordt verstaan personen en ondernemingen die een gemeentelijke, regionale of provinciale verbinding hebben met de gemeente.

10.1 Omgeving Energieproject hebben altijd impact om de omgeving. Deze impact wordt beperkt met de voorwaarden en criteria, maar kan niet geheel worden weggenomen. Betrokkenheid en draagvlak van de omgeving is dan ook van groot belang. De initiatiefnemer van een energieproject is verantwoordelijk om samen met de omgeving belangen, knelpunten en wensen in beeld te brengen. Vervolgens worden de belangen samen met de betrokkenen zorgvuldig en in verhouding worden afgewogen, een oplossing voor knelpunten gezocht en uitgevoerd moeten worden en wensen naar redelijkheid moeten worden geïmplementeerd in het project.

10.2 Gemeenschap Gezien de omvang van energieprojecten heeft dit veelal gevolgen voor de gehele gemeenschap. Dit is dus breder dan de eerdergenoemde omgeving. In het participatietraject moet dus ook de betrokkenheid van de gemeenschap een prominente plaats krijgen.

10.3 Deelnemers Zoals aangegeven in de vastgestelde bouwsteen elektriciteit deel 1 zorgt lokaal eigenaarschap voor groter draagvlak. In de ambitie is dan ook bepaald dat projecten ondersteunend moeten zijn aan lokale ondernemingen of grotendeels in eigendom zijn van een lokale coöperatie of gelijkwaardige samenwerkingsvorm.

49

Met initiatiefnemers van projecten zullen nadere afspraken vastgelegd worden op welke wijze deze ambitie geeffectueerd wordt. Het feitelijke eigendom van een middel- tot groot zonnepark grotendeels lokaal houden lijkt niet realistisch, de lokale investeringsmiddelen moeten in zo een situatie groot zijn, wat niet aannemelijk is. Er zijn andere instrumenten om te borgen dat lokale deelnemers directe betrokkenheid hebben bij een project. Hiervoor valt te denken aan bijvoorbeeld energiecertificaten of obligaties/aandelen. Uitgangspunt blijft in hoofdzaak lokale betrokkenheid is bij een energieproject.

10.4 Realisatie Bij de realisatie van een energieproject ontstaat werkgelegenheid, ook bij het beheer van een park blijft werkgelegenheid behouden. Initiatiefnemers van energieprojecten hebben een inspanningsverplichting om deze werkgelegenheid zo veel als mogelijk lokaal in te vullen. Hierover worden nadere afspraken gemaakt met initiatiefnemers.

10.5 Draagvlak Als uit het participatietraject voor een energieproject blijkt dat er geen draagvlak is bij een groot deel van de omgeving of gemeenschap, en uit de belangenafweging blijkt dat de belangen van deze betrokkenen onevenredig wordt geschaad en deze belangen niet op andere wijze kunnen worden gebord, kan het bevoegd gezag besluiten geen medewerking te verlenen aan een energieproject.

10.6 Procedure Voorafgaand aan formele procedures voor een energieproject moeten belanghebbende door de initiatiefnemer worden betrokken bij het participatietraject. Voor de formele procedures zijn betrokkenheid, inspraak en rechtsbescherming van belanghebbende vastgelegd in het wettelijke kader.

10.7 Financiële participatie Benadeelden van een energieproject, maar ook de gemeenschap waar een project plaatsvindt moet financieel kunnen meeprofiteren van een energieproject. Dit zal met name aan de orde

50

zijn bij een groot zon op land project. Bij de kleine- en middelgrote zon installaties en kleine windmolens zal de financiële marge beperkt zijn. Er zijn veel vormen te bedenken op welke wijze deze financiële compensatie plaats kan vinden. Ook materiele compensatie is een vorm die mogelijk is. Met een initiatiefnemer van een energieproject zullen hier nadere afspraken over gemaakt worden.

10.8 Communicatie Binnen het participatietraject is communicatie van essentieel belang. Maar communicatie is breder dan alleen het participatietraject. Hierbij valt te denken aan communicatie met belangenorganisaties en publieke belanghebbende, maar ook persvoorlichting. De vorm van communicatie is sterk afhankelijk van het type project, de locatie en omstandigheden. Maatwerk hiervoor is geboden. Met een initiatiefnemer van een energieproject zullen hier nadere afspraken over gemaakt worden. Uitgangpunt hierbij is dat de initiatiefnemer primair verantwoordelijk is voor de communicatie.

51

11. Monitoring en evaluatie De monitoring evaluatie van deze bouwsteen vind op gelijke wijze plaats als de vastgestelde bouwsteen Elektriciteit deel 1. In hoofdstuk 12 van deze bouwsteen zijn hiervoor de volgende instrumenten benoemd: 1. De CO2 footprint als monitoringstool 2. De begroting en bestuursrapportages als sturingsinstrument voor activiteiten en verantwoording hiervan; 3. Integratie van nieuwe onderwerpen bij vaststelling van komende bouwstenen.

52

Literatuurlijst - Duurzaamheidsagenda gemeente Kapelle, Bouwsteen Elektriciteit deel 1, https:// repository.officiele-overheidspublicaties.nl/externebijlagen/exb-2021-2798/1/bijlage/ exb-2021-2798.pdf - Bestemmingplan Buitengebied 2e herziening, https://www.ruimtelijkeplannen. nl/documents/NL.IMRO.0678.buitengebiedHZ002-VA02/r_NL.IMRO.0678. buitengebiedHZ002-VA02.html#begin - Omgevingsverordening Zeeland 2018, https://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/ xhtmloutput/Historie/Zeeland/613688/CVDR613688_7.html - RES 1.0 Regionale Energiestrategie Zeeland, https://repository.officieleoverheidspublicaties.nl/externebijlagen/exb-2020-59007/1/bijlage/exb-2020-59007. pdf - Besluit omgevingsrecht, https://wetten.overheid.nl/BWBR0027464/2020-0101#BijlageII - Nationale omgevingsvisie, kabinetsaanpak klimaatbeleid https://zoek. officielebekendmakingen.nl/kst-34682-29.html en https://www.regionaleenergiestrategie.nl/vragen/vragen+juridisch/1580450.aspx - Structuurvisie gemeente Kapelle 2012-2030, https://www.kapelle.nl/document. php?m=64&fileid=68779&f=acb7a891a0533c3197d616092c58d752&attachment=0 - Advies landschapsdeskundige ‘energie uit de bloesem van Zeeland’, Ruimte en Groen, 23 april 2021. (Bijlage C, D21.252485)

53

Bijlage A: advies landschapsarchitect ‘energie uit de bloesem van Zeeland” versie 23 april 2021

Samen verbonden aan duurzaam Kapelle

duurzaamkapelle.nl

55