2022-38 RV Vaststellen Bodemkwaliteitskaart dijkversterking Hansweert

*Z018B1B562D* Zaaknummer Documentnummer

Z22.014319 D22.272550

Raadsadvies Onderwerp

Bodemkwaliteitskaart voor de dijkversterking Hansweert

Advies

Vaststellen van de Bodemkwaliteitskaart voor de dijkversterking Hansweert Steller: M.P.A. Beverwijk

Beeldvormende behandeling Oordeelsvormende behandeling Besluitvormende behandeling

27 september 2022 18 oktober 2022

Portefeuillehouder

S.A. Mackintosh

Datum collegevergadering Besluitnummer Aantal bijlagen Documentnummers v/d bijlagen

16 augustus 2022 2022-38 1 D22.272549

Datum: 5‑8‑2022

Samenvatting Het waterschap heeft het plan vanaf 2025 de dijk langs de Westerschelde te gaan versterken, deels op het grondgebied van de gemeenten Kapelle en Reimerswaal. Het versterken betekent dat de dijk hoger en breder wordt. De werkzaamheden houden het volgende in: ontgraven toplaag van de dijk; aanvoeren en aanbrengen nieuwe grond; opnieuw aanbrengen van de afgegraven toplaag. Om deze werkzaamheden mogelijk te maken, is er een bodemkwaliteitskaart nodig voor het betreffende gebied. De gemeenteraad is bevoegd de bodemkwaliteitskaart vast te stellen, waarna deze in werking kan treden. De besluitvorming vindt plaats aan de hand van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure zoals genoemd in afdeling 3.4 Awb. Dit betekent dat de gemeenteraad eerst gevraagd werd het concept van de bodemkwaliteitskaart ter inzage te leggen, gedurende zes weken. Het concept heeft ter inzage gelegen van 9 maart tot en met 19 april 2022. Er zijn geen zienswijzen ontvangen. Het concept van de bodemkwaliteitskaart is ook ter inzage gelegd door de gemeente Reimerswaal en door Rijkswaterstaat. Ook bij deze bevoegde gezagen zijn geen zienswijzen ingediend. Het binnentalud van de dijk bevat minder PFAS dan het buitentalud.

Rijkswaterstaat, die bevoegd gezag is voor het buitentalud van de dijk, heeft na de terinzagelegging te kennen gegeven dat het gewenst is, dat de grond uit het buitentalud zoveel mogelijk wordt hergebruikt in het nieuwe buitentalud. Deze wens wordt te zijner tijd meegenomen door het waterschap (als opdrachtgever) in de overeenkomst met de aannemer die de dijkversterking gaat uitvoeren. De bevoegde gezagen hebben de werkafspraak gemaakt dat tijdens de werkzaamheden de grens tussen binnen- en buitentalud niet verschuift. Daarom is op pagina 6 van de bodemkwaliteitskaart de volgende opmerking toegevoegd: -1-

“NB. Tijdens de werkzaamheden verschuift de buitenkruinlijn landinwaarts. De begrenzing van het oppervlaktewaterlichaam van de Westerschelde wordt pas na afronding van de dijkversterking aangepast. Met andere woorden: het is een statische grens die niet mee schuift gedurende de werkzaamheden.”

-2-

Advies 1.

Vaststellen van de bodemkwaliteitskaart t.b.v. de dijkversterking Hansweert.

Inleiding: waar gaat het over? Het waterschap wil vanaf 2025 de dijk langs de Westerschelde versterken. Het traject van de dijkversterking is ruim 5 kilometer lang en gaat zowel over het grondgebied van Kapelle als dat van Reimerswaal; het traject strekt zich globaal uit van de Willem Annapolder tot aan het sluizencomplex in Hansweert. Het versterken van de dijk betekent dat de dijk hoger en dus breder wordt. Hiervoor moet de toplaag van de dijk worden afgegraven en die grond wordt in de nabijheid van de werkzaamheden tijdelijk opgeslagen. Daarna kan de dijk worden verhoogd met "nieuwe" grond en vervolgens kan de dijk weer worden voorzien van de - eerder afgegraven - toplaag, aangevuld met een deels nieuwe toplaag. Er moet dus zowel grond tijdelijk worden opgeslagen als ook grond worden aangevoerd dat qua kwaliteit bruikbaar is voor de dijkversterking en dat qua bodemverontreiniging voldoet aan de gestelde eisen (de aangevoerde grond mag zeker niet meer verontreinigd zijn). De milieu-hygiënische normen en regels die gelden voor het toepassen van grond, staan in het Besluit bodemkwaliteit en de bijbehorende regeling. De huidige bodemkwaliteitskaart van Kapelle kan voor de dijkversterking niet worden gebruikt als toetsingskader. Ook de regionale bodemkwaliteitskaart uit 2020 waarin ook normen voor PFAS zijn meegenomen, zijn niet bruikbaar.

De redenen zijn: de huidige bodemkwaliteitskaart van Kapelle en de regionale bodemkwaliteitskaart beslaan niet het buitentalud van de dijk, omdat het buitentalud buiten de reikwijdte van de gemeente ligt (hier gaat Rijkswaterstaat over); de aangetroffen PFAS-waarden zijn te hoog om grond op basis van de regionale bodemkwaliteitskaart te mogen vervoeren en tijdelijk op te slaan. De bodemkwaliteitskaart is opgesteld door het waterschap, in samenwerking met de gemeenten Kapelle en Reimerswaal en Rijkswaterstaat. In de bodemkwaliteitskaart staat op pagina 3 vermeld dat 36 µg/kgds de lokaal maximaal toelaatbare waarde (LKW) aan PFAS zal zijn. Dit betekent ten hoogste 36 microgram per kilo droge stof. Dit is de hoogste toelaatbare waarde in het projectgebied. Deze waarde komt overigens alleen voor aan de buitenzijde van de dijk, dus aan de zijde van de Westerschelde. De humane risicogrens voor grond met de functie “wonen met tuin” is 29 µg/kgds en die voor “ander groen, infrastructuur en industrie” is 480 µg/kgds. Op de pagina’s 38 en 39 staat een verdere uiteenzetting van de toelaatbare waarden. De conclusie is in ieder geval dat de grond van de dijk met de aangetroffen LKW de volksgezondheid niet schaadt, mits de grond wordt gebruikt als dijk.

Relatie met strategisch beleid Het versterken van de dijk is een voorwaarde om de leefbaarheid van het gebied aan de binnenkant van de dijk op peil te houden. Immers, met het verhogen van de dijk wordt het risico op overstromingen verkleind. Het woon- en leefklimaat van de gemeente Kapelle blijft met dit project gewaarborgd. Door grond af te graven, ter plaatse op te slaan en vervolgens die grond voor hetzelfde doel opnieuw te gebruiken, wordt de CO2-uitstoot als gevolg van transportbewegingen tot een minimum beperkt. In het kader van duurzaamheid is uitvoering van het project zoals voorgesteld, de beste keus.

Argumenten: waarom geven we als college dit advies? 1.

Vaststellen van de bodemkwaliteitskaart t.b.v. de dijkversterking Hansweert

-3-

De bodemkwaliteitskaart t.b.v. de dijkversterking Hansweert maakt het mogelijk de grond van de huidige dijk die wordt afgegraven, tijdelijk op te slaan en vervolgens weer ter plaatse te gebruiken. Bovendien zou zonder de bodemkwaliteitskaart alle vrijkomende grond moeten worden bemonsterd en worden afgevoerd en moet er meer nieuwe grond moeten worden aangevoerd. Dit leidt tot veel hogere kosten en geeft extra overlast voor omwonenden en zorgt voor meer milieubelastende transportbewegingen.

Kanttekeningen en risico’s: De stoffen PFAS zijn de laatste tijd veel in het nieuws. Tijdens de bodemonderzoeken voor het project zijn ook PFAS aangetroffen. De bodemkwaliteitskaart biedt niet de ruimte aan het waterschap of de aannemer de gronden onbeperkt te transporteren of te gebruiken. De bodemkwaliteitskaart zorgt er voor dat binnen de geldende regels de grond binnen het beschreven gebied onder strikte voorwaarden tijdelijk mag worden opgeslagen en worden hergebruikt. Het niet vaststellen van de bodemkwaliteitskaart leidt ertoe dat voor elke transportbeweging een keuring moet plaatsvinden en dat veel vrijkomende grond zal moeten worden afgevoerd.

Financiën: wat gaat het kosten en hoe gaan we dit financieren? De bodemkwaliteitskaart is opgesteld door het waterschap; het betreft een project van het waterschap. Daarom is voor dit project geen financiering nodig van de gemeente Kapelle.

Wat communiceren we? Het raadsbesluit wordt op de gebruikelijke wijze bekendgemaakt.

Uitvoering/aanpak Het waterschap kan de voorbereidingen starten nadat de gemeenteraad de bodemkwaliteitskaart heeft vastgesteld.

Bijlagen -

Bodemkwaliteitskaart dijkversterking Hansweert (D22.272549)

-4-